1 ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA NGỮ VĂN LUẬN VĂN Đề tài: Hạch toán TSCĐHH tại công ty du lịch dịch vụ Hà Nội Toserco Đà nẵng - 05 / 2004 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Lêi më ®Çu Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước kế toán là một công việc quan trọng phục vụ cho việc hạch toán và quản lý kinh tế, nó còn có vai trò tích cực đối với việc quản lý các tài sản và điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tài sản cố định hữu hình (TSCĐHH) là một trong những bộ phận cơ bản tạo nên cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân, đồng thời là bộ phận quan trọng của quá trình sản xuất. TSCĐHH là điều kiện cần thiết để giảm được hao phí sức lao động của con người , nâng cao năng suất lao động. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay thì TSCĐHH là yếu tố quan trọng để tạo nên sức mạnh cạnh tranh cho các doanh nghiệp.
Đối với ngành du lịch và dịch vụ thì kế toán TSCĐHH là một khâu quan trọng trong bộ phận kế toán. Bởi vì nó cung cấp toàn bộ các nguồn thông tin, số liệu về tình hình TSCĐHH của công ty. Chính vì vậy, hạch toán TSCĐHH luôn luôn là sự quan tâm của các doanh nghiệp cũng như các nhà quản lý kinh tế của Nhà nước. Với xu thế ngày càng phát triển và hoàn thiện của nền kinh tế thị trường ở nước ta thì các quan niệm về TSCĐHH và cách hạch toán trước đây không còn phù hợp nữa cần phải bổ sung, sửa đổi, cải tiến kịp thời để phục vụ yêu cầu hạch toán TSCĐHH trong doanh nghiệp hiện nay.
Qua quá trình học tập và thực tập, tìm hiểu thực tế tại Công ty du lịch và dịch vụ Hà Nội Toserco, em thấy việc hạch toán TSCĐHH còn có những vấn đề chưa hợp lý cần phải hoàn thiện bộ máy kế toán của Công ty. Cùng với sự hướng dẫn của thầy giáo và các cán bộ nhân viên phòng kế toán em đ• chọn đề tài: " Hạch toán TSCĐHH tại công ty du lịch dịch vụ Hà Nội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.Ngoµi phÇn më ®Çu vµ phÇn kÕt luËn, kÕt cÊu cña chuyªn ®Ò bao gåm nh÷ng phÇn sau: PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n TSC§HH trong c¸c doanh nghiÖp PhÇn II: Thùc tr¹ng h¹ch to¸n TSC§HH t¹i C«ng ty du lÞch dÞch vô Hµ Néi Toserco. PhÇn III: Hoµn thiÖn h¹ch to¸n TSC§HH t¹i C«ng ty du lÞch dÞch vô Hµ Néi Toserco. Do thêi gian còng nh tr×nh ®é cßn h¹n chÕ, bµi viÕt cña em kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng sai sãt.
Em rÊt mong nhËn ®îc sù gãp ý cña c¸c thÇy c« nh»m hoµn chØnh bµi vݪt cña m×nh h¬n. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 PhÇn I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n TSC§HH trong c¸c doanh nghiÖp I. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm, ph©n lo¹i vµ ®¸nh gi¸ TSC§HH 1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña TSC§HH HiÖn nay cã nhiÒu kh¸i niÖm vÒ TSC§HH nhng theo quan ®iÓm cña nhiÒu nhµ kinh tÕ häc ®Òu kh¼ng ®Þnh tiªu thøc nhËn biÕt TSC§HH trong mäi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ viÖc xÕp lo¹i tµi s¶n nµo lµ TSC§HH dùa vµo 2 chØ tiªu ®ã lµ: Tµi s¶n cã gi¸ trÞ lín vµ tµi s¶n cã thêi gian sö dông l©u dµi.
Hai chØ tiªu nµy do c¸c c¬ quan Nhµ níc vµ c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn qui ®Þnh vµ nã phô thuéc vµo tõng quèc gia kh¸c nhau. Tuy nhiªn sù qui ®Þnh kh¸c nhau ®ã thêng chØ vÒ mÆt gi¸ trÞ, cßn vÒ mÆt thêi gian sö dông th× t¬ng ®èi gièng nhau. ChuÈn mùc kÕ to¸n Mü qui ®Þnh:" TSC§HH lµ nh÷ng tµi s¶n vËt chÊt ®îc sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hoÆc lu th«ng hµng ho¸ hoÆc dÞch vô vµ nã cã thêi gian sö dông l©u dµi h¬n mét kú kÕ to¸n" ( kÕ to¸n tµi chÝnh theo hÖ thèng kÕ to¸n Mü - NXB Thèng kª) C¨n cø vµo thùc tÕ cña nÒn kinh tÕ níc ta. Bé tµi chÝnh ®· ra quyÕt ®Þnh sè166/1999/Q§ - BTC ra ngµy 30/12/1999 qui ®Þnh:"TSC§HH lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng cã thêi gian sö dông 1 n¨m trë lªn vµ cã gi¸ trÞ tõ 5." LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 §Æc ®iÓm quan träng cña TSC§HH lµ khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh.
TSC§HH bÞ hao mßn dÇn vµ gi¸ trÞ cña nã ®îc chuyÓn dÞch tõng phÇn vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. Kh¸c víi c«ng cô lao ®éng nhá, TSC§HH tham gia nhiÒu kú kinh doanh nhng vÉn gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu cho ®Õn lóc háng. ChØ cã nh÷ng tµi s¶n vËt chÊt ®îc sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hoÆc lu th«ng hµng ho¸ dÞch vô tho¶ m·n hai tiªu chuÈn trªn th× míi ®îc gäi lµ TSC§HH. TSC§HH ë doanh nghiÖp cã nhiÒu lo¹i, cã nh÷ng lo¹i cã h×nh th¸i vËt chÊt cô thÓ nh nhµ cöa, m¸y mãc, thiÕt bÞ.
Mçi lo¹i ®Òu cã ®Æc ®iÓm kh¸c nhau, nhng chóng ®Òu gièng nhau ë gi¸ trÞ ban ®Çu lín vµ thêi gian thu håi vèn trªn 1 n¨m. TSC§HH ®îc ph©n biÖt víi hµng ho¸. VÝ dô nh nÕu doanh nghiÖp mua m¸y vi tÝnh ®Ó b¸n th× ®ã sÏ lµ hµng ho¸, nhng nÕu doanh nghiÖp mua ®Ó sö dông cho ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp th× m¸y vi tÝnh ®ã l¹i lµ TSC§HH. Ph©n lo¹i TSC§HH TSC§HH ®îc ph©n theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau nh theo h×nh th¸i biÓu hiÖn, theo quyÒn së h÷u, theo t×nh h×nh sö dông mçi 1 c¸ch ph©n lo¹i sÏ ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu qu¶n lý nhÊt ®Þnh vµ cã nh÷ng t¸c dông riªng cña nã.
* Theo h×nh th¸i biÓu hiÖn: TSC§HH lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng chñ yÕu cã h×nh th¸i vËt chÊt, cã gi¸ trÞ lín vµ thêi gian sö dông l©u dµi, tham gia vµo nhiÒu chu kú kinh doanh nhng vÉn gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu. Thuéc vÒ lo¹i nµy gåm cã: - Nhµ cöa vËt kiÕn tróc: bao gåm c¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n nh: nhµ cöa, vËt kiÕn tróc, hµng rµo, c¸c c«ng tr×nh c¬ së h¹ tÇng nh ®êng s¸, cÇu cèng, ®êng s¾t phôc vô cho h¹ch to¸n s¶n xuÊt kinh doanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 - M¸y mãc thiÕt bÞ: bao gåm c¸c lo¹i m¸y mãc thiÕt bÞ dïng trong s¶n xuÊt kinh doanh nh m¸y mãc chuyªn dïng, m¸y mãc thiÕt bÞ c«ng t¸c, d©y chuyÒn thiÕt bÞ c«ng nghÖ - ThiÕt bÞ ph¬ng tiÖn vËn t¶i truyÒn dÉn: lµ c¸c ph¬ng tiÖn dïng ®Ó vËn chuyÓn nh c¸c lo¹i ®Çu m¸y, ®êng èng vµ ph¬ng tiÖn kh¸c( « t«, m¸y kÐo, xe t¶i, èng dÉn ) - ThiÕt bÞ, dông cô dïng cho qu¶n lý: bao gåm c¸c thiÕt bÞ dông cô phôc vô cho qu¶n lý nh dông cô ®o lêng, m¸y tÝnh, m¸y ®iÒu hoµ - C©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc vµ cho s¶n phÈm: bao gåm c¸c lo¹i c©y l©u n¨m( cµ phª, chÌ, cao su ) sóc vËt nu«i ®Ó lÊy s¶n phÈm( bß s÷a, sóc vËt sinh s¶n ) - TSC§HH kh¸c: bao gåm nh÷ng TSC§HH mµ cha ®îc qui ®Þnh ph¶n ¸nh vµo c¸c loai nãi trªn( t¸c phÈm nghÖ thuËt, s¸ch chuyªn m«n kü thuËt ) Ph¬ng thøc ph©n lo¹i theo h×nh th¸i biÓu hiÖn cã t¸c dông gióp doanh nghiÖp n¾m ®îc nh÷ng t liÖu lao ®éng hiÖn cã víi gÝa trÞ vµ thêi gian sö dông bao nhiÖu, ®Ó tõ ®ã cã ph¬ng híng sö dông TSC§HH cã hiÖu qu¶ * Theo quyÒn së h÷u: Theo c¸ch nµy toµn bé TSC§HH cña doanh nghiÖp ®îc ph©n thµnh TSC§HH tù cã vµ thuª ngoµi - TSC§HH tù cã: lµ nh÷ng TSC§HH x©y dùng, mua s¾m hoÆc chÕ t¹o b»ng nguån vèn cña doanh nghiÖp do ng©n s¸ch cÊp, do ®i vay cña ng©n hµng, b»ng nguån vèn tù bæ sung, nguån vè liªn doanh - TSC§HH ®i thuª: lµ nh÷ng TSC§HH mµ doanh nghiÖp thuª ngoµi ®Ó phôc vô cho yªu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh Víi c¸ch ph©n lo¹i nµy gióp doanh nghiÖp n¾m ®îc nh÷ng TSC§HH nµo mµ m×nh hiÖn cã vµ nh÷ng TSC§HH nµo mµ m×nh ph¶i ®i thuª, ®Ó cã híng sö dông vµ mua s¾m thªm TSC§HH phôc vô cho s¶n xuÊt kinh doanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 * Theo nguån h×nh thµnh: Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy TSC§HH ®îc ph©n thµnh: - TSC§HH mua s¾m, x©y dùng b»ng nguån vèn ®îc ng©n s¸ch cÊp hay cÊp trªn cÊp - TSC§HH mua s¾m, x©y dùng b»ng nguån vèn tù bæ sung cña doanh nghiÖp( quÜ ph¸t triÓn s¶n xuÊt , quÜ phóc lîi ) - TSC§HH nhËn vèn gãp liªn doanh. Ph©n lo¹i TSC§HH theo nguån h×nh thµnh, cung cÊp ®îc c¸c th«ng tin vÒ c¬ cÊu nguån vèn h×nh thµnh TSC§HH. Tõ ®ã cã ph¬ng híng sö dông nguån vèn khÊu hao TSC§HH 1 c¸ch hiÖu qu¶ vµ hîp lý * Theo t×nh h×nh sö dông: TSC§HH ®îc ph©n thµnh c¸c lo¹i sau: - TSC§HH ®ang sö dông: ®ã lµ nh÷ng TSC§HH ®ang trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, hay ®ang sö dông víi nh÷ng môc ®Ých kh¸c nhau cña nh÷ng doanh nghiÖp kh¸c nhau.
- TSC§HH chê sö lý: bao gåm c¸c TSC§HH kh«ng cÇn dïng, cha cÇn dïng v× thõa so víi nhu cÇu sö dông hoÆc v× kh«ng cßn phï hîp víi viÖc s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, hoÆc TSC§HH tranh chÊp chê gi¶i quyÕt. Nh÷ng TSC§HH nµy cÇn sö lý nhanh chãng ®Ó thu håi vèn sö dông cho viÖc ®Çu t ®æi míi TSC§HH Ph©n lo¹i TSC§HH theo t×nh h×nh sö dông gióp doanh nghiÖp n¾m ®îc nh÷ng TSC§HH nµo ®ang sö dông tèt, nh÷ng TSC§HH nµo kh«ng sö dông n÷a ®Ó cã ph¬ng híng thanh lý thu håi vèn cho doanh nghiÖp MÆc dï TSC§HH ®îc ph©n thµnh tõng nhãm víi ®Æc trng kh¸c nhau nhng trong viÖc h¹ch to¸n th× TSC§HH ph¶i ®îc theo dâi chi tiÕt cho tõng tµi s¶n cô thÓ vµ riªng biÖt, gäi lµ ®èi tîng ghi TSC§HH. §èi tîng ghi TSC§HH lµ tõng ®¬n vÞ tµi s¶n cã kÕt cÊu ®éc lËp hoÆc lµ mét hÖ thèng gåm nhiÒu bé phËn tµi s¶n liªn kÕt víi nhau thùc hiÖn mét hay mét sè chøc n¨ng nhÊt ®Þnh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
§¸nh gi¸ TSC§HH §¸nh gi¸ TSC§HH lµ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ ghi sæ cña tµi s¶n. TSC§HH ®îc ®¸nh gi¸ lÇn ®Çu vµ cã thÓ ®¸nh gi¸ l¹i trong qu¸ tr×nh sö dông. Nã ®îc ®¸nh gi¸ theo nguyªn gi¸( gi¸ trÞ ban ®Çu), gi¸ trÞ ®· hao mßn vµ gi¸ trÞ cßn l¹i. Nguyªn gi¸ TSC§HH bao gåm toµn bé chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc x©y dùng, mua s¾m, kÓ c¶ chi phÝ vËn chuyÓn, l¾p ®Æt, ch¹y thö tríc khi dïng.