Giáo trình Thực tập Trắc địa cơ sở - Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội (2014)

Giáo trình thực tập trắc địa cơ sở tại trường ĐH Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.

• Tác giả: Ts. Nguyễn Xuân Bắc
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Hồng Quang
• Trường học: Trường Đại Học Tài Nguyên Và Môi Trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Trắc Địa - Bản Đồ
• Đề tài: Giáo Trình Thực Tập Trắc Địa Cơ Sở
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KIỂM NGHIỆM MÁY VÀ CÁC CÔNG TÁC ĐO ĐẠC CƠ BẢN TRONG TRẮC ĐỊA
• 1.1. Sơ đồ cấu tạo của máy kinh vĩ
• 1.2. Các bộ phận chính máy kinh vĩ
• 1.3. Đọc số trong máy kinh vĩ
• 1.4. Phương pháp dọi tâm và cân bằng máy kinh vĩ
• 1.5. Phương pháp ngắm chuẩn mục tiêu
• 1.6. Kiểm nghiệm và hiệu chỉnh máy kinh vĩ
• 1.7. Đo góc bằng, góc đứng và khoảng cách
• 1.8. Máy và mia thủy chuẩn
• 1.9. Bộ phận cơ bản của máy và mia thuỷ chuẩn
• 1.10. Kiểm nghiệm máy và mia thuỷ chuẩn
• 1.11. Máy toàn đạc điện tử
• 1.12. Cấu tạo của máy toàn đạc SET-2120
• 1.13. Định tâm, cân bằng máy toàn đạc điện tử
• 1.14. Đo đạc bằng máy toàn đạc điện tử
• 1.15. Trút số liệu
• 1.16. Các bộ phận cơ bản của máy thu GNSS
• 1.17. Kiểm nghiệm máy thu GNSS
• 1.18. Trút số liệu từ máy thu vào máy tính
• 2. CÔNG TÁC THIẾT KẾ VÀ ĐO ĐẠC LƯỚI KHỐNG CHẾ TRẮC ĐỊA
• 2.1. Mật độ điểm khống chế và độ chính xác cần thiết của các cấp khống chế mặt bằng
• 2.2. Mật độ điểm khống chế trắc địa
• 2.3. Thiết kế lưới khống chế trắc địa
• 2.4. Thiết kế lưới khống chế mặt bằng
• 2.5. Thiết kế lưới khống chế độ cao
• 2.6. Bố trí và đo đạc lưới khống chế trắc địa
• 2.7. Bố trí lưới khống chế ngoài thực địa
• 2.8. Các yêu cầu về đo đạc lưới khống chế trắc địa
• 3. XỬ LÝ SỐ LIỆU LƯỚI KHỐNG CHẾ TRẮC ĐỊA
• 3.1. Xử lý số liệu lưới đường chuyền
• 3.2. Tính khái lược lưới đường chuyền
• 3.3. Bình sai lưới đường chuyền
• 3.4. Xử lý số liệu lưới độ cao
• 3.5. Tính khái lược lưới độ cao
• 3.6. Bình sai lưới độ cao
• 3.7. Xử lý số liệu lưới GNSS
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• CÁC NỘI QUY, QUY ĐỊNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Trình Thực Tập Trắc Địa Cơ Sở

Giáo trình thực tập trắc địa cơ sở tại Trường ĐH Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội là tài liệu quan trọng cho sinh viên ngành trắc địa. Nó cung cấp kiến thức lý thuyết và thực hành cần thiết để sinh viên có thể áp dụng trong thực tế. Nội dung giáo trình được biên soạn bởi các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực, đảm bảo tính chính xác và cập nhật.

1.1. Mục Đích Của Giáo Trình Thực Tập Trắc Địa

Giáo trình nhằm giúp sinh viên nắm vững các kiến thức cơ bản về trắc địa, từ lý thuyết đến thực hành. Nó cũng giúp sinh viên phát triển kỹ năng cần thiết để thực hiện các công việc đo đạc trong thực tế.

1.2. Nội Dung Chính Của Giáo Trình

Nội dung giáo trình bao gồm các phần như kiểm nghiệm máy, đo đạc cơ bản, thiết kế lưới khống chế và xử lý số liệu. Mỗi phần đều được trình bày chi tiết, dễ hiểu, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận.

II. Thách Thức Trong Thực Tập Trắc Địa Cơ Sở

Thực tập trắc địa cơ sở đối mặt với nhiều thách thức, từ việc sử dụng thiết bị đến xử lý số liệu. Sinh viên cần phải làm quen với các loại máy móc và công nghệ mới trong lĩnh vực trắc địa.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Sử Dụng Thiết Bị

Việc sử dụng máy kinh vĩ và máy toàn đạc điện tử đòi hỏi sinh viên phải có kỹ năng và kiến thức vững vàng. Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc điều chỉnh và vận hành máy.

2.2. Thách Thức Trong Xử Lý Số Liệu

Xử lý số liệu trắc địa là một bước quan trọng, nhưng cũng đầy thách thức. Sinh viên cần phải nắm vững các phương pháp tính toán và phần mềm hỗ trợ để đảm bảo độ chính xác.

III. Phương Pháp Đo Đạc Trong Thực Tập Trắc Địa

Các phương pháp đo đạc trong thực tập trắc địa cơ sở rất đa dạng, từ đo góc đến đo khoảng cách. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với từng tình huống cụ thể.

3.1. Phương Pháp Đo Góc Bằng Máy Kinh Vĩ

Phương pháp này sử dụng máy kinh vĩ để đo góc giữa các điểm. Kỹ thuật này yêu cầu sinh viên phải có khả năng định tâm và cân bằng máy chính xác.

3.2. Phương Pháp Đo Khoảng Cách Bằng Máy Toàn Đạc

Máy toàn đạc điện tử cho phép đo khoảng cách một cách nhanh chóng và chính xác. Sinh viên cần nắm vững cách sử dụng máy và trút số liệu vào máy tính.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Trắc Địa

Giáo trình thực tập trắc địa cơ sở không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn áp dụng vào thực tiễn. Các kỹ năng học được sẽ hỗ trợ sinh viên trong công việc sau này.

4.1. Ứng Dụng Trong Các Dự Án Xây Dựng

Kỹ năng trắc địa là rất cần thiết trong các dự án xây dựng. Sinh viên có thể tham gia vào việc đo đạc và thiết kế lưới khống chế cho các công trình.

4.2. Ứng Dụng Trong Nghiên Cứu Khoa Học

Nhiều nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực môi trường và tài nguyên thiên nhiên cần đến các kỹ thuật trắc địa. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức để thực hiện các nghiên cứu này.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Thực Tập Trắc Địa Cơ Sở

Giáo trình thực tập trắc địa cơ sở tại Trường ĐH Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội là một tài liệu quý giá cho sinh viên. Nó không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên phát triển kỹ năng thực hành cần thiết.

5.1. Tương Lai Của Ngành Trắc Địa

Ngành trắc địa đang ngày càng phát triển với sự xuất hiện của công nghệ mới. Sinh viên cần cập nhật kiến thức thường xuyên để theo kịp xu hướng.

5.2. Đề Xuất Cải Tiến Giáo Trình

Cần có những cải tiến trong giáo trình để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của sinh viên. Việc bổ sung các tài liệu tham khảo và thực hành sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Thực tập Trắc địa cơ sở do tập thể tác giả thuộc Khoa Trắc địa - Bản đồ, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội biên soạn, bao gồm TS. Nguyễn Xuân Bắc, TS. Vy Quốc Hải, TS. Bùi Thị Hồng Thắm và KS. Đoàn Xuân Hùng (xuất bản năm 2014, với sự phản biện học thuật từ TS. Trần Hồng Quang và TS. Phạm Công Khải). Trong chương trình đào tạo kỹ sư và cử nhân nhóm ngành Trắc địa - Bản đồ, Địa chính và Quản lý đất đai, học phần Thực tập Trắc địa cơ sở giữ vị trí học phần thực hành nghiệp vụ bắt buộc, thực hiện nhiệm vụ cụ thể hóa hệ thống lý thuyết đo đạc thông qua hoạt động vận hành thiết bị thực địa và xử lý dữ liệu toán học.

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của tài liệu tập trung vào ba khối năng lực chính:

1. Nắm vững cấu tạo hình học, nguyên lý hoạt động và quy trình kiểm định - hiệu chỉnh các dòng thiết bị trắc địa truyền thống lẫn hiện đại;
2. Thành thạo kỹ thuật đo góc, đo cao, đo khoảng cách và thu nhận dữ liệu vệ tinh;
3. Thực hiện hoàn chỉnh quy trình thiết kế, đo đạc và bình sai toán học hệ thống lưới khống chế mặt bằng và độ cao theo quy phạm kỹ thuật hiện hành.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo tiến trình công nghệ trắc địa thực tế, đi từ cấp độ kiểm nghiệm công cụ đơn lẻ, thực hiện các thao tác đo đạc cơ bản tại trạm đo, đến công tác thiết kế mạng lưới và kết thúc bằng việc xử lý toán học bình sai dữ liệu. Điểm đặc thù của giáo trình là sự gắn kết trực tiếp giữa các công thức lý thuyết sai số với hướng dẫn kỹ thuật trên từng dòng thiết bị cụ thể (máy kinh vĩ 3T5K, Theo-020; máy toàn đạc SOKKIA SET-2120; máy thu GNSS ProMark3), kèm theo hệ thống biểu mẫu ghi sổ và quy trình kiểm tra hạn sai số liệu tại thực địa.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Nội dung giáo trình gồm 3 chương chuyên môn và hệ thống phụ lục kỹ thuật:

• Chương 1: Kiểm nghiệm máy và các công tác đo đạc cơ bản trong trắc địa: Trình bày cấu tạo, điều kiện hình học và quy trình kiểm nghiệm, hiệu chỉnh các loại máy trắc địa. Nội dung bao gồm:

  • Máy kinh vĩ (quang cơ 3T5K, Theo-020): Kiểm nghiệm trục ống thủy dài vuông góc trục quay $VV \perp LL$, xác định sai số ngắm chuẩn $2C = L - R \pm 180^\circ$ (yêu cầu hạn sai $2C \le 20''$), xác định sai số chỉ tiêu bàn độ đứng $MO = (Tr - Ph)/2$ đối với máy khắc vạch đối xứng hoặc $MO = (Tr + Ph - 360^\circ)/2$ đối với máy khắc vạch liên tục; phương pháp đo góc đơn giản ($a = 180^\circ/n$), đo góc toàn vòng, đo góc đứng $V$, góc thiên đỉnh $Z$ ($V + Z = 90^\circ$) và đo khoảng cách bằng chỉ thị cự ($D = K \cdot l$ hoặc $D = K \cdot l \cdot \cos^2 V$ với $K = 100$).
  • Máy và mia thủy chuẩn: Cấu tạo máy thủy chuẩn tự động, bọt nước và vít nghiêng; kiểm nghiệm điều kiện hình học trục ngắm song song trục ống thủy dài ($CC' \parallel LL'$), xác định sai số góc $i'' = \frac{\Delta h}{D} \rho''$ (yêu cầu $i \le 20''$ cho thủy chuẩn hạng IV); xác định hằng số mia $K$ ($4475, 4575, 4675$) và chênh lệch hằng số cặp mia $\Delta K \approx 100\text{ mm}$; quy trình đo ngắm trạm thủy chuẩn theo thứ tự sau đen - trước đen - trước đỏ - sau đỏ.
  • Máy toàn đạc điện tử (SOKKIA SET-2120): Thao tác định tâm quang học, cân bằng bọt thủy điện tử ($\pm 3''$ và $\pm 4''$), các phím chức năng (ANG, DIST, COORD, S-O, 0SET, HOLD, H.ANG, REP, REM, MLM), kỹ thuật đo góc lặp, đo khoảng cách điện tử (EDM), đo độ cao gián tiếp (REM) và quy trình trút số liệu (D-OUT).
  • Công nghệ định vị vệ tinh GNSS: Sơ đồ khối máy thu GNSS (ăng-ten, bộ tần số Radio, vi xử lý, bộ điều khiển, bộ nhớ, nguồn), phân loại máy thu 1 tần số (L1) và 2 tần số (L1/L2); nguyên lý định vị tuyệt đối đơn điểm và định vị tương đối (pha sóng tải với độ chính xác 3–5 mm); kiểm nghiệm lệch tâm pha ăng-ten bằng phương pháp đường đáy "0" (dùng máy chia công suất) và phương pháp đường đáy chuẩn; phương pháp đo tĩnh (thời gian 45–60 phút, tối thiểu 4 vệ tinh, độ chính xác $\pm 5\text{ mm} + 1\text{ ppm}$) và đo tĩnh nhanh (20–30 phút, áp dụng cạnh $< 10\text{ km}$); quy trình thu nhận và trút dữ liệu máy thu ProMark3 vào phần mềm GNSS Solution.

• Chương 2: Công tác thiết kế và đo đạc lưới khống chế trắc địa: Phân tích nguyên tắc xây dựng lưới trắc địa từ toàn diện đến cục bộ, từ độ chính xác cao đến thấp. Phân loại cấu trúc hệ thống lưới tại Việt Nam gồm: Lưới tọa độ quốc gia (Cấp 0 tính toán trên hệ VN-2000 và ITRF; Hạng I, II, III tính toán trong hệ quy chiếu VN-2000, điểm gốc N00); Lưới độ cao quốc gia (Hạng I, II, III, IV lấy mực nước biển trung bình nhiều năm tại trạm nghiệm triều Hòn Dấu - Đồ Sơn, Hải Phòng làm gốc độ cao "0"); Lưới khống chế cơ sở và quy trình khảo sát, chôn mốc, lập đồ hình thiết kế ngoài thực địa.

• Chương 3: Xử lý số liệu lưới khống chế trắc địa: Hướng dẫn quy trình tính toán khái lược và bình sai toán học cho lưới đường chuyền mặt bằng, lưới độ cao hình học (tính sai số khép $f_h = h_{\text{đo}} - h_{\text{lý thuyết}}$, phân phối số hiệu chỉnh) và xử lý baseline mạng lưới GNSS.

• Hệ thống Phụ lục: Quy định nội quy thực tập, quy trình đánh giá kết quả, hệ thống biểu mẫu ghi sổ kiểm nghiệm máy và biểu mẫu thành quả bình sai lưới trắc địa.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố và hệ thống hóa các nền tảng khoa học:

• Cơ sở hình học không gian của thiết bị đo: Mối quan hệ vuông góc và song song giữa các trục cơ bản ($VV, HH, LL, CC$ trong máy kinh vĩ; $CC', LL', VV'$ trong máy thủy chuẩn).
• Hệ thống quy chiếu và tọa độ quốc gia: Cấu trúc toán học của hệ quy chiếu VN-2000 (elipsoid WGS-84 điều chỉnh, điểm gốc tọa độ N00), hệ quy chiếu quốc tế ITRF và hệ độ cao chuẩn quốc gia dựa trên mực chuẩn "0" Hòn Dấu.
• Lý thuyết định vị không gian: Nguyên lý giao hội cạnh không gian GNSS từ vệ tinh đến máy thu, sự khác biệt giữa phương pháp định vị đo mã (Code-phase) và đo hiệu pha sóng tải (Carrier-phase), cùng nguyên lý xử lý sai phân bậc hai loại trừ sai số đồng hồ và độ trễ khí quyển.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu trang bị hệ thống kỹ năng thực hành nghề nghiệp:

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Định tâm, cân bằng thiết bị bằng quang học và bọt thủy điện tử; hiệu chỉnh cơ học màng chỉ chữ thập khi có sai số $2C$ và góc $i$; vận hành các chế độ đo chuyên dụng trên máy toàn đạc (đo lặp REP, đo bù OFFSET, đo độ cao gián tiếp REM); thiết lập trạm thu GNSS và cấu hình tham số thu tín hiệu vệ tinh.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Tính toán kiểm tra sai số đọc số, biến động sai số ngắm chuẩn $\Delta 2C$, sai số chỉ tiêu $MO$, kiểm tra điều kiện chênh lệch khoảng cách trạm máy thủy chuẩn ($d_s - d_t$) và tích lũy chênh lệch toàn tuyến $\sum \Delta d$.
• Kỹ năng thực nghiệm và quản lý dữ liệu (Practical competencies): Ghi chép sổ đo thực địa theo biểu mẫu chuẩn; trút dữ liệu đo góc, đo cạnh từ máy toàn đạc qua cổng giao tiếp điện tử; kết nối máy tính qua cáp USB và xử lý số liệu quan trắc vệ tinh trên phần mềm chuyên dụng GNSS Solution.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp tiếp cận sư phạm của giáo trình dựa trên nguyên tắc kết hợp giữa lý thuyết đo đạc chính xác và rèn luyện thao tác thiết bị trực tiếp ngoài thực địa. Tiến trình học tập được tổ chức theo các giai đoạn:

• Hệ thống bài tập và thực hành thực địa:

  • Bài tập kiểm định thiết bị: Sinh viên trực tiếp đo đạc trên bãi chuẩn để tính toán các tham số sai số $2C$, $MO$, góc $i$, xác định hằng số mia $K$ qua 4 lần đo thay đổi chiều cao máy hoặc bố trí 4 cọc chênh cao.
  • Thực hành trạm đo cơ bản: Thực hiện đo góc đơn giản và đo góc toàn vòng qua các nửa lần đo thuận kính/đảo kính, thay đổi trị số hướng mở đầu sau mỗi vòng đo ($a = 180^\circ/n$) và thực hiện quy "0".
  • Thực hành tuyến đo thủy chuẩn: Đo dẫn cao hình học hạng IV qua tuyến mốc, kiểm tra sai số chênh cao mặt đen - mặt đỏ và số chênh khoảng cách ngắm.
  • Thực hành trắc địa vệ tinh: Thiết lập trạm máy ProMark3 trên mốc, kết nối ăng-ten, đo chiều cao thiết bị (HI), liên lạc phối hợp ca đo đồng thời bằng bộ đàm sóng ngắn theo lịch đo vệ tinh xác định trước.

• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Kết quả học tập được đánh giá định lượng thông qua sự phù hợp của số liệu thực địa so với các hạn sai quy chuẩn:

  • Hạn sai số sai số ngắm chuẩn $2C \le 20''$;
  • Hạn sai góc $i \le 20''$ (hoặc $\Delta h < 4\text{ mm}$);
  • Sai số khép góc, sai số khép chênh cao tuyến thủy chuẩn $f_h \le \pm 20\sqrt{L}\text{ mm}$;
  • Độ chính xác cạnh đo GNSS đạt $\pm 5\text{ mm} + 1\text{ ppm}$;
  • Mức độ hoàn chỉnh của hệ thống sổ đo thực địa và bảng tính bình sai lưới.

• Hướng dẫn tự học: Sinh viên sử dụng tài liệu để tự tra cứu quy trình vận hành các tổ hợp phím trên máy SET-2120, quy trình thiết lập tham số trút số liệu trong Storage của ProMark3, và các bước kết nối phần mềm GNSS Solution Tools thông qua giao diện driver kết nối cổng giao tiếp của máy tính.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp đa dạng thế hệ công nghệ trắc địa: Giáo trình kết hợp thiết bị quang cơ truyền thống (máy kinh vĩ 3T5K của Nga, Theo-020 của Đức) với thiết bị điện tử kỹ thuật số (SOKKIA SET-2120) và thiết bị định vị vệ tinh GNSS (Magellan/Ashtech ProMark3, Trimble 4000/4600/4700/R3, Leica AT/SR series, Sokkia A110/A120). Điều này giúp người học hiểu rõ bản chất vật lý - hình học của phép đo trước khi tiếp cận công nghệ tự động hóa.
• Chi tiết hóa quy trình kiểm định thiết bị vệ tinh: Cung cấp hướng dẫn kỹ thuật kiểm nghiệm lệch tâm pha ăng-ten GNSS bằng phương pháp đường đáy "0" kết hợp máy chia công suất và phương pháp đường đáy chuẩn theo các hướng quay $90^\circ, 180^\circ, 270^\circ$, loại trừ sai số đồng hồ và tín hiệu thứ phát.
• Gắn liền với tiêu chuẩn và phần mềm chuyên dụng: Toàn bộ nội dung lưới khống chế được biên soạn tương thích với các quy định kỹ thuật về hệ quy chiếu quốc gia VN-2000 và chuẩn quốc tế ITRF; tích hợp công cụ phần mềm xử lý số liệu GNSS Solution, phần mềm xử lý độ chính xác cao GAMIT, BERNESE, TRIP.
• Tính chuẩn hóa biểu mẫu thực địa: Cung cấp hệ thống bảng biểu ghi sổ đo góc bằng, góc đứng, sổ đo thủy chuẩn hạng IV và biểu mẫu bình sai lưới, phản ánh đúng quy trình kỹ thuật đang áp dụng tại các đơn vị sản xuất đo đạc bản đồ.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học và cao đẳng: Phục vụ trực tiếp sinh viên năm thứ hai và năm thứ ba theo học các ngành Kỹ thuật Trắc địa - Bản đồ, Địa chính, Quản lý đất đai, Kỹ thuật môi trường và Địa chất công trình tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cũng như các cơ sở đào tạo khối kỹ thuật tài nguyên.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần: Đo đạc đại cương, Trắc địa cơ sở và Lý thuyết sai số.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm giáo trình khung để hướng dẫn thực địa, thiết lập bài tập kiểm nghiệm máy móc, tổ chức phân chia tổ đo thực tập và làm căn cứ nghiệm thu, đánh giá chất lượng thành quả đo đạc của người học.
• Cán bộ kỹ thuật và kỹ sư thực địa: Dùng làm tài liệu tra cứu các tham số hạn sai kỹ thuật, quy trình kiểm định sai số góc $i$, $2C$, $MO$ trước khi đưa thiết bị vào thi công các dự án đo vẽ bản đồ địa chính, địa hình và quan trắc công trình.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ sinh viên đại học, cao đẳng các ngành Trắc địa - Bản đồ, Địa chính, Quản lý đất đai, đồng thời là tài liệu tham khảo cho kỹ thuật viên đo đạc công trình thực tế.

2. Cần chuẩn bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần có kiến thức cơ sở từ các học phần Đo đạc đại cương (khái niệm góc, cạnh, độ cao), Trắc địa cơ sở (nguyên lý cấu tạo thiết bị đo đạc) và Lý thuyết sai số (tính toán sai số trung phương, phân phối số hiệu chỉnh).

3. Giáo trình có điểm gì khác biệt về mặt thiết bị so với các tài liệu khác?

Tài liệu hướng dẫn trực tiếp quy trình kiểm nghiệm và thao tác trên các dòng thiết bị cụ thể có trong phòng thí nghiệm và sản xuất: máy kinh vĩ 3T5K/Theo-020, máy toàn đạc điện tử SOKKIA SET-2120, máy thu GNSS ProMark3 và phần mềm GNSS Solution.

4. Làm thế nào để tự học và thực hành hiệu quả theo giáo trình?

Người học cần nắm chắc các công thức toán học và điều kiện hình học của từng loại sai số ($2C, MO, i$), nghiên cứu kỹ sơ đồ bàn phím chức năng của thiết bị điện tử trước khi ra thực địa, đồng thời tuân thủ quy trình kiểm tra số chênh lệch tại từng trạm đo trước khi chuyển trạm.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ nào kèm theo không?

Tài liệu tích hợp hệ thống mẫu sổ ghi đo thực địa (sổ kiểm nghiệm máy, sổ đo góc đơn, sổ đo góc toàn vòng, sổ đo thủy chuẩn hạng IV), quy định an toàn thực tập và các mẫu bảng biểu tính toán bình sai lưới mặt bằng, lưới độ cao.

---

Kết luận

Giáo trình Thực tập Trắc địa cơ sở (Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, 2014) là tài liệu hướng dẫn thực hành trắc địa chuẩn hóa, kết hợp giữa lý thuyết xử lý số liệu sai số với kỹ năng thao tác thiết bị đo đạc thực tế. Tiến trình học tập được phân định rõ ràng từ kiểm nghiệm công cụ (kinh vĩ, thủy chuẩn, toàn đạc, GNSS), thực hiện các phép đo cơ bản, thiết kế mạng lưới khống chế quốc gia (VN-2000, gốc Hòn Dấu) đến công tác bình sai dữ liệu toán học. Kết hợp cùng hệ thống biểu mẫu quy chuẩn và phần mềm xử lý chuyên dụng GNSS Solution, giáo trình cung cấp phương pháp luận và kỹ năng thực nghiệm trắc địa cho sinh viên và kỹ sư chuyên ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu. Sau mỗi vòng đo phải tiến hành quy “0”. Sau khi đo xong n lần đo tính trị số góc trung bình của n lần đo. Ví dụ: Kết quả ghi sổ và tính toán đối với phương pháp đo góc đơn giản bằng máy 3T5K.

19 Ngày đo: 16/2/2014 TRẠM ĐO: KV1–03 Sơ đồ đo nối Người đo: Đào Anh Thế 1 2 Thời tiết: Nắng nhẹ B Người ghi: Nguyễn Quế Võ Bắt đầu lúc: 8 giờ 00 phút Loại máy: 3T5K Kết thúc lúc: 9 giờ 00 phút 3 Số máy: 64355 KV1-03 Trị giá Trị giá Trị giá Số đọc Trung Số đọc Trung phương phương Lần Điểm 2C phươnghướng bàn độ trái bình bàn độ phải bình hướng hướng Ghi chú đo ngắm một lần đo nửa lần đo các lần đo 0 0 0 0 0 ’ ’’ ’’ ’ ’’ ’’ ’’ ’ ’’ ’ ’’ ’ ’’ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 06 (08) 06 (03) 1-KV1-04 00 02 06 06 180 02 00 03 +03 00 00 00 00 00 00 00 00 00 18 06 03 2-KV1-02 45 02 12 15 225 02 06 06 +09 45 00 07 45 00 05 45 00 05 I 42 42 36 3-GT2-01 96 13 36 39 276 13 36 39 00 96 11 31 96 11 34 96 11 32 06 06 1-KV1-04 00 02 12 09 180 02 00 03 +06 36 (38) 48 (45) 1- 45 07 36 36 225 07 42 45 -09 00 00.00 II 36 48 06 2- 90 07 42 39 270 07 54 51 -12 45 00 01 45 00 04 12 12 30 20 3- 141 19 06 09 321 19 18 15 -06 96 11 31 96 11 30 36 48 1- 45 07 42 39 225 07 42 45 -06 18 (14) 18 (18) 1- 90 18 12 15 270 18 12 15 00 00 00 00 00 00 00 12 24 03 2- 135 18 18 15 315 18 18 21 -06 45 00 01 45 00 02 III 54 48 30 3- 186 29 48 51 06 29 48 48 +03 96 11 37 96 11 34 12 18 1- 90 18 12 12 270 18 24 21 -09 06 (06 ) 12 ( 12 ) 1-KV1-04 135 46 00 03 315 46 06 09 -06 00 00 00 00 00 00 24 18 06 2-KV1-02 180 46 18 21 00 46 18 18 +06 45 00 15 45 00 10 IV 48 36 27 3-GT2-01 231 57 42 45 51 57 42 39 +06 96 11 39 96 11 33 06 18 1-KV1-04 135 46 12 09 315 46 12 15 -06 21 b. Đo góc đứng hoặc góc thiên đỉnh Hình 1. Đo góc đứng V hoặc góc thiên đỉnh Z * Thao tác tại trạm máy Tại tạm máy A cần đo góc nghiêng của tia ngắm đến mục tiêu B (góc V). - Đặt máy tại A, định tâm và cân bằng chính xác.

Ở vị trí bàn độ trái: + Hướng ống ngắm đến mục tiêu B, khoá ốc hãm ngang và dọc rồi dùng các ốc vi động tương ứng đưa ảnh điểm ngắm vừa sát với mép chỉ ngang của màng chỉ chữ thập. + Dựa vào thang đọc số, đọc số trên bàn độ đứng VT và ghi vào sổ đo. Chú ý: Nếu máy kinh vĩ có bọt thuỷ trên bàn độ đứng thì phải dùng ốc cân bằng bọt thuỷ rồi mới đọc số. Ở vị trí bàn độ phải: + Hướng ống kính ngắm mục tiêu B.

Các thao tác tương tự như trên, đọc số đọc trên bàn độ đứng VP và ghi vào sổ đo. * Tính toán góc đứng Giá trị góc đứng đối với máy khắc vạch đối xứng (3T5K,.) được tính theo công thức: 1 V= (VT + VP ) (1.