Đặt vấn đề Trong chiến lược phát triển chăn nuôi, nước ta sẽ hướng tới sự tập trung công nghiệp, sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn đã được Chính phủ giao cho xây dựng chiến lược phát triển ngành chăn nuôi đến năm 2020 nhằm các mục tiêu: Các sản phẩm của ngành chăn nuôi phải đảm bảo vệ sinh môi trường, đặc biệt đáp ứng được nhu cầu về an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng và đảm bảo vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm. Như vậy, việc giám sát quy trình sản xuất từ đầu vào của chăn nuôi tới thành phẩm cho người tiêu dùng đòi hỏi phải chặt chẽ hay nói cách khác là từ “trang trại tới bàn ăn” phải đồng bộ. Trong chăn nuôi, lợn là đối tượng vật nuôi chiếm số lượng và tỷ trọng cao nhất, các sản phẩm từ thịt lợn cũng là mặt hàng chính trên thị trường buôn bán do nhu cầu tiêu thụ của người dân cao.
Do đó, bất cứ yếu tố nào nguy hiểm có hại như dịch bệnh đều ảnh hưởng xấu đến giá cả thị trường, làm giảm hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi nói chung. Hiện nay ngành chăn nuôi lợn theo quy mô trang trại ở nước ta ngày càng phổ biến và đạt hiệu quả kinh tế cao, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nền kinh tế nông nghiệp. Tuy nhiên vẫn còn tồn tại rất nhiều hạn chế , khó khăn nan giải nhất gặp phải trong chăn nuôi chính là vấn đề dịch bệnh. Nó đã, đang và sẽ gây thiệt hại lớn về kinh tế cho ngành chăn nuôi.
Một trong những bệnh gây thiệt hại lớn về kinh tế đó là bệnh tiêu chảy của vật nuôi. Trong chăn nuôi lợn tập trung, bệnh lây lan mạnh, lại thường xuyên gặp, gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chăn nuôi, tỷ lệ chết cao, giảm khả năng tăng trọng của đàn lợn. c 2 Bệnh thường xảy ra làm cho lợn con bị viêm ruột ỉa chảy, mất nước và điện giải dẫn đến giảm sức đề kháng, còi cọc và chết nếu không được điều trị kịp thời. Cũng xoay quanh bệnh này, rất nhiều các trang trại hay các nhà máy sản xuất thức ăn công nghiệp đã sử dụng kháng sinh trộn vào thức ăn, nước uống để phòng tiêu chảy và điều trị bệnh.
Do không thực hiện đúng nguyên tắc sử dụng kháng sinh nên hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn ngày càng gia tăng và tồn dư kháng sinh trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật là rất cao. Xuất phát từ tình hình thực tế trên cùng sự giúp đỡ của cơ sở thực tập và đặc biệt dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Minh Châu tôi đã tiến hành đề tài “Tình hình lợn con mắc bệnh tiêu chảy giai đoạn 1 - 21 ngày tuổi nuôi tại trại lợn Chu Bá Thơ ở Việt Yên, Bắc Giang và hiệu lực của phác đồ điều trị” 1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.
Mục tiêu - Đánh giá thực trạng bệnh lợn con tiêu chảy tại trại chăn nuôi lợn Chu Bá Thơ ở Việt Yên, Bắc Giang. - Tìm được phác đồ điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con có hiệu quả. Yêu cầu - Tìm hiểu đúng, đầy đủ về thực trạng mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con của trang trại từ đó đưa ra được các đề xuất phòng và trị bệnh đạt hiệu quả. - Số liệu đưa ra dưới dạng bảng biểu.
- Tìm hiểu đúng, đầy đủ quy trình chăn nuôi, vệ sinh phòng bệnh của cơ sở thực tập. - Thực hành công tác thú y cơ sở và công tác chăn nuôi. c 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.
Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập. Vài nét cơ bản về trại lợn Chu Bá Thơ. Trại lợn Chu Bá Thơ thuộc thôn Năm, làng Chàng, xã Việt Tiến, huyên Việt Yên, Bắc Giang. Trại lợn Chu Bá Thơ nằm ở khu vực cánh đồng rộng lớn, có địa hình tương đối bằng phẳng thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi, với diện tích là khoảng 5000 m2.
Trong đó: - Đất trồng cây ăn quả: 1000 m2 - Đất xây dựng: 2000 m2 - Ao, hồ chứa nước và nuôi cá: 1500 m2 Trang trại đã dành khoảng 500 m2 đất để xây dựng nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 320 nái cơ bản bao gồm: 2 chuồng đẻ 720 m2 (1 chuồng có 40 ô đẻ và 1 chuồng 30 ô đẻ), 1 chuồng nái chửa 690 m2 (chuồng có 270 ô nái chửa và chờ phối, 3 ô đực, 1 ô thử lợn ), 1 chuồng hậu bị 300 m2, 1 chuồng thịt 300 m2, cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, kho thuốc. Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 6 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ, 4 quạt thông gió đối với chuồng nái chửa và 2 quạt đối với chuồng hậu bị.
Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính. Mỗi cửa sổ có diện tích 1,5m2, cách nền c 4 1,2m, mỗi cửa sổ cách nhau 40cm. Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng tôn lạnh. Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng.
Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, xây dựng ở đầu chuồng nái chửa. Nước tắm và nước xả gầm, phục vụ cho công tác khác, được bố trí từ tháp bể lọc và được bơm qua hệ thống. Tình hình chăn nuôi lợn của trang trại.
Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiện nay, trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,3 - 2,32 lứa/năm. Số con sơ sinh là 11,00 con/đàn, số con cai sữa: 10,50 con/đàn. Trại hoạt động vào mức khá.
Tại trại, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và bán hoặc chuyển xuống chuồng thịt nuôi. Trong trại có 3 con lợn đực giống, lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái. Lợn nái được phối 2 lần (hoặc 3 lần đối với những con bị trào ngược tinh ra ngoài). Dùng tinh giống Landrace và Yorkshire của công ty Greenfeed Việt Nam cung cấp.
Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao của công ty Greenfeed Việt Nam. Công tác phòng bệnh của trại Quy trin ̀ h phòng bê ̣nh cho đàn lơ ̣n ta ̣i trại đươ ̣c thực hiê ̣n nghiêm ngă ̣t , chă ̣t che.̃ c 5 Trong chăn nuôi viê ̣c phòng bê ̣nh là rấ t quan tro ̣ng nhằ m nâng cao sức đề kháng không đặc hiệu cho đàn lợn. Cùng với việc vệ sinh thức ăn , nước uố ng, vê ̣ sinh thân thể cho lơ ̣n thì viê ̣c ta ̣o bầ u tiể u khí hâ ̣u chuồ ng nuôi thuâ ̣n lơ ̣i cho lơ ̣n là mô ̣t viê ̣c rấ t quan tro ̣ng vì ảnh hưởng củ a nhiê ̣t đô ,̣ đô ̣ ẩ m là rấ t lớn đố i với lơ ̣n .Trại lợn Chu Bá Thơ , thôn Năm, làng Chàng , xã Việt Tiến , huyện Việt Yên, Bắc Giang là mô ̣t tra ̣i lơ ̣n có trang thiế t bi ̣hiê ̣n đa ̣i , thiế t kế phù hợp với việc vệ sinh thú y. Hai bên đường vào khu chăn nuôi là ao cá , do đó chỉ có 1 đường duy nhấ t vào khu chăn nuôi.
Trên đường này đă ̣t nhà sát trùng có hệ thống phun sát trùng cho người và xe ô tô. Khi công nhân,kỹ thuật, khách tham quan vào khu chăn nuôi lợn đều iphả sát trùng tại nhà sát trùng và thay quần áo bảo hộ lao động mới được vào khu chuồng. nuôi Hê ̣ thố ng chuồ ng nuôi lơ ̣n của tra ̣i đươ ̣c thiế t kế là hê ̣ thố ng chuồ ng kín, do đó thuâ ̣n lơ ̣i cho viê ̣c ta ̣o bầ u tiể u khí hâ ̣u thuâ ̣n lơ ̣i cho lơ ̣n phát triể n. Nhiê ̣t đô ̣ trong chuồ ng đươ ̣c điề u tiế t nhờ hê ̣ thố ng giàn mát , quạt thông gió và bóng điê ̣n.
Việc thu dọn phân và vệ sinh máng tắm cũng được thực hiện hai lần mỗi ngày vào đầu buổi sáng và cuối buổi chiều. Việc quét dọn hành lang trong chuồng cũng được vệ sinh thường xuyên và rắc vôi bột hoặc quét vôi định kì 1 tuần 1 lần, kết hợp với dọn vệ sinh xung quanh chuồng trại và tiêu diệt chuột. Các chuồng lợn đã bán hết và chờ nhập lứa mới cũng được rửa sạch, để khô rồi phun thuốc sát trùng tiêu độc, quét vôi và để trống chuồng 1 tuần rồi mới cho lứa khác vào. Để phòng chố ng các dich ̣ bê ̣nh xảy ra , trại lợn đã thực hiện các biê ̣n pháp như : + Đảm bảo chuồ ng tra ̣i thoáng mát về mùa hè, ấm vào mùa đông.
+ Tăng cường chế đô ̣ dinh dưỡng. + Lợn nhâ ̣p vào tra ̣i đảm bảo không có bê ̣nh. + Tiêm phòng vacxin đúng lich. Lịch sát trùng trại lợn nái Trong chuồng Chuồng Ngoài khu Ngoài Thứ Chuồng Hậu bị và vực chăn Chuồng đẻ Chuồng nái chửa chuồng nuôi thịt CN Quét Phun sát Phun sát Phun sát trùng hoặc rắc Phun trùng toàn Thứ 2 trùng toàn bộ khu vôi sát trùng bộ khu + rắc vôi vực đường đi vực Phun sát Quét hoặc Phun sát Thứ 3 trùng + quét rắc vôi Trùng vôi đường đi đường đi Xả vôi Phun sát Thứ 4 Rắc vôi Rắc vôi xút gầm trùng Phun sát trùng Thứ 5 + xả vôi, xút gầm Phun sát Phun sát Phun sát Phun sát Thứ 6 trùng Phun sát trùng Trùng Trùng Trùng + rắc vôi Vệ sinh Vệ sinh Vệ sinh tổng Vệ sinh Thứ 7 tổng tổng chuồng tổng khu chuồng chuồng c 7 - Phòng bệnh bằng Vaccine Quy trình phòng bệnh bằng vacxin luôn được trang trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật.
Đối với từng loại lợn có quy trình tiêm riêng, từ lợn nái, lợn hậu bị, lợn đực, lợn con. Tiêm vacxin nhằ m ta ̣o miễn dich ̣ chủ đô ̣ng cho lơ ̣n chống lại mầm bệnh khi nó xâm nhập vào cơ thể.