Giáo Trình Môn Học: Nghiệp Vụ Vận Tải, Giao Nhận và Bảo Hiểm Hàng Hóa

Giáo trình nghiệp vụ vận tải giao nhận và bảo hiểm hàng hóa trong thương mại điện tử cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn.

• Người hướng dẫn: Ths. Bùi Thùy Linh
• Trường học: Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nội
• Chuyên ngành: Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa
• Đề tài: Giáo Trình Nghiệp Vụ Vận Tải, Giao Nhận và Bảo Hiểm Hàng Hóa
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIẢI THÍCH
• 1. CHƯƠNG 1: VẬN TẢI HÀNG HÓA
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của vận tải
• 1.2. Các phương thức vận tải hàng hóa
• 1.3. Vận tải đường hàng không
• 1.4. Vận tải đa phương thức
• 1.5. Hợp đồng thuê phương tiện vận tải
• 1.6. Một số quy định liên quan
• 1.7. Nội dung điều khoản hợp đồng thuê phương tiện
• 2. CHƯƠNG 2: GIAO NHẬN HÀNG HÓA
• 2.1. Khái quát về giao nhận
• 2.2. Các hình thức giao nhận hàng hóa
• 2.3. Yêu cầu khi giao nhận hàng hóa
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến giao nhận hàng hóa
• 2.5. Tổ chức giao nhận hàng hóa
• 2.6. Quy trình tổ chức giao nhận hàng hóa
• 2.7. Các dịch vụ giao nhận hàng hóa
• 2.8. Thực hành nghiệp vụ giao nhận hàng hóa
• 3. CHƯƠNG 3: BẢO HIỂM HÀNG HÓA
• 3.1. Khái niệm và lợi ích của bảo hiểm hàng hóa
• 3.2. Một số nội dung cơ bản của bảo hiểm hàng hóa
• 3.3. Giá trị bảo hiểm
• 3.4. Phí và số tiền bảo hiểm
• 3.5. Số tiền bồi thường
• 3.6. Thực hành xác định một số chỉ tiêu về bảo hiểm hàng hóa
• 3.7. Các bên và nghĩa vụ liên quan

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Nghiệp Vụ Vận Tải Giao Nhận và Bảo Hiểm Hàng Hóa

Giáo trình "Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa" cung cấp kiến thức cơ bản và lý thuyết cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực logistics. Tài liệu này được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo chuyên môn cho ngành thương mại điện tử. Nội dung giáo trình được chia thành ba chương chính, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh quan trọng của nghiệp vụ vận tải và giao nhận hàng hóa.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức về quy trình vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa. Nội dung bao gồm khái niệm, đặc điểm và vai trò của từng lĩnh vực trong hoạt động thương mại.

1.2. Đối tượng và phương pháp học tập

Đối tượng học tập là sinh viên ngành thương mại điện tử, với phương pháp học tập kết hợp lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.

II. Những thách thức trong Nghiệp Vụ Vận Tải và Giao Nhận Hàng Hóa

Trong quá trình thực hiện nghiệp vụ vận tải và giao nhận hàng hóa, nhiều thách thức phát sinh. Các vấn đề như rủi ro trong vận chuyển, sự thay đổi trong quy định pháp lý và yêu cầu của khách hàng là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Rủi ro trong vận tải hàng hóa

Rủi ro trong vận tải hàng hóa có thể bao gồm mất mát, hư hỏng hàng hóa và các sự cố không lường trước. Việc bảo hiểm hàng hóa là cần thiết để giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Thay đổi trong quy định pháp lý

Các quy định pháp lý liên quan đến vận tải và giao nhận hàng hóa thường xuyên thay đổi, yêu cầu các doanh nghiệp phải cập nhật và điều chỉnh quy trình hoạt động của mình.

III. Phương pháp và Giải pháp trong Nghiệp Vụ Vận Tải

Để giải quyết các thách thức trong nghiệp vụ vận tải, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp hiệu quả. Việc tối ưu hóa quy trình vận tải và sử dụng công nghệ hiện đại là những yếu tố quan trọng.

3.1. Tối ưu hóa quy trình vận tải

Tối ưu hóa quy trình vận tải giúp giảm thiểu thời gian và chi phí. Các doanh nghiệp cần phân tích và cải tiến quy trình để nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong vận tải

Sử dụng công nghệ thông tin và phần mềm quản lý logistics giúp theo dõi và quản lý hàng hóa hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Nghiệp Vụ Giao Nhận Hàng Hóa

Nghiệp vụ giao nhận hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng. Việc tổ chức giao nhận hàng hóa hiệu quả không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Quy trình tổ chức giao nhận hàng hóa

Quy trình tổ chức giao nhận hàng hóa bao gồm các bước từ tiếp nhận đơn hàng, chuẩn bị hàng hóa đến giao hàng cho khách hàng. Mỗi bước cần được thực hiện một cách chính xác và hiệu quả.

4.2. Các dịch vụ giao nhận hàng hóa

Các dịch vụ giao nhận hàng hóa đa dạng, từ giao hàng nhanh đến giao hàng tiết kiệm, đáp ứng nhu cầu của từng loại khách hàng khác nhau.

V. Kết luận và Tương lai của Nghiệp Vụ Vận Tải và Giao Nhận

Nghiệp vụ vận tải và giao nhận hàng hóa sẽ tiếp tục phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa và thương mại điện tử. Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng mới để nâng cao khả năng cạnh tranh.

5.1. Xu hướng phát triển trong ngành vận tải

Ngành vận tải đang chuyển mình với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao từ thị trường. Doanh nghiệp cần thích ứng nhanh chóng để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Tầm quan trọng của bảo hiểm hàng hóa

Bảo hiểm hàng hóa ngày càng trở nên quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp và khách hàng. Việc lựa chọn bảo hiểm phù hợp sẽ giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận chuyển.

Nội dung chính

Dưới đây là bài viết tổng quan học thuật và phân tích chi tiết giáo trình "Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa" theo chuẩn cấu trúc thư mục và tài liệu đào tạo chuyên ngành.

---

Tổng quan và Phân tích Giáo trình: Nghiệp vụ Vận tải, Giao nhận và Bảo hiểm Hàng hóa

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

• Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo: Giáo trình Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa (Mã môn học: MH23.1) được biên soạn bởi ThS. Bùi Thùy Linh, do Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 ban hành theo Quyết định số 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 và phát hành năm 2022. Môn học thuộc khối kiến thức chuyên môn, được bố trí giảng dạy vào học kỳ II của chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng ngành Thương mại điện tử, học sau môn tiên quyết là Kinh doanh thương mại.
• Mục tiêu học tập (Learning Outcomes):
  • Về kiến thức: Người học trình bày được các khái niệm, đặc điểm, vai trò và phân loại các phương thức vận tải chủ yếu; nắm vững cơ sở pháp lý và điều khoản hợp đồng thuê phương tiện; hiểu rõ các mô hình tổ chức giao nhận hàng hóa cùng các quy định cơ bản về bảo hiểm hàng hóa thương mại.
  • Về kỹ năng: Lựa chọn được phương thức vận chuyển, hình thức giao nhận và gói bảo hiểm phù hợp với điều kiện doanh nghiệp; thực hiện được các quy trình tổ chức giao nhận trên ứng dụng số; tính toán chính xác phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và số tiền bồi thường tổn thất.
  • Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành khả năng tự định hướng chuyên môn, thích ứng với môi trường làm việc logistics đa dạng và tự cập nhật kiến thức nghiệp vụ.
• Cấu trúc và cách tiếp cận: Giáo trình gồm 3 chương logic: Chương 1: Vận tải hàng hóa; Chương 2: Giao nhận hàng hóa; Chương 3: Bảo hiểm hàng hóa. Nội dung kết hợp giữa lý luận kinh tế, căn cứ pháp lý hiện hành tại Việt Nam và hướng dẫn thao tác nghiệp vụ thực tế.
• Điểm đặc sắc của giáo trình: Giáo trình tích hợp chặt chẽ nghiệp vụ vận tải - logistics với hoạt động thương mại điện tử, trực tiếp đưa các phần mềm và nền tảng số (Shopee, Viettel Post, Viettel Sale) vào cấu trúc bài học và thực hành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

• Chương 1: Vận tải hàng hóa: Khái quát bản chất kinh tế của vận tải (kết hợp 3 yếu tố: công cụ lao động, đối tượng lao động, sức lao động; 3 điều kiện: có phương tiện, chở người/hàng, nơi đi và nơi đến khác nhau). Phân tích chi tiết 5 phương thức vận tải:
  • Đường bộ: Phương tiện ô tô, xe tải, container; ưu thế linh hoạt, cự ly ngắn/trung bình; hạn chế về chi phí cước và trọng tải.
  • Đường sắt: Chạy trên ray, năng lực vận chuyển lớn (hàng chục triệu tấn/năm), ít phụ thuộc thời tiết, chi phí biến đổi thấp; hạn chế về tính linh hoạt và phụ thuộc ga.
  • Đường thủy nội địa: Sử dụng mạng lưới sông ngòi (nước ta có 2.360 con sông, 124 sông được khảo sát vận tải trên 6.000 km đường sông); ưu thế vận chuyển hàng nặng, hàng rời, cước thấp; tốc độ di chuyển thấp (tàu đẩy 9–12 km/h, tàu khách 15–18 km/h so với đường sắt 25–50 km/h và ô tô 30–60 km/h).
  • Đường hàng không: Vận chuyển ở độ cao trên 9.000m, tuyến đường thẳng ngắn hơn đường sắt/ô tô khoảng 20% và đường sông 10%; an toàn, tốc độ cao nhất nhưng cước phí đắt nhất.
  • Vận tải đa phương thức: Kết hợp từ 2 phương thức trở lên dưới một hợp đồng và một chứng từ vận tải đơn nhất từ cửa đến cửa (Door-to-Door).
  • Khung pháp lý và hợp đồng: Dẫn chiếu Bộ luật Dân sự 2015, Luật Thương mại 2005, Thông tư 61/2015/TT-BGTVT và Thông tư 80/2014/TT-BGTVT (đường thủy), Thông tư 22/2018/TT-BGTVT (đường sắt), Luật Giao thông đường bộ 23/2008/QH12, Thông tư 14/VBHN-BGTVT, Luật Hàng không dân dụng 66/2006/QH11, Thông tư 81/2014/TT-BGTVT, Nghị định 87/2009/NĐ-CP (vận tải đa phương thức); chi tiết hóa các điều khoản cơ bản và mẫu Hợp đồng kinh tế số 1312-2015/HĐKT VĐ-XLI PN.
• Chương 2: Giao nhận hàng hóa: Định nghĩa theo FIATA, ESCAP và Luật Thương mại 1997. Trình bày 6 hình thức giao nhận: trực tiếp từ nhà máy, qua trung gian tích hợp (In-Transit Merge), từ kho nhà phân phối, từ kho kết hợp chặng cuối, nhận tại kho sản xuất, nhận tại điểm bán lẻ. Quy chuẩn hóa quy trình nhận hàng và giao hàng 4 bước (tạo vận đơn, giao cho đơn vị vận chuyển, theo dõi trạng thái, hoàn tất đơn). Hệ thống hóa các dịch vụ:
  • Dịch vụ cơ bản: Giao hàng tiêu chuẩn (4–7 ngày), chuyển phát nhanh (1–2 ngày), hỏa tốc trong ngày, hỏa tốc hẹn giờ, chuyển phát TMĐT, chuyển phát hàng nặng (trên 30 kg), chuyển phát tài liệu.
  • Dịch vụ gia tăng: Thu hộ COD (đối soát chuyển khoản sau 2–3 ngày), bảo hiểm hàng hóa INS (khai giá tối đa 100 triệu đồng, phí 0,5%–1%, tối thiểu 15.000 đồng), mở hộp OBOX (kiểm tra ngoại quan), chuyển hoàn (phí bằng 50% cước tiêu chuẩn), đồng kiểm và lưu kho.
• Chương 3: Bảo hiểm hàng hóa: Trình bày lý luận về bảo hiểm, xác định các chỉ tiêu tài chính gồm giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, phí bảo hiểm, số tiền bồi thường tổn thất cùng quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng bảo hiểm.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết sản xuất vật chất đặc thù: Vận tải là ngành sản xuất vật chất không tạo ra sản phẩm vật chất mới mà thay đổi vị trí không gian của đối tượng, sản phẩm mang tính vô hình và quá trình sản xuất diễn ra đồng thời với tiêu thụ (không thể lưu kho sản phẩm mà chỉ dự trữ năng lực vận tải).
• Hệ thống pháp luật chuyên ngành: Cơ chế điều chỉnh hợp đồng thương mại dịch vụ và trách nhiệm dân sự của người chuyên chở/người giao nhận theo luật định Việt Nam.
• Mô hình logistics tích hợp: Nguyên lý gom hàng lẻ (consolidation), xử lý đơn hàng đa kênh và luân chuyển hàng hóa chặng cuối (last-mile delivery).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật nghiệp vụ: Lập hợp đồng thuê phương tiện vận tải, thiết lập thông tin và khởi tạo vận đơn điện tử trên phần mềm quản lý kho vận (Viettel Sale, Viettel Post App).
• Kỹ năng phân tích: Đánh giá ưu - nhược điểm của từng phương thức vận tải để tối ưu hóa chi phí và thời gian giao hàng; phân tích các yếu tố ảnh hưởng từ môi trường (thời tiết, hạ tầng giao thông) và yếu tố nội tại doanh nghiệp (vốn, năng lực nhân sự, cơ chế quản lý).
• Kỹ năng thực hành vận hành: Điều phối luồng giao nhận hàng hóa, kiểm soát dịch vụ cộng thêm (COD, OBOX, đồng kiểm), giải quyết tranh chấp hao hụt hàng hóa và tính toán bồi thường bảo hiểm.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

• Phương pháp sư phạm: Kết hợp giữa giảng dạy lý thuyết hệ thống hóa (khái niệm, đặc điểm, khung pháp lý) với phương pháp đóng vai và phân tích hồ sơ chứng từ thực tế. Nội dung lý thuyết đi kèm các bảng biểu so sánh định lượng (như bảng so sánh tốc độ vận tải đường sắt, ô tô và thủy nội địa).
• Bài tập và Case Studies: Sử dụng các tình huống nghiệp vụ thực tiễn:
  • Phân tích Hợp đồng kinh tế mẫu số 1312-2015/HĐKT VĐ-XLI PN về vận chuyển giàn giáo/cốp pha giữa Công ty TNHH TM DV Vận tải Quốc tế Việt Đức (bên A) và Công ty TNHH MTV Xây lắp Phương Nam (bên B), mổ xẻ các điều khoản cụ thể về phạt chậm trả 1%/ngày, hỗ trợ chi phí xăng dầu 30% khi xe đến nơi không có hàng, và trách nhiệm bồi thường mất mát theo giá trị thị trường.
• Bài tập thực hành: Hướng dẫn sinh viên thực hiện quy trình thao tác từng bước trên giao diện phần mềm ứng dụng:
  • Thao tác lập đơn hàng trên sàn thương mại điện tử Shopee (thêm giỏ hàng, chọn đơn vị vận chuyển Viettel Post, GHTK, GHN, J&T, VN Post, Grab, áp mã giảm giá, phương thức COD hoặc thẻ tín dụng/AirPay).
  • Thao tác tạo vận đơn trên ứng dụng Viettel Post và Viettel Sale: nhập 5 trường dữ liệu chuẩn (thông tin người gửi/kho hàng, thông tin người nhận, thông tin hàng hóa/trọng lượng/giá trị khai giá, chọn gói dịch vụ chuyển phát và chọn dịch vụ cộng thêm).
• Phương pháp đánh giá: Đánh giá thông qua hệ thống câu hỏi tự luận cuối chương (phân tích ưu nhược điểm 5 phương thức vận tải, tình huống vận tải đa phương thức) kết hợp với đánh giá kết quả thực hành thiết lập chứng từ và bài tập tính toán chỉ tiêu bảo hiểm.
• Hướng dẫn tự học: Sinh viên chủ động tra cứu hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được trích dẫn (Bộ luật Dân sự 2015, các Thông tư chuyên ngành BGTVT) và tự cài đặt ứng dụng logistics trên thiết bị di động để thực hành mô phỏng đơn hàng.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

• Tích hợp bối cảnh thương mại điện tử thực tế: Khác với các tài liệu vận tải truyền thống thuần túy về vận tải đa phương thức quốc tế, giáo trình tập trung sâu vào thực tiễn phân phối hàng hóa nội địa trong thời kỳ bùng nổ thương mại điện tử tại Việt Nam.
• Hệ thống hóa dịch vụ logistics hiện đại: Đưa vào giảng dạy các dịch vụ gia tăng thực tế đang vận hành trên thị trường:
  • Dịch vụ mở hộp kiểm tra ngoại quan (OBOX).
  • Dịch vụ đồng kiểm hàng hóa tại thời điểm giao nhận.
  • Quy định cụ thể về phí dịch vụ bảo hiểm khai giá hàng hóa (INS) với hạn mức tối đa 100 triệu đồng và tỷ lệ phí 0,5%–1%.
  • Cơ chế tính phí chuyển hoàn cố định ở mức 50% cước tiêu chuẩn khi giao hàng không thành công.
• Quy chuẩn hóa văn bản quy phạm pháp luật: Trích dẫn chính xác các thông tư, nghị định điều chỉnh từng chuyên ngành vận tải: Thông tư 61/2015/TT-BGTVT, Thông tư 80/2014/TT-BGTVT, Thông tư 22/2018/TT-BGTVT, Luật Giao thông đường bộ 2008, Thông tư 81/2014/TT-BGTVT, Nghị định 87/2009/NĐ-CP.
• Dữ liệu thực tiễn của ngành giao thông vận tải Việt Nam: Cung cấp các số liệu thực tế về hệ thống 2.360 con sông, phân tích vận tải sông chiếm 1/3 khối lượng hàng hóa toàn ngành sau năm 1945, và thông số so sánh mức tiêu hao nhiên liệu (đường thủy chỉ bằng 1/16 đường sắt, 1/6 ô tô và 1/20 hàng không).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên và chuyên ngành: Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên trình độ Cao đẳng và Trung cấp thuộc khối ngành Thương mại điện tử, Logistics, Kinh doanh thương mại tại các trường cao đẳng kỹ thuật, xây dựng và kinh tế.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành môn học Kinh doanh thương mại ở học kỳ I nhằm nắm vững kiến thức nền tảng về giao dịch mua bán, hợp đồng kinh tế và luân chuyển hàng hóa trước khi tiếp cận môn học này ở học kỳ II.
• Giảng viên và hình thức sử dụng: Giảng viên sử dụng giáo trình làm khung bài giảng chuẩn để phân bổ thời lượng giữa giảng dạy lý thuyết pháp lý - vận tải và tổ chức các buổi học thực hành tin học hóa nghiệp vụ giao nhận.
• Người tự học và tham khảo: Nhân sự phụ trách kho vận tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chủ các gian hàng trực tuyến (online sellers) cần tài liệu tham khảo để chuẩn hóa quy trình xử lý đơn hàng, ký kết hợp đồng vận chuyển và quản trị rủi ro hàng hóa.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?
Tài liệu phù hợp với sinh viên hệ Cao đẳng, Trung cấp ngành Thương mại điện tử, Logistics và các cá nhân kinh doanh thương mại điện tử cần chuẩn hóa kiến thức vận tải, giao nhận và quản trị hợp đồng.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?
Người học cần nắm vững kiến thức môn Kinh doanh thương mại (về hợp đồng, quy trình mua bán hàng hóa) và có kỹ năng sử dụng máy tính, điện thoại thông minh để cài đặt các phần mềm giao nhận.

3. Điểm khác biệt cốt lõi so với các giáo trình giao nhận vận tải truyền thống là gì?
Giáo trình gắn chặt lý luận vận tải với thực hành giao nhận chặng cuối trên các ứng dụng di động (Viettel Post, Viettel Sale) và sàn thương mại điện tử (Shopee), phản ánh chính xác các dịch vụ phát sinh như COD, OBOX, đồng kiểm.

4. Phương pháp tự học giáo trình đạt hiệu quả cao?
Nên học tuần tự từ lý thuyết các phương thức vận tải và điều khoản hợp đồng ở Chương 1, sau đó kết hợp đọc Chương 2 với thao tác trực tiếp trên giao diện ứng dụng tạo vận đơn thực tế, cuối cùng giải các bài tập tính phí và bồi thường bảo hiểm ở Chương 3.

5. Giáo trình có kèm theo tài liệu bổ trợ hoặc bài tập mẫu không?
Giáo trình tích hợp mẫu hợp đồng kinh tế vận chuyển hoàn chỉnh (Hợp đồng số 1312-2015/HĐKT VĐ-XLI PN), các bảng câu hỏi ôn tập cuối chương và bài tập thực hành giao diện ứng dụng.

---

Kết luận (150 từ)

• Giá trị học thuật và thực tiễn: Giáo trình Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa cung cấp một hệ thống kiến thức hoàn chỉnh từ lý luận kinh tế vận tải, căn cứ pháp lý hiện hành tại Việt Nam đến kỹ năng số hóa quy trình giao nhận hàng hóa và xử lý bảo hiểm.
• Lộ trình học tập đề xuất:
  1. Nắm vững đặc tính kinh tế - kỹ thuật của 5 phương thức vận tải và các điều khoản hợp đồng vận chuyển.
  2. Thực hành quy trình xử lý đơn hàng, tạo vận đơn và quản trị dịch vụ gia tăng trên nền tảng số.
  3. Làm chủ kỹ năng xác định giá trị, biểu phí và thủ tục bồi thường tổn thất trong bảo hiểm hàng hóa.
• Tài nguyên bổ sung: Người học nên tham khảo thêm văn bản gốc của Bộ luật Dân sự 2015, Luật Thương mại 2005, các Thông tư chuyên ngành của Bộ GTVT và thường xuyên cập nhật quy chế vận hành của các sàn TMĐT lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ XÂY DþNG TR¯âNG CAO Đ¾NG XÂY DþNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HâC: Nghißp vă v¿n tÁi, giao nh¿n và bÁo hiÃm hàng hóa NGÀNH/NGHÀ: Th°¢ng m¿i đißn tÿ TRÌNH ĐÞ: Cao đ¿ng Ban hành kèm theo Quyết định số: 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu tr°ởng Tr°ởng Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nßi, nm 2021 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguán thông tin có thà đ°āc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các mÿc đích vÁ đào t¿o và tham khÁo. Mọi mÿc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dÿng vãi mÿc đích kinh doanh thi¿u lành m¿nh sẽ bị nghiêm cÃm. 2 LâI GIàI THIÞU Viát Nam đang trong thåi kì công nghiáp hoá, hián đ¿i hóa nhằm đ°a đÃt n°ãc trç thành n°ãc công nghiáp vn minh, hián đ¿i. Trong sự nghiáp cách m¿ng to lãn đó kèm theo xu th¿ hái nhÁp kinh t¿ toàn cầu và khu vực, các ho¿t kinh doanh th°¢ng mai ngày càng phát triÃn.

Giao nhÁn, vÁn tÁi và bÁo hiÃm là mát trong những khâu rÃt quan trọng cāa ho¿t đáng buôn bán trong n°ãc cũng nh° các ho¿t đáng giao th°¢ng. Nó là cầu nßi không thà thi¿u, đóng vai trò h¿t sức quan trọng trong l°u thông hàng hóa trên thị tr°ång. Giáo trình <Nghiáp vÿ vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm hàng hóa= là tài liáu cung cÃp cho ng°åi học những ki¿n thức c¢ bÁn, cần thi¿t vÁ lý luÁn l¿n khÁ nng thực hành vÁ vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm hàng hóa. Giáo trình đ°āc biên so¿n và phát hành lần đầu nm 2022, đ°āc k¿t cÃu thành 3 ch°¢ng: Ch°¢ng 1: VÁn tÁi hàng hóa Ch°¢ng 2: Giao nhÁn hàng hóa Ch°¢ng 3: BÁo hiÃm hàng hóa Vãi k¿t cÃu nh° vÁy, vÁ nái dung c¢ bÁn thßng nhÃt vãi ch°¢ng trình quy định cāa Bá Lao đáng – Th°¢ng binh và xã hái cho đßi t°āng Trung cÃp ngành Th°¢ng m¿i đián tử.

Trong quá trình biên so¿n, mặc dù đã cân nhắc và lựa chọn các nái dung phù hāp nhÃt vãi mÿc tiêu đào t¿o đà đÁm bÁo tính khoa học, tính hián đ¿i cāa giáo trình, song chắc chắn không thà tránh khỏi những thi¿u sót nhÃt định. RÃt mong nhÁn đ°āc ý ki¿n đóng góp cāa b¿n đọc và các thầy, cô giáo. Xin trân trọng cÁm ¢n! Hà Nßi, ngày 29 tháng 03 nm 2022 Ng°ãi biên so¿n Ths Bùi Thùy Linh 3 MỤC LỤC LäI GIâI THIàU. 3 CH¯¡NG 1: VÀN TÀI HÀNG HÓA.

Khái niám, đặc điÃm và vai trò cāa vÁn tÁi .Các ph°¢ng thức vÁn tÁi hàng hóa. VÁn tÁi đ°ång hàng không. VÁn tÁi đa ph°¢ng thức. Hāp đáng thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi.

Mát sß quy định liên quan. Nái dung điÁu khoÁn hāp đáng. 20 Ch°¢ng 2: GIAO NHÀN HÀNG HÓA. Khái quát vÁ giao nhÁn.

Các hình thức giao nhÁn hàng hóa:. Yêu cầu khi giao nhÁn hàng hóa. Các y¿u tß Ánh h°çng đ¿n giao nhÁn hàng hóa. Tổ chức giao nhÁn hàng hóa.

Quy trình tổ chức giao nhÁn hàng hóa. Các dịch vÿ giao nhÁn hàng hóa. Thực hành nghiáp vÿ giao nhÁn hàng hóa. 49 CH¯¡NG 3: BÀO HIÂM HÀNG HÓA.

Khái niám và lāi ích cāa bÁo hiÃm hàng hóa. Mát sß nái dung c¢ bÁn cāa bÁo hiÃm hàng hóa. Giá trị bÁo hiÃm .4 Phí và sß tiÁn bÁo hiÃm. Sß tiÁn bái th°ång.

Thực hành xác định mát sß chỉ tiêu vÁ bÁo hiÃm hàng hóa. Các bên và ngh*a vÿ liên quan. 70 5 GIÁO TRÌNH MÔN HâC Tên môn hãc: Nghißp vă v¿n tÁi, giao nh¿n và bÁo hiÃm hàng hóa Mã môn hãc: MH23.1 Vá trí, tính chÃt, ý ngh*a và vai trò cąa môn hãc: - Vị trí: Môn học đ°āc bß trí ç học kỳ thứ II, học sau môn Kinh doanh th°¢ng m¿i. - Tính chÃt: Là môn học chuyên môn.

- Ý ngh*a và vai trò cāa môn học: Môn học cung cÃp cho ng°åi học những ki¿n thức c¢ bÁn vÁ lý luÁn l¿n khÁ nng thực hành vÁ vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm hàng hóa. Những nái dung này đóng vai trò h¿t sức quan trọng đßi vãi ho¿t đáng l°u thông hàng hóa trên thị tr°ång và đòi hỏi những nhà kinh doanh th°¢ng m¿i cần phÁi nắm đ°āc. Măc tiêu cąa môn hãc: - VÁ ki¿n thćc: + Trình bày đ°āc khái niám, đặc điÃm, vai trò cāa vÁn tÁi; các ph°¢ng thức vÁn tÁi chā y¿u hián nay. + Trình bày đ°āc nái dung hāp đáng thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi.

+ Trình bày đ°āc các vÃn đÁ khái quát vÁ giao nhÁn hàng hóa; nái dung chính trong viác tổ chức giao nhÁn hàng hóa. + Trình bày đ°āc khái niám và lāi ích; các nái dung c¢ bÁn cāa bÁo hiÃm hàng hóa; khái niám và nái dung cāa hāp đáng bÁo hiÃm hàng hóa. - VÁ kỹ nng: + Lựa chọn các hình thức thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm phù hāp vãi từng điÁu kián cÿ thà cāa doanh nghiáp. + Tổ chức đ°āc các ho¿t đáng giao nhÁn hàng hóa.

+ Tính đ°āc phí bÁo hiÃm, sß tiÁn bÁo hiÃm và sß tiÁn bái th°ång. - VÁ nng lÿc tÿ chą và trách nhißm: Có nng lực tự định h°ãng, thích nghi vãi các môi tr°ång làm viác khác nhau; tự học tÁp, tích lũy ki¿n thức, kinh nghiám đà nâng cao trình đá chuyên môn nghiáp vÿ. 6 CH¯¡NG 1: V¾N TÀI HÀNG HÓA Giái thißu: Giao thông vÁn tÁi giữ mát vai trò rÃt quan trọng trong sự phát triÃn nÁn kinh t¿ qußc dân, nó là nhân tß trực ti¿p Ánh h°çng đ¿n sự phát triÃn cāa đÃt n°ãc nhÃt là trong thåi kỳ kinh t¿ mç nh° hián nay. Đßi vãi hàng hóa, vÁn tÁi là mát mắt xích quan trọng trong các dịch vÿ Logistics giúp đáp ứng đ°āc mọi nhu cầu vÁn chuyÃn hàng hóa đà đáp ứng đ°āc nhu cần mua bán và sÁn xuÃt cāa tÃt cÁ mọi ng°åi.

Nó cũng giúp đÁm bÁo đ°āc quá trình sÁn xuÃt cāa các ngành khác bằng viác lÃy nguyên liáu từ vùng này đà vÁn chuyÃn và sÁn xuÃt t¿i vùng khác và vÁn chuyÃn các sÁn phẩm đầu ra đi các n¢i. VÁn tÁi tuy không t¿o ra sÁn phẩm đà trực ti¿p tiêu thÿ nh° các ngành khác nh°ng nó l¿i t¿o ra khÁ nng sử dÿng các sÁn phẩm xã hái bằng cách vÁn chuyÃn sÁn phẩm đó từ n¢i này đ¿n n¢i khác và làm tng giá trị cāa sÁn phẩm. Ch°¢ng này sẽ đÁ cÁp đ¿n những nái dung chính vÁ vÁn tÁi hàng hóa trong ph¿m vi nái địa Viát Nam. Măc tiêu: - Trình bày đ°āc khái niám, đặc điÃm và vai trò cāa vÁn tÁi.

- Trình bày đ°āc nái dung chính cāa các ph°¢ng thức vÁn tÁi. - Trình bày đ°āc nái dung các điÁu khoÁn cāa hāp đáng thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi. Nßi dung chính: 1. Khái nißm, đ¿c điÃm và vai trò cąa v¿n tÁi 1.

Khái niệm VÁn tÁi là mát ho¿t đáng kinh t¿ có mÿc đích cāa con ng°åi nhằm đáp ứng nhu cầu di chuyÃn vị trí cāa đßi t°āng vÁn chuyÃn. Đßi t°āng vÁn chuyÃn gám con ng°åi (hành khách)và vÁt phẩm (hàng hoá). Sự di chuyÃn vị trí cāa con ng°åi và vÁt phẩm trong không gian rÃt đa d¿ng, phong phú và không phÁi mọi di chuyÃn đÁu là vÁn tÁi. VÁn tÁi chỉ bao gám những di chuyÃn do con ng°åi t¿o ra nhằm mÿc đích kinh t¿ (lāi nhuÁn) đà đáp ứng yêu cầu vÁ sự di chuyÃn đó mà thôi.

TÃt cÁ cāa cÁi vÁt chÃt chā y¿u cần thi¿t cho sự tán t¿i và phát triÃn xã hái loài ng°åi, cāa cÁi vÁt chÃt cāa xã hái đ°āc t¿o ra ç 4 ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt c¢ bÁn: công nghiáp khai khoáng; công nghiáp ch¿ bi¿n; nông nghiáp và vÁn tÁi. Đßi vãi mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt nh° công nghiáp, nông nghiáp. trong quá trình sÁn xuÃt đÁu có sự k¿t hāp cāa 3 y¿u tß, đó là công cÿ lao đáng, đßi t°āng lao đáng và sức lao đáng. VÁn 7 tÁi cũng là mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt vì trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi cũng có sự k¿t hāp cāa 3 y¿u tß trên.

Ngoài ra, trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi cũng đã tiêu thÿ mát l°āng vÁt chÃt nhÃt định nh°: vÁt liáu, nhiên liáu, hao mòn ph°¢ng tián vÁn tÁi. H¢n nữa, đßi t°āng lao đáng (hàng hoá, hành khách vÁn chuyÃn) trong quá trình sÁn xuÃt vÁn tÁi cũng trÁi qua sự thay đổi nhÃt định. Có thà khái niám vÁ vÁn tÁi nh° sau: vận tải là một hoạt động kinh tế có mục đích của con ng°ời, nhằm thay đổi vị trí của hàng hóa và bản thân con ng°ời từ n¡i này đến n¡i khác bằng các ph°¡ng tiện vận tải. VÁn tÁi phÁi bao gám 3 y¿u tß: có ph°¢ng tián di chuyÃn, phÁi chç ng°åi hoặc hàng hóa, n¢i đi và n¢i đ¿n phÁi khác nhau.

Đặc điểm VÁn tÁi là mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt đặc biát: đßi vãi mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt, nh° công nghiáp, nông nghiáp. thì trong quá trình sÁn xuÃt đÁu có sự k¿t hāp cāa ba y¿u tß: công cÿ lao đáng, đßi t°āng lao đáng và sức lao đáng. VÁn tÁi là mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt vì trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi có sự k¿t hāp cāa ba y¿u tß đó. Ngoài ra, trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi cũng đã tiêu thÿ mát l°āng vÁt chÃt nhÃt định, nh° vÁt liáu, nhiên liáu, hao mòn ph°¢ng tián vÁn tÁi.

đßi t°āng lao đáng (hàng hoá, hành khách) trong quá trình sÁn xuÃt cāa vÁn tÁi cũng trÁi qua sự thay đổi vÁt chÃt nhÃt định. Là ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt nên vÁn tÁi cũng có sÁn phẩm cāa riêng mình, sÁn phẩm cāa vÁn tÁi chính là sự di chuyÃn cāa con ng°åi và vÁt phẩm trong không gian. SÁn phẩm vÁn tÁi cũng là hàng hoá và cũng có giá trị và giá trị sử dÿng, giá trị cāa hàng hoá là l°āng lao đáng xã hái cần thi¿t k¿t tinh trong hàng hoá đó, giá trị sử dÿng cāa sÁn phẩm vÁn tÁi là khÁ nng đáp ứng nhu cầu di chuyÃn. Tuy nhiên, so vãi các ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt khác, vÁn tÁi có những đặc điÃm khác biát vÁ quá trình sÁn xuÃt, vÁ sÁn phẩm và tiêu thÿ sÁn phẩm, thà hián ç các điÃm sau đây: – Môi tr°ång sÁn xuÃt cāa vÁn tÁi là không gian, luôn di đáng chứ không cß định nh° trong các ngành khác; – SÁn xuÃt trong vÁn tÁi là quá trình tác đáng vÁ mặt không gian vào đßi t°āng lao đáng chứ không phÁi tác đáng vÁ mặt kỹ thuÁt, do đó không làm thay đổi hình dáng, kích th°ãc cāa đßi t°āng lao đáng; 8 – SÁn phẩm vÁn tÁi không tán t¿i d°ãi hình thức vÁt chÃt và khi sÁn xuÃt ra là đ°āc tiêu dùng ngay.

Hay nói cách khác sÁn phẩm vÁn tÁi mang tính vô hình.