Giáo Trình Nghiệp Vụ Vận Tải, Giao Nhận và Bảo Hiểm Hàng Hóa

Giáo trình nghiệp vụ vận tải giao nhận và bảo hiểm hàng hóa ngành thương mại điện tử trung cấp cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn.

• Người hướng dẫn: Ths. Bùi Thùy Linh
• Trường học: Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nội
• Chuyên ngành: Thương mại điện tử
• Đề tài: Giáo Trình Nghiệp Vụ Vận Tải, Giao Nhận và Bảo Hiểm Hàng Hóa
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIẢI THÍCH
• 1. CHƯƠNG 1: VẬN TẢI HÀNG HÓA
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của vận tải
• 1.2. Các phương thức vận tải hàng hóa
• 1.3. Vận tải đường hàng không
• 1.4. Vận tải đa phương thức
• 1.5. Hợp đồng thuê phương tiện vận tải
• 1.6. Mặt sổ quy định liên quan
• 1.7. Nội dung điều khoản hợp đồng
• 2. CHƯƠNG 2: GIAO NHẬN HÀNG HÓA
• 2.1. Khái quát về giao nhận
• 2.2. Các hình thức giao nhận hàng hóa
• 2.3. Yêu cầu khi giao nhận hàng hóa
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến giao nhận hàng hóa
• 2.5. Tổ chức giao nhận hàng hóa
• 2.6. Quy trình tổ chức giao nhận hàng hóa
• 2.7. Các dịch vụ giao nhận hàng hóa
• 2.8. Thực hành nghiệp vụ giao nhận hàng hóa
• 3. CHƯƠNG 3: BẢO HIỂM HÀNG HÓA
• 3.1. Khái niệm và lợi ích của bảo hiểm hàng hóa
• 3.2. Mặt sổ nội dung cơ bản của bảo hiểm hàng hóa
• 3.3. Giá trị bảo hiểm
• 3.4. Phí và số tiền bảo hiểm
• 3.5. Số tiền bồi thường
• 3.6. Thực hành xác định mặt số chỉ tiêu và bảo hiểm hàng hóa
• 3.7. Các bên và nghĩa vụ liên quan

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Nghiệp Vụ Vận Tải Giao Nhận và Bảo Hiểm Hàng Hóa

Giáo trình "Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa" cung cấp kiến thức cơ bản và cần thiết cho sinh viên ngành thương mại điện tử. Tài liệu này được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo trong bối cảnh Việt Nam đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm, đặc điểm và vai trò của nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa trong hoạt động thương mại.

1.1. Khái niệm và vai trò của nghiệp vụ vận tải

Nghiệp vụ vận tải là hoạt động kinh tế nhằm di chuyển hàng hóa từ nơi này đến nơi khác. Vai trò của nghiệp vụ này rất quan trọng trong việc đảm bảo lưu thông hàng hóa, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất.

1.2. Tầm quan trọng của giao nhận hàng hóa

Giao nhận hàng hóa là khâu quan trọng trong chuỗi cung ứng, đảm bảo hàng hóa được chuyển đến đúng địa điểm và thời gian. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng của khách hàng và hiệu quả kinh doanh.

II. Những thách thức trong nghiệp vụ vận tải và giao nhận hàng hóa

Trong quá trình thực hiện nghiệp vụ vận tải và giao nhận hàng hóa, nhiều thách thức xuất hiện. Các vấn đề như rủi ro trong vận tải, quy trình giao nhận phức tạp và sự thay đổi trong nhu cầu thị trường là những yếu tố cần được xem xét. Việc hiểu rõ các thách thức này giúp các doanh nghiệp có thể đưa ra các giải pháp hiệu quả.

2.1. Rủi ro trong vận tải hàng hóa

Rủi ro trong vận tải hàng hóa có thể bao gồm mất mát, hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Các doanh nghiệp cần có các biện pháp bảo hiểm phù hợp để giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Quy trình giao nhận phức tạp

Quy trình giao nhận hàng hóa thường phức tạp, bao gồm nhiều bước từ chuẩn bị, vận chuyển đến bàn giao. Sự thiếu sót trong bất kỳ bước nào cũng có thể dẫn đến sự chậm trễ và thiệt hại.

III. Phương pháp tối ưu hóa quy trình vận tải và giao nhận hàng hóa

Để tối ưu hóa quy trình vận tải và giao nhận hàng hóa, các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp hiện đại như sử dụng công nghệ thông tin, quản lý logistics hiệu quả và đào tạo nhân viên. Những phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong vận tải

Công nghệ thông tin giúp theo dõi và quản lý quá trình vận tải một cách hiệu quả. Việc sử dụng phần mềm quản lý logistics giúp giảm thiểu sai sót và tăng cường khả năng kiểm soát.

3.2. Quản lý logistics hiệu quả

Quản lý logistics hiệu quả bao gồm việc tối ưu hóa các khâu trong chuỗi cung ứng, từ sản xuất đến giao nhận. Điều này giúp giảm thiểu chi phí và thời gian vận chuyển.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiệp vụ vận tải và giao nhận hàng hóa

Nghiệp vụ vận tải và giao nhận hàng hóa có ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ thương mại điện tử đến sản xuất công nghiệp, việc hiểu rõ quy trình và ứng dụng thực tiễn giúp các doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Ứng dụng trong thương mại điện tử

Trong thương mại điện tử, việc giao nhận hàng hóa nhanh chóng và chính xác là yếu tố quyết định sự thành công. Các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống giao nhận hiệu quả để đáp ứng nhu cầu khách hàng.

4.2. Ứng dụng trong sản xuất công nghiệp

Trong sản xuất công nghiệp, nghiệp vụ vận tải đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguyên liệu và phân phối sản phẩm. Việc tối ưu hóa quy trình vận tải giúp giảm chi phí sản xuất.

V. Kết luận và tương lai của nghiệp vụ vận tải giao nhận và bảo hiểm hàng hóa

Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa sẽ tiếp tục phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa và công nghệ 4.0. Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng mới để nâng cao khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.1. Xu hướng phát triển trong tương lai

Xu hướng phát triển trong tương lai sẽ tập trung vào việc ứng dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp thích ứng nhanh chóng với thay đổi của thị trường.

5.2. Tầm quan trọng của bảo hiểm hàng hóa

Bảo hiểm hàng hóa sẽ trở thành yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro trong vận tải. Các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc lựa chọn các gói bảo hiểm phù hợp để bảo vệ tài sản của mình.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa (Mã môn học: MH23.1) do Thạc sĩ Bùi Thùy Linh biên soạn, được ban hành kèm theo Quyết định số 368ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 10 tháng 08 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 (Bộ Xây dựng) và chính thức phát hành vào ngày 29 tháng 03 năm 2022. Đây là môn học chuyên môn bắt buộc thuộc học kỳ thứ II trong chương trình đào tạo trình độ Trung cấp ngành Thương mại điện tử, được bố trí giảng dạy sau môn học tiên quyết Kinh doanh thương mại. Nội dung giáo trình tuân thủ theo khung chương trình quy định của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ trên ba phương diện chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức: Người học có khả năng trình bày hệ thống lý luận về khái niệm, đặc điểm, vai trò của vận tải; các phương thức vận tải cơ bản; nội dung các điều khoản trong hợp đồng thuê phương tiện vận tải; nghiệp vụ tổ chức giao nhận hàng hóa; cùng các nguyên lý về giá trị bảo hiểm, phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và hợp đồng bảo hiểm hàng hóa.
• Về kỹ năng: Người học có năng lực lựa chọn hình thức thuê phương tiện, tổ chức quy trình giao nhận và bảo hiểm phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp; thực hiện quy trình giao nhận đơn hàng trên các nền tảng thương mại số; tính toán chính xác phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và số tiền bồi thường tổn thất.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành năng lực tự định hướng nghề nghiệp, khả năng thích nghi với môi trường làm việc trong chuỗi cung ứng thương mại và duy trì ý thức tự tích lũy kiến thức chuyên môn.

Giáo trình có kết cấu gồm 3 chương logic: Chương 1 - Vận tải hàng hóa; Chương 2 - Giao nhận hàng hóa; Chương 3 - Bảo hiểm hàng hóa. Điểm đặc sắc của tài liệu là sự kết hợp giữa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam, thông lệ quốc tế (FIATA, ESCAP) với quy trình tác nghiệp trực tiếp trên các nền tảng công nghệ số và ứng dụng vận chuyển bưu chính thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình triển khai kiến thức qua 3 chương chuyên sâu:

• Chương 1: Vận tải hàng hóa (Trang 6 – 28) Chương này cung cấp hệ thống lý luận về bản chất kinh tế của ngành vận tải, phân tích 5 phương thức vận tải cơ bản: vận tải đường bộ, vận tải đường sắt, vận tải đường thủy nội địa, vận tải đường hàng không và vận tải đa phương thức. Mỗi phương thức đều được phân tích định lượng và định tính về ưu điểm, nhược điểm, chỉ tiêu tốc độ và suất tiêu hao nhiên liệu (ví dụ: vận tải thủy tiêu hao nhiên liệu/km chỉ bằng 1/16 đường sắt, 1/6 ô tô và 1/20 hàng không; tốc độ tàu đẩy đạt 9–12 km/h so với đường sắt 25–50 km/h và ô tô 30–60 km/h). Chương 1 đồng thời hệ thống hóa khung pháp lý điều chỉnh và phân tích cấu trúc điều khoản bắt buộc, điều khoản thông thường trong hợp đồng vận tải kèm mẫu Hợp đồng kinh tế số 1312-2015/HĐKT VĐ-XLI PN giữa Công ty TNHH TM DV Vận tải Quốc tế Việt Đức và Công ty TNHH MTV Xây lắp Phương Nam.

• Chương 2: Giao nhận hàng hóa (Trang 29 – 50) Nội dung chương 2 tập trung vào khái niệm dịch vụ giao nhận (Freight Forwarding) theo quy tắc của FIATA, ESCAP và Luật Thương mại Việt Nam. Giáo trình phân loại chi tiết 6 hình thức giao nhận hàng hóa (giao trực tiếp từ nhà máy, giao qua trung gian liên kết In-Transit Merge, giao từ kho nhà phân phối, giao từ kho kết hợp chặng cuối - last-mile, người tiêu dùng nhận tại kho nhà máy, người tiêu dùng nhận tại kho nhà cung cấp). Chương này mô tả quy trình tổ chức giao nhận hai chiều (nhận hàng và gửi hàng), hệ thống 7 dịch vụ giao nhận cơ bản (thông thường, chuyển phát nhanh, hỏa tốc, hỏa tốc hẹn giờ, chuyển phát TMĐT, chuyển phát hàng nặng trên 30kg, chuyển phát tài liệu) và 6 dịch vụ giá trị gia tăng (thu hộ COD, bảo hiểm INS, mở hộp kiểm quan OBOX, chuyển hoàn, đồng kiểm, lưu kho).

• Chương 3: Bảo hiểm hàng hóa (Trang 51 – 70) Chương 3 trình bày vai trò kinh tế của bảo hiểm trong việc phân tán rủi ro khi lưu thông hàng hóa. Nội dung bao gồm cách xác định giá trị bảo hiểm, số tiền bảo hiểm, biểu phí bảo hiểm và công thức tính số tiền bồi thường thiệt hại khi xảy ra sự cố; đồng thời làm rõ quyền hạn, nghĩa vụ pháp lý của bên mua và bên bán bảo hiểm.

Progression logic của giáo trình đi từ hạ tầng kỹ thuật và phương thức chuyên chở vật lý (Vận tải), đến quy trình tổ chức điều phối lưu thông và chứng từ thương mại (Giao nhận), kết thúc bằng công cụ quản trị rủi ro và bảo toàn giá trị kinh tế cho hàng hóa (Bảo hiểm).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết sản xuất vật chất đặc thù: Giáo trình xác định vận tải là một ngành sản xuất vật chất kết hợp 3 yếu tố (công cụ lao động, đối tượng lao động, sức lao động), tiêu hao vật chất (nhiên liệu, hao mòn tài sản) nhưng tạo ra sản phẩm mang tính vô hình – sự thay đổi vị trí không gian của hàng hóa, từ đó gia tăng giá trị sản phẩm.
• Nguyên lý pháp trị và hợp đồng: Thiết lập nguyên tắc giao kết hợp đồng kinh tế dựa trên Bộ luật Dân sự 2015, Luật Thương mại 2005, cùng các quy định chuyên ngành đường bộ (Luật 23/2008/QH12, Thông tư 14/VBHN-BGTVT), đường sắt (Thông tư 22/2018/TT-BGTVT), đường thủy (Thông tư 61/2015/TT-BGTVT, Thông tư 80/2014/TT-BGTVT), đường hàng không (Luật 66/2006/QH11, Thông tư 81/2014/TT-BGTVT) và vận tải đa phương thức (Nghị định 87/2009/NĐ-CP).
• Khung vận hành giao nhận chuẩn hóa: Tích hợp định nghĩa người giao nhận (Freight Forwarder) theo FIATA và ESCAP với vai trò là đại lý ủy thác độc lập, trung gian kết nối và thực hiện trọn gói dịch vụ chuỗi cung ứng.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật số (Technical skills): Thao tác tạo lập kho hàng, tạo vận đơn điện tử, thiết lập thông tin người gửi/người nhận, chọn gói cước và dịch vụ phụ trợ trên hệ thống phần mềm quản lý như Viettel Post và Viettel Sale.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đánh giá các biến số ngoại cảnh (thời tiết, ùn tắc giao thông, tải trọng cầu đường) và biến số nội tại (năng lực xe, vốn luân chuyển, bộ máy quản lý) để lập phương án điều vận; phân tích điều khoản rủi ro trong hợp đồng vận chuyển.
• Kỹ năng tác nghiệp thực tế (Practical competencies): Soạn thảo hợp đồng thuê vận tải; kiểm tra chứng từ nguồn gốc hàng hóa (hóa đơn tài chính, phiếu xuất kho, CO); tính toán biểu phí bảo hiểm (INS) và số tiền bồi thường theo giá trị thị trường tại thời điểm tổn thất.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp tiếp cận kết hợp giữa lý thuyết thể chế và thực hành tác nghiệp số:

• Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Giảng viên cung cấp nền tảng pháp lý và thông số kỹ thuật trước khi chuyển sang phân tích quy trình vận hành chuỗi. Sinh viên tiếp cận kiến thức từ góc nhìn của cả ba chủ thể: chủ hàng (người bán/người mua), nhà cung cấp dịch vụ giao nhận (Forwarder/Shipper) và đơn vị bảo hiểm.
• Bài tập tình huống và case studies: Giáo trình sử dụng trực tiếp các hồ sơ thực tế, bao gồm hợp đồng vận chuyển giàn giáo cặn kẽ từng điều khoản về bốc xếp, cước phí vượt tải, trách nhiệm bồi thường khi mất mát giữa Công ty Việt Đức và Công ty Phương Nam. Bên cạnh đó, tình huống vận hành trên sàn thương mại điện tử Shopee (như quy định cấm đồng kiểm khi nhận hàng, thủ tục gửi bằng chứng khiếu nại hoàn tiền) được dùng làm case study điển hình.
• Thực hành nghiệp vụ (Practical exercises): Hướng dẫn từng bước cách đăng nhập, tạo kho hàng trên Viettel Sale, điền thông tin người nhận, thiết lập trọng lượng (gam), lựa chọn hình thức thu hộ COD, bật/tắt quyền xem hàng của khách và chọn dịch vụ vận chuyển phù hợp.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Sử dụng hệ thống 5 câu hỏi ôn tập cuối chương (tập trung vào so sánh ưu/nhược điểm các phương thức vận tải, giải quyết tình huống vận tải đa phương thức, phân tích điều khoản hợp đồng) kết hợp với bài tập tính phí và số tiền bồi thường bảo hiểm.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Người học chủ động tra cứu các văn bản pháp quy được liệt kê trong giáo trình, đối chiếu quy định trong Thông tư chuyên ngành với điều khoản hợp đồng mẫu và thực hành giả lập trên ứng dụng giao nhận.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình phản ánh những đặc trưng vận hành hiện đại của chuỗi cung ứng trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển:

• Tích hợp các nền tảng thương mại điện tử và logistics số: Tài liệu cập nhật chi tiết quy trình xử lý đơn hàng trên sàn Shopee, cách thức sử dụng ví điện tử (AirPay/ShopeePay), thẻ tín dụng và dịch vụ thu hộ tiền mặt (COD).
• Hệ thống hóa dịch vụ bưu chính công nghệ cao: Đưa vào chương trình giảng dạy các dịch vụ phát sinh từ thực tế TMĐT như chuyển phát hỏa tốc hẹn giờ, dịch vụ bọc bọt khí chống va đập (với mức giá cụ thể từ 10.000đ – 20.000đ), dịch vụ mở hộp kiểm tra ngoại quan OBOX, dịch vụ đồng kiểm và chính sách cước chuyển hoàn (50% cước tiêu chuẩn).
• Cập nhật khung pháp lý hiện hành: Toàn bộ căn cứ pháp lý trong giáo trình bám sát các văn bản quy phạm pháp luật như Bộ luật Dân sự 2015, Luật Giao thông đường bộ 2008, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2006, Thông tư 14/VBHN-BGTVT (2015), Thông tư 22/2018/TT-BGTVT, và Nghị định 87/2009/NĐ-CP về vận tải đa phương thức.
• Tính ứng dụng cao trong doanh nghiệp: Cung cấp thông số kỹ thuật, tỷ lệ tiêu hao năng lượng, bảng so sánh tốc độ giữa các phương thức vận tải nội địa và quy chuẩn vận chuyển hàng lẻ/hàng nguyên container giúp người học trực tiếp ứng dụng vào việc tối ưu chi phí logistics.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Học sinh, sinh viên học kỳ II trình độ Trung cấp và Cao đẳng ngành Thương mại điện tử, Logistics, Quản trị kinh doanh thương mại tại Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành môn học Kinh doanh thương mại để nắm vững các kiến thức cơ bản về hợp đồng mua bán, cơ chế thị trường và lưu thông hàng hóa.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính thức cho học phần MH23.1; khai thác nguồn tài liệu mẫu biểu (hợp đồng vận chuyển, quy trình vận đơn, bài tập tính toán bảo hiểm) để biên soạn đề thi, bài giảng và phiếu đánh giá kỹ năng.
• Nhân sự thực tế và tự học: Dành cho nhân viên điều phối đơn hàng, chuyên viên giao nhận kho vận mới gia nhập ngành, cũng như cá nhân kinh doanh online cần chuẩn hóa quy trình xử lý đơn, quản lý chi phí vận chuyển và kiểm soát rủi ro hàng hóa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ chính thức cho sinh viên trình độ Trung cấp ngành Thương mại điện tử, đồng thời phù hợp làm tài liệu tham khảo cho người làm công tác giao nhận, điều phối vận tải tại các doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần tích lũy kiến thức từ môn học tiên quyết Kinh doanh thương mại thuộc học kỳ I, bao gồm hiểu biết cơ bản về quy trình mua bán hàng hóa, nghiệp vụ thương mại và các khái niệm pháp lý hợp đồng cơ bản.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Giáo trình kết hợp đồng thời 3 mắt xích: Vận tải - Giao nhận - Bảo hiểm trong một tài liệu đào tạo chuyên biệt cho Thương mại điện tử; tích hợp hướng dẫn sử dụng trực tiếp các ứng dụng thực tế (Shopee, Viettel Post, Viettel Sale) và hợp đồng kinh tế có thật thay vì chỉ giảng dạy lý thuyết vận tải thuần túy.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học nên kết hợp đọc lý thuyết từng chương với việc tra cứu các điều luật được trích dẫn (Bộ luật Dân sự 2015, Luật Thương mại), đồng thời cài đặt các ứng dụng chuyển phát (như Viettel Post) để tự thao tác tạo đơn, theo dõi hành trình đơn hàng và giải các bài tập ôn tập cuối mỗi chương.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình cung cấp các mẫu biểu pháp lý hoàn chỉnh (mẫu hợp đồng kinh tế vận chuyển hàng hóa số 1312-2015/HĐKT), hệ thống văn bản pháp luật quy chuẩn của Bộ Giao thông Vận tải và giao diện hướng dẫn nghiệp vụ từng bước trên phần mềm quản lý kho vận.

---

Kết luận

Giáo trình Nghiệp vụ vận tải, giao nhận và bảo hiểm hàng hóa của ThS. Bùi Thùy Linh (Trường Cao đẳng Xây dựng số 1) cung cấp khung kiến thức chuyên môn hoàn chỉnh về 3 cấu phần quan trọng trong chuỗi lưu thông hàng hóa thương mại. Lộ trình học tập được thiết kế khoa học: từ nắm vững đặc tính 5 phương thức vận tải và khung pháp lý hợp đồng, sang làm chủ quy trình tổ chức giao nhận trên nền tảng số, đến thực hành xác định chỉ tiêu kinh tế trong bảo hiểm hàng hóa. Nguồn dữ liệu pháp lý chuẩn xác cùng hướng dẫn thao tác thực tế giúp tài liệu đáp ứng mục tiêu đào tạo thực hành cho ngành Thương mại điện tử.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ XÂY DþNG TR¯âNG CAO ĐẲNG XÂY DþNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HâC: Nghißp vă v¿n tÁi, giao nh¿n và bÁo hiÃm hàng hóa NGÀNH/NGHÀ: Th°¢ng m¿i đißn tÿ TRÌNH ĐÞ: Trung cÃp Ban hành kèm theo Quyết định số: 368ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 10 tháng 08 năm 2021 của Hiệu tr°ởng Tr°ởng Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nßi, nm 2021 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguán thông tin có thà đ°āc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các mÿc đích vÁ đào t¿o và tham khÁo. Mọi mÿc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dÿng vãi mÿc đích kinh doanh thi¿u lành m¿nh sẽ bị nghiêm cÃm. 2 LâI GIàI THIÞU Viát Nam đang trong thåi kì công nghiáp hoá, hián đ¿i hóa nhằm đ°a đÃt n°ãc trç thành n°ãc công nghiáp vn minh, hián đ¿i. Trong sự nghiáp cách m¿ng to lãn đó kèm theo xu th¿ hái nhÁp kinh t¿ toàn cầu và khu vực, các ho¿t kinh doanh th°¢ng mai ngày càng phát triÃn.

Giao nhÁn, vÁn tÁi và bÁo hiÃm là mát trong những khâu rÃt quan trọng cāa ho¿t đáng buôn bán trong n°ãc cũng nh° các ho¿t đáng giao th°¢ng. Nó là cầu nßi không thà thi¿u, đóng vai trò h¿t sức quan trọng trong l°u thông hàng hóa trên thị tr°ång. Giáo trình <Nghiáp vÿ vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm hàng hóa= là tài liáu cung cÃp cho ng°åi học những ki¿n thức c¢ bÁn, cần thi¿t vÁ lý luÁn l¿n khÁ nng thực hành vÁ vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm hàng hóa. Giáo trình đ°āc biên so¿n và phát hành lần đầu nm 2022, đ°āc k¿t cÃu thành 3 ch°¢ng: Ch°¢ng 1: VÁn tÁi hàng hóa Ch°¢ng 2: Giao nhÁn hàng hóa Ch°¢ng 3: BÁo hiÃm hàng hóa Vãi k¿t cÃu nh° vÁy, vÁ nái dung c¢ bÁn thßng nhÃt vãi ch°¢ng trình quy định cāa Bá Lao đáng – Th°¢ng binh và xã hái cho đßi t°āng Trung cÃp ngành Th°¢ng m¿i đián tử.

Trong quá trình biên so¿n, mặc dù đã cân nhắc và lựa chọn các nái dung phù hāp nhÃt vãi mÿc tiêu đào t¿o đà đÁm bÁo tính khoa học, tính hián đ¿i cāa giáo trình, song chắc chắn không thà tránh khỏi những thi¿u sót nhÃt định. RÃt mong nhÁn đ°āc ý ki¿n đóng góp cāa b¿n đọc và các thầy, cô giáo. Xin trân trọng cÁm ¢n! Hà Nßi, ngày 29 tháng 03 nm 2022 Ng°ãi biên so¿n Ths Bùi Thùy Linh 3 MỤC LỤC LäI GIâI THIàU. 3 CH¯¡NG 1: VÀN TÀI HÀNG HÓA.

Khái niám, đặc điÃm và vai trò cāa vÁn tÁi .Các ph°¢ng thức vÁn tÁi hàng hóa. VÁn tÁi đ°ång hàng không. VÁn tÁi đa ph°¢ng thức. Hāp đáng thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi.

Mát sß quy định liên quan. Nái dung điÁu khoÁn hāp đáng. 20 Ch°¢ng 2: GIAO NHÀN HÀNG HÓA. Khái quát vÁ giao nhÁn.

Các hình thức giao nhÁn hàng hóa:. Yêu cầu khi giao nhÁn hàng hóa. Các y¿u tß Ánh h°çng đ¿n giao nhÁn hàng hóa. Tổ chức giao nhÁn hàng hóa.

Quy trình tổ chức giao nhÁn hàng hóa. Các dịch vÿ giao nhÁn hàng hóa. Thực hành nghiáp vÿ giao nhÁn hàng hóa. 49 CH¯¡NG 3: BÀO HIÂM HÀNG HÓA.

Khái niám và lāi ích cāa bÁo hiÃm hàng hóa. Mát sß nái dung c¢ bÁn cāa bÁo hiÃm hàng hóa. Giá trị bÁo hiÃm .4 Phí và sß tiÁn bÁo hiÃm. Sß tiÁn bái th°ång.

Thực hành xác định mát sß chỉ tiêu vÁ bÁo hiÃm hàng hóa. Các bên và ngh*a vÿ liên quan. 70 5 GIÁO TRÌNH MÔN HâC Tên môn hãc: Nghißp vă v¿n tÁi, giao nh¿n và bÁo hiÃm hàng hóa Mã môn hãc: MH23.1 Vá trí, tính chÃt, ý ngh*a và vai trò cąa môn hãc: - Vị trí: Môn học đ°āc bß trí ç học kỳ thứ II, học sau môn Kinh doanh th°¢ng m¿i. - Tính chÃt: Là môn học chuyên môn.

- Ý ngh*a và vai trò cāa môn học: Môn học cung cÃp cho ng°åi học những ki¿n thức c¢ bÁn vÁ lý luÁn l¿n khÁ nng thực hành vÁ vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm hàng hóa. Những nái dung này đóng vai trò h¿t sức quan trọng đßi vãi ho¿t đáng l°u thông hàng hóa trên thị tr°ång và đòi hỏi những nhà kinh doanh th°¢ng m¿i cần phÁi nắm đ°āc. Măc tiêu cąa môn hãc: - VÁ ki¿n thćc: + Trình bày đ°āc khái niám, đặc điÃm, vai trò cāa vÁn tÁi; các ph°¢ng thức vÁn tÁi chā y¿u hián nay. + Trình bày đ°āc nái dung hāp đáng thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi.

+ Trình bày đ°āc các vÃn đÁ khái quát vÁ giao nhÁn hàng hóa; nái dung chính trong viác tổ chức giao nhÁn hàng hóa. + Trình bày đ°āc khái niám và lāi ích; các nái dung c¢ bÁn cāa bÁo hiÃm hàng hóa; khái niám và nái dung cāa hāp đáng bÁo hiÃm hàng hóa. - VÁ kỹ nng: + Lựa chọn các hình thức thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi, giao nhÁn và bÁo hiÃm phù hāp vãi từng điÁu kián cÿ thà cāa doanh nghiáp. + Tổ chức đ°āc các ho¿t đáng giao nhÁn hàng hóa.

+ Tính đ°āc phí bÁo hiÃm, sß tiÁn bÁo hiÃm và sß tiÁn bái th°ång. - VÁ nng lÿc tÿ chą và trách nhißm: Có nng lực tự định h°ãng, thích nghi vãi các môi tr°ång làm viác khác nhau; tự học tÁp, tích lũy ki¿n thức, kinh nghiám đà nâng cao trình đá chuyên môn nghiáp vÿ. 6 CH¯¡NG 1: V¾N TÀI HÀNG HÓA Giái thißu: Giao thông vÁn tÁi giữ mát vai trò rÃt quan trọng trong sự phát triÃn nÁn kinh t¿ qußc dân, nó là nhân tß trực ti¿p Ánh h°çng đ¿n sự phát triÃn cāa đÃt n°ãc nhÃt là trong thåi kỳ kinh t¿ mç nh° hián nay. Đßi vãi hàng hóa, vÁn tÁi là mát mắt xích quan trọng trong các dịch vÿ Logistics giúp đáp ứng đ°āc mọi nhu cầu vÁn chuyÃn hàng hóa đà đáp ứng đ°āc nhu cần mua bán và sÁn xuÃt cāa tÃt cÁ mọi ng°åi.

Nó cũng giúp đÁm bÁo đ°āc quá trình sÁn xuÃt cāa các ngành khác bằng viác lÃy nguyên liáu từ vùng này đà vÁn chuyÃn và sÁn xuÃt t¿i vùng khác và vÁn chuyÃn các sÁn phẩm đầu ra đi các n¢i. VÁn tÁi tuy không t¿o ra sÁn phẩm đà trực ti¿p tiêu thÿ nh° các ngành khác nh°ng nó l¿i t¿o ra khÁ nng sử dÿng các sÁn phẩm xã hái bằng cách vÁn chuyÃn sÁn phẩm đó từ n¢i này đ¿n n¢i khác và làm tng giá trị cāa sÁn phẩm. Ch°¢ng này sẽ đÁ cÁp đ¿n những nái dung chính vÁ vÁn tÁi hàng hóa trong ph¿m vi nái địa Viát Nam. Măc tiêu: - Trình bày đ°āc khái niám, đặc điÃm và vai trò cāa vÁn tÁi.

- Trình bày đ°āc nái dung chính cāa các ph°¢ng thức vÁn tÁi. - Trình bày đ°āc nái dung các điÁu khoÁn cāa hāp đáng thuê ph°¢ng tián vÁn tÁi. Nßi dung chính: 1. Khái nißm, đ¿c điÃm và vai trò cąa v¿n tÁi 1.

Khái niệm VÁn tÁi là mát ho¿t đáng kinh t¿ có mÿc đích cāa con ng°åi nhằm đáp ứng nhu cầu di chuyÃn vị trí cāa đßi t°āng vÁn chuyÃn. Đßi t°āng vÁn chuyÃn gám con ng°åi (hành khách)và vÁt phẩm (hàng hoá). Sự di chuyÃn vị trí cāa con ng°åi và vÁt phẩm trong không gian rÃt đa d¿ng, phong phú và không phÁi mọi di chuyÃn đÁu là vÁn tÁi. VÁn tÁi chỉ bao gám những di chuyÃn do con ng°åi t¿o ra nhằm mÿc đích kinh t¿ (lāi nhuÁn) đà đáp ứng yêu cầu vÁ sự di chuyÃn đó mà thôi.

TÃt cÁ cāa cÁi vÁt chÃt chā y¿u cần thi¿t cho sự tán t¿i và phát triÃn xã hái loài ng°åi, cāa cÁi vÁt chÃt cāa xã hái đ°āc t¿o ra ç 4 ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt c¢ bÁn: công nghiáp khai khoáng; công nghiáp ch¿ bi¿n; nông nghiáp và vÁn tÁi. Đßi vãi mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt nh° công nghiáp, nông nghiáp. trong quá trình sÁn xuÃt đÁu có sự k¿t hāp cāa 3 y¿u tß, đó là công cÿ lao đáng, đßi t°āng lao đáng và sức lao đáng. VÁn 7 tÁi cũng là mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt vì trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi cũng có sự k¿t hāp cāa 3 y¿u tß trên.

Ngoài ra, trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi cũng đã tiêu thÿ mát l°āng vÁt chÃt nhÃt định nh°: vÁt liáu, nhiên liáu, hao mòn ph°¢ng tián vÁn tÁi. H¢n nữa, đßi t°āng lao đáng (hàng hoá, hành khách vÁn chuyÃn) trong quá trình sÁn xuÃt vÁn tÁi cũng trÁi qua sự thay đổi nhÃt định. Có thà khái niám vÁ vÁn tÁi nh° sau: vận tải là một hoạt động kinh tế có mục đích của con ng°ời, nhằm thay đổi vị trí của hàng hóa và bản thân con ng°ời từ n¡i này đến n¡i khác bằng các ph°¡ng tiện vận tải. VÁn tÁi phÁi bao gám 3 y¿u tß: có ph°¢ng tián di chuyÃn, phÁi chç ng°åi hoặc hàng hóa, n¢i đi và n¢i đ¿n phÁi khác nhau.

Đặc điểm VÁn tÁi là mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt đặc biát: đßi vãi mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt, nh° công nghiáp, nông nghiáp. thì trong quá trình sÁn xuÃt đÁu có sự k¿t hāp cāa ba y¿u tß: công cÿ lao đáng, đßi t°āng lao đáng và sức lao đáng. VÁn tÁi là mát ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt vì trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi có sự k¿t hāp cāa ba y¿u tß đó. Ngoài ra, trong quá trình sÁn xuÃt cāa ngành vÁn tÁi cũng đã tiêu thÿ mát l°āng vÁt chÃt nhÃt định, nh° vÁt liáu, nhiên liáu, hao mòn ph°¢ng tián vÁn tÁi.

đßi t°āng lao đáng (hàng hoá, hành khách) trong quá trình sÁn xuÃt cāa vÁn tÁi cũng trÁi qua sự thay đổi vÁt chÃt nhÃt định. Là ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt nên vÁn tÁi cũng có sÁn phẩm cāa riêng mình, sÁn phẩm cāa vÁn tÁi chính là sự di chuyÃn cāa con ng°åi và vÁt phẩm trong không gian. SÁn phẩm vÁn tÁi cũng là hàng hoá và cũng có giá trị và giá trị sử dÿng, giá trị cāa hàng hoá là l°āng lao đáng xã hái cần thi¿t k¿t tinh trong hàng hoá đó, giá trị sử dÿng cāa sÁn phẩm vÁn tÁi là khÁ nng đáp ứng nhu cầu di chuyÃn. Tuy nhiên, so vãi các ngành sÁn xuÃt vÁt chÃt khác, vÁn tÁi có những đặc điÃm khác biát vÁ quá trình sÁn xuÃt, vÁ sÁn phẩm và tiêu thÿ sÁn phẩm, thà hián ç các điÃm sau đây: – Môi tr°ång sÁn xuÃt cāa vÁn tÁi là không gian, luôn di đáng chứ không cß định nh° trong các ngành khác; – SÁn xuÃt trong vÁn tÁi là quá trình tác đáng vÁ mặt không gian vào đßi t°āng lao đáng chứ không phÁi tác đáng vÁ mặt kỹ thuÁt, do đó không làm thay đổi hình dáng, kích th°ãc cāa đßi t°āng lao đáng; 8 – SÁn phẩm vÁn tÁi không tán t¿i d°ãi hình thức vÁt chÃt và khi sÁn xuÃt ra là đ°āc tiêu dùng ngay.

Hay nói cách khác sÁn phẩm vÁn tÁi mang tính vô hình.