UBND TỈNH LONG AN TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ LONG AN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: THỰC TẬP TIỆN 4 NGHỀ: Cắt gọt kim loại TRÌNH ĐỘ: Cao đẳng Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. Long An, năm 2017 LƯU HÀNH NỘI BỘ TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Giáo trình này sử dụng làm tài liệu giảng dạy nội bộ trong Trường Cao Đẳng Nghề Long An Trường Cao Đẳng Nghề Long An không sử dụng và không cho phép bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào sử dụng giáo trình này với mục đích kinh doanh. Mọi trích dẫn, sử dụng giáo trình này với mục đích khác hay ở nơi khác đều phải được sự đồng ý bằng văn bản của Trường Cao Đẳng Nghề Long An. LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội.
Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và nghề Cắt gọt kim loại ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung nghề Cắt gọt kim loại đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun: Thực tập tiện 4 là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành.
Trong quá trình thực hiện, biên soạn tôi đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất. Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tân An, ngày tháng năm 2017 Biên soạn Cao Hoài Bảo Anh 1 MỤC LỤC Trang Bài 1: Tiện lệch tâm gá trên mâm cặp 4 chấu. Các đặc điểm cơ bản của trục, bạc lệch tâm.
Yêu cầu kỹ thuật khi gia công trục, bạc lệch tâm. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. 13 Bài 2: Tiện bạc lệch tâm gá trên mâm cặp ba vấu tự định tâm.
Yêu cầu kỹ thuật. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. 21 Bài 3: Tiện trục lệch tâm gá trên hai mũi tâm.
Yêu cầu kỹ thuật. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. 29 Bài 4: Tiện định hình.
Các đặc điểm cơ bản của mặt định hình. Yêu cầu kỹ thuật khi tiện mặt định hình. Phương pháp gia công bằng phối hợp hai chuyển động. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng.
36 Bài 5: Tiện trụ dài kém cứng vững dùng giá đỡ di động. Yêu cầu kỹ thuật của trục dài. Công dụng và cách sử dụng giá đỡ di động. Phương pháp tiện trụ dài dùng giá đỡ di động.
Xác định các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. 47 Bài 6: Tiện trục dài kém cứng vững dùng giá đỡ cố định. Công dụng và cách sử dụng giá đỡ cố định. Phương pháp tiện trục kém cứng vững dùng giá đỡ cố định.
Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 53 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Thực tập tiện 4 Mã mô đun: MĐ 25 Thời gian thực hiện mô đun: 120 giờ; (Lý thuyết: 14 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 100 giờ; Kiểm tra: 6 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: + Trước khi học mô đun này sinh viên phải hoàn thành: MH07; MH08; MH09; MH18; MH19; MH20; MĐ22; MĐ23; MĐ24.
- Tính chất: + Là mô-đun chuyên môn nghề. + Trang bị cho học sinh, sinh viên kỹ năng tiện lệch tâm, gia công tiện định hình, tiện trụ dài kém cứng vững trên máy tiện vạn năng. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Phân tích được các đặc điểm cơ bản của chi tiết lệch tâm, mặt định hình. + Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi tiện lệch tâm, tiện định hình, tiện trụ dài kém cứng vững.
+ Trình bày được các phương pháp tiện lệch tâm, tiện định hình, tiện trụ dài kém cứng vững (trên mâm cặp 3 chấu, trên mâm cặp 4 chấu, trên mâm hoa.) + Giải thích được phương pháp lấy dấu và tạo khoảng cách lệch tâm đơn giản. - Kỹ năng: + Vận hành thành thạo máy tiện để gia công chi tiết lệch tâm đúng quy trình, quy phạm đạt cấp chính xác 10-8, độ nhám cấp4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian và an toàn tuyệt đối cho người và máy. + Vận hành thành thạo máy tiện để gia công mặt định hình bằng phối hợp hai chuyển động, bằng dao định hình, bằng thước chép hình đúng quy trình, quy phạm đạt cấp chính xác 12-10, độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian và an toàn. + Gá lắp được phôi trên giá đỡ đi động, cố định, trên ke có cân bằng máy, trên xa dao đạt yêu cầu.
4 + Vận hành thành thạo máy tiện đúng quy trình, quy phạm để tiện trục dài kém cứng vững dùng giá đỡ di động, tiện trục dài kém cứng vững dùng giá đỡ cố định, tiện chi tiết gá trên ke, tiện chi tiết gá xa dao đạt cấp chính xác 8-10, độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian và an toàn. + Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. + Đánh giá được kết quả sản phẩm làm được và rút ra những bài học kinh nghiệm sau khi học xong mô-đun này. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập: ▪ Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị ▪ Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, sạch sẽ.
▪ Sắp xếp, bảo quản phôi liệu, dụng cụ đúng nơi quy định. ▪ Công tác bảo dưỡng máy móc, thiết bị đúng yêu cầu. Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Số Thời gian TT Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành, tra* Tên các bài trong mô đun thí nghiệm, thảo luận, bài tập 1 Bài 1: Tiện lệch tâm gá trên mâm 16 3 12 1 cặp 4 chấu 1.
Các đặc điểm cơ bản của trục, bạc lệch tâm 2. Yêu cầu kỹ thuật khi gia công trục, bạc lệch tâm 3. Phương pháp gia công 4. Dạng sai hỏng, nguyên nhân 5 và biện pháp đề phòng Bài 2: Tiện bạc lệch tâm gá trên 2 mâm cặp ba vấu tự định tâm 12 2 10 0 1.
Yêu cầu kỹ thuật 2. Phương pháp gia công 3. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng Bài 3: Tiện trục lệch tâm gá trên hai mũi tâm 3 1. Yêu cầu kỹ thuật 18 2 15 1 2.
Phương pháp gia công 3. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng Bài 4: Tiện định hình 4 1. Các đặc điểm cơ bản của mặt 26 3 22 1 định hình 2. Yêu cầu kỹ thuật khi tiện mặt định hình 3.
Phương pháp gia công bằng phối hợp hai chuyển động 4. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng Bài 5: Tiện trụ dài kém cứng vững dùng giá đỡ di động 5 24 2 22 0 1. Yêu cầu kỹ thuật của trục dài 2. Công dụng và cách sử dụng giá đỡ di động 3.
Phương pháp tiện trụ dài dùng giá đỡ di động 4. Xác định các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục Bài 6: Tiện trục dài kém cứng vững dùng giá đỡ cố định 6 1. Công dụng và cách sử dụng 22 2 19 1 6 giá đỡ cố định 2. Phương pháp tiện trục kém cứng vững dùng giá đỡ cố định 3.
Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục Thi kết thúc môđun 7 2 2 Cộng 120 14 100 6 2. Nội dung chi tiết Bài 1: Tiện lệch tâm gá trên mâm cặp 4 chấu A. Mục tiêu của bài - Phân tích được các đặc điểm cơ bản của trục, bạc lệch tâm. 7 - Giải thích được phương pháp lấy dấu để tạo khoảng cách lệch tâm đơn giản.
- Gá lắp được phôi đúng quy trình, quy phạm, đúng yêu cầu kỹ thuật (điều chỉnh độ lệch tâm theo dấu vạch). - Lắp được đối trọng khi tiện lệch tâm. - Vận hành thành thạo máy tiện để tiện trục, bạc lệch tâm ngắn gá trên mâm cặp bốn vấu đúng quy trình quy phạm, đạt cấp chính xác 10-8, độ nhám cấp 4-5, đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian và đảm bảo an toàn cho người và máy. - Phân tích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân, và biện pháp khắc phục khi tiện lệch tâm, tiện mặt định hình.
- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung bài: 1. Các đặc điểm cơ bản của trục, bạc lệch tâm Chi tiết lệch tâm là chi tiết có đường tâm của một mặt nào đó lệch nhưng song song với đường tâm của một mặt khác. Chi tiết lệch tâm thường gặp như: - Cam lệch tâm là chi tiết có tâm của lỗ không trùng với tâm của đĩa cam; - Trục lệch tâm là chi tiết có tâm của cổ trục không trùng với tâm của trục; - Trục khuỷu là chi tiết có tâm của cổ trục khuỷu bị lệch so với tâm của cổ trục chính.
Khoảng cách lệch nhau giữa các tâm gọi là độ lệch tâm (e). Bạc là chi tiết thường gặp trong máy. Đặc điểm cơ bản của chi tiết bạc là đường kính lỗ và độ đồng tâm giữa mặt ngoài và mặt lỗ, đồng thời đảm bảo độ vuông góc giữa đường tâm của lỗ với mặt đầu. Để đảm bảo độ chính xác hình học của chi tiết dạng bạc, trong gia công đơn chiếc, các chi tiết có kích thước nhỏ thường được gia công mặt trụ ngoài và mặt lỗ trong cùng một nguyên công từ phôi cán.
Trong gia công hàng loạt, để đảm bảo độ chính xác hình học của bạc, các chi tiết thường được gia công tinh lỗ trước để đảm bảo độ chính xác đường kính lỗ và độ vuông góc giữa đường tâm của lỗ với mặt đầu. Sau đó, dùng trục gá sử dụng llõ làm chuẩn để gia công mặt trụ ngoài. Bạc lệch tâm là chi tiết có tâm của lỗ không trùng với tâm của bạc.