UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH KON TUM TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG KON TUM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO DÀNH CHO CÁC NGÀNH, NGHỀ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-CĐCĐ ngày / / 20. của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Kon Tum) Kon Tum, năm 2022 ii MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. iv LỜI GIỚI THIỆU. v Bài 1: GIỚI THIỆU VỀ KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO.
Một số khái niệm. Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Quy trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Giới thiệu về hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ở Việt Nam.
Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ở Việt Nam. 7 Câu hỏi và bài tập thực hành. 12 Bài 2: HÌNH THÀNH, ĐÁNH GIÁ VÀ LỰA CHỌN Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP.
Cơ hội kinh doanh. Ý tưởng khởi nghiệp. Phương pháp hình thành ý tưởng khởi nghiệp. Phương pháp kinh nghiệm.
Phương pháp tìm kiếm trên internet. Phương pháp đối tượng tiêu điểm. Phương pháp động não. Đánh giá và lựa chọn ý tưởng khởi nghiệp (9).
Đánh giá ý tưởng khởi nghiệp. Lựa chọn ý tưởng khởi nghiệp. 25 Câu hỏi và bài tập thực hành. 26 Bài 3: LẬP KẾ HOẠCH KHỞI NGHIỆP.
Ý nghĩa của kế hoạch khởi nghiệp. Nội dung cơ bản của kế hoạch khởi nghiệp (6, 12-14). Phần trang bìa, mục lục. Phần giới thiệu dự án khởi nghiệp.
Phần nội dung dự án. Phần kế hoạch phát triển dự án. 39 Câu hỏi và bài tập thực hành. 41 Bài 4: CÁC KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG CẦN THIẾT TRONG KHỞI NGHIỆP.
Một số kiến thức cần thiết trong khởi nghiệp. Một số kỹ năng cần thiết trong khởi nghiệp. Kỹ năng thuyết trình gọi vốn (pitching). Kỹ năng xây dựng mạng lưới (networking).
46 Câu hỏi và bài tập thực hành. 48 ĐÁP ÁN CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP THỰC HÀNH. 53 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 55 Phụ lục iv TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. v LỜI GIỚI THIỆU Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là khởi nghiệp từ những ý tưởng mới, những mô hình mới, những kết quả khoa học công nghệ mới, sau đó nhanh chóng phát triển thành doanh nghiệp để cạnh tranh toàn cầu. Đây là nhân tố then chốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở một địa phương hay một quốc gia, đặc biệt trong thời đại công nghệ 4. Bất cứ ngành, nghề nào cũng nhằm mục đích tạo ra giá trị cho xã hội và cho bản thân người lao động.
Chính vì lý do đó, Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã trở thành học phần hết sức cần thiết cho học sinh, sinh viên đang theo học bất cứ ngành, nghề nào trong các trường đại học, cao đẳng. Để thực hiện chủ trương “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia” của Nhà nước và tạo môi trường thuận lợi cho người học, Trường Cao đẳng Cộng đồng Kon Tum đưa mô đun Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo vào chương trình đào tạo các ngành, nghề của nhà trường và tổ chức biên soạn giáo trình Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nhằm giúp học sinh, sinh viên của nhà trường không chỉ biết, mà còn hiểu về khởi nghiệp – là tiền đề cần thiết để làm khởi nghiệp, tạo ra giá trị đổi mới, sáng tạo cho bản thân người học và cho xã hội. Giáo trình này gồm 4 bài Bài 1 Giới thiệu về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Bài 2 Hình thành, đánh giá và lựa chọn ý tưởng khởi nghiệp Bài 3 Lập kế hoạch khởi nghiệp Bài 4 Một số kiến thức và kỹ năng cần thiết trong khởi nghiệp Mặc d đã có nhiều cố g ng, song do thời gian có hạn, ch c ch n không tránh kh i những thiếu sót, nhóm tác giả mong nhận được những ý kiến góp ý để giáo trình hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn Kon Tum, tháng 6 năm 2022 THAM GIA BIÊN SOẠN 1.
Trần Thị Th nh Th nh, Thành vi n 1 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN TÊN MÔ ĐUN: KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO THÔNG TIN CHUNG VỀ MÔ ĐUN Mã mô đun: 61152010 Thời gi n thực hiện mô đun: 45 giờ (lý thuyết: 15 giờ; thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 28 giờ; kiểm tra: 2 giờ). Vị trí, tính chất, ý nghĩ và v i trò củ mô đun: - Vị trí: Được bố trí giảng dạy sau các môn học/mô đun chung trong chương trình đào tạo các ngành, nghề trình độ cao đẳng của Trường Cao đẳng Cộng đồng Kon Tum. - Tính chất: Là mô đun mang tính tích hợp. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mô đun Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trang bị cho người học những kiến thức nền tảng về đổi mới sáng tạo, tinh thần khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh, từ đó nâng cao nhận thức của người học, góp phần hình thành các kỹ năng cần thiết, tư duy đúng đắn trong lựa chọn nghề nghiệp và sáng tạo giá trị sau khi hoàn thành khóa học.
Mục ti u củ mô đun: 1. Về kiến thức: - Trình bày được các khái niệm cơ bản trong lĩnh vực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. - Mô tả được các phương pháp hình thành ý tưởng khởi nghiệp; cách thức đánh giá và lựa chọn ý tưởng khởi nghiệp. - Liệt kê được các nội dung cơ bản của một kế hoạch khởi nghiệp.
- Xác định được các kiến thức và kỹ năng cần thiết trong khởi nghiệp. Về kỹ năng: - Hình thành được ý tưởng khởi nghiệp của cá nhân. 2 - Thực hiện đúng cách thức đánh giá và lựa chọn ý tưởng khởi nghiệp. - Xây dựng được một kế hoạch khởi nghiệp đúng chuẩn.
- Thuyết trình gọi vốn cho dự án khởi nghiệp một cách đạt yêu cầu. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Nhận thức tổng quan về hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, từ đó hình thành thái độ ứng xử đúng đắn, nâng cao khả năng thành công trong khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; - Chủ động, sáng tạo trong học tập cũng như trong công việc và có trách nhiệm với quyết định của bản thân; - Có thái độ làm việc nghiêm túc và đạo đức trong kinh doanh. NỘI DUNG CỦA MÔ ĐUN 3 BÀI 1: GIỚI THIỆU VỀ KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO Mã bài: KN01 Lê Văn Cẩm Thoa GIỚI THIỆU Bài học Giới thiệu về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cung cấp các kiến thức cơ bản giúp người học hiểu được các thuật ngữ chuyên môn về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời giúp người học có cái nhìn tổng quan về hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, từ đó hình thành thái độ ứng xử đúng đắn, nâng cao khả năng thành công khi tham gia khởi nghiệp. MỤC TIÊU Sau khi học xong bài học này, người học có khả năng - Trình bày được một số khái niệm cơ bản trong khởi nghiệp đổi mới sáng tạo như: Kinh doanh, doanh nghiệp, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
- Mô tả được các bước trong quy trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. - Đánh giá được tổng quan hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, từ đó hình thành thái độ ứng xử đúng đắn, nâng cao khả năng thành công khi khởi nghiệp. Một số khái niệm 1. Kinh doanh Kinh doanh: Là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả công đoạn của quá trình từ đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận (1).
Ví dụ: Kinh doanh nhà hàng – khách sạn, kinh doanh bất động sản, kinh doanh điện thoại di động, kinh doanh sản xuất đồ chơi trẻ em, kinh doanh dịch vụ du lịch,. Doanh nghiệp Doanh nghiệp: Là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh (1). Ví dụ: Công ty trách nhiệm hữu hạn Du lịch Ngọc Linh Kon Tum, Công ty cổ phần Sâm dây Kon Tum, Doanh nghiệp tư nhân Hoàng Trâm Kon Tum,. Doanh nghiệp xã hội: Là doanh nghiệp được thành lập nhằm mục đích giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường vì lợi ích cộng đồng; sử dụng ít nhất 51 tổng lợi nhuận hằng năm của doanh nghiệp để tái đầu tư nhằm thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường như đã đăng ký (1).
Ví dụ: Trung tâm dạy nghề nhân đạo KOTO, Công ty cổ phần doanh nghiệp xã hội Revival Waste, Doanh nghiệp xã hội toàn cầu Gcoop. Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là quá trình khởi nghiệp dựa trên ý tưởng sáng tạo, tạo ra sản phẩm mới; hoặc sản phẩm cũ nhưng có điểm khác biệt nổi trội, ưu việt hơn so với những sản phẩm, dịch vụ đã từng có trên thị trường và có khả năng phát triển nhanh chóng, vượt bậc (2). Ví dụ: Từ ý tưởng giải phóng sức lao động của phụ nữ đối với công việc nhà, người ta chế tạo ra robot hút bụi kết hợp lau nhà, máy rửa chén tự động… Hoặc để khắc phục vấn đề thực phẩm chiên bằng dầu có hại cho sức khỏe, các nhà sản xuất tạo ra sản phẩm mới là nồi chiên không dầu… Theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo là doanh nghiệp nhỏ và vừa được thành lập để thực hiện ý tưởng trên cơ sở khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới và có khả năng tăng trưởng nhanh (3). Quy trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hiểu một cách dễ hình dung, quy trình khởi nghiệp giống như quá trình trồng một cây táo, bạn phải chuẩn bị từ lúc có ý định trồng cây, trồng cây giống, 5 chăm bón đến khi hái được quả.
Đó là cả một quá trình và gần như không thể làm theo kiểu “đi tắt đón đầu”. Một quy trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thường gồm 9 bước cơ bản như sau: Bảng 1. Quy trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (4) TT T n ước Nội dung Các nội dung chính gồm có: Trình độ, kinh nghiệm chuyên môn, công việc hiện tại, khả năng tài chính, gia đình, mối quan hệ, ….