Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO HIỂM CON NGƯỜI PHI NHÂN THỌ CỦA DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM 1.Khái quát chung về dịch vụ bảo hiểm con người phi nhân thọ 1.Khái niệm Bảo hiểm con người phi nhân thọ và một số khái niệm liên quan - Khái niệm bảo hiểm con người phi nhân thọ + Bảo hiểm con người là loại bảo hiểm có mục đích thanh toán những khoản trợ cấp hoặc số tiền ấn định cho người được bảo hiểm hoặc người thụ hưởng bảo hiểm, trong trường hợp xẩy ra những sự kiện tác động đến chính bản thân người được bảo hiểm. Hồ Xuân Phương, Đồng chủ biên Võ Thị Pha, 1999, Bảo hiểm, Nhà xuất bản Tài chính). + Bảo hiểm con người phi nhân thọ là sự cam kết giữa người được bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm mà trong đó người bảo hiểm sẽ trả cho người tham gia bảo hiểm (hoặc người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm) một số tiền nhất định khi có những sự kiện đã định trước xẩy ra (như ốm đau, tai nạn.) còn người tham gia bảo hiểm phải nộp phí bảo hiểm đẩy đủ và đúng hạn. Như vậy bảo hiểm con người phi nhân thọ là quá trình bảo hiểm cho các rủi ro liên quan đến sinh mạng, tình trạng sức khỏe của con người.
Mục đích của bảo hiểm con người phi nhân thọ là góp phần khắc phục hậu quả khi đối tượng tham gia bảo hiểm gặp rủi ro như ốm đau, bệnh tật, tai nạn. - Một số khái niệm liên quan Trong bảo hiểm con người phi nhân thọ có một số khái niệm liên quan thể hiện đặc trưng của dịch vụ bảo hiểm con người: + Đối tượng bảo hiểm: Là tình trạng tính mạng, sức khỏe và khả năng lao động của con người (tính mạng của con người phi nhân thọ hoàn toàn khác với khái niệm “sống” và “chết” trong bảo hiểm con người nhân thọ) + Người được bảo hiểm: là người có tính mạng, tình trạng sức khỏe được bảo hiểm, là bên nhận được sự bảo vệ của bảo hiểm trong hợp đồng bảo hiểm. Luan van 8 + Người tham gia bảo hiểm: là người đứng ra ký kết hợp đồng bảo hiểm và đóng phí bảo hiểm. Có thể là người được bảo hiểm nhưng cũng có thể là người không được bảo hiểm.
+ Người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm: Là người được chỉ định nhận tiền bảo hiểm được ghi trong hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của người được bảo hiểm hoặc được thừa hưởng quyền lợi theo pháp luật. + Phạm vi bảo hiểm: Bảo hiểm con người phi nhân thọ có phạm vi bảo hiểm tùy thuộc vào từng công ty khác nhau với những quy định riêng và khả năng của mình mà quy định phạm vi bảo hiểm phù hợp với các nghiệp vụ cụ thể theo quy định của pháp luật. + Số tiền bảo hiểm: là giới hạn trách nhiệm tối đa của người bảo hiểm đối với người được bảo hiểm trong một vụ rủi ro tai nạn hoặc trong một thời hạn bảo hiểm đã ký kết. Số tiền bảo hiểm được xác định dựa trên nhu cầu và khả năng cung cấp dịch vụ của người bảo hiểm.
+ Hợp đồng bảo hiểm: Là văn bản xác nhận việc thỏa thuận giữa người bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm trong đó bao gồm mọi chi tiết về các điều kiện bảo hiểm, các điều khoản loại trừ, thời hạn bảo hiểm, phí bảo hiểm và các thông tin có liên quan khác. Hình thức hợp đồng bảo hiểm phỏ biến nhất hiện nay là cấp đơn bảo hiểm hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm. Ngoài đơn bảo hiểm chính người ta còn sử dụng rất nhiều những phụ lục bảo hiểm, phụ lục chính là một phần của đơn bảo hiểm, có giá trị pháp lý. + Tai nạn: Là sự kiện bất ngờ không nhìn thấy trước được, xẩy ra ngoài sự kiểm soát của người được bảo hiểm, gây ra bởi một lực tác động từ bên ngoài và có thể cảm nhận được và là nguyên nhân trực tiếp làm cho người được bảo hiểm chết hoặc thương tật.
+ Ốm đau, bệnh tật: Là sự biến chất về sức khỏe do bất cứ nguyên nhân nào. Bao gồm cả sự lây truyền, tai nạn. Trong công ty bảo hiểm sẽ căn cứ vào nguồn gốc của bệnh và thời điểm có thể bệnh để phân loại các loại bệnh. Luan van 9 + Mất khả năng lao động: Được chia thành hai loại đó là mất khả năng lao động tạm thời và mất khả năng lao động vĩnh viễn.
+ Mất khả năng lao động tạm thời: Là trạng thái người lao động phải ngừng việc trong một thời gian nhất định, sau khi điều trị sức khỏe phục hồi như ban đầu và quay trở lại làm việc. + Mất khả năng lao động vĩnh viễn: Là trạng thái người lao động phải ngừng việc vĩnh viễn, mặc dù được điều trị phẫu thuật nhưng sức khỏe vẫn không thể được phục hồi lại như cũ và không thể trở lại làm việc. Trường hợp này được xác định thông qua giám định y khoa và được lượng hóa bằng một tỷ lệ phần trăm suy giảm sức khỏe. + Chi phí y tế: Là tất cả các hoản chi phí phát sinh liên quan đến người bệnh bao gồm ba loại sau: Nhưng chi phí y tế phát sinh trực tiếp tại bệnh viện và cơ sở điều trị; Những chi phí chuyển viện, đưa đón bệnh nhân; chi phí chăm sóc nuôi dưỡng bệnh nhân sau khi điều trị.
+ Bệnh viện: Là cơ sở khám chữa bệnh được nhà nước công nhận mà ở đó có khả năng và phương tiện chẩn đoán, điều trị và phẫu thuật, có điều kiện điêu trị nội trú và có phiếu theo dõi sức khỏe hàng ngày cho bệnh nhân. Đặc trưng của Bảo hiểm con người phi nhân thọ Khác với bảo hiểm con người nhân thọ là quá trình bảo hiểm các rủi ro liên quan đến sinh mạng, cuộc sống và tuổi thọ của con người, bảo hiểm con người phi nhân thọ là loại hình bảo hiểm chỉ liên quan đến các rủi ro ro như: Bệnh tật, tai nạn, mất khả năng lao động và tử vong, nên có những đặc điểm sau: - Hậu quả của những rủi ro mang tính chất thiệt hại vì rủi ro bảo hiểm ở đây là tai nạn, bệnh tật, ốm đau, thai sản, phẫu thuật liên quan đến thân thể và sức khỏe của con người. - Người được bảo hiểm thường được quy định trong một khoảng tuổi nào đó, các công ty bảo hiểm không chấp nhận bảo hiểm cho những người có độ tuổi quá thấp hoặc quá cao.Ví dụ ở Việt Nam các công ty bảo hiểm không chấp nhận bảo hiểm cho trẻ em dưới 12 tháng tuổi và những người trên 65 tuổi, ở nước Anh thì trẻ Luan van 10 em dưới 3 tuổi và người lớn trên 65 tuổi không được các công ty bảo hiểm chấp nhận bảo hiểm. - Thời hạn bảo hiểm con người phi nhân thọ ngắn hơn so với bảo hiểm con người nhân thọ và thường là một năm.
Ví dụ như Bảo hiểm tai nạn 24/24, bảo hiểm trợ cấp nằm viện. bên cạnh đó còn có những sản phẩm mà thời hạn bảo hiểm chỉ có vài ngày, vài giờ như: Bảo hiểm tai nạn hành khách. - Phí bảo hiểm thường được nộp một lần khi ký kết hợp đồng bảo hiểm - Các nghiệp vụ bảo hiểm con người phi nhân thọ thường được triển khai kết hợp với các nghiệp vụ khác trong cùng một hợp đồng bảo hiểm. Ví dụ như bảo hiểm tai nạn được lồng ghép trong bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp, bảo hiểm tai nạn lái phụ xe được triển khai kết hợp với bảo hiểm trách nhiệm dân sự và bảo hiểm vật chất xe trong hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới.
Việc triển khai kết hợp này sẽ làm cho chi phí khai thác, chi phí quản lý và các chi phí khác của công ty bảo hiểm giảm đi từ đó có điều kiện làm giảm phí bảo hiểm. Một số loại hình bảo hiểm con người phi nhân thọ 1. Bảo hiểm toàn diện học sinh, sinh viên - Mục đích: Nghiệp vụ bảo hiểm này là nghiệp vụ bảo hiểm hỗn hợp tai nạn với trợ cấp nằm viện và phẫu thuật, do đối tượng tham gia bảo hiểm lớn nên phí bảo hiểm đã được giảm đi đáng kể. Với mục đích trợ giúp cho học sinh và gia đình các học sinh một số tiền nhất định để nhanh chóng khắc phục khó khăn và phục hồi sức khỏe sớm trở lại trường lớp khi không may các em gặp rủi ro, tai nạn và tạo lập mối quan hệ chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình hoc sinh.
nghiệp vụ bảo hiểm toàn diện học sinh, sinh viên đã được triển khai rộng khắp nước ta và đã tỏ rõ được tác dụng to lớn của nó. - Đối tượng bảo hiểm: Học sinh, sinh viên, đang học tập ở các cơ sở Giáo dục và Đào tạo: Các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, đại học, cao đẳng, trung cấp, dạy nghề và các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp - dạy nghề. Luan van 11 - Người được bảo hiểm: tất cả mọi học sinh, từ nhà trẻ mẫu giáo đến các sinh viên đại học. Những học sinh ở tuổi thành niên, bản thân các em đã là những người tham gia bảo hiểm.
Còn đối với học sinh vị thành niên, người tham gia bảo hiểm có thể là bố mẹ, anh chị hoặc người đỡ đầu. Người tham gia bảo hiểm ở đây không bị hạn chế về tuổi tác, mức độ thân thích hay mức độ tàn tật. - Phạm vi bảo hiểm: bị chết trong mọi trường hợp, bị tan nạn, thương tật, ốm đau, bệnh tật phải nằm viện điều trị và phẫu thuật. Tuy nhiên những trường hợp học sinh đến tuổi thành niên chết do tự tử, do tiêm chích ma túy, hay cố ý vi phạm pháp luật hoặc các phẫu thuật các bệnh bẩm sinh.
không thuộc phạm vi bảo hiểm. - Đối tượng không nhận bảo hiểm + Những người mắc bệnh thần kinh, tâm thần, phong, ung thư và bệnh tử kỷ + Những người bị tàn phế hoặc thương tật vĩnh viễn từ 50% trở lên + Những người đang trong thời gian điều trị bệnh tật, thương tật - Đối tượng không thuộc phạm vi bảo hiểm: hành động cố ý của người được bảo hiểm hoặc người thừa kế hợp pháp; Người được bảo hiểm vi phạm nghiêm trọng pháp luật, nội quy, quy định của cơ quan, chính quyền địa phương hoặc các tổ chức xã hội, vi phạm nghiêm trọng luật lệ an toàn giao thông; Người được bảo hiểm bị ảnh hưởng của ma túy hoặc các chất kích thích tương tự khác, sử dụng rượu, bia vượt quá nồng độ cho phép quy định; Động đất, núi lửa, nhiễm phỏng xạ, chiến tranh, nội chiến, đình công.