Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng Ngành Kế Toán Cao Đẳng

Giáo trình kế toán tài chính doanh nghiệp tại trường cao đẳng xây dựng số 1 cung cấp kiến thức chuyên sâu cho sinh viên ngành kế toán.

• Tác giả: Thạc Sỹ Dương Thị Kim Tuyến
• Trường học: Trường Cao đẳng Xây dựng số 1
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KẾ TOÁN XÂY DỰNG Ở ĐƠN VỊ THI CÔNG
• 1.1. Đặc điểm hoạt động xây dựng
• 1.2. Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây dựng
• 1.2.1. Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành
• 1.2.2. Các loại giá thành trong doanh nghiệp xây dựng
• 1.2.3. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành
• 1.2.4. Kế toán tập hợp chi phí xây dựng
• 1.2.4.1. Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.2.4.1.1. Nội dung chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.2.4.1.2. Chứng từ sử dụng
• 1.2.4.1.3. Tài khoản sử dụng
• 1.2.4.1.4. Phương pháp kế toán
• 1.2.4.1.4.1. Phương pháp kế toán chi tiết
• 1.2.4.1.4.2. Phương pháp kế toán tổng hợp
• 2. CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN XÂY DỰNG CƠ BẢN Ở ĐƠN VỊ CHỦ ĐẦU TƯ
• 2.1. Nội dung và các hình thức quản lý dự án
• 2.2. Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án
• 2.3. Chủ nhiệm thực hiện công tác quản lý dự án
• 2.4. Chìa khóa trao tay
• 2.5. Tự thực hiện dự án
• 2.6. Quy trình kế toán hoạt động đầu tư XDCB ở đơn vị chủ đầu tư
• 2.7. Nhiệm vụ của kế toán hoạt động XDCB ở đơn vị chủ đầu tư
• 2.8. Kế toán hoạt động đầu tư XDCB ở đơn vị chủ đầu tư có thành lập ban quản lý dự án, tổ chức công tác kế toán riêng
• 2.9. Kế toán nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản
• 2.10. Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản
• 2.11. Kế toán quyết toán vốn đầu tư tại ban quản lý dự án
• 2.12. Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản trường hợp doanh nghiệp không tổ chức kế toán riêng
• 2.13. Tài khoản kế toán (TK 241 đã trình bày ở phần trên)
• 2.14. Chứng từ kế toán (đã trình bày ở phần trên)
• 2.15. Phương pháp kế toán

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng là tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức cơ bản về kế toán trong lĩnh vực xây dựng. Tài liệu này được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo cho sinh viên ngành kế toán tại Trường Cao đẳng Xây dựng số 1. Nội dung giáo trình bao gồm các quy định pháp lý mới nhất và các phương pháp kế toán hiện đại, giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.

1.1. Đặc điểm của Giáo Trình Kế Toán Tài Chính

Giáo trình được thiết kế với nội dung phong phú, bao gồm các chương trình học cụ thể, giúp sinh viên hiểu rõ về kế toán tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.

1.2. Mục tiêu của Giáo Trình Kế Toán Tài Chính

Mục tiêu chính của giáo trình là cung cấp kiến thức và kỹ năng thực hành cho sinh viên, giúp họ có thể áp dụng vào thực tế công việc sau khi tốt nghiệp.

II. Vấn đề và Thách thức trong Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Kế toán tài chính trong doanh nghiệp xây dựng đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc quản lý chi phí, tính giá thành sản phẩm và đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính. Những vấn đề này đòi hỏi kế toán viên phải có kiến thức sâu rộng và kỹ năng phân tích tốt.

2.1. Quản lý Chi Phí trong Doanh Nghiệp Xây Dựng

Quản lý chi phí là một trong những thách thức lớn nhất trong kế toán xây dựng. Việc theo dõi và kiểm soát chi phí giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận.

2.2. Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Dựng

Tính giá thành sản phẩm xây dựng là một nhiệm vụ phức tạp, bao gồm nhiều yếu tố như chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí gián tiếp.

III. Phương Pháp Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng Hiệu Quả

Để giải quyết các vấn đề trong kế toán tài chính, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn nâng cao chất lượng báo cáo tài chính.

3.1. Phương Pháp Kế Toán Chi Phí Xây Dựng

Phương pháp kế toán chi phí xây dựng bao gồm việc tập hợp chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí khác để tính toán giá thành sản phẩm.

3.2. Phương Pháp Đánh Giá Sản Phẩm Dở Dang

Đánh giá sản phẩm dở dang là một phần quan trọng trong kế toán xây dựng, giúp doanh nghiệp xác định giá trị tài sản và chi phí đã phát sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Các doanh nghiệp cần áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào thực tế để nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại giúp doanh nghiệp xây dựng cải thiện hiệu quả tài chính và quản lý chi phí.

4.2. Các Tình Huống Thực Tế trong Kế Toán Xây Dựng

Các tình huống thực tế trong kế toán xây dựng thường gặp bao gồm việc xử lý các chứng từ, báo cáo tài chính và quản lý dự án.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng sẽ tiếp tục phát triển và hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc cập nhật kiến thức và kỹ năng là rất cần thiết cho các kế toán viên trong ngành này.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Kế Toán Tài Chính

Xu hướng phát triển kế toán tài chính trong doanh nghiệp xây dựng sẽ tập trung vào việc ứng dụng công nghệ thông tin và tự động hóa quy trình kế toán.

5.2. Tầm Quan Trọng của Đào Tạo và Nâng Cao Năng Lực

Đào tạo và nâng cao năng lực cho kế toán viên là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp xây dựng phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng được ban hành kèm theo Quyết định số 597/QĐ-CĐXD1 ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 (Bộ Xây dựng), trên cơ sở chương trình môn học mã số MH26 ban hành theo Quyết định số 371/QĐ-CĐXD1 ngày 10 tháng 8 năm 2023. Tác phẩm do tập thể giảng viên Bộ môn Kế toán biên soạn, trong đó ThS. Dương Thị Kim Tuyến (Trưởng khoa Kế toán - Tài chính kiêm Trưởng bộ môn Kế toán) làm Chủ biên và phụ trách Chương 1; ThS. Nguyễn Thị Hương phụ trách biên soạn Chương 2.

Trong chương trình đào tạo ngành Kế toán trình độ cao đẳng, môn học có thời lượng 60 giờ (gồm 30 giờ lý thuyết, 27 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 03 giờ kiểm tra), được bố trí giảng dạy tại học kỳ thứ 3 sau khi người học đã hoàn thành môn học tiên quyết là Kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất 2 (MH20).

Mục tiêu học tập của giáo trình hướng đến việc trang bị cho người học hệ thống kiến thức toàn diện về đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành xây dựng ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán; nắm vững quy trình tập hợp chi phí, tính giá thành công trình, hạch toán bàn giao, xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị nhận thầu thi công, cũng như nghiệp vụ quản lý nguồn vốn và quyết toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) tại đơn vị chủ đầu tư.

Giáo trình được cấu trúc thành 02 chương chính với cách tiếp cận theo định hướng năng lực nghề nghiệp:

• Chương 1: Kế toán xây dựng ở đơn vị thi công.
• Chương 2: Kế toán xây dựng cơ bản ở đơn vị chủ đầu tư.

Điểm đặc trưng của tài liệu là việc tích hợp hệ thống chứng từ kế toán thực tế (phiếu xuất kho, bảng phân bổ lương, hóa đơn giá trị gia tăng, bảng phân bổ công cụ dụng cụ) gắn liền với dữ liệu mô phỏng tại các công trình xây dựng cụ thể, phản ánh đúng quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                            KẾ TOÁN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG
        CHƯƠNG 1: ĐƠN VỊ THI CÔNG                         CHƯƠNG 2: ĐƠN VỊ CHỦ ĐẦU TƯ
   (Tập hợp chi phí, giá thành, bàn giao)           (Quản lý dự án, nguồn vốn, quyết toán)
Khoản mục chi phí              Tiêu thụ & Bàn giao  Hình thức quản lý             Nội dung hạch toán
• TK 621: CPNVLTT              • Khối lượng         • Tự thực hiện                • TK 241: Chi phí XDCB
• TK 622: CPNCTT                 thực hiện          • Trực tiếp quản lý           • Quyết toán vốn
• TK 623: CPSDMTC              • Tiến độ kế hoạch   • Chủ nhiệm quản lý             đầu tư dự án
• TK 627: CPSXC                  (TK 337)           • Chìa khóa trao tay
• TK 154: Tính giá thành       • Bảo hành (TK 3522)

Các chương và chủ đề chính

Chương 1: Kế toán xây dựng ở đơn vị thi công

Chương 1 tập trung giải quyết các nội dung chuyên sâu trong quá trình thi công xây lắp của nhà thầu:

• Đặc điểm hoạt động xây lắp: Phân tích tính chất quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian thi công dài và địa bàn phân tán của sản phẩm xây lắp, dẫn đến yêu cầu bắt buộc phải quản lý chi phí dựa trên dự toán (dự toán thiết kế, dự toán thi công).
• Hệ thống phân loại giá thành: Định nghĩa và xác định phương pháp tính cho 3 loại giá thành: Giá thành dự toán ($Z_{dt} = \text{Giá trị dự toán trước thuế} - \text{Thu nhập chịu thuế tính trước}$), Giá thành định mức và Giá thành thực tế.
• Kế toán tập hợp chi phí xây dựng theo 4 khoản mục:
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Gồm sắt thép, gạch, cát, xi măng, cốp pha luân chuyển; xử lý chi phí vượt định mức qua TK 632.
  • Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Lương, phụ cấp công nhân trực tiếp xây lắp; không bao gồm các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) vốn được ghi nhận vào TK 627.
  • Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Áp dụng cho phương thức thi công hỗn hợp, chi tiết qua 6 tài khoản cấp 2 (TK 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238); phân loại chi phí thường xuyên và chi phí tạm thời. Trường hợp tổ chức đội máy riêng biệt có hạch toán riêng thì hạch toán tập hợp qua TK 154 của đội máy.
  • Chi phí sản xuất chung (TK 627): Quản lý chi phí gián tiếp tại công trường, trích lập dự phòng chi phí bảo hành công trình (TK 352/3522), chi phí lán trại tạm thời.
• Đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành: Đánh giá dở dang theo chi phí thực tế hoặc phân bổ theo dự toán và mức độ hoàn thành ($C'{ckdt}$): $$C{ddck} = \frac{C_{ddđk} + C_{pstk}}{C_{htdt} + C'{ckdt}} \times C'{ckdt}$$ Xác định tổng giá thành công trình hoàn thành qua TK 154: $$Z_{ct} = C_{ddđk} + C_{pstk} - C_{ddck} - G$$
• Kế toán bàn giao và xác định kết quả tiêu thụ:
  • Bàn giao theo giá trị khối lượng thực hiện: Phản ánh doanh thu (TK 511), thuế GTGT (TK 3331), tiền bảo hành giữ lại (TK 244) và giá vốn (TK 632).
  • Bàn giao theo tiến độ kế hoạch: Sử dụng TK 337 (Thanh toán theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng) để theo dõi chênh lệch giữa doanh thu ghi nhận theo phần việc hoàn thành và số tiền khách hàng phải trả theo tiến độ.

Chương 2: Kế toán xây dựng cơ bản ở đơn vị chủ đầu tư

Chương 2 trình bày công tác hạch toán tại đơn vị chủ quản đầu tư:

• Nội dung và 4 hình thức quản lý dự án: Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án; Chủ nhiệm điều hành quản lý dự án; Chìa khóa trao tay; Đơn vị tự thực hiện dự án.
• Quy trình kế toán hoạt động đầu tư XDCB: Tổ chức hạch toán nguồn vốn đầu tư XDCB; tập hợp chi phí đầu tư xây dựng qua Tài khoản 241 (Xây dựng cơ bản dở dang); hạch toán quyết toán vốn đầu tư tại ban quản lý dự án (trường hợp có tổ chức bộ máy kế toán riêng) và trường hợp doanh nghiệp không tổ chức kế toán riêng.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết chi phí và giá thành xây lắp: Bản chất của các dòng chi phí trong xây dựng, nguyên tắc lấy dự toán làm thước đo kiểm soát hạch toán.
• Nguyên tắc kế toán dồn tích và doanh thu hợp đồng xây dựng: Hạch toán doanh thu và chi phí tương ứng theo chuẩn mực kế toán hợp đồng xây dựng, phân biệt rõ bản chất giữa việc xuất hóa đơn thanh toán theo tiến độ và việc ghi nhận doanh thu theo khối lượng nghiệm thu hoàn thành.
• Cơ chế dự phòng và bảo hành công trình: Quy tắc trích lập chi phí dự phòng bảo hành công trình (ghi Nợ TK 627, Có TK 3522), quy trình xử lý khi phát sinh chi phí sửa chữa bảo hành thực tế và hoàn nhập dự phòng vào thu nhập khác (TK 711) khi hết hạn bảo hành.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật nghiệp vụ: Lập định khoản thành thạo các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong xây dựng; hạch toán thành thạo hệ thống sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung và Sổ cái; xử lý tài khoản đặc thù như TK 623, TK 337, TK 3522, TK 241.
• Kỹ năng phân tích: Đọc hiểu dự toán thiết kế, dự toán thi công; phân tích chi phí thực tế so với chi phí dự toán; tính toán chi phí dở dang cuối kỳ theo tỷ lệ hoàn thành kỹ thuật.
• Kỹ năng thực hành chứng từ: Kiểm tra tính hợp thức, hợp lý của các chứng từ xây dựng thực tế như Phiếu xuất kho vật tư (Mẫu số 02-VT), Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Mẫu số 11-LĐTL), Hóa đơn GTGT (Mẫu số 01GTKT3/001), Bảng phân bổ công cụ dụng cụ (TK 242).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

                    MÔ HÌNH PHÂN BỔ THỜI LƯỢNG MÔN HỌC (60 GIỜ)

Giáo trình được thiết kế theo tỷ lệ phân bổ cân đối giữa lý thuyết và thực hành (30 giờ lý thuyết, 27 giờ thực hành, thảo luận, bài tập và 03 giờ kiểm tra), hỗ trợ triển khai các phương pháp sư phạm:

• Tiếp cận dạy học tích hợp: Mỗi phần lý thuyết về tài khoản và phương pháp hạch toán đều đi kèm ngay với hệ thống sơ đồ hạch toán tổng hợp (Sơ đồ 1.1 đến Sơ đồ 1.8) và bài tập thực hành tình huống có số liệu thực tế.
• Phương pháp nghiên cứu tình huống (Case study): Giáo trình sử dụng chuỗi tình huống xuyên suốt từ thực tế sản xuất của Công ty Cổ phần Xây dựng số 10 thi công các hạng mục:
  • Hạng mục xây thô liền kề LK5 – Khu đô thị Văn Phú (Hà Đông, Hà Nội).
  • Hạng mục xây thô biệt thự BT1 (xử lý từ khâu xuất thép $\varnothing 16 - \varnothing 24$, xi măng PCB30, cát vàng đến phân bổ lương Đội 1, khấu hao máy đầm bàn, máy trộn bê tông).
  • Tình huống nghiệm thu tại Công ty Cổ phần Xây dựng số 5 và Công ty Cổ phần Xây dựng số 7.
• Phương pháp thực hành chứng từ trực quan: Thay vì đưa ra các nghiệp vụ dưới dạng văn bản mô tả thuần túy, tài liệu cung cấp hình ảnh biểu mẫu chứng từ kế toán hoàn chỉnh (Phiếu xuất kho số 001, 020, 021; Hóa đơn GTGT số 0001050 từ Công ty TNHH Đầu tư Hồng Hà; Hóa đơn tiền điện số 00875756 từ Công ty Điện lực Hà Đông), yêu cầu người học đọc chứng từ, phân loại chi phí và ghi sổ.
• Phương pháp đánh giá kết quả: Đánh giá dựa trên năng lực giải quyết bài tập định khoản, kỹ năng lập Bảng tính giá thành hạng mục công trình hoàn thành và kỹ năng vào sổ Nhật ký chung, Sổ cái.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Căn cứ pháp lý đồng bộ: Giáo trình được biên soạn và cập nhật theo Luật Kế toán, Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, áp dụng thống nhất danh mục tài khoản, phương pháp trích lập dự phòng và mẫu biểu chứng từ.
• Xử lý toàn diện các hình thức thanh toán hợp đồng xây lắp: Tài liệu phân định rõ phương pháp kế toán trong cả hai trường hợp thanh toán:
  1. Hợp đồng quy định thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện (sử dụng TK 511, TK 131, TK 244).
  2. Hợp đồng quy định thanh toán theo tiến độ kế hoạch (sử dụng tài khoản chuyên dụng TK 337).
• Hệ thống dữ liệu bài tập mang tính hệ thống: Các bài tập thực hành (Bài 1.1 đến Bài 1.8) liên kết dữ liệu theo một chuỗi quy trình khép kín: từ khâu xuất kho nguyên vật liệu $\rightarrow$ tính lương và trích nộp theo lương $\rightarrow$ phân bổ chi phí máy thi công $\rightarrow$ tập hợp chi phí sản xuất chung $\rightarrow$ tổng hợp chi phí qua TK 154 $\rightarrow$ tính giá thành hoàn thành $\rightarrow$ bàn giao nghiệm thu cho chủ đầu tư.
• Bao quát cả hai chủ thể của ngành xây dựng: Kết hợp giảng dạy nghiệp vụ kế toán của đơn vị nhận thầu thi công (nhà thầu) và kế toán tại đơn vị chủ đầu tư (Ban quản lý dự án), tạo góc nhìn đầy đủ về chu trình tài chính của một dự án đầu tư xây dựng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

                       ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG VÀ YÊU CẦU TIÊN QUYẾT
         SINH VIÊN CAO ĐẲNG                              GIẢNG VIÊN & CÁN BỘ
  • Ngành: Kế toán                                • Giảng dạy môn MH26 (60 giờ)
  • Thời điểm: Học kỳ 3                           • Tài liệu tham khảo tại doanh nghiệp
  • Tiên quyết: KTTC DN Sản xuất 2 (MH20)           thi công và Ban Quản lý dự án

• Sinh viên chuyên ngành: Dành cho sinh viên trình độ cao đẳng ngành Kế toán tại Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo khối ngành kinh tế - xây dựng. Môn học yêu cầu sinh viên đã tích lũy kiến thức từ môn Kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất 2 (MH20).
• Giảng viên bộ môn: Dùng làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực cho môn học MH26, cung cấp khung chương trình bài giảng, đề cương thực hành và hệ thống đề bài kiểm tra đánh giá.
• Cán bộ kế toán và nghiên cứu: Sử dụng làm tài liệu tham khảo nghiệp vụ tại các phòng tài chính - kế toán của doanh nghiệp xây dựng, các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản cần tra cứu quy trình hạch toán chi phí và quyết toán vốn đầu tư.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được biên soạn chuẩn hóa cho sinh viên ngành Kế toán trình độ cao đẳng học kỳ 3, đồng thời là tài liệu tham khảo chuyên môn cho nhân viên kế toán tại các nhà thầu thi công và các Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng.

2. Cần hoàn thành những môn học nền tảng nào trước khi học giáo trình này?

Người học bắt buộc phải hoàn thành môn học tiên quyết là Kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất 2 (mã số môn học: MH20) để nắm vững các nguyên lý kế toán cơ bản, phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm thông thường.

3. Điểm khác biệt cốt lõi của giáo trình so với các giáo trình kế toán thông thường là gì?

Giáo trình đi sâu vào tính đặc thù của ngành xây lắp: sản phẩm mang tính đơn chiếc, quy mô lớn, địa bàn thi công di động, bắt buộc hạch toán đối chiếu với dự toán; xử lý các tài khoản chuyên ngành như TK 623 (máy thi công), TK 337 (thanh toán theo tiến độ kế hoạch), TK 3522 (dự phòng bảo hành công trình) và bao quát nghiệp vụ của cả đơn vị chủ đầu tư (TK 241).

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên nghiên cứu phần lý thuyết kết hợp với phân tích sơ đồ hạch toán tổng hợp; thực hành đọc hiểu các chứng từ gốc minh họa (phiếu xuất kho, hóa đơn GTGT, bảng chấm công, bảng phân bổ CCDC); tự giải các bài tập thực hành từ Bài 1.1 đến Bài 1.8 và lập hoàn chỉnh bảng tính giá thành cùng sổ Nhật ký chung.

5. Tài liệu có cung cấp hệ thống chứng từ kế toán thực tế đi kèm không?

Có. Giáo trình tích hợp trực tiếp các mẫu chứng từ ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC như Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Mẫu 11-LĐTL), Hóa đơn GTGT và Bảng phân bổ công cụ dụng cụ (TK 242) với đầy đủ thông tin mã số thuế, chữ ký, số lượng và đơn giá thực tế.

---

Kết luận

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng của Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 là tài liệu học thuật hoàn chỉnh, chuẩn hóa toàn bộ quy trình kế toán tài chính trong lĩnh vực thi công xây lắp và quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản. Lộ trình học tập được thiết kế khoa học: xây dựng nền tảng từ đặc điểm kinh tế - kỹ thuật ngành, chi tiết hóa việc tập hợp 4 khoản mục chi phí (TK 621, 622, 623, 627), xác định giá thành (TK 154), hạch toán bàn giao tiêu thụ (TK 511, 337, 632) tại nhà thầu thi công, đến công tác kế toán nguồn vốn và chi phí đầu tư (TK 241) tại đơn vị chủ đầu tư. Tài liệu cung cấp nguồn học liệu tham khảo nghiệp vụ chuẩn xác, bám sát các quy định pháp lý kế toán hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 trình bày đặc điểm hoạt động xây dựng, đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành công trình, phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang, phương pháp tính giá thành, chứng từ sử dụng, tài khoản sử dụng, phương pháp kế toán xây dựng ở đơn vị thi công. Mục tiêu: - Hiểu được đặc điểm hoạt động trong doanh nghiệp xây dựng ảnh hưởng đến công tác kế toán; - Hiểu được các loại giá thành trong xây dựng; đối tượng tập hợp chi phí và phương pháp tập hợp chi phí; - Nhiệm vụ và quy trình kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành. Nội dung chính: 1. Đặc điểm hoạt động xây dựng Sản xuất xây lắp: Là hoạt động xây dựng mới, mở rộng, cải tạo, hiện đại hóa các công trình thuộc mọi lĩnh vực trong nền kinh tế quốc dân (như công trình giao thông, thủy lợi, các khu công nghiệp, các công trình quốc phòng, các công trình dân dụng khác,….

Đây là hoạt động nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho mọi ngành trong nền kinh tế. Sản phẩm xây lắp có đặc điểm riêng biệt khác với ngành sản xuất khác và ảnh hưởng đến tổ chức kế toán: + Công trình xây dựng, vật kiến trúc.có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất lâu dài. Do vậy, việc tổ chức quản lý và hạch toán nhất thiết sản phẩm xây lắp phải lập dự toán (dự toán thiết kế, dự toán thi công), quá trình hạch toán chi phí xây lắp phải được đối chiếu với dự toán, lấy dự toán làm thước đo. + Các tổ, đội xây dựng, các trang thiết bị như xe máy, thiết bị thi công, người lao động phải di chuyển theo địa điểm thi công công trình, từ đó phát sinh chi phí trong công tác vận chuyển, bảo quản trang thiết bị, vật tư.

Một số vật tư thi công để ở công trường dễ bị ảnh hưởng của thời tiết, mất mát hư hỏng. + Thời gian sử dụng sản sản phẩm xây lắp lâu dài. Tổ chức thi công, quản lý sao cho chất lượng công trình đảm bảo đúng dự toán, thiết kế. Để đảm bảo chất lượng công trình 7 theo quy định nhà nước, nhà thầu phải thực hiện trích lập dự phòng chi phí bảo hành công trình.2 Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây dựng 1.

Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành - Tập hợp chi phí xây dựng công trình (CPNVLTT, CPNCTT, CPSDMTC, CPSXC) - Lập bảng tổng hợp chi phí xây dựng công trình - Đánh giá khối lượng xây dựng dở dang cuối kỳ - Lập bảng tính giá thành hạng mục, công trình xây dựng hoàn thành - Hạch toán, ghi sổ kế toán chi tiết chi phí, tổng hợp (Nhật ký chung, sổ cái) về chi phí, giá thành hoặc nhập chứng từ vào phần mềm - Phối hợp với bộ phận khác quản lý chi phí xây dựng: Lập báo cáo phân tích chi phí, giá thành xây dựng so với dự toán; Kiểm soát giá, chi phí vật tư sử dụng cho công trình. Các loại giá thành trong doanh nghiệp xây dựng - Giá thành dự toán: toàn bộ các chi phí trực tiếp, gián tiếp tạo nên sản phẩm tính theo đơn giá tổng hợp cho từng khu vực và theo các định mức kinh tế kỹ thuật do Nhà nước ban hành để xây dựng công trình XDCB. Giá thành dự toán của Giá trị dự toán Thu nhập chịu = - công trình trước thuế thuế tính trước Thu nhập chịu thuế tính trước được xác định trên cơ sở lãi định mức trong xây dựng cơ bản được Nhà nước xác định trong từng thời kỳ, cho từng loại công trình. - Giá thành định mức: Là tổng số các chi phí để hoàn thành một đối tượng xây lắp cụ thể, giá thành định mức được xác định trên cơ sở đặc điểm kết cấu của công trình, phương pháp tổ chức thi công theo các định mức chi phí đã đạt được trong DN đó ở thời điểm bắt đầu thi công công trình.

Giá thành định mức phản ánh mức độ chi phí đã đạt được, nên khi các định mức thay đổi thì giá thành định mức sẽ thay đổi và được tính toán lại cho phù hợp với định mức chi phí đạt được trong từng thời gian. - Giá thành thực tế: Là toàn bộ chi phí thực tế đã bỏ ra để hoàn thành công tác xây lắp và được xác định theo số liệu kế toán. Tuỳ theo sự lỗ lực của các đơn vị và các đơn vị có liên quan, mà giá thành thực tế nhỏ hơn hoặc lớn hơn giá thành kế hoạch, giá thành dự toán, giá trị dự toán. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành - Đối tượng tập hợp chi phí: Tổ chức sản xuất sản phẩm xây lắp có đặc điểm là thường phân chia thành nhiều hạng mục, giai đoạn thi công, mỗi giai đoạn, hạng mục có thể do một bộ phận hoặc nhiều bộ phận thực hiện.

Đồng thời đối tượng tính giá thành trong doanh nghiệp xây dựng thường là công trình, hạng mục công trình hoàn thành. Do đó để đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí và yêu cầu tính giá thành, đối tượng hạch toán chi phí sản xuất của các doanh nghiệp xây lắp thường là: hợp đồng xây dựng, công trình, hạng mục công trình, bộ phận thi công… Việc xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí ngay từ khâu đầu tiên, không chỉ giúp cho việc quản lý chi phí theo đối tượng được thuận lợi, mà còn làm căn cứ tổ chức hạch toán ban đầu, tổ chức việc ghi sổ chi tiết và phục vụ cho công tác tính giá thành hạng mục công trình hoàn thành. - Phương pháp tập hợp chi phí: + Phương pháp trực tiếp: khi đó chi phí được tập hợp riêng biệt cho từng đối tượng, kế toán căn cứ vào chứng từ gốc để tập hợp chi phí trực tiếp cho từng hạng mục công trình. + Phương pháp phân bổ gián tiếp: Khi đó chi phí không tập hợp riêng được cho từng đối tượng, mà tập hợp chung cho các đối tượng, cuối kỳ phân bổ chi phí cho từng đối tượng theo tiêu thức thích hợp.

Kế toán tập hợp chi phí xây dựng 1. Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 1. Nội dung chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp trong doanh nghiệp xây lắp: là những chi phí nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, các bộ phận kết cấu công trình, vật liệu luân chuyển dùng để thi công xây lắp công trình, hạng mục công trình (không bao gồm nguyên vật liệu sử dụng cho máy thi công, quản lý đội công trình), cụ thể: - Sắt thép, gạch, gỗ, xi măng, cát, đá, sơn, các cấu kiện bê tông đúc sẵn, vì kèo lắp sẵn… - Đinh kẽm, dây buộc, nhiên liệu (than, củi nấu.) - Vật liệu sử dụng luân chuyển: ván khuôn, đà giáo, cốp pha - Giá trị thiết bị đi kèm với vật kiến trúc như: thiết bị vệ sinh, thiết bị thông hơi, chiếu sáng, truyền dẫn hơi nóng, hơi lạnh, tháng máy, thang cuốn. Chứng từ sử dụng - Phiếu xuất kho vật liệu: sử dụng khi xuất vật liệu từ kho để xây dựng - Hóa đơn GTGT (Hóa đơn bán hàng): Sử dụng trong trường hợp mua vật liệu đưa đi sử dụng ngay cho xây dựng công trình 9 - Bảng phân bổ chi phí nguyên vật liệu; Ngoài ra còn có các chứng từ khác: - Phiếu chi, ủy nhiệm chi, giấy thanh toán tạm ứng, biên bản bàn giao vật tư, kiểm nghiệm vật tư.

Tài khoản sử dụng Tài khoản sử dụng để tập hợp chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp là: TK 621 “Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp” Kết cấu TK 621 “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp” Bên Nợ: Trị giá thực tế nguyên liệu, vật liệu dùng trực tiếp cho xây dựng công trình trong kỳ Bên Có : - Trị giá nguyên liệu, vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho - Trị giá phế liệu thu hồi - Kết chuyển CPNVLTT vượt trên mức bình thường vào TK 632 - Kết chuyển CPNVLTT sang TK 154 hoặc TK 631 để tính giá thành. TK 621 không có số dư cuối kỳ. Tài khoản được mở chi tiết theo từng công trình, hạng mục công trình hoặc theo giai đoạn thi công. Phương pháp kế toán a) Phương pháp kế toán chi tiết - Kế toán mở sổ chi tiết chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621) theo từng hạng mục công trình để tập hợp riêng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cho từng hạng mục công trình.

Căn cứ ghi sổ chi tiết: Phiếu xuất kho, hóa đơn GTGT, bảng tập hợp (phân bổ chi phí nguyên vật liệu) - Trường hợp không tập hợp riêng được thì tập hợp chung sau đó phân bổ cho từng hạng mục công trình theo tiêu thức hợp lý (Có thể phân bổ theo chi phí vật liệu trực tiếp dự toán, theo chi phí định mức) 10 b) Phương pháp kế toán tổng hợp TT Nội dung Căn cứ hạch Định khoản Sổ kế toán nghiệp vụ toán (Hình thức Nhật ký chung) (1) Xuất kho vật liệu Phiếu xuất kho, Nợ TK 621(CT) -SCT vật liệu, dùng cho xây dựng bảng phân bổ Có TK 152 (CT) SCT chi phí công trình, ghi theo vật liệu hoặc TK 621 trị giá thực tế bảng tổng hợp -Sổ Nhật ký chung, sổ cái vật liệu xuất dùng (2) Mua vật liệu, thiết -Hóa đơn Nợ TK 621 (CT) - SCT chi phí bị đưa đi sử dụng GTGT Nợ TK 133 TK 621 ngay cho công -Phiếu lĩnh vật Có TK 111, 112, 331. -Sổ Nhật ký trình tư chung, sổ cái (3) Trị giá thực tế vật Phiếu nhập kho Nợ TK 152 (CT) -Sổ Nhật ký liệu dùng không Có TK 621 (CT) chung, sổ cái hết nhập lại kho - SCT TK 152, 621 (4) Cuối tháng phân Nợ TK 632: Phần chi - SCT chi phí bổ, kết chuyển phí vượt mức bình TK 621 CPNVLTT sang thường không tính vào -Sổ Nhật ký TK 154 để tổng giá thành chung, sổ cái hợp chi phí cho Nợ TK 154: Phần chi từng công trình phí kết chuyển tính giá thành (CT) Có TK 621 (CT) 11 Sơ đồ 1.1 - Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp TK 152 TK 621 TK 152 (1) Xuất kho vật liệu (3) Nhập kho vật liệu thừa xây dựng công trình TK 154,632 TK 112, 331… (2) Mua vật liệu sử dụng ngay (4) Kết chuyển CPNVLTT TK 133 BÀI TẬP THỰC HÀNH KẾ TOÁN CHI PHÍ NGUYÊN VẬT LIỆU TRỰC TIẾP Bài tập 1.