CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MẠNG XÃ HỘI TIKTOK VÀ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 1. Tổng quan về mạng xã hội TikTok 1. Khái niệm mạng xã hội Mạng xã hội là một khái niệm đã được rất nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước định nghĩa dưới nhiều góc độ khác nhau. Theo Boyd và Ellison (2007) định nghĩa, mạng xã hội là các dịch vụ dựa trên web cho phép cá nhân xây dựng một hồ sơ công khai hoặc công khai trong một hệ thống giới hạn, công khai một danh sách các người dùng khác mà họ đã có mối quan hệ, và xem và đi qua danh sách các kết nối được tạo ra bởi những người khác trong hệ thống của họ.
[10] Theo tác giả Phạm Thị Kim Oanh (2021), mạng xã hội là một nền tảng trực tuyến, là nơi mà mọi người có thể xây dựng các mối quan hệ ảo với những người có chung tính cách, sở thích, nghề nghiệp,… hoặc với cả những người có mối quan hệ ngoài đời thực. [11] Tại Việt Nam, tại Khoản 22 Điều 3 Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, mạng xã hội (social network) là hệ thống thông tin cung cấp cho cộng đồng người sử dụng mạng các dịch vụ lưu trữ, cung cấp, sử dụng, tìm kiếm, chia sẻ và trao đổi thông tin với nhau, bao gồm dịch vụ tạo trang thông tin điện tử cá nhân, diễn đàn (forum), trò chuyện (chat) trực tuyến, chia sẻ âm thanh, hình ảnh và các hình thức dịch vụ tương tự khác. [12] Cho tới hiện nay, vẫn chưa có khái niệm chính thức cho “mạng xã hội”, nhưng qua nhiều định nghĩa dưới góc nhìn của các nhà nghiên cứu, chúng ta có thể hiểu mạng xã hội chính là một nền tảng trực tuyến giúp mọi người có thể kết nối với nhau và xây dựng các mối quan hệ “ảo” giúp mọi người chia sẻ và trao đổi thông tin với nhau 1 1. Giới thiệu chung về mạng xã hội TikTok và đặc điểm của mạng xã hội TikTok 1.
Mạng xã hội TikTok TikTok được thành lập vào năm 2016 bởi ByteDance, một công ty công nghệ internet đa quốc gia có trụ sở chính tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây được coi là phiên bản quốc tế của Douyin, một ứng dụng video ngắn phổ biến tại Trung Quốc cho phép người dùng tạo, chia sẻ và xem các video có độ dài từ 3 đến 60 giây, với nhiều tính năng như thêm nhạc, hiệu ứng, bộ lọc, … [13] Theo thống kê của trang statista.com, TikTok đã đạt hơn 3 tỷ lượt tải xuống trên toàn cầu vào năm 2023, và tạo ra khoảng 9.4 tỷ USD doanh thu. [14] Hiện tại, Giám đốc điều hành của TikTok là ông Shou Zi Chew, một nhà đầu tư và doanh nhân người Singapore. Mạng xã hội TikTok thu hút được đông đảo giới trẻ sử dụng.
Đây là nơi khởi đầu của nhiều xu hướng, thách thức, meme, và nội dung sáng tạo trên mạng xã hội. TikTok cũng là nền tảng cho nhiều người nổi tiếng, nghệ sĩ, nhà sản xuất nội dung, và thương hiệu để thể hiện bản thân, kết nối với khán giả, và tạo ra giá trị. Đặc điểm của ứng dụng mạng xã hội TikTok TikTok là một ứng dụng mạng xã hội cho phép người dùng tạo và chia sẻ các video ngắn, thường có âm nhạc, hài hước hoặc sáng tạo. Ứng dụng này có nhiều đặc điểm nổi bật, như: - Cho phép người dùng chỉnh sửa video bằng các bộ lọc, hiệu ứng, chèn văn bản, thêm nhãn dán và biểu tượng cảm xúc.
- Cung cấp một thư viện âm nhạc khổng lồ, bao gồm các bài hát, nhạc nền, remix và mashup từ nhiều thể loại và nguồn khác nhau. - Tạo ra một cộng đồng sôi động, nơi người dùng có thể tương tác với nhau qua các tính năng như bình luận, thích, theo dõi, chia sẻ và tham gia các thử thách, hashtag và trào lưu trên ứng dụng. - Hỗ trợ nhiều ngôn ngữ và thị trường khác nhau, với các phiên bản địa phương hóa cho các quốc gia và khu vực khác nhau. - Tích hợp với các ứng dụng và nền tảng khác, như Instagram, Facebook, YouTube, Snapchat và nhiều hơn nữa.
2 Đây là một ứng dụng giải trí và sáng tạo, mang lại cho người dùng một trải nghiệm thú vị và đa dạng. Ứng dụng này cũng có thể giúp người dùng phát triển kỹ năng biểu diễn, giao tiếp và kết nối với cộng đồng. Quá trình phát triển của mạng xã hội TikTok tại Việt Nam Hình 1. Số lượng người dùng Tiktok tại Việt Nam giai đoạn 2020 – 2023 Nguồn: Statista.com TikTok đã bắt đầu có mặt tại Việt Nam từ năm 2016 và nhanh chóng thu hút được sự quan tâm và yêu thích của nhiều người dùng, đặc biệt là giới trẻ.
Từ đó đến nay, mạng xã hội này đã liên tục phát triển và mở rộng tại Việt Nam, với nhiều hoạt động và chiến dịch nhằm tăng cường sự hiện diện và tương tác của ứng dụng này. Ví dụ, TikTok đã tổ chức các cuộc thi, sự kiện, hợp tác với các nghệ sĩ, nhà sản xuất nội dung, thương hiệu và cơ quan truyền thông, cũng như tham gia vào các hoạt động từ thiện và xã hội. Bằng cách cập nhật và đa dạng hóa nội dung, tính năng và giao diện của ứng dụng đáp ứng được nhu cầu và xu hướng của người dùng Việt Nam. Ví dụ: TikTok đã hỗ trợ nhiều ngôn ngữ, bao gồm tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Hàn, tiếng Nhật, … Bên cạnh đó TikTok cũng đã thêm nhiều thể loại và chủ đề video, như hài, thể thao, âm nhạc, văn hóa, giáo dục, du lịch, … 3 Số lượng người dùng mạng xã hội này liên tục được mở rộng qua các năm.
Theo dữ liệu được thu thập từ trang statista.com, đến Quý 2 năm 2023, TikTok đã có khoảng 72.6 triệu người sử dụng Việt Nam. Tiềm năng của Mạng xã hội TikTok TikTok tiếp tục là nền tảng tương tác hàng đầu với sức hút mạnh mẽ trên thị trường mạng xã hội của mình. Tại nhiều quốc gia và khu vực, TikTok đã trở thành ứng dụng có thời gian sử dụng của người dùng cao nhất. Thống kê cho thấy người dùng TikTok ở Mỹ dành trung bình 95 phút cho video ngắn mỗi ngày, nhiều hơn hẳn việc vào Twitter, Facebook, Instagram [15].
Thống kê từ Statista vào tháng 1 năm 2023 chỉ ra rằng Việt Nam có lượng người dùng TikTok lớn thứ hai trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, với gần 50 triệu người dùng tham gia vào nền tảng này. Người dùng TikTok tại Việt Nam đã dành 32% thời gian tương tác trên mạng xã hội TikTok. Trong khi đó, Facebook và Instagram chỉ chiếm 20% thời gian tương tác trực tuyến. [14] Shoppertainment – sự kết hợp giữa mua sắm và giải trí – đã không còn là xu hướng quá xa lạ trong thói quen mua hàng của người tiêu dùng trên TikTok.
Báo cáo của Boston Consulting Group (BCG) cho biết, giá trị thị trường dự kiến của Shoppertainment sẽ đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2025, tăng từ 500 tỷ USD trong năm 2022 [16]. Điển hình cho sự kết hợp này là sự hợp tác giữa rất nhiều thương hiệu lớn như L’Oreal, Oppo, P&G, Nerman, TH True Milk,… với TikTok Shop và ghi nhận những kết quả kinh doanh tích cực. Cơ chế tiếp cận và tương tác mạnh mẽ của TikTok đã cho phép các thương hiệu kết nối với người tiêu dùng theo những cách sáng tạo, tạo ra nhận thức về thương hiệu và thúc đẩy tăng trưởng doanh số. Mạng xã hội TikTok cũng được nhận định là “miền đất hứa” cho hoạt động Marketing Online.
Như cách các mạng xã hội khác đang phát triển và bội thu, quảng cáo TikTok được coi công cụ quảng cáo vô cùng hiệu quả đối với các doanh nghiệp. Những thương hiệu cao cấp như Dior, Michael Kors hay Adidas cũng đã từng thử nghiệm trên TikTok. Kết quả là họ đã tăng được cả độ nhận diện thương hiệu cũng như mức độ yêu thích dành cho thương hiệu. 4 Trong tương lai, TikTok định hướng trở thành Mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích cho người dùng cả về mảng kinh doanh, bán hàng, Marketing, giáo dục, học tập,.
Điều này mở ra cơ hội lớn đối với các doanh nghiệp và người dùng nếu biết tận dụng tiềm năng từ Mạng xã hội này mang lại. Tổng quan về hoạt động học tập của sinh viên 1. Khái niệm học tập Học tập là hoạt động sống, hoạt động đó dẫn người học hướng tới tri thức, kỹ năng, hình thành nhân cách, phát triển và hoàn thiện nhân cách của mình [17]. Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học định nghĩa: Học tập là học và luyện tập để hiểu biết, để có kỹ năng [18].
Học tập là một quá trình tích cực, theo đó người học được truyền thụ lần lượt những nội dung, khối kiến thức tương đối lớn theo một lộ trình đã được thiết kế, kiểm duyệt trước đó cho từng chủ đề học tập và cho từng khóa học khác nhau [19]. Nhìn chung, học tập là quá trình nâng cao hiểu biết của cá nhân, hoạt động học tập của sinh viên là hoạt động nâng cao hiểu biết của sinh viên về các lĩnh vực chuyên môn mà sinh viên theo học tại cơ sở giáo dục đại học. Vai trò của học tập - Học tập cung cấp kiến thức và kỹ năng cho bản thân Trong quá trình học, người tham gia học tập được tiếp cận với kiến thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau. Ở bậc phổ thông, học sinh được học tập những kiến thức khoa học và xã hội cơ bản.
Còn ở bậc đại học, việc học đã được mở rộng ra với việc sinh viên sẽ phải học tập các kiến thức liên quan đến chuyên ngành và kiến thức xã hội nhằm phục vụ cho nhu cầu và đời sống của bản thân và cộng đồng. Thông qua quá trình học tập, sinh viên có cơ hội phát triển các kỹ năng quan trọng, nó mang lại sự hiểu biết, khả năng vận dụng và tự phát triển, là sự chuẩn bị cho thành công trong cuộc sống và sự nghiệp sau này của sinh viên. - Học để có tư duy, tiếp thu nền tri thức tiên tiến của nhân loại và phát triển đất nước Với sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật ngày nay, việc học không đơn thuần là nạp kiến thức từ một phía mà còn là tư duy khoa học tốt để có thể 5 tiếp thu những tri thức tinh hoa và những tiến bộ của thời đại. Thông qua quá trình học tập từ phía thầy cô, bạn bè, sách báo, điện tử,… sinh viên được thách thức tư duy và khám phá các khía cạnh mới của tri thức.