Giáo trình Phương pháp dạy học văn do GS Phan Trọng Luận chủ biên - NXB Đại học Quốc gia Hà Nội

Giáo trình Phương pháp dạy học văn do GS Phan Trọng Luận chủ biên cung cấp hệ thống lí luận, phương pháp tiếp cận và kỹ năng giảng dạy môn văn sư phạm.

• Tác giả: Phan Trọng Luận
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Phương pháp dạy học văn
• Đề tài: Phương pháp dạy học văn
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 1996
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo trình Phương pháp dạy học văn

Giáo trình Phương pháp dạy học văn do Giáo sư Phan Trọng Luận chủ biên là một tài liệu đào tạo mẫu mực. Cuốn sách tập hợp trí tuệ của tập thể tác giả uy tín gồm Trương Dĩnh, Nguyễn Thanh Hùng và Trần Thế Phiệt. Tác phẩm do Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội ấn hành qua nhiều lần tái bản. Bối cảnh ra đời của bộ sách gắn liền với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống các trường Đại học Sư phạm trên toàn quốc. Đội ngũ cán bộ giảng dạy bộ môn ngày càng đông đảo. Nhu cầu chuẩn hóa tri thức phương pháp luận trở nên vô cùng cấp thiết. Những giáo trình cũ biên soạn trước đó không còn đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục. Do đó, cuốn sách ra đời nhằm trang bị nền tảng lý luận vững chắc cho sinh viên ngành ngữ văn. Tác phẩm không đi vào các tiểu tiết giảng dạy cơ học hay biện pháp kỹ thuật thuần túy. Giáo trình tập trung làm rõ bản chất khoa học và tính nghệ thuật của bộ môn văn trong trường phổ thông. Đây là cẩm nang dẫn đường cho nhiều thế hệ nhà giáo.

1.1. Bối cảnh lịch sử và đội ngũ biên soạn giáo trình

Cuốn giáo trình hình thành trong giai đoạn giáo dục đại học phát triển nhanh chóng. Số lượng sinh viên sư phạm ngành ngữ văn tăng cao mỗi năm. Nhiều tiến sĩ và phó tiến sĩ chuyên ngành phương pháp được đào tạo bài bản từ nước ngoài trở về. Thành tựu lý luận giáo dục và nghiên cứu văn học tại Việt Nam đạt nhiều bước tiến rõ nét. Nhóm tác giả do Giáo sư Phan Trọng Luận dẫn dắt nhận thấy tính cấp thiết của việc xây dựng tài liệu học tập mới. Cuốn sách được biên soạn dưới sự chỉ đạo của Cục Các trường Sư phạm và Hội đồng Bộ môn Ngữ văn. Tác phẩm phản ánh kinh nghiệm dày dặn của đội ngũ giảng viên đại học cùng giáo viên phổ thông cả nước.

1.2. Mục tiêu đào tạo phương pháp luận bộ môn

Mục tiêu cốt lõi của giáo trình hướng tới trang bị hệ thống tri thức phương pháp luận hoàn chỉnh. Sinh viên ra trường cần sở hữu năng lực xử lý linh hoạt mọi tình huống sư phạm thực tế. Sách không áp đặt các khuôn mẫu giảng bài cứng nhắc. Tác phẩm rèn luyện tư duy khoa học độc lập cho người giáo viên tương lai. Giáo trình xác định rõ thuộc tính kép của môn học. Văn học trong nhà trường vừa mang tính nghệ thuật ngôn từ, vừa tuân thủ quy chuẩn giáo dục phổ thông. Người dạy phải nắm vững nguyên lý vận động nội tại của học sinh. Việc học tập chỉ đạt hiệu quả thực sự khi khơi dậy được tiềm năng khám phá bên trong mỗi cá nhân.

II. Thực trạng giảng dạy và Giáo trình Phương pháp dạy học văn

Thực tiễn dạy học văn học từng đối mặt với nhiều bất cập kéo dài. Quan niệm giáo dục truyền thống thường rơi vào khuynh hướng truyền thụ một chiều. Giáo viên truyền đạt kiến thức tĩnh tại, trừu tượng và siêu hình. Học sinh bị biến thành đối tượng thụ động ghi nhớ câu chữ. Tình trạng chính trị hóa bài giảng diễn ra khá phổ biến do nhận thức phiến diện về nhiệm vụ xã hội. Nhiều văn bản mang tính thời sự đơn thuần nhưng nghèo giá trị thẩm mỹ bị đưa vào chương trình giảng dạy. Hậu quả là các giờ học trở nên khô khan, chắp vá và nặng tính giáo điều. Tâm lý học tập của học sinh sa sút nghiêm trọng. Khả năng tự thụ cảm và sáng tạo văn chương bị triệt tiêu hoàn toàn. Ngoài ra, việc xây dựng chương trình cũ chỉ chú trọng đến số lượng bài giảng thay vì phát triển tư duy. Kiến thức bị bóc tách khỏi đời sống nội tâm của người tiếp nhận. Giáo trình đã can đảm chỉ ra những hạn chế này để mở đường cho tư tưởng khai phóng.

2.1. Sai lầm từ việc chính trị hóa bài giảng văn

Lịch sử giảng dạy từng ghi nhận hiện tượng chính trị hóa tiết văn một cách khiên cưỡng. Nhiều giáo viên gán ghép cơ học các khẩu hiệu tư tưởng vào tác phẩm nghệ thuật. Tác phẩm văn chương bị giản lược thành công cụ minh họa chính trị giản đơn. Phương pháp truyền thụ này tước đoạt giá trị nhân văn và cái đẹp thẩm mỹ của ngôn từ. Học sinh buộc phải chấp nhận những kết luận có sẵn từ phía thầy cô. Cảm xúc chân thực trước trang viết hoàn toàn biến mất. Giờ văn mất đi sức sống lay động tâm hồn tuổi trẻ. Việc đưa văn bản thuần thời sự vào nhà trường còn làm vỡ cấu trúc chương trình. Hứng thú học tập của người học vì thế bị suy giảm nghiêm trọng.

2.2. Hạn chế của quan niệm kiến thức tĩnh tại

Quan niệm cũ thường xem kiến thức là khối dữ liệu tĩnh tại nằm ngoài người học. Người biên soạn chương khép mình trong việc nhồi nhét tối đa dung lượng bài học. Kiến thức bị phân mảnh, thiếu liên kết với tâm lý tiếp nhận lứa tuổi. Lối dạy này tạo ra ảo tưởng về năng lực học vấn của học sinh. Người học có thể thuộc lòng tiểu sử tác giả hoặc phân tích theo dàn ý mẫu. Tuy nhiên, khả năng rung động thẩm mỹ và cảm thụ văn bản thực chất không phát triển. Kiến thức chỉ đóng vai trò lớp vỏ bên ngoài, không chuyển hóa thành giá trị tinh thần bên trong. Sự thụ động này kìm hãm hoàn toàn tư duy phản biện và năng lực sáng tạo của thế hệ trẻ.

III. Phương pháp cốt lõi từ Giáo trình Phương pháp dạy học văn

Để vượt qua bế tắc của lối dạy truyền thống, giáo trình đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm tiến bộ. Cuốn sách đưa lý thuyết tiếp nhận văn học vào trung tâm của tiến trình giảng dạy. Tác phẩm xác lập quan điểm mang tính cách mạng: học sinh chính là chủ thể cảm thụ và sáng tạo. Giáo viên không còn là người độc thoại áp đặt chân lý. Nhà giáo giữ vai trò tổ chức, hướng dẫn học sinh tự khám phá thế giới hình tượng. Giáo trình vận dụng thành tựu của tâm lý học hoạt động và quan điểm dạy học phát triển. Hiệu quả giờ văn bắt nguồn từ sự chuyển hóa bên trong người học. Tác phẩm văn chương chỉ thực sự tái sinh khi được người đọc tiếp nhận và kiến tạo ý nghĩa mới. Bên cạnh đó, sách ứng dụng quan điểm hệ thống cấu trúc để xử lý cơ chế sư phạm. Mọi phương pháp đặc thù đều hướng tới mục tiêu phát huy nội lực và năng lực thẩm mỹ của học sinh.

3.1. Nguyên lý học sinh là chủ thể tiếp nhận

Giáo trình khẳng định học sinh là nhân vật trung tâm trong hoạt động chiếm lĩnh văn học. Quá trình tiếp nhận tác phẩm không phải hành vi sao chép thụ động ý kiến của thầy cô. Người học tự dùng trải nghiệm cá nhân để đồng sáng tạo cùng tác giả. Mỗi học sinh có quyền đưa ra cách cảm nhận riêng biệt dựa trên văn bản nghệ thuật. Hoạt động giảng dạy cần kích thích sự tương tác tích cực giữa người đọc và tác phẩm. Giáo viên đóng vai trò khơi gợi, điều phối và định hướng thẩm mỹ. Khi học sinh được tôn trọng cảm xúc thực, năng lực tư duy văn học sẽ hình thành bền vững. Đây là bước đột phá lý luận căn bản của bộ môn ngữ văn.

3.2. Vận dụng lý thuyết tâm lý hoạt động và cấu trúc

Tác phẩm tích hợp sâu sắc thành tựu của khoa học sư phạm hiện đại. Giáo trình áp dụng lý thuyết hoạt động để thiết kế các hành động chiếm lĩnh tri thức. Việc học văn không đơn giản là nghe giảng mà là chuỗi thao tác tư duy tích cực. Học sinh phải đọc, cảm thụ, phân tích, đối thoại và sáng tạo văn bản. Cách tiếp cận hệ thống cấu trúc giúp nhìn nhận tiết học như một chỉnh thể thống nhất. Mối quan hệ giữa giáo viên, học sinh và văn bản được thiết lập chặt chẽ. Hiệu quả giảng dạy không phụ thuộc vào yếu tố áp đặt bên ngoài. Kết quả học tập được đo lường bằng sự biến đổi thực chất trong tư duy thẩm mỹ của từng cá nhân.

IV. Giá trị ứng dụng của Giáo trình Phương pháp dạy học văn

Giáo trình Phương pháp dạy học văn do Giáo sư Phan Trọng Luận chủ biên giữ nguyên vẹn giá trị khoa học và ứng dụng thực tiễn. Cuốn sách cung cấp cơ sở lý luận vững chắc cho công cuộc đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay. Tư tưởng coi học sinh là chủ thể tiếp nhận hoàn toàn tương đồng với định hướng phát triển năng lực người học. Giáo viên vận dụng các nguyên tắc từ giáo trình để xây dựng giáo án mở và khơi dậy tư duy sáng tạo. Sinh viên sư phạm tìm thấy phương pháp luận khoa học để tự tin ứng biến linh hoạt trong mọi môi trường giảng dạy. Tài liệu này giúp xóa bỏ hoàn toàn lối đọc chép thụ động và phân tích rập khuôn theo bài mẫu. Những luận điểm tiên tiến trong sách tiếp tục soi sáng quá trình biên soạn sách giáo khoa và xây dựng chương trình ngữ văn mới. Tác phẩm xứng đáng là cột mốc lý luận rực rỡ của ngành giáo dục Việt Nam.

4.1. Ứng dụng trong dạy học phát triển phẩm chất năng lực

Tư tưởng của giáo trình đóng vai trò kim chỉ nam cho mô hình dạy học phát triển năng lực. Giáo viên không còn đóng vai người truyền đạt chân lý duy nhất. Thay vào đó, người dạy trở thành người tổ chức các hoạt động khám phá văn bản. Học sinh được khuyến khích đặt câu hỏi, tranh biện và bày tỏ cảm nghĩ độc lập. Phương pháp này biến quá trình thụ động tiếp thu thành hành trình giải mã thẩm mỹ. Năng lực ngôn ngữ, tư duy logic và cảm xúc nhân văn được rèn luyện đồng thời. Học sinh hình thành khả năng tự đọc hiểu tác phẩm mới ngoài chương trình sách giáo khoa. Đây chính là mục đích cao nhất mà nền giáo dục hiện đại hướng đến.

4.2. Định hướng nghiên cứu cho sinh viên ngành sư phạm

Đối với sinh viên chuyên ngành ngữ văn, cuốn giáo trình mở ra góc nhìn nghiên cứu sâu rộng. Sinh viên học được cách tiếp cận bài giảng dưới góc độ khoa học sư phạm chuyên ngành. Sách chỉ rõ mối liên kết giữa thi pháp học, tâm lý học lứa tuổi và phương pháp tổ chức bài học. Người đọc không rơi vào tình trạng sao chép giáo án rập khuôn. Tri thức phương pháp luận giúp giáo viên tương lai vững vàng thích ứng trước mọi thay đổi của chương trình giảng dạy. Đây là nền móng tri thức để mỗi nhà giáo tự xây dựng bản sắc giảng dạy riêng. Tác phẩm tiếp tục là tài liệu tham khảo cốt lõi cho các công trình nghiên cứu chuyên sâu về sau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHAN TRỌNG LUÂN (Chủ bién) 1 RƯƠNG DÍNH - NGUYỄN THANH HÙNG - TRẤN THẾ PHIỆT PHƯƠNG PHÁP DẠY 1 HỌC ■ VĂN (In lần th ứ 9) N H À X U Ấ T BẢN ĐẠI H Ọ C Q U Ố C G IA HÀ N Ộ I LÒ I N Ó I ĐÂU (liui xuất bân thíí nhát) N hữ ng nám qua, số trường Dại học uà Cao dàng Sư phạm. ttrong nước dược mở thém nhiều. Số lượng sinh viền ngừ văn và <ccán bô giàng dạy vẽ phương pháp vởn củng dồng lên. Diều dang ỉ vm i m ưng là chúng ta dã có thêm dược non m ột chục phó tiến.

Sĩỉ chuyẻn ngành phương phảp dược dào tạo từ nưóc ngoài vẽ. TThành tựu vè lí luận dạy học, về phương pháp dạy ván và nhiều ì nigành khoa học liên quan tăng lên rỏ rét. Nhiầu cồng trình về ( c:huyên ngành dã dươc xuát bàn. Kinh nghiệm giảng dạy của ị gỊiàng viên các trương Dại học và Cao dáng củng như cùa dông ( ứiào giáo uién phó thông dén nay dá khá dày dạn.

Một cuốn ịgỊiáo trinh cùa trường Dại học sư phạm Hà Nội viết cách dây i hiơn hai mươi năm , di nhiên không còn dáp ứng nối những dòi í hiòi ngày càng cao của các trường dại học và cao dàng trong cà ì mước. Biên soạn lại một giáo trình mỏi ngày càng trở nén bức 1 1thiết. Thê nhưng. cóng việc lại không dơn giản như mong m uốn.

iAVếí/ khổng cỏ quyết tám chi dạo của Cục các trường sư phạm , ( Cĩùa Hội dồng bộ mòn ngữ vãn Bộ Giáo dục, nhát là sự khi ch ì Uệ, giúp dở tận tinh cùa N hà xuát bàn Giáo dục thì chác hàn lU à cuốn giáo trinh dân nay ván chưa có thẻ ra niảt dồng nghiệp. Giảo trình biẻn soạn làn này có ý không đi sầu vào những Ibìiên phảp cụ thể hay những ván dề giảng dạy quá hẹp. Diều ccrhù yếu là nhàm vú trang cho sinh viẻn những kiên thức vững tcrhác có hệ thống về m ặt phương pháp luận bộ môn, dé khi ra ttrrường họ có th ể làm chù dược mọi tình huống sư phạm khác nnihau. Lí luận về bản chát khoa học và nghê thuật của lao dộng odlạy vàn : lí luận vở thuộc tín h cơ bàn cùa môn vàn trong nhà ttrrường vừa là môn nghệ thuật ngôn từ, vừa là m ột mồn học IL M ậ n điềm học sinh là chủ th ể cảm thụ và sáng tạo ; quon 3 diếm hệ thống cáu trúc trong xù ỉ í cơ ché dạy học vàn, li thuyèt mới vê tiép nhặn văn chương và tiếp cận tác phẩm , nguyên lí dạy học sáng tác coi hiệu quả p h á t triển vởn học ờ học sinh khồng phải do nguồn tác động hình thức tự bân ngoài m à lò bát nguồn từ sự vận dộng bên trong, chuyển vào trong bàn thăn chù thé học sinh v.

tát cà dược xuyên thám vào các chương giáo trình như là những nần tàng lí luận cho việc xác dịnh phương pháp dặc thù của các phán môn cũng như việc tổ chức quá trình học tập cho học sinh ở trên lớp và ớ nhà. N hóm biên soạn dà cố gàng hết sức mong có thể dưa vào cuón giáo trình một chút gi mới mẻ, tiến bộ hơn, dáp ứng duơc mong dợi từ lảu của dồng nghiệp các trường sư p h ạ m trong nước nhưng chấc hán là không khỏi còn nhièu thiếu sót. Chung tôi hi vọng những khỏi thào dầu tiên này sẻ là cơ sở dể anh chị em chúng ta cùng suy nghi di dến xáy dựng dược m ột bộ giáo trình có chất lượng cao hơn, phản ánh dược cỉầỵ dù trí tuệ cùa dội ngủ gỉàng viên chuyên ngành phương pháp trong cà' nước. GS Phan Trọng Luận 4 I,Ò l T Ị A (L ân x u á t bàn t h ư 2) Giao trinh Phương pháp (iạy học Vãn ra đời đã được hơn 10 nam Thơi gian qua ruôn sách đíi sớm được coi là giáo trinh chinh thức cho các trưííng Dại học và Cao đảng Sư phạm trong rả nước Cho nên sô lượng xuát bản lán thứ nhất tuy đã tương đối cao trong hoàn n \nh in ân bao cãp hói bấy giò, nhưng vần khỏng đáp ứng được nhu câu hàng nám của các trường.

Một sô trường Đại học và Cao đẳng Sư phạm ò phỉa Nam đến nay vần ch Ưa có hoặc chưa ('<> đủ bộ giáo trinh Ngay ở phía Bác, hàng nám sinh viên vẫn phải mượn sách ỏ các thơ viện đế photocopy làm tư liệu hex: tập nghiên cứu Tái bản giáo trinh này là một đòi hỏi cấp thiết của nhiếu cơ sỏ và cĩơn vị trong nám nay nhưng nhà xuất bản Giáo dục và cơ quan phát hành do điếu kiện riêng 1’hưa đap ứng được Việc làm rát kịp thời và bổ ỉch này rủa Nhà xuất bàn Đại học quốc gia Hà Nội sẽ giám bớt kho khăn cho các trường Đại học vã Cao đảng Sư phạm trong nước. Di nhiên việc tái hàn không chi can cứ đơn thuấn vào nhu cáu rùa tun đọc. Van dé chát lượng khoa học của các công trinh được tái bân vẫn luồn phải đạt ra một cách nghiêm ngật Hơn mười nàn. qua tron^ quá trinh đối mới vãn học ngoài xà hội cùng như trong nhà trường, đả ctí nhừngcliéu chinh nhất định trong quan điểm và phương pháp tiếp cận củng như đánh giá vãn học nước nhà, nhất là đối với phân vãn học trước Cách mạng Hơn nữa cũng trong máy thập kỷ gấn đây những thành tựu vé thi pháp, vẽ tâm lý học sảng: tác cũng như tiếp nhận ván học đi đưa đến ('ho ngành phương pháp giảng dạy ván học những dử kiện IV luận quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học vàn trong nhà trường phổ thõng nhàm hạn chế lối dạy văn theo hướng xà hội học tám thường hay theo thói quen tư duy máy móc 'rong việc nhìn nhân đánh giã các tác phẩm hoặc hiện tượng vân học vồn khỏng giản đơn, khỏ cứng hay khép kin.

Đã thô nhửrag thạp kv gán đây, khoa sư phạm hiện đại với nhửng 5 thành tựu đáng ghi nhận cùa tâm ly học hoại tlộng. với khuynh hướng coi trọng người học như là mục tiêu, vừa là động lực. vừa là chủ thế sáng tạo, cũng đòi hỏi khoa phương pháp giảng dạy ván học phải cò những điéu chinh mới trong việc nhìn nhân và khảng định vai trò náng động sảng tạo của học sinh như một bạn đọc đich thưc Ván đé 'học sinh là trung tâm" đang là một ván đé thời sự của khoa phương pháp giáng dạy ván học trong nhà trường. Nếu có điều kiện chác hẳn một sỏ ván đế vé quan điểm và phương pháp giảng dạv vàn học trong nhà trường củng cán được bổ sung hay nhán mạnh thêm để giáo trinh này phản ánh được sâu sấc hơn nữa nhừng thành tựu của các khoa học kế cận vón là những tién đé lý luận quan trọng đế nâng cao hiệu quá của phương pháp giảng dạy vãn học trong nhà trường phố thông.

Tuy nhiên tập thế tác giả chung tôi vẫn nhận thấy ràng những ý tường khoa học và phương pháp nghiên cứu thể hiện trong lán xuát bản thứ nhát như đã dược thuyết minh trong Lởi nói dầu đà bát kịp và sớm hoà nhập được vào khuynh hướng chung của khoa sư phạm cũng như khoa vãn học hiện đại. Nhừng quan điếm cơ bản của giáo trình xuất bản lán thứ nhất đen nay vẫn nguyên giá trịtđành ràng một đỏi chỏ nếu có điều kiện sẽ được điều chinh thêm Chúng tôi cũng hy vọng ràng một sỏ tài liệu bói dường thường xuyên vé Phương pháp giảng dạv Vàn học do Vụ Giáo viên Bộ Giáo dục và đào tạo vừa phát hành năm 1995 sẽ giúp cho các bạn đọc bố sung thêm một vài vấn đé mới m à giáo trình ra cách đây 10 nám chưa có điéu kiện nhấn mạnh đáy đủ Chúng tôi mong ràng giáờ trinh tái bản này trước mát sẽ đáp ứng được một phán quan trọng đòi hỏi của các t.hăy cô gião và sinh viên khoa Ngữ văn các trường Đại học và Cao đẳng Sư phạm trong cả nước, trong khi chờ đợi có được một giáo trinh hoàn chinh hơn nữa. Hà Nội, ngày 2 tháng 9 năm 1996 GS PHAN TRỌNG LUÂN r u ÌN MỘ ỉ N H Ử N G VÁN D E LÍ LUẢN C H U N G VẾ BÒ M Ò N CHUONG I KHOA HỌC VẾ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VĂN I. TÌNH HÌNH NGHIÊN c ư u PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VĂN Cuộc Cách mạng tháng Tâm 1945 đã mở ra cho nhà trường và khoa học giáo dục- những tiền đố cơ bản đế phát triển lí luân vé phương pháp dạy học vãn ở nước ta.

Với đặc điểm của tâm hốn dân tộc vá truy én thống đào tạo nhàn tài cho đát nước, cha ông ta sớm coi trọng vần chương, do đó khi nhà trương cách mạng đưa môn tiếng Việt và vãn học vào nội dung ('hương trinh của nhà trường, các tháy giáo vân đã tiếp thu được những tri thức và kinh nghiệm vé "thường ván” binh vãn. học vồn, dạy vốn của các nhà nho tiến bộ đổng thời cũng là những nhà sư phạm ưu tú của các thời đại trước. Song, sự hỉnh thảnh phương pháp dạy học Vãn với tư cách là một môn khoa học gán liến với sự trưởng thành của khoa sư pha 111 và nhà triíờng mới rỏ nhất là từ sau nhửng nám 60 7 Muốn xây dựng ngành lịch sử khoa học’ phương phãp day học vàn. phải cán cứ vào truyéiì thống dạy họe vãn trước ( ’ách mạng tháng Tảm và phải đậc biệt nghiôn cứu sự phát triển của nó từ nâm 19G0 lại đây.

Những ý kiến vé vàn học và giáo dục của Chủ tịch Hố Chí Minh và của các dống chí lãnh đạo Dảng và Nhà nước ta, đặc biệt những ý kiến vé giáo dục và giảng dạy văn trong nhà trường của Thủ tướng Phạm Vãn Đống là những chi dán phong phú có giá trị lâu dài cán được nghiên cứu công phu, cò hệ thống hơn Phương pháp dạy học vân với tư cách là một khoa học ở Việt Nam còn rất trẻ. Nó mới xuất hiện và phát triển nhu một môn độc lập ò đại học được vài thập ki nay. Trong khi đd, bộ môn khoa học này ở các nước khác như Liên Xồ, Cộng hòa dàn chủ Đức, ở Pháp đã có lịch sử trên trám nám. Tuv sinh sau đẻ muộn nhưng ngành phương pháp dạv học văn của ta đả phát triển vừng vàng từng bước trẽn cơ sở vận dụng phương pháp luận M ác-Lê-nin và kinh nghiệnì dạy học vãn trong nước.