ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG BÁCH KHOA NAM SÀI GÒN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: NGHIỆP VỤ LỮ HÀNH NGÀNH/NGHỀ: HƯỚNG DẪN DU LỊCH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-. ngày ………tháng. HCM, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình và được lưu hành nội bộ tại khoa Du lịch Khách sạn - trường Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho mục đích đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
i LỜIGIỚITHIỆU Giáo trình Nghiệp vụ Lữ hành được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu về tài liệu giảng dạy và học tập cho sinh viên chuyênngànhHướng dẫn Dulịch của Khoa Du Lịch-Khách Sạn trương Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn. Căn cứ theo đề cương chi tiết họcphần Nghiệp vụ Lữ Hành và tham khảo các tài liệu, giáo trình của ngành Du lịch, Giáo trình Nghiệp vụ Lữ hành được biên soạn dựa theo các tácgiả sau đây: 1. Hà Thùy Linh, Giáo trình Nghiệp vụ Kinh doanh Lữ hành, NXB Hà Nội, 2006 2. Nguyễn Văn Mạnh (chủ biên), Giáo trình Quản trị Kinh doanh Lữ hành, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, 2012 Giáo trình Nghiệp vụ Lữ hành là môn học bổ trợ kiến thức trong chương trình đào tạo Hướng dẫn Dulịch của Khoa Du Lịch-Khách Sạn trương Cao đẳng Bách khoa Nam Sài Gòn Nộidungcủa giáotrìnhbao gồm04 bài: Bài 1:Khái quát chung vềkinh doanh lữ hành và doanh nghiệp lữ hành Bài 2: Quan hệ giữa doanh nghiệp lữ hành và các nhà cung cấp sản phẩm du lịch Bài 3: Tổ chức xây dựng các chương trình du lịch Bài 4: Hoạt động bán và thực hiện các chương trình du lịch Trong quá trình biên soạn, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và các phòng, ban trong nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện viết giáo trình này.
Đồng thời cho tôi gửi lời cảm ơn đến tất cả các thầy cô trong khoa, đồng nghiệp trong trường đã đóng góp ý kiến xây dựng, giúp tôi hoàn thiện giáo trình. Tuy nhiên thực tiễn các hoạt động về kinh doanh lữ hành lại diễn ra rất phong phú và đa dạng. Do đó, chắc chắn không tránh khỏi hạn chế, thiếu sót. Vì ii vậy, tôi rất mong tiếp tục nhận được sự đóng góp ý kiến của quý đồng nghiệp và toàn thể người đọc để tài liệu được hoàn thiện hơn.
Trân trọng! Tp.HCM, ngày 1 thánh 7 năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: ThS Nguyễn Thị Hồng Nhâm 2. Hoàng Thị Nên Thơ iii MỤC LỤC Trang Bài 1: Khái quát chung về kinh doanh lữ hành và doanh nghiệp lữ hành.Lịch sử hình thành và phát triển hoạt động lữ hành du lịch .Những biểu hiện đầu tiên .Các tổ chức lữ hành quốc tế .Kinh doanh lữ hành.Các nhân tố ảnh hưởng.Quản lý Nhà nước về hoạt động kinh doanh lữ hành.Doanh nghiệp lữ hành.Các sản phẩm chính của doanh nghiệp lữ hành.Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp lữ hành.Khái quát chung về cơ cấu tổ chức.Các mô hình cơ cấu tổ chức .36 Bài 2: Mối quan hệ giữa doanh nghiệp lữ hành và các nhà cung cấp.43 sản phẩm du lịch 1.Hệ thống phân phối sản phẩm trong du lịch.Nhà cung cấp sản phẩm du lịch.Hệ thống phân phối sản phẩm du lịch.Vai trò của doanh nghiệp lữ hành trong hệ thống phân phối sản phẩm du lịch .Các loại hình đại lý du lịch.Cơ sở của mối quan hệ giữa các doanh nghiệp lữ hành và nhà cung cấp.Cơ sở của mối quan hệ.Hợp đồng dịch vụ Du lịch.Nguyên tắc và tổ chức hoạt động của các đại lý Du lịch.Nguyên tắc hoạt động.Tổ chức hoạt động.52 Bài 3: Tổ chức xây dựng các chương trình du lịch.Chương trình du lịch.Xây dựng chương trình du lịch.Nghiên cứu thị trường.Xây dựng chương trình khung.Xây dựng chương trình chi tiết.Xác định giá thành của chương trình du lịch.Phương pháp xác định.60 Kiểm tra Bài 4: Hoạt động bán và thực hiện chương trình du lịch.Tổ chức các hoạt động quảng cáo.Mục đích và yêu cầu của quảng cáo.Nguyên tắc chung của quảng cáo.Phương pháp quảng cáo.Các hình thức quảng cáo.Tổ chức bán chương trình du lịch.Hợp đồng bán cho các Công ty lữ hành.Tổ chức thực hiện các chương trình du lịch trọn gói.Giai đoạn thỏa thuận với khách.Giai đoạn chuẩn bị thực hiện.Tổ chức thực hiện chương trình du lịch.Kết thúc việc thực hiện tour du lịch .80 Kiểm tra v GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Nghiệp vụ Lữ hành Mã môn học: MH22 Thời gian thực hiện môn học: 45 giờ (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra: 2 giờ) I.Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: là môn học quan trọng bổ trợ kiến thức trong khung chương trình đào tạo hệ Trung cấp nghề Hướng dẫn Du lịch - Tính chất: là môn học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành nghiệp vụ, kết thúc bằng việc thi kết thúc môn học.Mục tiêu môn học: 1.Về kiến thức: + Định nghĩa được kinh doanh du lịch và kinh doanh lữ hành. + Xác định được mối quan hệ giữa doanh nghiệp lữ hành và các nhà cung cấp sản phẩm du lịch + Xây dựng được các chương trình du lịch + Tính toán được giá thành và giá bán của các chương trình du lịch.Về kỹ năng: + Kỹ năng cơ bản xây dựng, tính giá thành và giá bán chương trình du lịch.
+ Kỹ năng soạn thảo các hợp đồng du lịch + Kỹ năng tổ chức thực hiện các chương trình du lịch phục vụ cho khách du lịch 3.Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Năng lực vận dụng những kiến thức nghiệp vụ cơ bản vào hoạt động kinh doanh lữ hành trong thực tiễn + Năng lực quản lý điều hành chương trình du lịch.Nội dung môn học: vi BÀI 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KINH DOANH LỮ HÀNH VÀ DOANH NGHIỆP LỮ HÀNH Giới thiệu Bài học này giới thiệu khái quát chung về kinh doanh lữ hành và doanh nghiệp lữ hành, đề cập đến một số khái niệm cơ bản về kinh doanh lữ hành và doanh nghiệp lữ hành, phân loại và cơ cấu tổ chức của một doanh nghiệp lữ hành Mục tiêu: - Hiểu được sự ra đời và phát triển của các doanh nghiệp lữ hành - Hiểu được đặc điểm và các nhân tố ảnh hưởng tời hoạt động kinh doanh lữ hành - Có khả năng phân loại các doanh nghiệp lữ hành và phân biệt các sản phẩm chủ yếu của doanh nghiệp lữ hành - Bước đầu hình thành được quan điểm nghề nghiệp kinh doanh lữ hành Nội dung chính: 1. Lịch sử hình thành và phát triển hoạt động lữ hành du lịch 1. Những biểu hiện đầu tiên của hoạt động lữ hành du lịch Ngày nay, du lịch đã được xã hội hóa cao và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Du lịch không chỉ là hoạt động của những người có mức thu nhập cao trong xã hội mà trên thực tế, hoạt động du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế - xã hội.
Sự ra đời và phát triển của các doanh nghiệp lữ hành trải qua một thời kỳ dài từ đơn giản, quy mô nhỏ đến quy mô lớn và ngày càng phát triển mạnh trong giai đoạn hiện đại. Hoạt động du lịch xuất hiện rất sớm từ thời cổ đại, do những nhu cầu tự nhiên và đa dạng của nhiều tầng lớp xã hội khác nhau như: nhu cầu vui chơi, Page 1 giải trí, nhu cầu thăm người thân, bạn bè, nhu cầu tham quan, nhu cầu chữa bệnh…Vào thời gian đó, hầu hết các hoạt động này đều mang tính tự do, không có tổ chức. Số lượng người tham gia vào hoạt động rất nhỏ, không đáng kể so với cộng đồng dân cư. Thời gian thực hiện chuyến đi của những du khách này thường không được ấn định trước, số lượng người ít lại rải rác khắp nơi và thực hiện chuyến đi ở những thời điểm khác nhau trong năm.
Vào khoảng những năm trước công nguyên, trong thời kỳ cổ đại ở Ai Cập và Hy Lạp, con người đã có những cuộc hành hương. Ở Hy Lạp, mục đích chủ yếu của các cuộc hành trình này là thể thao và tôn giáo. Năm 776 trước công nguyên, đại hội thể thao Olimpic đầu tiên tổ chức tại Hy Lạp, thu hút nhiều người tới tham dự thi đấu thể thao. Trong những ngày tổ chức các cuộc thi đấu thể thao và các buổi biểu diễn văn nghệ, thường tổ chức thêm hình thức chữa bệnh bằng nước khoáng vì phần lớn các nhà thờ đều được xây dựng ở những nơi gần nguồn nước khoáng.
Tất cả những cuộc hành trình lúc đó đều trên cơ sở tự tổ chức, mà không có sự giúp đỡ của cá nhân hay của một tổ chức nào. Mỗi cá nhân đi du lịch đều tự thu thập thông tin, tự chuẩn bị và tự tiến hành chuyến hành trình của mình. Những biểu hiện đầu tiên về du lịch đã xuất hiện vào thời đế chế La Mã. Du lịch phát triển với cả hai hình thức cá nhân và tập thể, vào thời điểm này đã xuất hiện các hoạt động tổ chức và môi giới du lịch, song còn đơn giản.
Có thể coi đây là những dấu hiệu đầu tiên, tiền thân cho sự hình thành và phát triển hệ thống các doanh nghiệp lữ hành ngày nay. Ở Ý, mỗi người có thể hành trình đến nơi họ muốn với bất cứ mục đích gì. Mục đích chủ yếu của các cuộc hành trình du lịch này là chữa bệnh bằng nước khoáng. Trong thời gian hành trình của mình, họ thường cắm trại bên cạnh các nguồn nước khoáng.
Thời kỳ này đã xuất hiện những tác phẩm miêu tả một số tuyến hành trình của một số tác giả nổi tiếng như Sheijar, Phinhi, Tachi…Cụ thể, Phinhi đã đưa ra bản miêu tả hết sức chi tiết về địa điểm của 80 nguồn nước khoáng và nêu lên tính chất chữa bệnh của chúng. Pausanhias xuất bản cuốn sách chỉ dẫn du lịch “Perigejic” dành Page 2 cho khách du lịch Ý đến thăm Hy Lạp. Tại Ý, tổ chức Bưu điện thành Roma đã đóng vai trò tạo điều kiện cho các cuộc hành trình du lịch. Tổ chức này có văn phòng, cung cấp giấy phép đi đường và các thông tin liên quan đến tuyến hành trình, phát hành cuốn sách chỉ dẫn, hướng dẫn tuyến hành trình, trong đó giới thiệu các con đường con trọng và những trạm đón tiếp khách, cách sử dụng các trạm, phiếu nghỉ ngơi và ăn uống trong các trạm đón tiếp khách.
Bên cạnh đó, còn có các hội du lịch, bao gồm những cá nhân chuyên làm công việc hướng dẫn, giúp đỡ chuẩn bị và tiến hành thực hiện các chuyến hành trình.