HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ

Luận án tiến sĩ Hiệu quả xuất bản sách chính trị ở việt nam trong bối cảnh hội nhập qu đóng góp lý thuyết mới, phương pháp độc đáo cho ngành trong

• Tác giả: Trần Thị Mai Dung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Hải Minh
• Trường học: Học Viện Báo Chí Và Tuyên Truyền
• Chuyên ngành: Xuất bản
• Đề tài: Hiệu Quả Xuất Bản Sách Chính Trị Ở Việt Nam Trong Bối Cảnh Hội Nhập Quốc Tế
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU QUẢ XUẤT BẢN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 1.1.1. Những công trình nghiên cứu của các học giả ngoài nước
• 1.1.2. Những công trình nghiên cứu của các học giả trong nước
• 1.2. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 1.2.1. Những công trình nghiên cứu của các học giả ngoài nước
• 1.2.2. Những công trình nghiên cứu của các học giả trong nước
• 1.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ VẤN ĐỀ ĐÃ ĐƯỢC NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ TIẾP TỤC ĐƯỢC NGHIÊN CỨU, LÀM RÕ
• 1.3.1. Những nội dung đã được nghiên cứu
• 1.3.2. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ
• 1.4. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 2.1. SÁCH CHÍNH TRỊ VÀ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ
• 2.1.1. Sách chính trị - Khái niệm, đặc điểm và phân loại
• 2.1.2. Xuất bản sách chính trị - Khái niệm, tính chất
• 2.2. HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ
• 2.2.1. Khái niệm và phân loại hiệu quả xuất bản sách chính trị
• 2.2.2. Mô hình lý thuyết, tiêu chí và thang đo hiệu quả xuất bản sách chính trị
• 2.2.3. Những yếu tố cơ bản tạo nên hiệu quả xuất bản sách chính trị
• 2.3. HỘI NHẬP QUỐC TẾ VÀ TÁC ĐỘNG CỦA HỘI NHẬP QUỐC TẾ ĐẾN HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ
• 2.3.1. Khái niệm hội nhập quốc tế
• 2.3.2. Tác động của hội nhập quốc tế đến hiệu quả xuất bản sách chính trị
• 2.4. KINH NGHIỆM XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM
• 2.4.1. Xuất bản sách chính trị ở Hoa Kỳ
• 2.4.2. Xuất bản sách chính trị ở Trung Quốc. Những gợi mở cho Việt Nam
• 2.5. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
• 3.1. KHÁI QUÁT VỀ CÁC ĐƠN VỊ ĐƯỢC KHẢO SÁT
• 3.1.1. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật
• 3.1.2. Nhà xuất bản Lý luận chính trị
• 3.1.3. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
• 3.1.4. Nhà xuất bản Công an nhân dân
• 3.1.5. Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông
• 3.2. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM QUA CÁC ĐƠN VỊ KHẢO SÁT
• 3.2.1. Về tiêu chí mức độ định hướng chính trị, tư tưởng
• 3.2.2. Về tiêu chí mức độ ảnh hưởng thị trường
• 3.2.3. Về tiêu chí mức độ phản hồi của độc giả
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ
• 3.3.1. Kết quả và hạn chế
• 3.3.2. Những vấn đề đặt ra
• 3.4. Tiểu kết Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: YÊU CẦU ĐẶT RA, QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Ở VIỆT NAM
• 4.1. YÊU CẦU ĐẶT RA ĐỐI VỚI HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ
• 4.2. QUAN ĐIỂM VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ
• 4.3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ XUẤT BẢN SÁCH CHÍNH TRỊ
• 4.3.1. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả xuất bản sách chính trị từ phương diện lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước
• 4.3.2. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả xuất bản sách chính trị từ phương diện nghiệp vụ xuất bản
• 4.3.3. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả xuất bản sách chính trị từ phương diện độc giả
• 4.4. Tiểu kết Chương 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiệu Quả Xuất Bản Sách Chính Trị Việt Nam 50 60 ký tự

Xuất bản sách chính trị là một bộ phận quan trọng của ngành xuất bản, phản ánh đậm nét tính chính trị. Hoạt động này truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách Nhà nước, góp phần xây dựng thế giới quan khoa học, giáo dục đạo đức, lý tưởng cách mạng. Nghiên cứu hiệu quả xuất bản trong bối cảnh hội nhập có tính cấp thiết về chính trị, lý luận và thực tiễn. Chỉ thị 20-CT/TW và 44-CT/TW của Đảng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả xuất bản. Báo cáo Đại hội XIII dự báo những biến động phức tạp, đòi hỏi bảo vệ nền tảng tư tưởng, khẳng định con đường xã hội chủ nghĩa. Do đó, việc nghiên cứu để định hướng và cụ thể hóa hoạt động xuất bản sách chính trị là vô cùng cần thiết.

1.1. Vai trò của sách chính trị trong hệ tư tưởng Việt Nam

Sách chính trị đóng vai trò then chốt trong việc củng cố hệ tư tưởng của Đảng và Nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khi các luồng tư tưởng đa dạng và đôi khi trái ngược có thể ảnh hưởng đến nhận thức của công dân. Việc xuất bản sách chính trị chất lượng giúp tăng cường niềm tin vào hệ tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời giúp độc giả phân biệt và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu hiệu quả xuất bản

Nghiên cứu hiệu quả xuất bản sách chính trị là cực kỳ quan trọng để đảm bảo rằng các nguồn lực được đầu tư vào lĩnh vực này mang lại giá trị tối đa. Việc đánh giá hiệu quả giúp xác định các điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình xuất bản, từ đó đưa ra các giải pháp cải tiến nhằm nâng cao chất lượng nội dung, mở rộng phạm vi tiếp cận và tăng cường ảnh hưởng của sách chính trị đối với công chúng.

II. Thách Thức Xuất Bản Sách Chính Trị Hội Nhập 50 60 ký tự

Mặc dù đạt nhiều thành tựu, xuất bản sách chính trị vẫn đối mặt với thách thức. Cần khắc phục các yếu kém về chất lượng, số lượng, phương thức xuất bản và nguồn nhân lực. Bối cảnh hội nhập quốc tế tạo ra môi trường mới, đòi hỏi phát triển lý luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng, xây dựng Đảng, phòng chống tham nhũng, mở rộng quan hệ đối ngoại, tiếp thu khoa học công nghệ. Hội nhập quốc tế đặt ra những yêu cầu cao hơn về nội dung, hình thức và phương thức truyền tải thông tin trong sách chính trị. Việc không đáp ứng được những yêu cầu này có thể dẫn đến sự suy giảm về hiệu quả xuất bản và ảnh hưởng đến khả năng lan tỏa tư tưởng chính trị trong xã hội.

2.1. Ảnh hưởng của kiểm duyệt đến sự đa dạng của nội dung

Việc kiểm duyệt sách là một yếu tố quan trọng trong quá trình xuất bản sách chính trị, nhưng nó cũng có thể gây ra những hạn chế đối với sự đa dạng và sáng tạo của nội dung. Cần có một cơ chế kiểm duyệt phù hợp để đảm bảo rằng các xuất bản phẩm chính trị vẫn giữ được tính khách quan, khoa học và hấp dẫn đối với độc giả, đồng thời tránh gây ra những phản ứng tiêu cực từ dư luận.

2.2. Cạnh tranh từ các nguồn thông tin khác trong kỷ nguyên số

Trong kỷ nguyên số, độc giả có thể dễ dàng tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm cả các trang mạng xã hội, báo điện tử và các ấn phẩm trực tuyến. Điều này tạo ra một sự cạnh tranh gay gắt đối với sách chính trị truyền thống, đòi hỏi các nhà xuất bản phải đổi mới phương thức tiếp cận và truyền tải thông tin để thu hút và giữ chân độc giả.

2.3. Bài toán cân bằng giữa mục tiêu chính trị và hiệu quả kinh tế

Một trong những thách thức lớn nhất đối với các nhà xuất bản chính trị là làm thế nào để cân bằng giữa mục tiêu truyền bá tư tưởng chính trị và mục tiêu đạt được hiệu quả kinh tế. Việc chỉ tập trung vào một trong hai mục tiêu này có thể dẫn đến những hậu quả tiêu cực, như nội dung sách trở nên khô khan, khó tiếp cận hoặc không đủ nguồn lực để duy trì hoạt động xuất bản.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Xuất Bản Sách 50 60 ký tự

Để nâng cao hiệu quả xuất bản, cần có giải pháp đồng bộ. Cần có sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước. Đổi mới nghiệp vụ xuất bản, tập trung vào độc giả. Cần nghiên cứu, cụ thể hóa, hiện thực hóa trong hoạt động xuất bản sách chính trị đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới là điều cần thiết. Đồng thời, truyền thông chính trị cần được đẩy mạnh để lan tỏa giá trị của sách chính trị. Cần phải nghiên cứu đánh giá kết quả, hạn chế và vấn đề đặt ra từ thực trạng nhằm nâng cao hiệu quả công tác xuất bản sách chính trị trong bối cảnh hội nhập.

3.1. Đổi mới nội dung và hình thức sách chính trị

Nội dung cần bám sát thực tiễn, phản ánh kịp thời các vấn đề thời sự, chính trị, xã hội. Hình thức cần đa dạng, hấp dẫn, phù hợp với thị hiếu của độc giả. Có thể áp dụng các hình thức như infographic, truyện tranh, video clip để truyền tải thông tin một cách sinh động, dễ hiểu.

3.2. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong xuất bản và phát hành

Ứng dụng công nghệ số trong quy trình xuất bản, từ biên tập, thiết kế đến in ấn, phát hành. Phát triển xuất bản phẩm chính trị điện tử (ebook, audiobook) để tiếp cận độc giả trên các thiết bị di động. Xây dựng các kênh phân phối trực tuyến (website, ứng dụng) để bán sách và tương tác với độc giả.

3.3. Nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác xuất bản

Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ biên tập viên, thiết kế viên, marketing viên có trình độ chuyên môn cao, am hiểu về chính trị Việt Nam và bối cảnh hội nhập quốc tế. Tạo điều kiện để họ được tiếp cận với các xu hướng xuất bản mới trên thế giới.

IV. Kinh Nghiệm Quốc Tế Bài Học Cho Xuất Bản 50 60 ký tự

Nghiên cứu kinh nghiệm xuất bản sách chính trị của Hoa Kỳ, Trung Quốc. Hoa Kỳ chú trọng tự do ngôn luận, đa dạng quan điểm. Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ, tập trung tuyên truyền. Cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế, nhưng phải phù hợp với điều kiện Việt Nam. Chú trọng phát triển văn hóa đọc Việt Nam và nâng cao tiêu thụ sách chính trị. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy sự cần thiết của việc kết hợp giữa tự do ngôn luận và kiểm soát chất lượng nội dung, đồng thời chú trọng đến việc xây dựng một hệ thống phát hành sách hiệu quả.

4.1. Bài học từ Hoa Kỳ về tự do ngôn luận và đa dạng quan điểm

Hoa Kỳ là một quốc gia có truyền thống lâu đời về tự do ngôn luận, cho phép xuất bản các xuất bản phẩm chính trị với nhiều quan điểm khác nhau. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra những thách thức về việc kiểm soát thông tin sai lệch và đảm bảo sự tôn trọng đối với các giá trị dân chủ.

4.2. Kinh nghiệm của Trung Quốc về kiểm soát và tuyên truyền

Trung Quốc có một hệ thống kiểm soát chặt chẽ đối với xuất bản sách chính trị, tập trung vào việc tuyên truyền các giá trị xã hội chủ nghĩa và củng cố vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Kinh nghiệm của Trung Quốc có thể cung cấp những bài học hữu ích về việc làm thế nào để định hướng và quản lý nội dung sách chính trị một cách hiệu quả.

4.3. Gợi ý cho Việt Nam về kết hợp kiểm soát và tự do

Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ cả Hoa Kỳ và Trung Quốc để xây dựng một hệ thống xuất bản sách chính trị phù hợp với điều kiện của đất nước. Cần kết hợp giữa việc kiểm soát chất lượng nội dung và đảm bảo tự do ngôn luận, đồng thời chú trọng đến việc xây dựng một môi trường khuyến khích sự sáng tạo và đa dạng trong lĩnh vực xuất bản.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Đánh Giá Thực Tiễn 50 60 ký tự

Nghiên cứu thực trạng hiệu quả xuất bản tại các NXB lớn. Đánh giá trên tiêu chí định hướng chính trị, tư tưởng; mức độ ảnh hưởng thị trường; mức độ phản hồi của độc giả. Kết quả cho thấy có những thành công và hạn chế. Cần có giải pháp để nâng cao chất lượng sách, đáp ứng nhu cầu độc giả. Đánh giá mức độ hài lòng của độc giả đối với nội dung và hình thức sách chính trị. Cần phải đánh giá kết quả, hạn chế và vấn đề đặt ra từ thực trạng nhằm nâng cao hiệu quả công tác xuất bản sách chính trị trong bối cảnh hội nhập.

5.1. Đánh giá hiệu quả xuất bản dựa trên phản hồi của độc giả

Phản hồi của độc giả là một yếu tố quan trọng để đánh giá hiệu quả xuất bản sách chính trị. Cần thu thập ý kiến của độc giả về nội dung, hình thức và giá trị của sách, từ đó đưa ra các điều chỉnh phù hợp để đáp ứng nhu cầu và mong muốn của họ. Biểu đồ 3.13 và 3.14 trong tài liệu gốc cung cấp thông tin chi tiết về mức độ hài lòng của độc giả đối với nội dung và hình thức sách chính trị.

5.2. Phân tích tác động của sách chính trị đến nhận thức của độc giả

Cần phân tích tác động của sách chính trị đến nhận thức, tư tưởng và hành vi của độc giả. Điều này có thể được thực hiện thông qua các cuộc khảo sát, phỏng vấn hoặc nghiên cứu định tính. Biểu đồ 3.16, 3.17, 3.18, 3.19 và 3.20 trong tài liệu gốc cung cấp thông tin chi tiết về tác động của sách chính trị đến nhận thức của độc giả về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự tin tưởng vào Đảng.

VI. Tương Lai Xuất Bản Sách Chính Trị Hội Nhập 50 60 ký tự

Xuất bản sách chính trị cần tiếp tục đổi mới để đáp ứng yêu cầu hội nhập. Cần phát triển lý luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng, xây dựng Đảng, phòng chống tham nhũng, mở rộng quan hệ đối ngoại, tiếp thu khoa học công nghệ. Cần có chiến lược dài hạn để phát triển ngành xuất bản sách chính trị. Mục tiêu là xây dựng ngành xuất bản sách chính trị hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới. Cần tiếp tục nghiên cứu về hiệu quả xuất bản và có những chính sách xuất bản phù hợp.

6.1. Vai trò của nhà nước trong việc định hướng xuất bản

Nhà nước cần đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng xuất bản sách chính trị, thông qua việc xây dựng và ban hành các chính sách phù hợp, hỗ trợ các nhà xuất bản và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển ngành xuất bản.

6.2. Phát triển hợp tác quốc tế trong lĩnh vực xuất bản

Cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực xuất bản sách chính trị, thông qua việc trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kiến thức và phối hợp thực hiện các dự án chung. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác xuất bản, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề làm thế nào để thiết lập cơ chế thúc đẩy các nhà xuất bản không ngừng nâng cao chất lượng xuất bản phẩm, đặt lợi ích xã hội lên hàng đầu và thực hiện các lợi ích kinh tế. Đứng trên phương diện xã 16 hội, tác giả cho rằng hiệu quả xuất bản đề cập đến hành vi xuất bản có thể phản ánh đúng giá trị tư tưởng xã hội chủ nghĩa, mang lại vai trò xây dựng trình độ nhận thức tốt và hướng dẫn tích cực cho quần chúng, làm phong phú thêm thế giới tinh thần của quần chúng nhân dân. Luôn đặt lợi ích xã hội lên hàng đầu trong phát triển các chủ trương văn hóa và công nghiệp văn hóa là sự vận dụng sáng tạo quy luật kiến trúc thượng tầng thích ứng với sự phát triển của cơ sở kinh tế trong thời đại mới. Theo tác giả, mâu thuẫn giữa hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội thực chất là mâu thuẫn giữa lợi ích kinh tế cá nhân với lợi ích kinh tế toàn xã hội, tức là mâu thuẫn giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội.

Khi nói “không thể chỉ chạy theo lợi ích kinh tế mà bỏ qua lợi ích xã hội”, thực chất muốn nói “không thể chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà bỏ qua lợi ích xã hội”. Tác giả cũng cho rằng không thể bỏ qua giá trị văn hóa chỉ vì lợi ích kinh tế. Hiệu quả xã hội phản ánh trách nhiệm xã hội của xuất bản, bao hàm hiệu quả kinh tế. Quan trọng hơn, hiệu quả xã hội nhấn mạnh đến giá trị văn hóa, định hướng tư tưởng và ảnh hưởng xã hội.

Tác giả cho rằng, đánh giá hiệu quả xã hội của xuất bản sách phải xuất phát trên cơ sở nắm vững các thuộc tính bản chất của xuất bản. Xuất bản có vị trí quan trọng đối với công tác tuyên truyền tư tưởng, là phương tiện quan trọng kế thừa và phổ biến tri thức văn hóa, là một bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa. Vì vậy, xuất bản luôn có hai mặt hiệu quả có liên quan nhưng không thể thay thế cho nhau. Hiệu quả xã hội phản ánh vai trò của đơn vị xuất bản 17 trong sự nghiệp xây dựng văn hóa tư tưởng của xã hội.

Hiệu quả xã hội biểu hiện trong nội dung xuất bản phẩm và thực tiễn hoạt động của đơn vị xuất bản. Đánh giá hiệu quả xã hội của xuất bản tập trung ở góc độ làm tốt công tác tuyên truyền tư tưởng, kế thừa, xuất bản tri thức văn hóa thể hiện ở nội dung, chủng loại, số lượng, chất lượng và kết cấu xuất bản phẩm. Hiệu quả được chia thành hiệu quả chính và hiệu quả phụ, gồm tám tiêu chí chính phụ. Hiệu quả chính bao gồm 5 tiêu chí: Chỉ số giá trị cốt lõi, Chỉ số giá trị học thuật, văn hóa, Chỉ số thị trường, Chỉ số quốc tế, Chỉ số hình ảnh xã hội của đơn vị xuất bản.

Chỉ số phụ gồm 3 tiêu chí: Chỉ số tiêu cực, Chỉ số pháp quy, Chỉ số tiêu chuẩn. Bước vào thời kỳ cải cách mở cửa, đơn vị xuất bản Trung Quốc đều đang phải đối mặt với sự chuyển đổi từ cơ quan công quyền thành đơn vị doanh nghiệp, quản lý độc lập và tự chịu trách nhiệm về lãi lỗ. Do đó, sự tồn tại, phát triển doanh nghiệp, mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận khiến đơn vị xuất bản tập trung vào lợi ích kinh tế. Điều này không phù hợp với chính sách xuất bản.

Việc điều chỉnh mối quan hệ giữa hiệu quả xã hội và hiệu quả kinh tế là vấn đề lý luận và thực tiễn đối với công tác quản lý xuất bản. Trung Quốc đã từng bước xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả kinh tế tương đối đầy đủ, nhưng đánh giá hiệu quả xã hội của xuất bản với một hệ thống chỉ số để sử dụng cụ thể cho nghiên cứu, đánh giá vẫn chưa hình thành. Từ đó, tác giả đề xuất hệ thống đánh giá gồm các tiêu chí: Chất lượng sách, Sức hấp dẫn thị trường của doanh nghiệp, Năng lực cạnh tranh, Đóng góp công ích cho xã hội. Những công trình nghiên cứu của các học giả trong nước Các công trình nghiên cứu như sách, đề tài khoa học, tạp chí… nghiên cứu liên quan về hiệu quả, hiệu quả xuất bản được luận án kế thừa.

Thứ nhất, những công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề hiệu quả. Hiệu quả là sự phản ánh việc sử dụng nguồn lực để đạt được mục tiêu nhất định. 18 Hiệu quả được bàn đến trong các ngành khoa học báo chí, truyền thông được tham khảo trong luận án. - Tạ Ngọc Tấn (2001), Truyền thông đại chúng, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.

Cuốn sách gồm có 9 chương cung cấp hệ thống kiến thức cơ bản về truyền thông, truyền thông đại chúng, các loại hình truyền thông đại chúng cơ bản (sách, báo in, phát thành, truyền hình, điện ảnh, quảng cáo, internet, băng, đĩa và âm thanh) và những vấn đề của truyền thông đại chúng trong xã hội đại đặt ra các vấn đề lãnh đạo, quản lý, giao tiếp với các phương tiện truyền thông đại chúng. Về hiệu quả truyền thông, tác giả cho rằng, truyền thông đại chúng là hoạt động có mục đích, hiệu quả của truyền thông đại chúng là việc đạt được mục đích của hoạt động truyền thông đại chúng. Hiệu quả truyền thông đại chúng có thể chia thành ba mức độ: Hiệu quả tiếp nhận, hiệu quả thực tế, hiệu ứng xã hội. [67] - Dương Xuân Sơn (2015), Lý luận báo chí truyền thông, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội.

Nội dung cuốn sách bàn về các vấn đề có tính lý luận và phương pháp luận của báo chí, truyền thông. Với nội dung 9 chương, tác giả giải quyết những vấn đề lý luận như các khái niệm và thuật ngữ, các loại hình báo chí, đặc trưng, chức năng, nguyên tắc hoạt động của báo chí, pháp luật và đạo đức báo chí, hiệu quả báo chí, lao động sáng tác trong hoạt động báo chí. Tác giả cho rằng hiệu quả báo chí là việc vận dụng các quy luật, nguyên tắc, hình thức, phương thức hoạt động báo chí giúp cho nó thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình nhằm đạt mục đích. Hiệu quả báo chí được đo bằng công thức H=K/M, trong đó, H là hiệu quả, K là kết quả, M là mục đích.

Trong đó, kết quả của hoạt động báo chí là sự thay đổi về nhận thức, hình thành nhận thức, hướng dẫn hành động cho công chúng. Các yếu tố tạo nên hiệu quả báo chí bao gồm chiến lược thông tin, yếu tố con người, đối tượng phục vụ của báo chí. [63] - Lương Khắc Hiếu (2017), Cơ sở lý luận công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội. Cuốn sách là công trình nghiên cứu chuyên sâu về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong 7 chương sách, tác giả làm rõ các khái niệm, các yếu tố, các bộ phận cấu 19 thành công tác tư tưởng; chủ thể, khách thể, đối tượng công tác tư tưởng, mục đích công tác tư tưởng và phương thức tác động để đạt mục đích, nội dung giáo dục công tác tư tưởng; phương pháp, hình thức, phương tiện công tác tư tưởng; hiệu quả công tác tư tưởng. Theo tác giả, hiệu quả công tác tư tưởng là sự tương quan giữa kết quả đạt được với mục tiêu của công tác tư tưởng đặt ra và với chi phí về nguồn lực để đạt được kết quả đó trong một điều kiện xã hội nhất định. Đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng căn cứ trên ba mặt - tiêu chuẩn tinh thần, tiêu chuẩn thực tiễn và tiêu chuẩn chi phí. [41] Thứ hai, những công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề hiệu quả xuất bản.

Các nghiên cứu về lý luận xuất bản chưa đề cập một cách rõ ràng lý thuyết về hiệu quả xuất bản. Tuy nhiên, từ các công trình nghiên cứu lý luận xuất bản, chúng ta có thể tìm thấy quan niệm về hiệu quả xuất bản thông qua nguyên lý, tính chất, đặc trưng của hoạt động xuất bản. Một số công trình tiêu biểu được đề cập đến như: - Ngô Sĩ Liên (Chủ biên) (1998): Nguyên lý hoạt động biên tập xuất bản sách, NXB Giáo dục, Hà Nội. Cuốn sách gồm 6 chương đề cập đến các vấn đề lý luận nền tảng của hoạt động xuất bản.

Đóng góp mới của cuốn sách thể hiện ở nội dung lý luận nghiệp vụ biên tập được trình bày cụ thể như: hệ thống khái niệm sách, xuất bản, xuất bản phẩm, biên tập đến vai trò, vị trí, chức năng của xuất bản được phân tích hệ thống, làm rõ bản chất hoạt động xuất bản. Đó là đặc tính về chính trị, đặc tính về kinh tế và đặc tính văn hóa của hoạt động xuất bản làm kim chỉ nam thực hiện công tác xuất bản. [52] - Trần Văn Hải (2007), Lý luận nghiệp vụ xuất bản (tập 1), NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội. Kế thừa thành quả các công trình nghiên cứu trước đó, nội dung cuốn sách hệ thống hoá lý luận nghiệp vụ xuất bản trong 7 chương.

Đóng góp mới của công trình thể hiện ở ba nội dung lớn: (1) Làm rõ các khái niệm trung tâm của lý luận xuất bản như sách, xuất bản, xuất bản phẩm; (2) Lý giải mối quan hệ biện chứng của hoạt động xuất bản với các lĩnh vực đời sống xã hội - đời sống chính trị xã hội, đời sống kinh tế xã hội và đời sống văn hóa xã hội; (3) Làm rõ những vấn đề lý luận về công tác biên tập xuất bản, 20 về khái niệm, đặc trưng, nhiệm vụ. Tác giả cũng không đưa ra khái niệm về hiệu quả nhưng đề cập đến bản chất truyền thông của hoạt động xuất bản cũng như các tính chất quan trọng và mối quan hệ biện chứng giữa các tính chất của hoạt động xuất bản với các lĩnh vực đời sống chính trị, đời sống kinh tế và đời sống văn hóa.[33] - Nguyễn Hồng Vinh (Chủ biên) (2012): Xuất bản Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, NXB Thời đại, Hà Nội. Xuất bản Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập là vấn đề nghiên cứu lý luận và thực tiễn bức thiết nhằm đổi mới từng bước toàn ngành xuất bản. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với xuất bản Việt Nam nói riêng, sự nghiệp văn hóa, nâng cao tri thức nói chung.

Đối mặt với cơ chế thị trường, ngành xuất bản gặp phải nhiều khó khăn, mặt tốt của kinh tế thị trường chưa được phát huy triệt để, mặt trái đang nổi lên.