CHƯƠNG 1 KHÁI QUAT VE GIẢI QUYET TRANH CHAP THƯƠNG MẠI BẰNG TRONG TÀI VÀ SỰ HỖ TRỢ CUA TOA AN DOI VỚI GIẢI QUYÉT TRANH CHAP THƯƠNG MẠI BẰNG TRỌNG TÀI 11. Khái quát giải quyết tranh chấp thương mại LLL. Khái quất v tranh chấp throng mai Khải niễm tranh chấp thương mai lên đâu tién được quy định tei Điều 238 LTM 1997: “Tranh chấp thương mai làtrenh chấp phe sinh do việc không thực hiện hoặc thực liện không ding hop đồng trong hoat đồng thương mai” Sau đó, PLTTTM 2023 tuy không trục tiếp don ra định ngiễa về tranh chip thương mai những để quy định vé “hoạt đông thương mai” theo nghĩa tông Theo khoản 2 Điều 3 PLTTTM 2003 “hoạt đồng thương mai là việc thực kin một hay nhẫn hành vi thương ma cia cá nhân tổ chức Hanh dlocnh bao gém: mua bản hàng hoá, cung img dich vụ; phôn phối: đụ độn đâu thương mai; Wf, tu: cho thuê: xấy đọng: hư vẫn: kỹ ta: tăng: đầu hy tà chíngngôn hàng; báo hỗn; thầm đồ; khi thác; vận chuyễn hàng hoá, hành khách bằng đường hàng hông đường biẫn đường cắt đường bồ và các hành vi thương mại khác theo aug Ảnh: của pháp luật" Khai niêm host động thương mai theo quy dinh cia pháp luật Việt Nam. đã được mở rông phù hợp với Luật Mẫu cis Liên Hợp Quốc vé trong tai (UNCITRAL Modsl Lew).
LTM 2005 đưa ra khá niềm và hoat động thương mai ngắn gọn, đẳng thỏi thể hiện đoợc nội him côa hoạt đồng thương mai. Theo quy đnh tei Khoản1 Điều 3 LTM. 2005, host động thương mai là “Roạt đồng nhằm mục dich nh lợi, bao gém mua bản hằng hoá cimg ing dich vụ, đầu hy wie tiễn thương mai và các hoạt động nhằm muc ch sinh lot khác ” Theo đó, guan niém vi host ding thương mai được mỡ rông bao gồm moi host đông có mục đích sinh loi. BLTTDS 2015 cũng tiệt kế các tranh chấp về kin đoanh, thương mei thuộc thim quyén giã quyét của tòa án nội dung của các tranh chấp về kánh doanh thương mai đoợc quy dinh tei Điễu 30 BLTTDS 2015 tương đẳng với các tranh.
chip thương mai theo hưởng ấp cận cia LTM 2005. Điều đỏ cho thiy, mắc đò có sự khác nhu vỀ cách thức biễu đạt và ngôn ngữ sử đụng nhhơng ahin chung quan niễm về hoạt đông thương mai được thể hiện qua các quy định trong các vẫn bản pháp luật tương đổi nhất quán Từ các quy định của pháp loật về host động thương nu, có thể rất re Tramh chấp thương max lànhững mâu tiễn hay bắt đồng xung détvé ng ễn lợi vànglĩavu giữa các bên tranh chắp trong quả trình thực hiện các hoạt đồng Hương mat Trmh chấp thương mai mang những đặc Thứ nhắt tranh chấp thương mai là những mu thuấn (bất đồng hay xung độ) về quyền và nga vụ giữa các bên rong mỗi quan hệ thương mai Các quan hệ thương mai có bản chất à các quan hf tài sân nên nội đang tranh chấp thường liên quan trực tiép tồi Joi ích kinh tế cia các bên Thứ hơi mâu thuẫn vé quyền và ngiấn vụ gia các bên phải phát ảnh tử hoạt đồng thương mei, Đối với ranh chip thương mai phi là mâu thuần về quyền và nghĩa vụ giữa các bên phát sinh từ host động nhầm mục đích ảnh lời, bao gim mua bản hàng ho, cũng ng dich vụ đều tụ xúc in thương mei và các hoạt động nhâm mục dich sinh lợi khác Thử ba tranh chip thương mai chủ yêu à ranh chip giữa các thương nhân. Ngoài thương nhân là chỗ thể chỗ yêu của tranh chip thương mi, trong những trường hợp nhất dinky, các cá nhân, tổ chúc khác (không phải là thương nhân) cing có thể là chủ thể cia tranh chấp thương mai kha các bên là “cá nhồn hoạt động thương mại một cách độc lập thường xuyên không phải đăng lý lanh doanh” theo khoăn3 đều3 LTM 2005; hay trong các giao dich giữa bên không có mục dich sinh lợi chọn áp đụng LTM thi guan hộ này trở thành quan hệ pháp luật thương mai và tranh chấp phát sinh tờ quan hệ pháp luật này ph được quan niệm là tranh chấp thương mai 1.2 Khái quất v trọng tai throug mai 11121 Khái mm trong tà thương mat Trọng tài với vai trở là phương thúc gi quyét ranh chấp tơ có lich sở phi tiễn lâu đời rên thể gới, được áp dụng trong nhiễu inh vực khác nhau cba đời sốngxã hội Có nhiễu quan diém về trọng tà đã được đơa ra dựa rên bản chất của phương thúc giải uyết tranh chấp này, Theo nhà nghién cứu Okeaie Chndorumenje, “trong tà là mộtcơ chế gi nyét tran chấp giữa các bên với nhan, được thực hin thông qua một cá nhân do các bén Than chon hoặc bởi việc cha tên những thủ tu hay những tỗ chức nhất đnh được hea chon bởi chính các bin"! Theo Luật mẫu cũa UNCITRAL: “Thong tà là bắt sứ hùnh thức trong tài có. hoặc không có sự giảm sát của tổ chức '2.
Hiệp hội trong tài Hoa Ki (ALA) "BiaMaa Ngoc G019), Pap Xộtv rợn hương thi Me Tào động "rằm, đầu Luật Mẫu vi mọngHải tương quất củ Ủy bạ Lồn hẹp quốc vf Lait Thương tại Que cho rằng, “Trong tà là cách thức giải yết tranh chấp bằng cách đồ tinh vụ tranh chấp cho một hoặc một sễ người khách quươ xem xét giá quyễt và họ sẽ đưa ra quyễt dv cud cig có gi trí bắt buộc các bên tranh chấp phải ths hành Š Mắc di ảnh nghĩa về rong ti được đưa ra bởi nhiễu nhà nghién cửu cũng nh các tỔ thúc khác nhau nhưng đều mang những đặc điểm cơ bản như quá tỉnh tổ tung trong tai điễn ra trên cơ sở sự thoä thuận, thủ tục trong tải được xác định bởi các bên tranh chấp, ‘vi thường là thi tục xét xử kín được điều hành bãi hồi đẳng trong ti; uyết ảnh trong tả là chang thắm, Hiện nay, theo ru hướng ce thời di, thim quyển giả quyéttranh chấp của trong ti ngày cảng mỡ rồng, không chỉ bỏ hep trong nh vực thương mei ma được mỡ sông sang các lĩnh vục gii quyết tranh chip khác nh đâu hy, lao động, din my. Tuy vậy tranh chấp thương mai vấn 1a loi tranh chip được wa chuông gai quyét bing trọng ti. Sự phổ biển này do quế hình phát in của phương thúc giả quyết tranh chip bing tong tài Đây “Ti hình thức hr pháp dibs hiển được cơn người sit hong nhằm mục dich xác lập chân I và ha bình“ có ngiấa là phương thúc giải quyễt tranh chip bing trong tà xuất hiện trước tos én. Trong thôi kỹ đầu hìnhthành, với tính chấtlà phương thức đơn giản và tiêng tu; trọng tài chỉ được áp dung rong tranh chấp giữa các thương nhân về những vấn dé trong sua bản nh giá cf hay chất lượng hàng hóa, ở những Tính vực khác như hôn nhân ga đánh, tranh chấp trong canh tranh, ranh chấp lao động.
Nhà nước sổ trục tip cán thiệp bing các thất ché và các nh vục này được coi là vấn đã thuộc chính sách công 6 ViệtNam, khá niệm v rong ti có nưnhận thúc và điễu chinh qua ting thời kỹ nhằm phù hợp với sơ phát tiễn cũa phương thúc gai quyét ranh chấp này, Theo Nghỉ dink 116/NĐ-CP ngày 5/9/1994 và tổ chúc và hoạt động của trọng từ kính tổ: “Trọng tà lanh ế là tổ chức xã hội =nghễ nghập có thẫm quyền giải yết các tranh chấp về hop ting an té: các tranh chấp giữa công t với thành viên cổng t giữa các thành viên công ty với nhan, liên quan din việc thành lập. hoạt đồng giã thé công ty: các tranh chấp có liên quan cin việc mua bản cổ phud trái phẫu” Sau đó, PLTTTM 2003 ra đổi đã quy dink: “Trong từ là phương thức giã quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt đồng thương mat được các bên tha ta và được hỗn hành theo trình hự th tac tổ ng do Pháp lệnh này quy nh”. Như vậy, khá niêm trong ti tại Việt Nam đã bao gdm tinh chất "thương Trập hột rong i Hoe Kỳ, Hướng đất pong tà đường ng. z3 “Bap hột Vt an về wang dogmas, Nob Chath uấc ga, 17 mai” và thim quyin trong tả tại Việt Nam cũng năm trong khuôn khổ lĩnh vục thương mei, LTTTM 2010 ¡ dix, ngay từ tôn luật ban hành đá mang tinh thân ring phương phúc giã quyit ranh chấp này được áp dang chi yéu trong inh vực thương mai Nội dụng Điệu 3,3 LTTTM 2010 có ny mỡ tông quyền của trọng tai và đưa ra khái niệm trọng tài thương mại “Tả phương thức giả quyết ranh chấp do các bên thôn thiên theo qnp dinh của Luật nay hin chung trong ti thương mai được tiép cân theo nhiều cách thác nhan trong phem vi để tài nghiên cửu tác gã tiép cận rong tải thương mai trén phương điện là mốt phương thúc giả: quyết ranh chấp, Trong tả là phương thie giải quyŠt tranh chấp tên tử song song với các phương thúc gai quyết các tranh chấp khác nh hòa gi, thương lương Toa én Xi được coi là mt plarong thức 'quyất tranh chap thrơng mại, trọng tài đặc trmg cơ bản san Thứ nhất trong tả là phương thúc giải quyết tranh chấp cổ sự tham gja cia bên thử tba —mốt hay một số các trong tà viên Các bên tơ nguyên thôa thuận lưa chon rong tải trước hoặc sau khi xây ra ranh chip.
Trong tai là bên thử ba độc lập với các bin trong tranh chấp, đúng giữa đỄ gai quyết tranh chấp, đơa ra phần quyết mang tinh chất bất bude đã bảo về quyền và lợi ich cũa các bên Thứ hai, giữ quyit tranh chấp bing phương thúc trọng tai được thông qua hỗ tục tổ tung chit chế, Khi đã lựa chon giã quyết ranh chấp bằng phương thúc trong ti, trong tii viên và các bên đương sự phải tuân thủ đúng tinh tơ thủ tac ma pháp luật trong tả, Điễu lễ và quy ắc tổ tung côn tổ chức rong tài mã các bén đương sơ lợn chon quy đính (đỗi vớ trong tả thường xuyên) Thử ba, phán quyết trọng tải tuyên đối với các bin đương nự của vụ tranh chip là iit quả của việc giải quyết tranh chấp tạ trong ti, Phán quyết trong tả vừa đơa tiên yếu tổ thôa thuận cia các bên đương mự (các bin đương sự có thé thie thuận về nổi đang vụ tranh chip, cách thức giải quyết tra chấp, luật áp dạng đối với vụ ranh chấp, ), vừa dirs tiên yêu t tả phán (co giá tri chung thim bắt buộc thị hành đất với các bên đương mồ Trọng tải thương mi tén trí dưới hai hình thie là trong tài vụ việc (rong tài sứ: hoc) và trọng tả thường trục.