Bà XÂY DĀNG TR¯àNG CAO ĐẲNG XÂY DĀNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HàC: M¾NG MÁY TÍNH NÂNG CAO NGÀNH: CÔNG NGHÞ THÔNG TIN TRÌNH Đà: CAO ĐÀNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 368ĐT/QĐ-CĐXD1 ngày 10 tháng 8 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nội, năm TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đ°ợc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các mục đích về đào t¿o và tham khÁo. Mọi mục đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành m¿nh sẽ bị nghiêm cấm. LàI NÓI ĐÀU Giáo trình M¾NG MÁY TÍNH NÂNG CAO đ°ợc biên so¿n nh¿m phục vụ cho giÁng d¿y và học tập cho trình đá Cao đÁng ngành công nghá thông tin á tr°ßng Cao đÁng Xây dāng số 1. M¾NG MÁY TÍNH NÂNG CAO là môn học chuyên ngành nh¿m cung cấp các kiến thức về m¿ng máy tính, các thiết bị m¿ng, khÁ năng phân chia nhỏ m¿ng thành VLAN để dß quÁn lý há thống m¿ng.
Giáo trình M¾NG MÁY TÍNH NÂNG CAO do bá môn Tin c¡ sá gồm: Ths. Lê Thị L°¡ng làm chủ biên. Giáo trình này đ°ợc viết theo đề c°¡ng môn học M¿ng máy tính nâng cao, Ngoài ra giáo trình còn bổ sung thêm mát số kiến thức mà trong các giáo trình tr°ớc ch°a đề cập tới. Nái dung gồm 03 ch°¡ng Ch°¡ng 1: Thiết kế m¿ng Ch°¡ng 2: Định tuyến Ch°¡ng 3: VLAN Trong quá trình biên so¿n, nhóm giÁng viên Bá môn Tin học c¡ sá của Tr°ßng Cao đÁng Xây dāng Số 1 - Bá Xây dāng, đã đ°ợc sā đáng viên quan tâm và góp ý của các đồng chí lãnh đ¿o, các đồng nghiáp trong và ngoài tr°ßng.
Mặc dù có nhiều cố gắng, nh°ng trong quá trình biên so¿n, biên tập và in ấn khó tránh khỏi nhÿng thiếu sót. Chúng tôi xin đ°ợc l°ợng thứ và tiếp thu nhÿng ý kiến đóng góp. Trân trọng cÁm ¡n! Hà Nái, ngày&&tháng&&năm&&& Chủ biên Ths. Lê Thị L°¡ng MþC LþC CH¯¡NG 1: THI¾T K¾ M¾NG.
Quy trình thiết kế m¿ng. Thu tập thông tin. Phân tích yêu cầu.4 Viết tài liáu h°ớng dẫn. 5 CH¯¡NG 2: ĐÞNH TUY¾N .2 Phân lo¿i định tuyến .2 Cấu hình RIP .2 Câu lánh cấu hình OSPF .2 Câu lánh cấu hình .6 Phân phối giÿa các giao thức định tuyến.
19 CH¯¡NG 3: VLAN. Cấu hình VLAN. VLAN Trunking protocol. 34 Tên môn hác: M¾NG MÁY TÍNH NÂNG CAO Mã môn hác: MH25.2 Thái gian thāc hißn môn hác: 90 giß; (Lý thuyết: 30 giß; Thāc hành, thÁo luận, bài tập: 56 giß; Kiểm tra: 4 giß) I.
Vß trí, tính ch¿t của môn hác: - Vị trí: M¿ng máy tính nâng cao là môn học bắt buác thuác nhóm các mô đun môn học đào t¿o ngành Công nghá thông tin. - Tính chất: Là môn học có tính ứng dụng cao trong lĩnh vāc công nghá thông tin, góp phần nâng cao chất l°ợng đào t¿o nghề và phát triển nguồn nhân lāc trong giai đo¿n mới. Mÿc tiêu môn hác - Về kiến thức: Ng°ßi học có đ°ợc các kiến thức c¡ bÁn về thiết kế m¿ng máy tính và truyền thông; vai trò; Cách thiết kế há thống m¿ng; cấu trúc địa chỉ IP; Cách t¿o và quÁn lý VLAN. - Về kỹ năng: Thiết kế há thống m¿ng, thiết lập các giao thức định tuyến, t¿o và quÁn lý Vlan.
- Về năng lāc tā chủ và trách nhiám: Rèn luyán lòng yêu nghề, t° thế tác phong công nghiáp, tính kiên trì, sáng t¿o trong công viác. Nội dung môn hác: 1. Nái dung tổng quát và phân bổ thßi gian: Sß Thái gian (giá) T Tên ch°¢ng, mÿc Tổng Lý TH,TN, Kiểm T sß thuy¿t TL, BT tra 1 Ch°¡ng 1: Thiết kế m¿ng 8 8 0 0 2 Ch°¡ng 2: Định tuyến 10 9 0 1 3 Ch°¡ng 3: VLAN 12 11 0 1 Cộng 30 28 0 2 1 CH¯¡NG 1: THI¾T K¾ M¾NG Mÿc tiêu bài hác 1. Trình bày đ°ợc quy trình thiết kế m¿ng 2.
Trình bày đ°ợc cách cài đặt phần mềm mô phỏng để thiết kế m¿ng 3. Cài đặt và sử dụng đ°ợc phần mềm mô phỏng để thiết kế há thống m¿ng 2 CH¯¡NG 1: THI¾T K¾ M¾NG LAN 1. Quy trình thi¿t k¿ m¿ng 1. Thu tập thông tin Mục đích của giai đo¿n này là nh¿m xác định mong muốn của khách hàng trên m¿ng mà chúng ta sắp xây dāng.
Nhÿng câu hỏi cần đ°ợc trÁ lßi trong giai đo¿n này là: - B¿n thiết lập m¿ng để làm gì? sử dụng nó cho mục đích gì? - Các máy tính nào sẽ đ°ợc nối m¿ng? - Nhÿng ng°ßi nào sẽ đ°ợc sử dụng m¿ng, mức đá khai thác sử dụng m¿ng của từng ng°ßi / nhóm ng°ßi ra sao? - Trong vòng 3-5 năm tới b¿n có nối thêm máy tính vào m¿ng không, nếu có á đâu, số l°ợng bao nhiêu? Ph°¡ng pháp thāc hián của giai đo¿n này là b¿n phÁi phỏng vấn khách hàng, nhân viên các phòng m¿ng có máy tính sẽ nối m¿ng. Thông th°ßng các đối t°ợng mà b¿n phỏng vấn không có chuyên môn sâu hoặc không có chuyên môn về m¿ng. Cho nên b¿n nên tránh sử dụng nhÿng thuật ngÿ chuyên môn để trao đổi với họ. ChÁng h¿n nên hỏi khách hàng < B¿n có muốn ng°ßi trong c¡ quan b¿n gái mail đ°ợc cho nhau không?=, h¡n là hỏi < B¿n có muốn cài đặt Mail server cho m¿ng không? =.
Nhÿng câu trÁ lßi của khách hàng th°ßng không có cấu trúc, rất lán xán, nó xuất phát từ góc nhìn của ng°ßi sử dụng, không phÁi là góc nhìn của kỹ s° m¿ng. Ng°ßi thāc hián phỏng vấn phÁi có kỹ năng và kinh nghiám trong lĩnh vāc này. PhÁi biết cách đặt câu hỏi và tổng hợp thông tin. Mát công viác cũng hết sức quan trọng trong giai đo¿n này là <Quan sát thāc địa= để xác định nhÿng n¡i m¿ng sẽ đi qua, khoÁng cách xa nhất giÿa hai máy tính trong m¿ng, dā kiến đ°ßng đi của dây m¿ng, quan sát hián tr¿ng công trình kiến trúc n¡i m¿ng sẽ đi qua.
Thāc địa đóng vai trò quan trọng trong viác chọn công nghá và Ánh h°áng lớn đến chi phí m¿ng. Sau khi khÁo sát thāc địa, cần vẽ l¿i thāc 3 địa hoặc yêu cầu khách hàng cung cấp cho chúng ta s¡ đồ thiết kế của công trình kiến trúc mà m¿ng đi qua. Trong quá trình phỏng vấn và khÁo sát thāc địa, đồng thßi ta cũng cần tìm hiểu yêu cầu trao đổi thông tin giÿa các phòng ban, bá phận trong c¡ quan khách hàng, mức đá th°ßng xuyên và l°ợng thông tin trao đổi. Điều này giúp ích ta trong viác chọn băng thông cần thiết cho các nhánh m¿ng sau này.
Phân tích yêu cầu Khi đã có đ°ợc yêu cầu của khách hàng, b°ớc kế tiếp là ta đi phân tích yêu cầu để xây dāng bÁng <Đặc tÁ yêu cầu há thống m¿ng=, trong đó xác định rõ nhÿng vấn đề sau: - Nhÿng dịch vụ m¿ng nào cần phÁi có trên m¿ng ? + Dịch vụ chia sẻ tập tin, + Chia sẻ máy in, + Dịch vụ web, + Dịch vụ th° đián tử, +Truy cập Internet hay không?, .) - Mô hình m¿ng là gì? (Workgoup hay Client / Server? .) - Mức đá yêu cầu an toàn m¿ng. - Ràng buác về băng thông tối thiểu trên m¿ng. Thiết kế B°ớc kế tiếp trong tiến trình xây dāng m¿ng là thiết kế giÁi pháp để thỏa mãn nhÿng yêu cầu đặt ra trong bÁng Đặc tÁ yêu cầu há thống m¿ng. Viác chọn lāa giÁi pháp cho mát há thống m¿ng phụ thuác vào nhiều yếu tố, có thể liát kê nh° sau: - Kinh phí dành cho há thống m¿ng.
- Công nghá phổ biến trên thị tr°ßng. - Thói quen về công nghá của khách hàng. 4 - Yêu cầu về tính ổn định và băng thông của há thống m¿ng. - Ràng buác về pháp lý.
Tùy thuác vào mßi khách hàng cụ thể mà thứ tā °u tiên, sā chi phối của các yếu tố sẽ khác nhau dẫn đến giÁi pháp thiết kế sẽ khác nhau.4 Viết tài liệu hướng dẫn. Sử dụng thiết bị: các thiết bị nh° máy tính, Switch, Hub + Sử dụng máy chủ server + Sử dụng các Switch + Sử dụng các Hub + Sử dụng các dây kết nối: dây cáp chéo, dây cáp thÁng Thiết kế há thống m¿ng 5 6 Hß thßng ki¿n thức Ch°¢ng 1 1. Yêu cÁu vÁ lý thuy¿t Trình bày đ°ợc quy trình thiết kế m¿ng Trình bày đ°ợc cách cài đặt phần mềm mô phỏng để thiết kế m¿ng 2. Yêu cÁu vÁ bài tập: Bài tập ch°¡ng 1 3.
Hß thßng các ki¿n thức đã hác: - Thiết kế há thống m¿ng + B°ớc 1: Chọn thiết bị thiết bị đầu cuối (End Devices) Kích vào End Devices chọn các thiết bị đầu cuối - B°ớc 2: Chọn thiết bị m¿ng (Hub, Switch, Wireless Devices) hoặc - B°ớc 3: Chọn kết nối (Connections) 7 Chọn lo¿i cáp m¿ng để kết nối các thiết bị đầu cuối (End Devices) với thiết bị m¿ng + là lo¿i dây cáp thắng (Copper Straight-Through) + là lo¿i dây cáp chéo (Copper Cross-Over) + là lo¿i dây cáp kết nối các router - B°ớc 4: Kết nối máy tính với các thiết bị liên m¿ng t¿o thành mô hình m¿ng 4. Các bài tập ch°¢ng 1: Bài 1: T¿o file Bai 1_hoten.kpt trên ổ D và thiết kế mô hình m¿ng sau 1. Chọn thiết bị đầu cuối và thiết bị liên m¿ng để t¿o các m¿ng LAN trong công ty nh° sau 2. Sử dụng há thống dây cáp và m¿ng không dây để kết nối các m¿ng LAN trong các phòng với nhau 3.
Gán địa chỉ IP cho há thống m¿ng LAN trong công ty với dÁi địa chỉ IP là 192. Sử dụng các công cụ hß trợ thiết kế để thêm các ghi chú, t¿o tên các phòng 8 CH¯¡NG 2: ĐÞNH TUY¾N Mÿc tiêu bài hác 1. Trình bày đ°ợc các khái niám về định tuyến 2. Trình bày đ°ợc cách phân lo¿i định tuyến 3.
Trình bày đ°ợc cách thức ho¿t đáng và cách cấu hình câu lánh định tuyến tĩnh 4. Trình bày đ°ợc cách thức ho¿t đáng và cách cấu hình câu lánh định tuyến đáng 5. Cấu hình đ°ợc các giao thức định tuyến đáng (OSPF, RIP, EIGRP) 9 CH¯¡NG 2: ĐÞNH TUY¾N 2.1 Gißi thißu Định tuyến là quá trình xác định đ°ßng đi tốt nhất trên mát m¿ng máy tính để gói tin tới đ°ợc đích theo mát số thủ tục nhất định nào đó thông qua các nút trung gian là các bá định tuyến router. Thông tin về nhÿng con đ°ßng này có thể đ°ợc cập nhật tā đáng từ các router khác hoặc là do ng°ßi quÁn trị m¿ng chỉ định cho router.
Sau khi Router nhận gói tin, thì Router sẽ gỡ bỏ phần header lớp 2 để tìm địa chỉ đích thuác lớp 3. Sau khi đọc xong địa chỉ đích lớp 3 nó tìm kiếm trong Routing Table cho m¿ng chứa địa chỉ đích.