ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÁCH KHOA NAM SÀI GÒN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: TỔNG QUAN DU LỊCH NGÀNH/NGHỀ: HƯỚNG DẪN DU LỊCH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-. ngày ………tháng. HCM, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình và được lưu hành nội bộ tại khoa Du lịch Khách sạn - trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho mục đích đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm i LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Tổng quan Du lịch được biên soạn để đáp ứng nhu cầu về tài liệu giảng dạy và học tập cho sinh viên ngành Hướng dẫn Du lịch của khoa Du lịch - Khách sạn trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn, cũng như giúp cho việc giảng dạy của giảng viên và việc học tập của sinh viên được thuận lợi.
Giáo trình Tổng quan Du lịch được biên soạn dựa theo đề cương chi tiết học phần Tổng quan du lịch và tham khảo các tài liệu, giáo trình của các tác giả như: 1. Vũ Đức Minh, Giáo trình Tổng quan du lịch, Hà Nội, NXB Thống kê, (2008) 2. Nguyễn Đình Quang, Trần Thị Thúy Lan, Giáo trình Tổng quan du lịch, Hà Nội, NXB Hà Nội, 2005. Giáo trình Tổng quan Du lịch là môn học thuộc nhóm kiến thức cơ sở ngành trong chương trình đào tạo Hướng dẫn Du lịch của khoa Du lịch - Khách sạn trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn.
Nội dung của giáo trình bao gồm 04 bài: Bài 1: Khái quát về hoạt động du lịch Bài 2: Thời vụ du lịch Bài 3: Cơ sở vật chất kỹ thuật và lao động trong du lịch Bài 4: Chất lượng phục vụ du lịch Trong quá trình biên soạn, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và các phòng, ban trong nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện viết giáo trình này. Đồng thời cho tôi gửi lời cảm ơn đến tất cả các thầy cô trong khoa, đồng nghiệp trong trường đã đóng góp ý kiến xây dựng, giúp tôi hoàn thiện giáo trình. Tuy nhiên thực tiễn các hoạt động về du lịch lại diễn ra rất phong phú và đa dạng. Do đó, chắc chắn không tránh khỏi ii hạn chế, thiếu sót.
Vì vậy, tôi rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp ý kiến của quý đồng nghiệp và toàn thể người đọc để tài liệu được hoàn thiện hơn. Trân trọng! Tp.HCM, ngày 1 thánh 7 năm 2021 Tham gia biên soạn Chủ biên: ThS Nguyễn Thị Hồng Nhâm iii MỤC LỤC TRANG 1. Lời giới thiệu. BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG DU LỊCH.
Một số khái niệm cơ bản. Khái niệm về du lịch và du khách. Sản phẩm du lịch. Sản phẩm đơn lẻ và sản phẩm tổng hợp.
Đặc điểm của sản phẩm du lịch. Các lĩnh vực kinh doanh du lịch. Vận chuyển du lịch. Phương tiện vận chuyển hàng không.
Phương tiện vận chuyển đường bộ. Phương tiện vận chuyển đường sắt. Phương tiện vận chuyển đường thủy. Các hoạt động giải trí.
Lữ hành và các hoạt động kinh doanh. Các thể loại du lịch. Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ chuyến đi. Căn cứ theo mục đích chuyến đi.
Căn cứ vào loại hình lưu trú. Căn cứ vào thời gian của chuyến đi. Căn cứ vào hình thức tổ chức. Căn cứ vào lứa tuổi du khách.
Căn cứ vào sử dụng các phương tiện giao thông. Căn cứ vào phương thức hợp đồng. Sự hình thành và phát triển du lịch. Cơ sở hình thành du lịch.
Cơ sở hình thành cầu du lịch. Cơ sở hình thành ngành du lịch. Điều kiện hình thành và phát triển du lịch. Điều kiện chung.
Điều kiện riêng. Lịch sử phát triển du lịch. Lịch sử phát triển du lịch thế giới. Lịch sử phát triển du lịch Việt Nam.
Các tổ chức du lịch. Một số tổ chức du lịch thế giới. Một số tổ chức du lịch trong khu vực. Các tổ chức quản lý du lịch của Việt Nam.
Các tác động của du lịch. Các tác động về kinh tế.Cải thiện về cán cân thương mại quốc gia. Tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Quảng bá cho sản xuất của địa phương.
Tăng nguồn thu cho nhà nước. Tạo cơ sở để giúp phát triển các vùng đặc biệt. Khuyến khích nhu cầu nội địa. Các tác động về môi trường.
Tác động của du lịch đến môi trường thành thị .Tác động của du lịch đến môi trường nông thôn. BÀI 2: THỜI VỤ DU LỊCH. Đặc điểm thời vụ du lịch. Đặc điểm của thời vụ du lịch.
Những tác động của thời vụ du lịch. Các yếu tố ảnh hưởng đến thời vụ du lịch. Yếu tố tự nhiên. Yếu tố kinh tế - xã hội - tâm lý.
BÀI 3: CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT VÀ LAO ĐỘNG TRONG DU LỊCH 67 1. Cơ sở vật chất kỹ thuật trong du lịch. Các khái niệm cơ bản. Căn cứ theo hình thức sở hữu.
Căn cứ theo qui mô. Căn cứ theo tính chất hoạt động. Lao động trong du lịch. Đặc điểm của lao động trong du lịch.
Yêu cầu về lao động trong du lịch. Yêu cầu về trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Yêu cầu về trình độ ngoại ngữ. Một số yêu cầu khác.
BÀI 4: CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ DU LỊCH. Phục vụ du lịch. Đặc điểm của phục vụ du lịch. Chất lượng phục vụ du lịch.
Đặc điểm của chất lượng phục vụ. Các yếu tố cấu thành chất lượng phục vụ du lịch. 89 Tài liệu tham khảo. 94 vi GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Tổng quan Du lịch Mã số môn học: MH08 Thời gian môn học: 45 giờ (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 28; Kiểm tra: 2 giờ) I.
Vị trí, tính chất môn học: - Vị trí: Tổng quan Du lịch là môn học thuộc nhóm kiến thức cơ sở ngành trong chương trình khung đào tạo trình độ trung cấp Hướng dẫn Du lịch - Tính chất: là môn học lý thuyết cơ bản trong nghề phục vụ du lịch nói chung và nghề hướng dẫn du lịch nói riêng. Là môn học lý thuyết, đánh giá kết thúc môn học bằng hình thức kiểm tra hết môn. Mục tiêu môn học: 1. Về kiến thức: + Trình bày được các những kiến thức khái quát về du lịch, du khách, sản phẩm du lịch, các thể loại du lịch.
+ Phân loại và giải thích được tính thời vụ trong du lịch. + Mô tả được đặc điểm và yêu cầu đối với lao động trong du lịch + Xác định được các yếu tố cấu thành chất lượng dịch vụ du lịch. Về kỹ năng: + Phân tích và đánh giá được sự tác động của du lịch đối với đời sống kinh tế -xã hội. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Vận dụng được kiến thức vào hoạt động nghiên cứu du lịch III.
Nội dung môn học: vii BÀI 1 KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG DU LỊCH Giới thiệu Bài học này giới thiệu về các điều kiện để phát triển du lịch, các lĩnh vực trong kinh doanh du lịch cũng như việc khai thác các loại hình du lịch để thỏa mãn nhu cầu của con người trong chuyến đi. Đồng thời thấy được các tác động của du lịch về kinh tế, văn hóa-xã hội và môi trường Mục tiêu - Hiểu được khái niệm về du lịch, du khách, sản phẩm du lịch, các lĩnh vực kinh doanh du lịch, các thể loại du lịch, các điều kiện phát triển du lịch và các tác động của du lịch - Hiểu cách khai thác và tạo ra sản phẩm du lịch hấp dẫn cũng như xác định được khách hàng tiềm năng của doanh nghiệp - Biết cách bảo vệ gìn giữ tài nguyên du lịch và nâng cao nhận thức và hành động về bảo vệ tài nguyên du lịch và môi trường Nội dung chính: 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về du lịch và du khách Con người vốn tò mò về thế giới xung quanh, muốn có thêm hiểu biết về cảnh quan, địa hình, hệ động thực vật và nền văn hóa của những nơi khác.
Vì vậy, du lịch đã xuất hiện và trở thành một hiện tượng khá quan trọng trong đời sống của con người. Đến nay, du lịch không còn là một hiện tượng riêng lẻ, đặc quyền của cá nhân hay một nhóm người nào đó, mà du lịch đã trở thành một nhu cầu xã hội phổ biến, đáp ứng mục tiêu không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho con người. Tuy nhiên, khái niệm du lịch có nhiều cách hiểu do được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau. Sau đây là một số khái niệm về du lịch theo các cách tiếp cận phổ biến.
Page 1 Du lịch là một hiện tượng: Trước thế kỷ thứ XIX đến tận thế kỷ XX du lịch vẫn được coi là đặc quyền của tầng lớp giàu có, quí tộc và người ta chỉ coi đây như một hiện tượng cá biệt trong đời sống kinh tế-xã hội. Trong thời kỳ này, người ta coi du lịch như một hiện tượng xã hội góp phần làm phong phú thêm cuộc sống và nhận thức của con người. Đó là hiện tượng con người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên để đến một nơi xa lạ vì nhiều mục đích khác nhau ngoại trừ mục đích tìm kiếm việc làm và ở đó họ phải tiêu tiền mà họ đã kiếm được ở nơi khác. Các giáo sư Thụy Sĩ là Hunziker và Krapf đã khái quát: Du lịch là tổng hợp các hiện tượng và các mối quan hệ nảy sinh từ việc đi lại và lưu trú của những người ngoài địa phương-những người không có mục đích định cư và không liên quan tới bất cứ hoạt động kiếm tiền nào.
Với quan niệm này du lịch mới chỉ được giải thích ở hiện tượng đi du lịch, tuy nhiên đây cũng là một khái niệm làm cơ sở để xác định người đi du lịch, tuy nhiên đây cũng là một khái niệm làm cơ sở để xác định người đi du lịch và là cơ sở để hình thành cầu về du lịch sau này. Du lịch là một hoạt động: Theo Mill và Morrison du lịch là hoạt động xảy ra khi con người vượt qua biên giới một nước, hay ranh giới một vùng, một khu vực để nhằm mục đích giải trí hoặc công vụ và lưu trú tại đó ít nhất 24 giờ nhưng không quá một năm.