Chương 1: TỔNG QUAN VỀ KINH DOANH THƯƠNG MẠI Giới thiệu: Chương này trang bị kiến thức cơ bản nhất về kinh doanh thương mại. Đặc điểm, mục tiêu của kinh doanh thương mại. Giới thiệu những nội dung cơ bản của hoạt động kinh doanh thương mại. Phân tích môi trường kinh doanh thương mại.
Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm, đặc điểm, mục tiêu của kinh doanh thương mại. - Trình bày được các hoạt động cơ bản trong kinh doanh thương mại. - Phân tích môi trường kinh doanh thương mại. Nội dung chính: 1.
Khái niệm, đặc điểm, mục tiêu của kinh doanh thương mại 1.Khái niêm Kinh doanh thương mại là một ngành kinh tế tương đối độc lập trong nền kinh tế quốc dân. Việc hình thành, phát triển kinh doanh thương mại gắn liền, phụ thuộc vào sự phát triển của phân công lao động xã hội và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất ở mỗi quốc gia trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể. Mỗi quốc gia là một chỉnh thể kinh tế bao gồm nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau. Kinh doanh thương mại trở thành ngành trọng yếu của các quốc gia và có ý nghĩa quyết định tới sự phát triển bền vững của đất nước.
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ thế giới, phân công lao động xã hội ngày này đã vượt ra ngoài lãnh thổ quốc gia trở thành phân công lao động khu vực và quốc tế. Kinh doanh thương mại theo đó cũng không còn trong giới hạn biên giới quốc gia mà trở thành kinh doanh thương mại quốc tế. Tự do hóa thương mại, hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế tất yếu mang tính thời đại. Thương mại đã trở thành trụ cột kinh tế của các liên kết kinh tế khu vực và thế giới.
Vậy kinh doanh thương mại là gì? Kinh doanh thương mại là đầu tư các nguồn lực vào lĩnh vực phân phối, lưu thông hàng hóa nhằm mục đích thu lợi nhuận. Đó là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thương mại của thương nhân làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các thương nhân với nhau hoặc giữa các thương nhân có liên quan bao gồm việc mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thương mại và các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm mục đích thu lợi nhuận. Đặc điểm Kinh doanh thương mại có những đặc điểm sau: Một là, hành vi mua và bán hàng hóa gắn với cùng một chủ thể. Đơn vị kinh doanh thương mại thực hiện tạo nguồn, mua hàng ở trong nước hoặc nhập khẩu.
Hành vi mua này không phải để tiêu dùng cho cá nhân hoặc cho sản xuất mà mua để bán hàng. Mua hàng hóa để bán do cùng một chủ thể thực hiện để thu lợi nhuận chính là hành vi của kinh doanh thương mại. Hai là, sản phẩm tạo ra của kinh doanh thương mại là dịch vụ. Hàng hóa công nghiệp hay nông nghiệp, hàng tư liệu sản xuất hay vật phẩm tiêu dùng, hàng thô hay chế biến… là đối tượng kinh doanh thương mại.
Kinh doanh thương 8 mại không tạo ra hàng hóa vật chất hữu hình mà tạo ra dịch vụ. Kinh doanh thương mại tạo ra giá trị gia tăng và làm gia tăng giá trị của hàng hóa, dịch vụ. Ba là, lĩnh vực hoạt động là khâu phân phối, lưu thông. Kinh doanh thương mại lấy phân phối, lưu thông hàng hóa làm phạm vi địa hạt hoạt động.
Do sự phát triển của khoa học công nghệ, sự phát triển của lực lượng sản xuất, trong nền kinh tế đương đại, quá trình phát triển của phân công lao động xã hội đã vượt ra ngoài lãnh thổ của một quốc gia trở thành phân công lao động quốc tế. Tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa kinh tế, hội nhập quốc tế và sự phát triển của các công ty đa quốc gia, xuyên quốc gia đã hình thành mạng sản xuất, mạng phân phối khu vực và quốc tế. Kinh doanh thương mại có phạm vi hoạt động rộng lớn cả trong nước và quốc tế. Mục tiêu Kinh doanh thương mại có các mục tiêu chính sau: - Lợi nhuận: Lợi nhuận là mục tiêu trước mắt, lâu dài và thường xuyên của hoạt động kinh doanh và nó cũng là nguồn động lực của kinh doanh.
Lợi nhuận của doanh nghiệp thương mại là biểu hiện bằng tiền của giá trị thặng dư do người lao động trong doanh nghiệp thương mại tạo ra bằng cách sử dụng hợp lý các nguồn lực trong kinh doanh và vận dụng các điều kiện thuận lợi của môi trường kinh doanh. Muốn có lợi nhuận thì doanh thu từ hoạt động kinh doanh phải lớn hơn chi phí kinh doanh. Muốn có doanh thu lớn thì phải chiếm được khách hàng, phải bán được nhiều hàng hóa và dịch vụ, phải bán được nhanh chóng hàng hóa và giảm các chi phí kinh doanh có thể và không cần thiết. Trong điều kiện cạnh tranh trên thị trường đòi hỏi doanh nghiệp phải kinh doanh loại hàng hóa phù hợp với nhu cầu của khách hàng.
- Vị thế: Đây cũng là mục tiêu mà các doanh nghiệp hướng tới. Mục tiêu này quan trọng bởi vì trong nền kinh tế thị trường số lượng doanh nghiệp tham gia thị trường nhiều với mặt hàng phong phú, cạnh tranh gay gắt không chỉ giữa người bán với nhau mà còn giữa người mua với người mua, giữa người mua với người bán. Để đạt được lợi nhuận thì đòi hỏi phải thắng trong cạnh tranh, phải thu hút được ngày càng nhiều khách hàng, không ngừng tăng doanh số bán và các hoạt động dịch vụ phục vụ, không ngừng mở rộng quy mô và phát triển thị trường. Mục tiêu vị thế là mục tiêu phát triển cả về quy mô kinh doanh cả về thị phần trên thị trường, đòi hỏi doanh nghiệp phải tạo cho mình được thế mạnh về khả năng thu hút khách hàng, về vốn kinh doanh, về nhân lực… - An toàn: Đây cũng là mục tiêu mà các doanh nghiệp quan tâm nhiều trong điều kiện cạnh tranh gay gắt như hiện nay bởi vì kinh doanh trong cơ chế thị trường phải chấp nhận rủi ro, khả năng không bán được hàng thường xảy ra, doanh nghiệp có thể gặp may trong thương vụ này nhưng có thể phải đối mặt với rủi ro không thể lường trước được do sự biến động của mội trường kinh doanh trong đó có những yếu tố mà doanh nghiệp không dự doán được.
Chính vì vậy, trong kinh doanh khi quyết định hay lựa chọn một phương án nào các doanh nghiệp luôn đặt ra tiêu chuẩn mức độ an toàn. - Phát triển kinh doanh bền vững: Kinh doanh là cuộc chạy đua đường dài trên thương trường với rất nhiều các đối thủ khác nhau. Phát triển bền vững trong kinh doanh cũng là mục tiêu quan trọng mà bất kỳ một lãnh đạo doanh nghiệp nào cũng đều phải đặc biệt quan tâm trong xây dựng các chiến lược, sách lược và tổ chức quá trình kinh doanh phù hợp. Phát triển bền vững trong kinh doanh là sự phát triển về mọi mặt trong quá trình sản xuất kinh doanh hiện tại song vẫn đảm bảo sự phát triển tích cực của doanh nghiệp trong các giai đoạn tiếp sau trong tương lai.
Để phát triển bền vững trong kinh doanh, các 9 doanh nghiệp phải huy động tất cả nguồn lực mà doanh nghiệp có được như nguồn lực, cơ sở vật chất kỹ thuật, nguồn lực tài chính huy động từ các nguồn bên trong và bên ngoài, tầm nhìn, tư duy, sản phẩm… để hoạch định chương trình chiến lược, các kế hoạch, chính sách cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu to lớn và khó khăn này. - Kết nối sản xuất với tiêu dùng, cầu nối lưu thông hàng hóa trong nước và quôc tế: Thực hiện lưu chuyển hàng hóa thông qua hành vi mua và bán. Khi mua hàng hóa để bán, kinh doanh thương mại đảm nhiệm sứ mệnh bao tiêu sản phẩm cho người sản xuất. Khi bán hàng hóa đã mua, kinh doanh thương mại thực hiện sứ mệnh đáp ứng mọi nhu cầu của sản xuất và đời sống xã hội.
Thông qua hoạt động mua bán, kinh doanh thương mại là trung gian kết nối sản xuất với tiêu dùng và thực hiện cân đối cung cầu. Kinh doanh thương mại quốc tế chính là cầu nối giữa thị trường trong nước và thị trường quốc tế. Nội dung kinh doanh thương mại theo cơ chế thị trường 1. Phân tích thị trường Nghiên cứu phân tích thị trường là công cụ kinh doanh thiết yếu và là công việc cần làm trong một thị trường cạnh tranh, nơi có quá nhiều sản phẩm phải cạnh tranh gay gắt để giành sự chấp nhận mua hoặc sử dụng của khách hàng.
Do đó, càng hiểu rõ về thị trường và khách hàng tiềm năng của doanh ngihệp, nhà kinh doanh càng có nhiều cơ hội thành công trên thị trường trong nước cũng như xuất khẩu. Việc hiểu biết về nhóm khách hàng mục tiêu tại một địa phương và thói quen mua sắm của họ sẽ giúp doanh nghiệp, nhà kinh doanh tìm ra biện pháp thích hợp để đưa sản phẩm của mình vào thị trường một cách thành công. Qua nghiên cứu thị trường, doanh nghiệp, nhà kinh doanh có thể sẽ hình thành nên ý tưởng phát triển một sản phẩm mới hoặc hoàn thiện các sản phẩm hiện có và lựa chọn chiến lược định vị đúng cho sản phẩm, hàng hóa đó tại từng thị trường cụ thể. Việc nghiên cứu sẽ cung cấp những chi tiết rất quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp, nhà kinh doanh từ việc phát triển thị trường ngách, cho đến việc hoạch định một chiến lược tiếp thị trong nước và xuất khẩu có hiệu quả.
Nghiên cứu thị trường không phải là điều đảm bảo chắc chắn cho sự thành công trong kinh doanh, tuy nhiên nó sẽ giúp đơn vị kinh doanh tránh được nhiều quyết định sai lầm và chủ động thích nghi với sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. a/Nội dung nghiên cứu thị trường: -Nghiên cứu các thông tin về môi trường vĩ mô liên quan đến thị trường hàng hóa trong nước. Những thông tin về môi trường vĩ mô như: tình hình chính trị, tình hình kinh tế, xu hướng xã hội và văn hóa, trình độ kỹ thuật và công nghệ, môi trường pháp lý, ý thức và những quy định về môi trường của thị trường, giúp doanh nghiệp, nhà kinh doanh hiểu được môi trường mà doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh để đưa ra những chính sách thích hợp. - Nghiên cứu, nắm bắt những thông tin về môi trường vi mô trực tiếp tác động đến thị trường.
Những thông tin về môi trường vi mô: tình hình cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, nhà kinh doanh và các đối thủ, những diễn biến từ khách hàng và các nhà cung cấp, những sản phẩm có thể thay thế và khả năng thâm nhập thị trường của những sản phẩm mới….