Giáo Trình Khoa Học Hàng Hóa: Tài Liệu Đào Tạo Ngành Thương Mại Điện Tử

Giáo trình khoa học hàng hóa ngành thương mại điện tử cao đẳng cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực thương mại điện tử.

• Người hướng dẫn: Ths. Bùi Thùy Linh
• Trường học: Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học hàng hóa
• Đề tài: Giáo Trình Khoa Học Hàng Hóa: Nâng Cao Kiến Thức Thương Mại Điện Tử
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TÀNG QUAN VÀ KHOA HỌC HÀNG HÓA
• 1.1. Khái niệm, phân loại hàng hóa
• 1.2. Phân loại hàng hóa
• 1.3. Hệ thống mã số, mã vạch
• 1.4. Mặt hàng và cấu cấu mặt hàng
• 1.5. Cơ cấu mặt hàng. Các quy định về ghi nhãn hàng hóa
• 2. CHƯƠNG 2: CHẤT LƯỢNG HÀNG HÓA
• 2.1. Mặt số khái niệm và yêu cầu cơ bản đối với chất lượng hàng hóa
• 2.2. Yêu cầu chung đối với chất lượng hàng hóa
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu chất lượng hàng hóa
• 2.4. Các chỉ tiêu chức năng công dụng
• 2.5. Các chỉ tiêu Ecgomic
• 2.6. Các chỉ tiêu thẩm mỹ
• 2.7. Các chỉ tiêu về kinh tế và xã hội
• 2.8. Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng hàng hóa
• 2.9. Thiết kế sản phẩm
• 2.10. Nguyên vật liệu
• 2.11. Quá trình sản xuất
• 2.12. Yếu tố con người, tổ chức
• 2.13. Các yếu tố gây biến động chất lượng hàng hóa và các phương pháp chăm sóc bảo quản hàng hóa
• 2.14. Các biện pháp chăm sóc và bảo quản hàng hóa
• 3. CHƯƠNG 3: TIÊU CHUẨN VÀ QUY CHUẨN KỸ THUẬT
• 3.1. Khái niệm tiêu chuẩn
• 3.2. Hệ thống tiêu chuẩn và các loại tiêu chuẩn
• 3.3. Quy chuẩn kỹ thuật
• 3.4. Khái niệm quy chuẩn kỹ thuật
• 3.5. Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và các loại quy chuẩn kỹ thuật
• 3.6. Xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật
• 3.7. Xây dựng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật
• 3.8. Áp dụng và đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC TRƯNG CỦA MẶT SẢ NHÓM HÀNG
• 4.1. Đặc trưng nhóm hàng dệt may, giày dép, đồ gỗ
• 4.2. Hàng giày dép
• 4.3. Đặc trưng nhóm hàng silicat, kim khí, phương tiện đi lại, đồ điện gia dụng
• 4.4. Hàng kim khí
• 4.5. Hàng phương tiện đi lại. Hàng đồ điện gia dụng
• 4.6. Đặc trưng nhóm hàng nhiên liệu và hóa chất dân dụng, hàng thực phẩm
• 4.7. Hàng nhiên liệu và hóa chất dân dụng. Hàng thực phẩm

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Trình Khoa Học Hàng Hóa

Giáo trình Khoa Học Hàng Hóa là tài liệu quan trọng trong việc nâng cao kiến thức về thương mại điện tử. Tài liệu này cung cấp những kiến thức cơ bản và chuyên sâu về hàng hóa, từ khái niệm đến phân loại và quản lý hàng hóa. Việc hiểu rõ về hàng hóa giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình kinh doanh và đáp ứng nhu cầu của thị trường. Giáo trình được biên soạn nhằm phục vụ cho việc đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực thương mại điện tử.

1.1. Khái Niệm Về Khoa Học Hàng Hóa

Khoa học hàng hóa nghiên cứu về các sản phẩm và dịch vụ, từ đó giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về nhu cầu của người tiêu dùng. Việc nắm vững khái niệm này là rất cần thiết để phát triển các chiến lược kinh doanh hiệu quả.

1.2. Vai Trò Của Hàng Hóa Trong Thương Mại Điện Tử

Hàng hóa đóng vai trò trung tâm trong thương mại điện tử. Chúng không chỉ là sản phẩm được giao dịch mà còn là yếu tố quyết định sự thành công của các chiến lược marketing và bán hàng trực tuyến.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Hàng Hóa Hiện Nay

Quản lý hàng hóa trong thương mại điện tử gặp nhiều thách thức, từ việc theo dõi tồn kho đến đảm bảo chất lượng sản phẩm. Các doanh nghiệp cần phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gia tăng và yêu cầu của khách hàng ngày càng cao. Việc không quản lý tốt hàng hóa có thể dẫn đến mất mát doanh thu và uy tín thương hiệu.

2.1. Vấn Đề Tồn Kho Trong Thương Mại Điện Tử

Tồn kho không được quản lý hiệu quả có thể dẫn đến tình trạng thiếu hàng hoặc thừa hàng, gây lãng phí và ảnh hưởng đến lợi nhuận. Do đó, việc áp dụng các công nghệ quản lý tồn kho là rất cần thiết.

2.2. Đảm Bảo Chất Lượng Hàng Hóa

Chất lượng hàng hóa là yếu tố quyết định sự hài lòng của khách hàng. Doanh nghiệp cần có các biện pháp kiểm soát chất lượng chặt chẽ để đảm bảo sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn.

III. Phương Pháp Quản Lý Hàng Hóa Hiệu Quả

Để quản lý hàng hóa hiệu quả trong thương mại điện tử, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp hiện đại như quản lý tồn kho tự động, phân tích dữ liệu và tối ưu hóa quy trình logistics. Những phương pháp này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

3.1. Sử Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Hàng Hóa

Công nghệ giúp doanh nghiệp theo dõi hàng hóa một cách chính xác và nhanh chóng. Việc áp dụng phần mềm quản lý hàng hóa sẽ giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Logistics

Quy trình logistics hiệu quả giúp giảm chi phí vận chuyển và thời gian giao hàng. Doanh nghiệp cần xem xét các phương thức vận chuyển và lựa chọn đối tác logistics phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Khoa Học Hàng Hóa

Giáo trình Khoa Học Hàng Hóa không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong thương mại điện tử. Các doanh nghiệp có thể áp dụng kiến thức từ giáo trình để cải thiện quy trình kinh doanh và nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.1. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Khách Hàng

Việc hiểu rõ về hàng hóa giúp doanh nghiệp cung cấp dịch vụ khách hàng tốt hơn, từ đó tăng cường sự hài lòng và trung thành của khách hàng.

4.2. Tăng Cường Hiệu Quả Kinh Doanh

Áp dụng kiến thức từ giáo trình giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và phân phối, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và giảm chi phí.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Khoa Học Hàng Hóa

Tương lai của Khoa Học Hàng Hóa trong thương mại điện tử hứa hẹn sẽ có nhiều phát triển mới. Các doanh nghiệp cần tiếp tục cập nhật kiến thức và áp dụng công nghệ mới để duy trì sự cạnh tranh. Việc nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực này sẽ giúp doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi của thị trường.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Trong Thương Mại Điện Tử

Thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ với sự gia tăng của các nền tảng trực tuyến. Doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng này để không bị bỏ lại phía sau.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Sáng Tạo

Đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp phát triển bền vững. Việc áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Khoa học hàng hóa (Mã môn học: MH09) là tài liệu học tập chuyên ngành được biên soạn bởi ThS. Bùi Thùy Linh, phát hành theo Quyết định số 389ĐT/QĐ-CĐXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1. Môn học được bố trí giảng dạy tại học kỳ I của chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng và Trung cấp ngành Thương mại điện tử, sau khi người học hoàn thành môn Giáo dục chính trị. Nội dung giáo trình được thiết kế thống nhất theo khung chương trình quy định của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Mục tiêu học tập của giáo trình bao gồm ba nhóm chuẩn đầu ra chính:

• Kiến thức: Trình bày hệ thống lý luận cơ bản về hàng hóa, phân loại hàng hóa, hệ thống mã số - mã vạch (EAN/GTIN), cơ cấu mặt hàng, các quy định pháp lý về ghi nhãn hàng hóa; phân tích hệ thống chỉ tiêu chất lượng, các yếu tố ảnh hưởng và biến động chất lượng; nắm vững hệ thống tiêu chuẩn (TCVN, TCCS), quy chuẩn kỹ thuật (QCVN, QCĐP) và đặc trưng kỹ thuật của các nhóm hàng công nghiệp tiêu dùng, thực phẩm.
• Kỹ năng: Đọc và tính toán mã số, mã vạch; nhận biết thông tin ghi nhãn bắt buộc; phân tích các yếu tố gây biến động chất lượng để thực hiện quy trình bảo quản kho bãi; nhận biết và tra cứu tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; đánh giá cảm quan chất lượng đối với các nhóm hàng dệt may, giày dép, đồ gỗ, silicat, kim khí, điện gia dụng, hóa chất và thực phẩm.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành khả năng tự định hướng, thích nghi trong môi trường quản lý hàng hóa, tự tích lũy kiến thức chuyên môn phục vụ hoạt động kinh doanh thương mại.

Cấu trúc giáo trình gồm 4 chương, đi từ lý luận đại cương về quản lý và mã hóa hàng hóa, phương pháp luận đánh giá chất lượng, hệ thống văn bản pháp chuẩn kỹ thuật, đến việc khảo sát đặc tính cụ thể của từng nhóm ngành hàng lưu thông thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình được triển khai tuần tự qua 4 chương chuyên đề:

flowchart TD
    C1["Chương 1: Tổng quan về khoa học hàng hóa\n(Khái niệm, Phân loại, Mã số mã vạch, Mặt hàng, Ghi nhãn)"] --> C2["Chương 2: Chất lượng hàng hóa\n(Hệ thống chỉ tiêu, Yếu tố ảnh hưởng, Biến động, Bảo quản)"]
    C2 --> C3["Chương 3: Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật\n(TCVN, TCCS, QCVN, QCĐP, Đánh giá sự phù hợp)"]
    C3 --> C4["Chương 4: Đặc trưng một số nhóm hàng\n(Dệt may, Giày dép, Đồ gỗ, Silicat, Kim khí, Thực phẩm)"]

• Chương 1: Tổng quan về khoa học hàng hóa
  Cung cấp định nghĩa sản phẩm và hàng hóa dựa trên Tiêu chuẩn Việt Nam ISO 8420 và Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007. Trình bày phương pháp phân loại một bậc (phân loại giản đơn) và phân loại nhiều bậc (phân loại hệ thống dạng hình cây từ 5 đến 7 bậc: ngành, phân ngành, nhóm, phân nhóm, dạng, phân dạng, trong đó xác định rõ bậc cơ sở). Phân tích hệ thống mã hóa thương phẩm toàn cầu GTIN, cấu tạo chi tiết mã EAN-13 (gồm 3 chữ số mã quốc gia – Việt Nam là 893, 5 số mã doanh nghiệp, 4 số mã mặt hàng, 1 số kiểm tra C), mã rút gọn EAN-8 và thuật toán tính số kiểm tra. Phân tích thuộc tính mặt hàng theo chiều rộng, chiều dài, chiều sâu; cơ sở thiết lập cơ cấu mặt hàng hợp lý; các quy định bắt buộc về nội dung, vị trí, kích thước, ngôn ngữ của nhãn hàng hóa theo Nghị định 89/2006/NĐ-CP.

• Chương 2: Chất lượng hàng hóa
  Phân tích định nghĩa chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000, Nghị định 179/2004/NĐ-CP và Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007; làm rõ hai thuộc tính cơ bản là tính không gian và tính thời gian của chất lượng. Thiết lập hệ thống 4 nhóm chỉ tiêu chất lượng: chỉ tiêu chức năng công dụng (mức độ hoàn thành về lượng/chất, chức năng bổ trợ, độ tin cậy, thao tác vận hành); chỉ tiêu Ecgonomic (kích thước nhân trắc học, độ an toàn điện/nhiệt/hóa học/sinh học, sự phù hợp tâm sinh lý); chỉ tiêu thẩm mỹ (kết cấu, bố cục, họa tiết, màu sắc); chỉ tiêu kinh tế - xã hội (hiệu suất sử dụng, chi phí vận hành, giá thành). Phân tích 4 nhóm yếu tố quyết định chất lượng (thiết kế, nguyên vật liệu, quá trình sản xuất thủ công hoặc tự động hóa, yếu tố tổ chức - con người). Phân tích 5 nhóm tác nhân gây suy giảm chất lượng: độ ẩm không khí ($W_{td}$, $W_{bh}$, độ ẩm tương đối), nhiệt độ, thành phần không khí, ánh sáng và vi sinh vật/thời gian. Trình bày 3 nguyên tắc bảo quản (khoa học, kinh tế, liên tục) cùng 3 hướng công nghệ xử lý bảo quản.

• Chương 3: Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật
  Hệ thống hóa khung pháp lý theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006 và Hiệp định TBT của WTO. Phân biệt bản chất tự nguyện áp dụng của tiêu chuẩn (Tiêu chuẩn quốc gia TCVN, Tiêu chuẩn cơ sở TCCS, tiêu chuẩn quốc tế ISO, IEC, CAC, tiêu chuẩn khu vực EN, tiêu chuẩn nước ngoài DIN, ANSI, BSI) với bản chất bắt buộc áp dụng của quy chuẩn kỹ thuật (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN, Quy chuẩn kỹ thuật địa phương QCĐP). Phân loại 5 nhóm tiêu chuẩn (tiêu chuẩn cơ bản, tiêu chuẩn thuật ngữ, tiêu chuẩn yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn phương pháp thử, tiêu chuẩn ghi nhãn - bao gói - vận chuyển - bảo quản) và 5 nhóm quy chuẩn (quy chuẩn chung, an toàn, môi trường, quá trình, dịch vụ). Trình bày trình tự xây dựng, phương thức áp dụng, thủ tục đánh giá sự phù hợp, cấp dấu hợp chuẩn và dấu hợp quy.

• Chương 4: Đặc trưng một số nhóm hàng
  Mô tả tính chất kỹ thuật và phân loại các nhóm hàng hóa phổ biến trên thị trường: nhóm dệt may - giày dép - đồ gỗ (phân loại xơ dệt tự nhiên từ xenlulô, protêin, khoáng chất vô cơ; xơ hóa học gồm xơ nhân tạo tái chế từ xenlulô và xơ tổng hợp từ dầu mỏ/khí đốt); nhóm silicat, kim khí, phương tiện đi lại, đồ điện gia dụng; nhóm nhiên liệu, hóa chất dân dụng và nhóm hàng thực phẩm.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Nội dung giáo trình hình thành nền tảng lý thuyết thông qua:

1. Lý thuyết giá trị sử dụng và bản chất hàng hóa: Xác lập mối liên hệ giữa các thuộc tính tự nhiên của sản phẩm với khả năng thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng thông qua trao đổi thương mại.
2. Khung pháp chuẩn và tiêu chuẩn hóa: Hệ thống hóa các quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007, Nghị định 89/2006/NĐ-CP về nhãn hàng hóa và các chuẩn mực ISO (ISO 8420, ISO 9000).
3. Cơ chế biến đổi lý - hóa - sinh học của vật liệu: Giải thích định lượng các hiện tượng suy giảm phẩm cấp hàng hóa dưới tác động của các thông số môi trường ($W$, $t^\circ$, ánh sáng, vi sinh vật).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Thực hiện chính xác quy trình tính toán số kiểm tra mã vạch EAN; tra cứu và giải mã mã số quốc gia, mã doanh nghiệp, mã mặt hàng; nhận diện và phân loại cấu trúc xơ sợi dệt.
• Kỹ năng phân tích và thẩm định: Đối chiếu các thông tin trên nhãn thương phẩm với quy định pháp luật hiện hành theo từng nhóm sản phẩm cụ thể; phân tích các chỉ tiêu Ecgonomic và tính năng công dụng của thiết bị kỹ thuật.
• Kỹ năng thực hành nghiệp vụ: Thiết lập các phương án kỹ thuật kiểm soát môi trường kho bãi (nhiệt độ, độ ẩm) nhằm hạn chế hư hỏng cơ học và sinh hóa; thực hiện đánh giá cảm quan chất lượng đối với hàng hóa tiêu dùng.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo hướng kết hợp giữa cơ sở lý luận kinh tế - kỹ thuật với thực hành quản trị hàng hóa thực tế:

flowchart LR
    A["Học phần Lý luận & Pháp lý\n(Khái niệm, Luật, Tiêu chuẩn)"] --> B["Thực hành Nghiệp vụ\n(Giải mã EAN, Đọc nhãn, Kiểm tra kho)"]
    B --> C["Đánh giá & Tự học\n(Câu hỏi ôn tập, Khảo sát thị trường)"]

• Phương pháp sư phạm: Áp dụng phương pháp diễn dịch từ các nguyên lý khoa học tự nhiên, văn bản pháp luật sang các tình huống xử lý hàng hóa cụ thể. Nội dung giảng dạy đan xen giữa định nghĩa thuật ngữ, công thức tính toán và các bảng phân loại tiêu chuẩn.
• Hệ thống câu hỏi ôn tập: Kết thúc mỗi chương, giáo trình cung cấp hệ thống câu hỏi tổng hợp mang tính chất hệ thống hóa và vận dụng:
  • Chương 1 (5 câu): Yêu cầu trình bày khái niệm, cơ sở phân loại, hệ thống mã số mã vạch EAN, cơ cấu mặt hàng và quy định ghi nhãn.
  • Chương 2 (5 câu): Đòi hỏi phân tích hệ thống chỉ tiêu chất lượng, các yếu tố ảnh hưởng, cơ chế biến động chất lượng và các biện pháp bảo quản kèm ví dụ thực tế.
  • Chương 3 (6 câu): Yêu cầu so sánh, phân biệt tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, phân tích hệ thống TCVN/QCVN và các phương thức đánh giá sự phù hợp.
• Bài tập thực hành: Người học rèn luyện kỹ năng giải bài toán xác định số kiểm tra $C$ trong mã EAN-13/EAN-8; thực hành phân tích nhãn mác thực tế của các sản phẩm nhập khẩu và lưu thông nội địa (như ô tô, xe máy, thực phẩm, chất tẩy rửa); phân loại các nhóm hàng hóa theo bậc cơ sở.
• Phương pháp đánh giá: Đánh giá kết quả học tập thông qua khả năng tái hiện định nghĩa, độ chính xác trong tính toán mã số, mức độ hiểu biết về tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực nhận diện, phân tích các chỉ tiêu chất lượng hàng hóa.
• Hướng dẫn tự học: Người học cần kết hợp đọc giáo trình với việc tra cứu các văn bản pháp quy (Luật Tiêu chuẩn 2006, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa 2007), khảo sát thực tế các chuỗi bán lẻ, siêu thị để phân tích cấu trúc nhãn hàng hóa và cách thức bố trí mã vạch.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính pháp lý và tiêu chuẩn hóa chuẩn mực: Giáo trình tích hợp các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và các chuẩn mực quốc tế:
  • Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa ngày 21/11/2007.
  • Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật ngày 29/06/2006.
  • Nghị định số 89/2006/NĐ-CP ngày 30/08/2006 về ghi nhãn hàng hóa.
  • Nghị định số 179/2004/NĐ-CP về quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng hóa.
  • Các hệ thống tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn Việt Nam ISO 8420, ISO 9000, tiêu chuẩn quốc tế EAN/GTIN và Hiệp định TBT của WTO.
• Tích hợp quản trị mã số mã vạch phục vụ chuyển đổi số: Cung cấp chi tiết thông số kỹ thuật của mã vạch EAN-13 (chiều dài tiêu chuẩn 37,29 mm, chiều cao 25,93 mm) và EAN-8 (chiều dài 26,73 mm, chiều cao 21,31 mm), hệ số phóng đại từ 0,8 đến 2,0; đóng vai trò làm cơ sở cho việc nhập liệu, quản trị kho hàng tự động và vận hành sàn thương mại điện tử.
• Chi tiết hóa quy định ghi nhãn theo ngành hàng: Cung cấp bảng danh mục nội dung bắt buộc riêng biệt cho từng nhóm sản phẩm: lương thực, thực phẩm, giống cây trồng/vật nuôi, đồ chơi trẻ em, dệt may/da giày, đồ gỗ/sành sứ/thủy tinh, sản phẩm điện/điện tử/cơ khí, ô tô, mô tô xe máy, xe đạp và hóa chất tẩy rửa.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên:
  • Sinh viên trình độ Cao đẳng và học sinh trình độ Trung cấp ngành Thương mại điện tử.
  • Học viên các khối ngành Kinh doanh thương mại, Logistics, Quản trị kinh doanh, Quản lý kho vận và Chuỗi cung ứng tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết:
  • Người học bắt đầu học phần MH09 tại kỳ học thứ I sau khi học xong môn Giáo dục chính trị.
  • Cần nắm vững các kiến thức khoa học tự nhiên cơ bản (Vật lý, Hóa học, Sinh học) ở bậc trung học phổ thông để tiếp thu các nội dung về biến tính vật liệu và điều kiện môi trường lưu kho.
• Giảng viên: Sử dụng làm giáo trình chính khóa để thiết kế đề cương chi tiết môn học, biên soạn giáo án, ra đề thi, xây dựng bài tập tình huống về kiểm soát chất lượng và mã hóa sản phẩm.
• Cán bộ chuyên môn tham khảo: Nhân viên quản lý kho, chuyên viên kiểm soát chất lượng (QA/QC), nhân viên thu mua (purchasing), chuyên viên quản trị dữ liệu hàng hóa trên các sàn thương mại điện tử cần tài liệu tra cứu các quy chuẩn ghi nhãn, mã vạch và phân loại kỹ thuật.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với chương trình đào tạo nào?

Giáo trình được biên soạn phục vụ trực tiếp cho môn học Khoa học hàng hóa (MH09) thuộc chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng và Trung cấp ngành Thương mại điện tử, ban hành theo Quyết định số 389ĐT/QĐ-CĐXD1 của Trường Cao đẳng Xây dựng số 1, thống nhất với quy định của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận môn học?

Môn học được xếp ở kỳ thứ I, học sau môn Giáo dục chính trị. Người học chỉ cần các kiến thức phổ thông cơ bản về vật lý, hóa học để hiểu các hiện tượng biến dạng cơ học, phản ứng oxy hóa kim loại, hoạt động của vi sinh vật và các phép tính số học cơ bản để tính toán mã số kiểm tra.

3. Giáo trình có điểm gì khác biệt so với các tài liệu khoa học hàng hóa thuần túy kỹ thuật?

Nội dung giáo trình được cấu trúc phục vụ trực tiếp cho lĩnh vực thương mại và thương mại điện tử: nhấn mạnh vào phương pháp phân loại nhiều bậc, kỹ thuật mã hóa GTIN/EAN, quy định pháp lý về ghi nhãn hàng hóa (Nghị định 89/2006/NĐ-CP), các chỉ tiêu Ecgonomic - thẩm mỹ và hệ thống tiêu chuẩn TCVN/QCVN phục vụ giao dịch và kiểm soát hàng hóa trên thị trường.

4. Phương pháp nào giúp người học tiếp thu tốt nội dung giáo trình?

Người học nên kết hợp học lý thuyết với việc giải quyết các câu hỏi ôn tập ở cuối mỗi chương; thực hành tính toán thuật ngữ mã số mã vạch; thu thập các mẫu nhãn hàng hóa thực tế trên thị trường để đối chiếu với các quy định bắt buộc được nêu trong Chương 1 và Chương 3.

5. Những hệ thống văn bản pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật nào được trích dẫn chính trong tài liệu?

Giáo trình trích dẫn và sử dụng trực tiếp các căn cứ: Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006; Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007; Nghị định 89/2006/NĐ-CP; Nghị định 179/2004/NĐ-CP; Tiêu chuẩn Việt Nam ISO 8420, ISO 9000; quy định của Tổ chức Mã số Mã vạch Quốc tế (EAN/GS1) và Hiệp định Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại (TBT) của WTO.

---

Kết luận

Giáo trình Khoa học hàng hóa do ThS. Bùi Thùy Linh biên soạn cung cấp hệ thống tri thức hoàn chỉnh về nhận diện, phân loại, mã hóa, đánh giá chất lượng và quản lý kỹ thuật đối với hàng hóa lưu thông. Tài liệu xác lập mối liên kết chặt chẽ giữa các đặc tính khoa học kỹ thuật của sản phẩm với hệ sinh thái pháp lý thương mại hiện hành.

Lộ trình tiếp cận kiến thức được xây dựng mạch lạc:

1. Nắm vững lý luận đại cương, hệ thống phân loại, mã vạch và quy chế nhãn hàng hóa (Chương 1).
2. Phân tích các chỉ tiêu chất lượng, cơ chế tác động môi trường và các biện pháp bảo quản (Chương 2).
3. Làm chủ hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và quy trình đánh giá sự phù hợp (Chương 3).
4. Khảo sát và vận dụng vào các nhóm mặt hàng thực tế (Chương 4).

Tài liệu là công cụ học tập căn bản cho sinh viên khối ngành Thương mại điện tử và là nguồn tham chiếu kỹ thuật cho công tác quản trị hàng hóa trong hoạt động thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà XÂY DĀNG TR¯äNG CAO Đ¾NG XÂY DĀNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HàC: Khoa hác hàng hóa NGÀNH/NGHÀ: Th°¢ng m¿i đißn tử TRÌNH Đà: Cao đ¿ng Ban hành kèm theo Quyết định số: 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu trưởng Trưởng Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nái, năm 2021 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các ngußn thông tin có thể đ°āc phép dùng nguyên bÁn hoÁc trích dùng cho các mục đích vÁ đào t¿o và tham khÁo. Mái mục đích khác mang tính lách l¿c hoÁc sử dụng vãi mục đích kinh doanh thi¿u lành m¿nh sẽ bß nghiêm cÃm. 2 LäI GIâI THIÞU Hàng hóa là đái t°āng của tÃt cÁ các ho¿t đáng kinh doanh. Mục đích của các doanh nghiáp là bán đ°āc càng nhiÁu hàng hóa càng tát và h°ãng tãi mục tiêu tái đa hóa lāi nhuÁn.

Để làm đ°āc điÁu đó thì sÁn phÁm, hàng hóa của doanh nghiáp phÁi phù hāp vãi nhu c¿u của thß tr°ång. Vì vÁy, các nhà kinh doanh phÁi nghiên cứu vÁ hàng hóa để có các chi¿n l°āc kinh doanh cụ thể đáp ứng tái đa nhu c¿u của ng°åi tiêu dùng. Giáo trình <Khoa hác hàng hóa= là tài liáu cung cÃp cho ng°åi hác các vÃn đÁ lý luÁn c¡ bÁn vÁ hàng hóa, chÃt l°āng hàng hóa và cung cÃp những thuác tính đÁc thù c¡ bÁn của mát sá nhóm sÁn phÁm, hàng hóa phá bi¿n trên thß tr°ång. Giáo trình đ°āc biên so¿n và phát hành l¿n đ¿u nm 2022, đ°āc k¿t cÃu thành 4 ch°¡ng: Ch°¡ng 1: Táng quan vÁ khoa hác hàng hóa Ch°¡ng 2: ChÃt l°āng hàng hóa Ch°¡ng 3: Tiêu chuÁn và quy chuÁn kā thuÁt Ch°¡ng 4: ĐÁc tr°ng của mát sá nhóm hàng Vãi k¿t cÃu nh° vÁy, vÁ nái dung c¡ bÁn tháng nhÃt vãi ch°¡ng trình quy đßnh của Bá Lao đáng – Th°¡ng binh và xã hái cho đái t°āng Trung cÃp ngành Th°¡ng m¿i đián tử.

Trong quá trình biên so¿n, mÁc dù đã cân nhắc và lựa chán các nái dung phù hāp nhÃt vãi mục tiêu đào t¿o để đÁm bÁo tính khoa hác, tính hián đ¿i của giáo trình, song chắc chắn không thể tránh khßi những thi¿u sót nhÃt đßnh. RÃt mong nhÁn đ°āc ý ki¿n đóng góp của b¿n đác và các th¿y, cô giáo. Xin trân tráng cÁm ¡n! Hà Nái, ngày 29 tháng 03 năm 2022 Ng°åi biên so¿n Ths Bùi Thùy Linh 3 MĀC LĀC LäI GIâI THIàU .3 Ch°¡ng 1: TàNG QUAN VÀ KHOA HàC HÀNG HÓA. Khái niám, phân lo¿i hàng hóa.

Phân loại hàng hóa. Há tháng mã sá, mã v¿ch. MÁt hàng và c¡ cÃu mÁt hàng. Cơ cấu mặt hàng.

Các quy định về ghi nhãn hàng hóa .20 Ch°¡ng 2: CHÂT L¯ĀNG HÀNG HÓA. Mát sá khái niám và yêu c¿u c¡ bÁn đái vãi chÃt l°āng hàng hóa. Yêu cầu chung đối với chất lượng hàng hóa. Há tháng chỉ tiêu chÃt l°āng hàng hóa.

Các chỉ tiêu chức năng công dụng. Các chỉ tiêu Ecgomic. Các chỉ tiêu thẩm mỹ. Các chỉ tiêu về kinh tế và xã hội.

Các y¿u tá Ánh h°çng tãi chÃt l°āng hàng hóa. Thiết kế sản phẩm. Nguyên vật liệu. Quá trình sản xuất.

Yếu tố con người, tổ chức. Các y¿u tá gây bi¿n đáng chÃt l°āng hàng hóa và các ph°¡ng pháp chm sóc bÁo quÁn hàng hóa. Các yếu tố gây biến động chất lượng hàng hóa. Các biện pháp chăm sóc và bảo quản hàng hóa .35 Chương 3: TIÊU CHUÀN VÀ QUY CHUÀN KĀ THUÀT.

Khái niệm tiêu chuẩn. Hệ thống tiêu chuẩn và các loại tiêu chuẩn. Quy chuÁn kā thuÁt. Khái niệm quy chuẩn kỹ thuật.

Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và các loại quy chuẩn kỹ thuật. Xây dựng, áp dụng tiêu chuÁn và quy chuÁn kā thuÁt. Xây dựng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Áp dụng và đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật .45 Ch°¡ng 4: ĐÀC TR¯NG MàT Sà NHÓM HÀNG.

ĐÁc tr°ng nhóm hàng dát may, giày dép, đß gß. Hàng giầy dép. ĐÁc tr°ng nhóm hàng silicat, kim khí, ph°¡ng tián đi l¿i, đß đián gia dụng. Hàng kim khí.

Hàng phương tiện đi lại. Hàng đồ điện gia dụng. ĐÁc tr°ng nhóm hàng nhiên liáu và hóa chÃt dân dụng, hàng thực phÁm. Hàng nhiên liệu và hóa chất dân dụng.

Hàng thực phẩm .66 5 GIÁO TRÌNH MÔN HàC Tên môn hác: Khoa hác hàng hóa Mã môn hác: MH09 Vß trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn hác: - Vß trí: Môn hác đ°āc bá trí ç hác kỳ thứ I, hác sau môn Giáo dục chính trß. - Tính chÃt: Là môn hác chuyên ngành. - Ý nghĩa và vai trò của môn hác: Môn hác cung cÃp cho ng°åi hác các vÃn đÁ lý luÁn c¡ bÁn vÁ hàng hóa, chÃt l°āng hàng hóa, đßng thåi cung cÃp những thuác tính đÁc thù c¡ bÁn của mát sá nhóm sÁn phÁm, hàng hóa đ°āc l°u thông trên thß tr°ång. Đây chính là ki¿n thức nÁn tÁng mà những nhà kinh doanh c¿n phÁi nắm đ°āc.

Māc tiêu của môn hác: - VÁ ki¿n thức: + Trình bày đ°āc mát sá vÃn đÁ c¡ bÁn vÁ hàng hóa: khái niám, phân lo¿i, há tháng mã sá, mã v¿ch, mÁt hàng và c¡ cÃu mÁt hàng, nhãn hàng hóa. + Trình bày đ°āc há tháng chỉ tiêu chÃt l°āng hàng hóa; các y¿u tá Ánh h°çng tãi chÃt l°āng hàng hóa; các y¿u tá gây bi¿n đáng chÃt l°āng hàng hóa và các ph°¡ng pháp chm sóc, bÁo quÁn chÃt l°āng hàng hóa. + Trình bày đ°āc các tiêu chuÁn, quy chuÁn kā thuÁt của hàng hóa. + Trình bày đ°āc đÁc tr°ng của các nhóm hàng dát may, gi¿y dép, đß gß; Silicat, kim khí, ph°¡ng tián đi l¿i, đß đián gia dụng; nhiên liáu và hóa chÃt dân dụng, hàng thực phÁm.

- VÁ kā nng: + Đác đ°āc mã sá, mã v¿ch, nhãn hàng hóa. + NhÁn bi¿t các yêu tá gây bi¿n đáng chÃt l°āng hàng hóa, thực hián các ph°¡ng pháp chm sóc và bÁo quÁn hàng hóa. + NhÁn bi¿t các tiêu chuÁn, quy chuÁn kā thuÁt cho mát sá mÁt hàng tiêu dùng. + Đánh giá chÃt l°āng của các nhóm hàng: dát may, gi¿y dép, đß gß; Silicat, kim khí, ph°¡ng tián đi l¿i, đß đián gia dụng; nhiên liáu và hóa chÃt dân dụng, hàng thực phÁm bằng cÁm quan.

- VÁ nng lực tự chủ và trách nhiám: Có nng lực tự đßnh h°ãng, thích nghi vãi các môi tr°ång làm viác khác nhau; tự hác tÁp, tích lũy ki¿n thức, kinh nghiám để nâng cao trình đá chuyên môn nghiáp vụ 6 Ch°¢ng 1: TàNG QUAN VÀ KHOA HàC HÀNG HÓA Giãi thißu: Trong thåi kì công nghiáp hoá, hián đ¿i hóa đÃt n°ãc, sự c¿nh tranh của các doanh nghiáp đang ngày càng trç nên quy¿t liát. Để kinh doanh thuÁn lāi, doanh nghiáp luôn phÁi quan tâm đ¿n các lo¿i hàng hóa và mÁt hàng của mình. Cùng nh° viác phân lo¿i các đái t°āng, hián t°āng tự nhiên và xã hái, phân lo¿i hàng hóa là mát yêu c¿u tÃt y¿u khách quan của đåi sáng xã hái, nó có ý nghĩa to lãn trên nhiÁu góc đá, và đÁc biát là đái vãi ho¿t đáng sÁn xuÃt kinh doanh. Vì vÁy, ch°¡ng 2 sẽ đÁ cÁp đ¿n những nái dung lý luÁn chung nhÃt vÁ phân lo¿i hàng hóa và mÁt hàng cùng vãi viác sử dụng những công cụ để quÁn lý hàng hóa đ°āc sử dụng phá bi¿n ngày nay: mã sá, mã v¿ch, nhãn hàng hóa.

Māc tiêu: - Trình bày đ°āc khái niám và ý nghĩa của phân lo¿i hàng hóa, các tiêu thức phân lo¿i hàng hóa. - Trình bày đ°āc há tháng mã sá, mã v¿ch đ°āc sử dụng phá bi¿n cho hàng hóa hián nay. - Trình bày những nái dung c¡ bÁn vÁ mÁt hàng, c¡ cÃu mÁt hàng, nhãn hàng hóa và các quy đßnh vÁ ghi nhãn hàng hóa. - Đác đ°āc mã sá, mã v¿ch, nhãn hàng hóa.

Nái dung chính: 1. Khái nißm, phân lo¿i hàng hóa 1.Khái niệm Cùng vãi sự phát triển của xã hái loài ng°åi thì sÁn xuÃt phục vụ đåi sáng cũng ngày càng phát triển, quá trình sÁn xuÃt đã đ°āc chia nhß. Mßi ng°åi chỉ làm mát hoÁc mát sá viác nhÃt đßnh để t¿o ra sÁn phÁm, hay nói cách khác đã có sự phân chia công viác trong quá trình sÁn xuÃt. Đßng thåi mßi nhà sÁn xuÃt l¿i sç hữu riêng mát sá l°āng lực l°āng lao đáng nhÃt đßnh.

Hai y¿u tá đó đã t¿o nên sự tách biát giữa những ng°åi sÁn xuÃt vãi nhau. Cũng từ đó đã hình thành giữa những ng°åi sÁn xuÃt mái liên k¿t vÁ kinh t¿ vì mßi ng°åi khi chỉ chuyên sÁn xuÃt mát sÁn phÁm há sẽ thừa sÁn phÁm há sÁn xuÃt ra và thi¿u các sÁn phÁm khác. Mái liên k¿t đó đó t¿o ra quan há trao đái sÁn phÁm giữa các nhà sÁn xuÃt nhằm thßa mãn những nhu c¿u trong đåi sáng hàng ngày của há. Quan há trao đái đó đã hình 7 thành và phát triển từ những hình thái s¡ khai là trao đái hàng lÃy hàng, đ¿n các hình thái trao đái thông qua vÁt ngang giá chung hay là tiÁn tá.

Đái t°āng chính của sự trao đái đó là sÁn phÁm hàng hóa. Theo tiêu chuÁn Viát Nam ISO 8420 thì <sÁn phÁm là k¿t quÁ của các ho¿t đáng các quá trình tÁp hāp các ngußn lực và ho¿t đáng có liên quan vãi nhau để bi¿n đ¿u vào thành đ¿u ra=. Ngußn lực ç đây bao gßm: nhân lực, trang thi¿t bß, vÁt liáu, thông tin và ph°¡ng pháp. Theo luÁt chÃt l°āng sÁn phÁm hàng hóa ngày 21 tháng 11 nm 2007 <sản phẩm là kết quả của quá trình sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ nhằm mục đích kinh doanh hoặc tiêu dùng.

Hàng hóa là sản phẩm được đưa vào thị trường, tiêu dùng thông qua trao đổi, mua bán, tiếp thị=. Phân loại hàng hóa 1. Khái niệm và ý nghĩa của phân loại hàng hóa a. Khái niệm của phân loại hàng hóa: Phân lo¿i hàng hóa là viác phân chia mát tÁp hāp hàng hóa nào đó thành các tÁp hāp hàng hóa nhß h¡n dựa trên các tiêu thức hoÁc các cn cứ phân lo¿i nhÃt đßnh.

Trong thực tißn có rÃt nhiÁu cách để phân lo¿i hàng hóa nh°ng ta có thể sử dụng mát trong hai cách phân lo¿i sau: - Phân lo¿i mát bÁc (phân lo¿i giÁn đ¡n) là viác phân chia mát tÁp hāp hàng hóa lãn thành những tÁp hāp hàng hóa nhß h¡n theo mát dÃu hiáu đÁc tr°ng duy nhÃt và t¿o thành mát há tháng phân lo¿i mát bÁc. - Phân lo¿i nhiÁu bÁc (phân lo¿i há tháng) là viác phân chia tÁp hāp hàng hóa lãn h¡n cÁ những tÁp hāp hàng hóa nhß h¡n theo mát trình tự k¿ ti¿p, logic từ cao xuáng thÃp theo những dÃu hiáu đÁc tr°ng riêng và t¿o thành mát há tháng phân lo¿i gßm nhiÁu bÁc theo kiểu cành cây.