Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Giáo trình kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng ngành kế toán cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn cho sinh viên.

• Tác giả: ThS. Dương Thị Kim Tuyến
• Trường học: Trường Cao đẳng Xây dựng số 1
• Chuyên ngành: Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng
• Đề tài: Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KẾ TOÁN XÂY DỰNG Ở ĐƠN VỊ THI CÔNG
• 1.1. Đặc điểm hoạt động xây dựng
• 1.2. Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây dựng
• 1.2.1. Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành
• 1.2.2. Các loại giá thành trong doanh nghiệp xây dựng
• 1.2.3. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành
• 1.2.4. Kế toán tập hợp chi phí xây dựng
• 1.2.4.1. Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.2.4.2. Kế toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp
• 1.2.5. Kế toán chi phí sửa chữa bảo hành công trình
• 1.2.6. Đánh giá sản phẩm xây dựng dở dang cuối kỳ
• 1.2.7. Kế toán giá thành sản phẩm xây dựng
• 1.2.8. Phương pháp kế toán
• 1.2.9. Kế toán bàn giao và xác định kết quả tiêu thụ
• 1.2.9.1. Kế toán bàn giao công trình xây dựng
• 1.2.9.2. Kế toán xác định kết quả tiêu thụ
• 2. CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN XÂY DỰNG CƠ BẢN Ở ĐƠN VỊ CHỦ ĐẦU TƯ
• 2.1. Nội dung và các hình thức quản lý dự án
• 2.2. Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án
• 2.3. Chủ nhiệm thực hiện công tác quản lý dự án
• 2.4. Chìa khóa trao tay
• 2.5. Tự thực hiện dự án
• 2.6. Quy trình kế toán hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản ở đơn vị chủ đầu tư
• 2.7. Nhiệm vụ của kế toán hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản
• 2.8. Kế toán hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản có thành lập ban quản lý dự án, tổ chức công tác kế toán riêng
• 2.9. Kế toán nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản
• 2.9.1. Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản
• 2.9.2. Kế toán quyết toán vốn đầu tư tại ban quản lý dự án
• 2.9.3. Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản trường hợp doanh nghiệp không tổ chức kế toán riêng
• 2.10. Tài khoản kế toán (TK 241 đã trình bày ở phần trên)
• 2.11. Chứng từ kế toán (đã trình bày ở phần trên)
• 2.12. Phương pháp kế toán

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng cao đẳng là tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức cơ bản và chuyên sâu về kế toán trong lĩnh vực xây dựng. Tài liệu này được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo cho sinh viên ngành kế toán tại các trường cao đẳng. Nội dung giáo trình không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn áp dụng vào thực tiễn công việc sau này.

1.1. Đặc điểm của Giáo Trình Kế Toán Tài Chính

Giáo trình này bao gồm các chương trình đào tạo kế toán tài chính, tập trung vào các vấn đề cụ thể trong doanh nghiệp xây dựng. Nội dung được thiết kế để sinh viên có thể dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ các nguyên lý kế toán.

1.2. Mục tiêu của Giáo Trình Kế Toán Tài Chính

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công tác kế toán trong doanh nghiệp xây dựng. Điều này bao gồm việc hiểu rõ các quy định pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành.

II. Thách thức trong Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Trong lĩnh vực xây dựng, kế toán tài chính đối mặt với nhiều thách thức như biến động giá nguyên vật liệu, quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Việc nắm bắt và xử lý thông tin tài chính chính xác là rất quan trọng để đưa ra quyết định đúng đắn.

2.1. Biến động giá nguyên vật liệu

Giá nguyên vật liệu thường xuyên thay đổi, điều này gây khó khăn trong việc lập dự toán và kiểm soát chi phí. Doanh nghiệp cần có các phương pháp dự báo và quản lý rủi ro hiệu quả.

2.2. Quản lý chi phí trong xây dựng

Quản lý chi phí là một trong những thách thức lớn nhất trong kế toán xây dựng. Doanh nghiệp cần phải theo dõi và kiểm soát chi phí một cách chặt chẽ để đảm bảo lợi nhuận.

III. Phương pháp Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Để giải quyết các thách thức trong kế toán tài chính, doanh nghiệp xây dựng cần áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại. Những phương pháp này giúp tối ưu hóa quy trình kế toán và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

3.1. Phương pháp tập hợp chi phí

Phương pháp tập hợp chi phí giúp doanh nghiệp xác định chính xác chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Điều này rất quan trọng để đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn.

3.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm

Tính giá thành sản phẩm là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong kế toán xây dựng. Doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp tính toán chính xác để đảm bảo tính cạnh tranh trên thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Kế Toán Tài Chính trong Doanh Nghiệp Xây Dựng

Kế toán tài chính không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng trong doanh nghiệp xây dựng. Việc áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào thực tế giúp nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu rủi ro tài chính.

4.1. Ứng dụng trong quản lý dự án

Kế toán tài chính giúp doanh nghiệp quản lý dự án hiệu quả hơn, từ việc lập dự toán đến theo dõi chi phí thực tế. Điều này giúp đảm bảo rằng dự án được thực hiện đúng tiến độ và ngân sách.

4.2. Ứng dụng trong phân tích tài chính

Phân tích tài chính là một phần quan trọng trong kế toán xây dựng. Doanh nghiệp cần sử dụng các báo cáo tài chính để đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định chiến lược.

V. Kết luận và Tương lai của Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Xây Dựng

Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế phát triển. Việc áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình kế toán sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và cạnh tranh trên thị trường.

5.1. Xu hướng phát triển trong kế toán

Trong tương lai, kế toán tài chính sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin. Doanh nghiệp cần cập nhật các xu hướng mới để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Tầm quan trọng của đào tạo kế toán

Đào tạo kế toán là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành xây dựng. Doanh nghiệp cần chú trọng đến việc đào tạo và phát triển kỹ năng cho nhân viên kế toán.

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VÀ MÔ TẢ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH KẾ TOÁN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng là học liệu chuyên môn thuộc chương trình đào tạo ngành Kế toán ở trình độ Cao đẳng, được ban hành chính thức kèm theo Quyết định số 597/QĐ-CĐXD1 ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1. Môn học mang mã số MH26, được bố trí giảng dạy tại học kỳ thứ 3 sau khi người học đã hoàn thành môn học tiên quyết là Kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất 2 (MH20). Thời lượng toàn bộ môn học được thiết kế trong 60 giờ định mức, bao gồm 30 giờ lý thuyết, 27 giờ thực hành, thảo luận, bài tập và 03 giờ kiểm tra đánh giá định kỳ theo Quyết định số 371/QĐ-CĐXD1 ngày 10 tháng 8 năm 2023.

Về mục tiêu đào tạo, giáo trình trang bị cho người học hệ thống kiến thức toàn diện về đặc thù hoạt động sản xuất xây lắp, quy trình kế toán tập hợp chi phí, tính giá thành công trình, hạch toán bàn giao, tiêu thụ sản phẩm xây dựng cũng như công tác kế toán đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) tại đơn vị chủ đầu tư. Sau khi hoàn thành học phần, người học có khả năng đọc hiểu chứng từ gốc, lập định khoản kế toán, tính toán giá trị dở dang, lập bảng tính giá thành công trình/hạng mục công trình và ghi chép hệ thống sổ kế toán tổng hợp (sổ Nhật ký chung, Sổ cái) và sổ chi tiết.

Tài liệu do tập thể giảng viên Bộ môn Kế toán thuộc Khoa Kế toán - Tài chính (Trường Cao đẳng Xây dựng số 1) biên soạn, trong đó Thạc sĩ Dương Thị Kim Tuyến (Trưởng khoa kiêm Trưởng bộ môn) đảm nhiệm vai trò chủ biên kiêm tác giả Chương 1, và Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương biên soạn Chương 2. Điểm đặc sắc của giáo trình nằm ở cách tiếp cận tích hợp năng lực thực hành: kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết hạch toán với hệ thống mẫu biểu chứng từ thực tế (Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Bảng phân bổ tiền lương và BHXH) và bài tập tình huống gắn với các dự án xây dựng cụ thể.

       CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC: KẾ TOÁN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG (MH26)
                 (Thời lượng: 60 giờ | Bố trí: Học kỳ 3 | Tiên quyết: MH20)

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình gồm 02 chương chuyên sâu phản ánh hai góc độ kinh tế - tài chính chủ đạo trong lĩnh vực xây dựng:

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                                    CẤU TRÚC GIÁO TRÌNH                                  |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| CHƯƠNG 1: KẾ TOÁN XÂY DỰNG Ở ĐƠN VỊ THI CÔNG                                           |
|   1. Đặc điểm hoạt động xây dựng ảnh hưởng đến tổ chức kế toán                          |
|   2. Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây dựng:                       |
|      - Nhiệm vụ kế toán và phân loại giá thành (Dự toán, Định mức, Thực tế)             |
|      - Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí                                         |
|      - Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)                               |
|      - Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)                                     |
|      - Kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623: 6 tiểu khoản)                      |
|      - Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627)                                          |
|      - Kế toán tổng hợp chi phí xây dựng (TK 154)                                       |
|      - Kế toán chi phí sửa chữa bảo hành công trình (TK 3522)                           |
|      - Phương pháp đánh giá sản phẩm xây dựng dở dang cuối kỳ                           |
|      - Phương pháp tính giá thành sản phẩm xây dựng hoàn thành                          |
|   3. Kế toán bàn giao và xác định kết quả tiêu thụ:                                     |
|      - Phương thức thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện                         |
|      - Phương thức thanh toán theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng (TK 337)          |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN XÂY DỰNG CƠ BẢN Ở ĐƠN VỊ CHỦ ĐẦU TƯ                                   |
|   1. Nội dung và các hình thức quản lý dự án đầu tư XDCB:                               |
|      - Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án                                               |
|      - Chủ nhiệm thực hiện công tác quản lý dự án                                       |
|      - Hình thức "Chìa khóa trao tay"                                                   |
|      - Hình thức tự thực hiện dự án                                                     |
|   2. Quy trình và nhiệm vụ kế toán hoạt động đầu tư XDCB ở đơn vị chủ đầu tư            |
|   3. Kế toán đầu tư XDCB có thành lập ban quản lý dự án, tổ chức kế toán riêng:         |
|      - Kế toán nguồn vốn đầu tư XDCB                                                    |
|      - Kế toán chi phí đầu tư XDCB và quyết toán vốn đầu tư tại ban quản lý dự án       |
|   4. Kế toán chi phí đầu tư XDCB trường hợp doanh nghiệp không tổ chức kế toán riêng    |
|      (Sử dụng hệ thống tài khoản TK 241, chứng từ và phương pháp hạch toán)             |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+

Progression logic (tiến trình phát triển nội dung) được xây dựng chặt chẽ theo chu trình kinh tế của sản phẩm xây dựng: từ phân tích đặc điểm kỹ thuật - kinh tế của ngành xây dựng, xác định đối tượng tập hợp chi phí, hạch toán 4 khoản mục chi phí trực tiếp/gián tiếp, tổng hợp và phân bổ chi phí dở dang, tính toán giá thành hoàn thành, cho đến khâu nghiệm thu, bàn giao, ghi nhận doanh thu và bảo hành công trình; tiếp nối bằng quy trình quản lý vốn và quyết toán đầu tư ở vai trò chủ đầu tư.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xác lập nền tảng lý thuyết và nguyên tắc hạch toán dựa trên:

1. Khung pháp lý kế toán chuẩn mực: Tuân thủ Luật Kế toán Việt Nam, hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) và Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC.
2. Khung nguyên tắc xác định giá thành xây dựng: Phân biệt 3 loại giá thành:
   • Giá thành dự toán: Được xác định theo công thức: $$\text{Giá thành dự toán} = \text{Giá trị dự toán trước thuế} - \text{Thu nhập chịu thuế tính trước}$$
   • Giá thành định mức: Tính toán dựa trên mức chi phí đã đạt được tại thời điểm thi công.
   • Giá thành thực tế: Toàn bộ chi phí thực tế đã bỏ ra để hoàn thành khối lượng xây lắp được kế toán theo dõi và tổng hợp.
3. Mô hình tài khoản và phân bổ chi phí đặc thù:
   • Tập hợp chi phí trực tiếp: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622 - không bao gồm các khoản trích bảo hiểm theo lương công nhân), Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623 với 6 tài khoản cấp 2: 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238), Chi phí sản xuất chung (TK 627 - bao gồm trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ của cả công nhân trực tiếp, thợ máy và nhân viên quản lý đội; trích dự phòng bảo hành; lãi vay vốn hóa).
   • Xử lý hai mô hình tổ chức máy thi công: Trường hợp thi công hỗn hợp thủ công - máy (hạch toán trực tiếp vào TK 623) và trường hợp tổ chức đội máy thi công riêng có hạch toán riêng (tập hợp chi phí qua TK 621, 622, 627 đội máy -> kết chuyển TK 154 tính giá thành ca máy -> kết chuyển sang TK 623 công trình hoặc ghi nhận doanh thu nội bộ TK 511).
   • Đánh giá dở dang cuối kỳ theo tỷ lệ hoàn thành dự toán: $$C_{ddck} = \frac{C_{ddđk} + C_{pstk}}{C_{htdt} + C'{ckdt}} \times C'{ckdt}$$ (Trong đó: $C_{ddck}, C_{ddđk}$ là chi phí thực tế dở dang cuối kỳ/đầu kỳ; $C_{pstk}$ là chi phí thực tế phát sinh trong kỳ; $C_{htdt}$ là giá trị hoàn thành theo dự toán; $C'_{ckdt}$ là giá trị dở dang theo dự toán tính theo mức độ hoàn thành).
   • Công thức tính tổng giá thành công trình hoàn thành: $$Z_{ct} = C_{ddđk} + C_{pstk} - C_{ddck} - G$$ (Trong đó: $Z_{ct}$ là giá thành khối lượng xây lắp hoàn thành; $G$ là các khoản ghi giảm giá thành).
   • Cơ chế ghi nhận doanh thu theo tiến độ kế hoạch (TK 337): Hạch toán doanh thu tương ứng phần công việc hoàn thành do nhà thầu tự xác định (Nợ TK 337 / Có TK 511) và phản ánh số tiền phải thu theo hóa đơn tiến độ (Nợ TK 131 / Có TK 337, Có TK 3331).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn kỹ thuật (Technical skills): Kỹ năng định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến vật tư, nhân công, máy thi công, trích lập dự phòng bảo hành công trình (TK 3522), trích khấu hao và phân bổ công cụ dụng cụ (TK 242).
• Kỹ năng phân tích và tính toán (Analytical skills): Phân tích chi phí vượt mức bình thường để loại trừ khỏi giá thành sản phẩm và kết chuyển thẳng vào giá vốn hàng bán (TK 632); tính toán giá trị dở dang theo từng giai đoạn dừng kỹ thuật và lập Bảng tính giá thành hạng mục công trình.
• Kỹ năng tác nghiệp thực hành (Practical competencies): Xử lý luân chuyển chứng từ gốc (Phiếu xuất kho, Hóa đơn GTGT, Bảng phân bổ lương, Biên bản nghiệm thu bàn giao), vào sổ chi tiết tài khoản và hoàn thiện hệ thống sổ kế toán tổng hợp theo hình thức sổ Nhật ký chung và Sổ cái.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được cấu trúc nhằm phục vụ phương pháp giảng dạy tích hợp (Lý thuyết kết hợp Thực hành) với tỷ lệ phân bổ thời lượng cân đối (30 giờ lý thuyết : 27 giờ thực hành : 3 giờ kiểm tra). Cách tiếp cận sư phạm đi từ nguyên lý chế độ kế toán đến việc giải quyết các bài toán tình huống gắn liền với dữ liệu thực tế của doanh nghiệp xây lắp.

       CHU TRÌNH GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP TÍCH HỢP (60 GIỜ)

• Hệ thống bài tập và dữ liệu thực hành: Giáo trình cung cấp chuỗi bài tập thực hành liên hoàn mô phỏng từ số liệu hoạt động của các doanh nghiệp xây dựng thực tế:
  • Công ty Cổ phần Xây dựng số 10: Bài tập thực hành xuyên suốt các khâu kế toán chi phí NVLTT, NCTT, Máy thi công, Chi phí sản xuất chung cho hạng mục xây thô Liền kề LK5 và Biệt thự BT1 tại Khu đô thị Văn Phú (quận Hà Đông, Hà Nội).
  • Công ty Cổ phần Xây dựng số 5: Bài tập 1.6 về xác định giá trị xây dựng dở dang phần cọc, móng công trình A theo phương thức thanh toán toàn bộ khi hoàn thành.
  • Công ty Cổ phần Xây dựng số 7: Bài tập 1.7 về phân bổ chi phí dở dang công trình B gồm nhiều hạng mục (móng, thân, cổng, điện chống sét) theo giá trị dự toán và tỷ lệ hoàn thành.
• Quy trình xử lý chứng từ chuẩn mực: Người học được rèn luyện trực tiếp trên các mẫu biểu chứng từ ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:
  • Phiếu xuất kho (Mẫu số 02 - VT) với các mặt hàng thép tròn $\varnothing 16, \varnothing 18, \varnothing 20, \varnothing 24$, xi măng PCB30, que hàn, phụ gia.
  • Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Mẫu số 11 - LĐTL).
  • Hóa đơn Giá trị gia tăng mẫu 01GTKT3/001 và hóa đơn tiền điện chi nhánh Điện lực Hà Đông.
  • Bảng phân bổ công cụ dụng cụ, chi phí trả trước (TK 242) phản ánh máy cắt uốn thép, máy trộn bê tông, máy tính, thiết bị văn phòng đội.
• Phương pháp đánh giá và tự học: Đánh giá thông qua việc kiểm tra khả năng lập định khoản đúng bản chất, tính toán chính xác chi phí dở dang và giá thành, cùng kỹ năng phản ánh vào sổ Nhật ký chung và Sổ cái. Người học được hướng dẫn tự nghiên cứu sơ đồ kế toán (Sơ đồ 1.1 đến 1.8), rà soát quy chế trích lập dự phòng bảo hành và đối chiếu số liệu dự toán thiết kế.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Chuẩn hóa theo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp hiện hành: Nội dung giáo trình được biên soạn đồng bộ theo các quy định của Luật Kế toán và Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC, áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT và hình thức kế toán Nhật ký chung.
2. Phản ánh toàn diện hai vai trò trong chuỗi đầu tư xây dựng: Khác với các tài liệu kế toán doanh nghiệp thông thường chỉ tập trung vào khâu sản xuất, giáo trình phân định rõ ranh giới và phương pháp kế toán giữa:
   • Đơn vị thi công (Nhận thầu xây lắp): Chú trọng hạch toán chi phí giá thành theo 4 khoản mục (621, 622, 623, 627), theo dõi bảo hành công trình (TK 3522) và bàn giao doanh thu (TK 511, TK 337).
   • Đơn vị chủ đầu tư (Giao thầu/Quản lý dự án): Phản ánh 4 hình thức quản lý dự án (Chủ đầu tư trực tiếp quản lý, Chủ nhiệm quản lý dự án, Chìa khóa trao tay, Tự thực hiện) và phương pháp hạch toán nguồn vốn, chi phí đầu tư XDCB (TK 241), quyết toán vốn đầu tư tại Ban quản lý dự án có tổ chức kế toán riêng hoặc không tổ chức kế toán riêng.
3. Mô hình hóa nghiệp vụ chuyên biệt: Giáo trình giải quyết chi tiết các bài toán kế toán đặc thù ngành xây dựng như:
   • Tách bạch chi phí trích theo lương của công nhân trực tiếp và thợ máy ra khỏi TK 622, TK 623 để tập hợp về TK 627.
   • Hạch toán chi phí sử dụng máy thi công theo hai phương án tổ chức (có đội máy riêng hạch toán độc lập hoặc không hạch toán độc lập).
   • Xử lý kế toán doanh thu hợp đồng xây dựng dở dang thông qua tài khoản thanh toán theo tiến độ kế hoạch (TK 337).
   • Minh họa quy trình hạch toán thông qua 8 sơ đồ kế toán tổng hợp trực quan (Sơ đồ 1.1 đến Sơ đồ 1.8).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán trình độ Cao đẳng: Giáo trình là tài liệu học tập bắt buộc cho sinh viên theo học học phần Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng (MH26) tại Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có chương trình đào tạo tương đương.
• Điều kiện tiên quyết: Người học bắt buộc phải tích lũy khối lượng kiến thức từ môn học Kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất 2 (MH20), nắm vững các nguyên lý hạch toán kế toán tài chính tổng quát và kế toán chi phí sản xuất căn bản.
• Giảng viên giảng dạy chuyên ngành: Được sử dụng làm khung tài liệu giảng dạy chuẩn mực ban hành bởi nhà trường, làm căn cứ triển khai kế hoạch bài giảng, xây dựng ngân hàng câu hỏi kiểm tra đánh giá và hướng dẫn thực hành chuyên sâu.
• Cán bộ kế toán thực tế và người tự học: Phù hợp làm tài liệu tra cứu nghiệp vụ thực tế cho nhân sự kế toán tại các công ty xây lắp, nhà thầu thi công, ban quản lý dự án đầu tư xây dựng có nhu cầu củng cố kỹ năng hạch toán chi phí, tính giá thành theo dự toán và quyết toán vốn đầu tư XDCB.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên trình độ Cao đẳng ngành Kế toán (học kỳ 3), đồng thời là tài liệu tham khảo cho giảng viên giảng dạy khối ngành kinh tế - xây dựng và kế toán viên đang công tác tại các doanh nghiệp xây lắp, ban quản lý dự án.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần hoàn thành môn học tiên quyết Kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất 2 (mã số MH20), có kiến thức vững chắc về nguyên lý kế toán, hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và kỹ năng xử lý chứng từ kế toán cơ bản.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các giáo trình kế toán thông thường là gì?

Giáo trình tập trung giải quyết toàn diện các đặc thù của lĩnh vực xây lắp và XDCB: lấy dự toán công trình làm thước đo chi phí; hướng dẫn chi tiết kế toán máy thi công (TK 623), trích lập dự phòng bảo hành (TK 3522), hạch toán doanh thu theo tiến độ hợp đồng (TK 337) và hạch toán nguồn vốn đầu tư XDCB (TK 241) tại đơn vị chủ đầu tư theo 4 hình thức quản lý dự án.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp đọc lý thuyết từng phần với việc phân tích sơ đồ hạch toán tổng hợp (Sơ đồ 1.1 đến 1.8), sau đó tự giải lại các bài tập tình huống thực hành (Công ty CP Xây dựng số 10, số 5, số 7), tự tay lập định khoản trên các mẫu chứng từ mô phỏng và vào sổ Nhật ký chung.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu tích hợp đầy đủ hệ thống biểu mẫu chứng từ gốc mô phỏng (Phiếu xuất kho, Bảng phân bổ tiền lương, Hóa đơn GTGT, Bảng phân bổ CCDC), các bảng tính toán chi phí dở dang, bảng tính giá thành hạng mục và 8 sơ đồ kế toán tổng quan phục vụ trực tiếp cho quá trình tự học và thực hành.

---

Kết luận

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp xây dựng do Bộ môn Kế toán - Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 biên soạn (ThS. Dương Thị Kim Tuyến chủ biên) là học liệu chuẩn hóa, phản ánh đầy đủ nghiệp vụ kế toán xây dựng từ góc độ nhà thầu thi công đến chủ đầu tư. Lộ trình tiếp thu kiến thức được xây dựng mạch lạc từ phân tích đặc thù xây lắp, hạch toán 4 khoản mục chi phí (621, 622, 623, 627), đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành công trình, cho đến quản lý vốn và quyết toán đầu tư XDCB. Kết hợp cùng các văn bản pháp lý nền tảng như Luật Kế toán và Thông tư số 200/2014/TT-BTC, cuốn giáo trình cung cấp hệ thống lý thuyết và bài tập thực hành hoàn chỉnh cho đào tạo kế toán chuyên ngành xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ XÂY DĀNG TR¯âNG CAO ĐẲNG XÂY DĀNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HàC: K¾ TOÁN TÀI CHÍNH DOANH NGHIÞP XÂY DĀNG NGÀNH: K¾ TOÁN TRÌNH ĐÞ CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 597/QĐ-CĐXD1 ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1) Hà Nßi, nm 2023 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguãn thông tin có thể đ°āc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các măc đích và đào t¿o và tham khÁo. Mçi măc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dăng vãi măc đích kinh doanh thiÁu lành m¿nh s¿ bå nghiêm cÃm. 2 LâI NÓI ĐÄU KÁ toán tài chính doanh nghiáp xây dāng là mát bá phận quan trçng trong há tháng kÁ toán, không ngĉng đ°āc hoàn thián cho phù hāp vãi Luật kÁ toán, chÁ đá kÁ toán, chuẩn māc kÁ toán và các thông lá kÁ toán quác tÁ nhằm có đ°āc thông tin kÁ toán chÃt l°āng cao nhÃt. Vãi nhận thćc đó, cuán giáo trình <KÁ toán tài chính doanh nghiáp xây dāng = đ°āc biên so¿n cho chuyên ngành kÁ toán - há Cao đẳng đáp ćng kåp thåi nhu cÅu đào t¿o cąa tr°ång Cao đẳng Xây dāng sá 1 và là cuán tài liáu giúp cho các cán bá giÁng d¿y, cán bá nghiên cću, sinh viên, có tài liáu giÁng d¿y, nghiên cću và hçc tập.

Trong quá trình biên so¿n và hoàn thián cuán giáo trình này, tập thể giÁng viên Bá môn KÁ toán – Tr°ång Cao đẳng Xây dāng sá 1 đã cập nhật nhÿng quy đånh pháp lý mãi nhÃt và kÁ toán, chçn lçc nái dung c¢ bÁn và biên so¿n theo h°ãng tiÁp cận nng lāc cho sinh viên. Giáo trình gãm 02 ch°¢ng: - Ch°¢ng 1: KÁ toán xây dāng ç đ¢n vå thi công - Ch°¢ng 2: KÁ toán xây dāng c¢ bÁn ç đ¢n vå chą đÅu t° Cuán giáo trình KÁ toán tài chính doanh nghiáp xây dāng đ°āc biên so¿n trên c¢ sç sā đóng góp trí tuá cąa tập thể tác giÁ là các giÁng viên thuác tå môn KÁ toán bao gãm: 1. Th¿c sỹ D°¢ng Thå Kim TuyÁn (Tr°çng khoa KÁ toán - Tài chính kiêm Tr°çng bá môn KÁ toán) - Chą biên, biên so¿n ch°¢ng 1 2. Th¿c sỹ Nguyßn Thå H°¢ng, biên so¿n ch°¢ng 2 Trong quá trình biên so¿n, mặc dù tập thể tác giÁ đã cá gắng song giáo trình chắc chắn không thể tránh khßi nhÿng h¿n chÁ nhÃt đånh, vì vậy chúng tôi rÃt mong nhận đ°āc nhiÃu ý kiÁn góp ý để cuán tài liáu đ°āc hoàn thián h¢n.

Tập thể tác giÁ xin chân thành cÁm ¢n! Hà Nội, ngày tháng năm 2024 T/M TÀP THÂ TÁC GIÀ Chă biên ThS. Dương Thị Kim Tuyến 4 MĀC LĀC LäI NÓI ĐÄU. Đặc điểm ho¿t đáng xây dāng .2 KÁ toán tập hāp chi phí và tính giá thành sÁn phẩm xây dāng. Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành.

Các loại giá thành trong doanh nghiệp xây dựng. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành. Kế toán tập hợp chi phí xây dựng. KÁ toán chi phí sửa chÿa bÁo hành công trình.

Đánh giá sản phẩm xây dựng dở dang cuối kỳ. Kế toán giá thành sản phẩm xây dựng .2 Phương pháp kế toán. KÁ toán bàn giao và xác đånh kÁt quÁ tiêu thă. Kế toán bàn giao công trình xây dựng.

Kế toán xác định kết quả tiêu thụ .177 Ch°¢ng 2: KÀ TOÁN XÂY DĀNG C¡ BÀN æ Đ¡N Vä CHĄ ĐÄU T¯. Nái dung và các hình thćc quÁn lý dā án. Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án. Chủ nhiệm thực hiện công tác quản lý dự án.

Chìa khóa trao tay. Tự thực hiện dự án. Quy trình kÁ toán ho¿t đáng đÅu t° XDCB ç đ¢n vå chą đÅu t°. Nhiám vă cąa kÁ toán ho¿t đáng XDCB ç đ¢n vå chą đÅu t°.

KÁ toán ho¿t đáng đÅu t° XDCB ç đ¢n vå chą đÅu t° có thành lập ban quÁn lý dā án, tå chćc công tác kÁ toán riêng. KÁ toán nguãn ván đÅu t° xây dāng c¢ bÁn:. Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản. Kế toán quyết toán vốn đầu tư tại ban quản lý dự án.

KÁ toán chi phí đÅu t° xây dāng c¢ bÁn tr°ång hāp doanh nghiáp không tå chćc kÁ toán riêng. Tài khoản kế toán (TK 241 đã trình bày ở phần trên). Chứng từ kế toán (đã trình bày ở phần trên). Phương pháp kế toán: .199 5 CH¯¡NG TRÌNH MÔN HàC (Ban hành kèm theo Quyết định số 371/QĐ-CĐXD1 ngày 10/8/2023 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Xây dựng số 1) Tên môn hác: K¾ TOÁN TÀI CHÍNH DOANH NGHIÞP XÂY DĀNG Mã môn hác: MH26 Thãi gian thāc hißn môn hác: 60 giå (Lý thuyÁt: 30 giå; Thāc hành, thí nghiám, thÁo luận, bài tập: 27 giå; Kiểm tra: 03 giå).

Vß trí, tính chÃt căa môn hác: - Vå trí: + Môn hçc đ°āc bá trí ç kỳ hçc thć 3; + Môn hçc tiên quyÁt: KÁ toán tài chính doanh nghiáp sÁn xuÃt 2 (MH20). - Tính chÃt: Là môn hçc chuyên môn. Và kiÁn thćc: - Trình bày đ°āc đặc điểm ho¿t đáng xây dāng, mát sá vÃn đà chung và công tác kÁ toán ç doanh nghiáp xây dāng và đÅu t° xây dāng c¢ bÁn (XDCB) ç đ¢n vå chą đÅu t°; - Trình bày đ°āc nhiám vă và quy trình kÁ toán tập hāp chi phí tính giá thành, kÁ toán bàn giao công trình, kÁ toán xác đånh kÁt quÁ kinh doanh; - Trình bày đ°āc các lo¿i giá thành xây dāng; đái t°āng tập hāp chi phí và ph°¢ng pháp tập hāp chi phí; - Trình bày đ°āc ph°¢ng pháp đánh giá sÁn phẩm dç dang; - Trình bày đ°āc nái dung khoÁn măc chi phí sÁn xuÃt; nái dung kÁt quÁ kinh doanh; - Trình bày đ°āc tài khoÁn, chćng tĉ sử dăng, ph°¢ng pháp kÁ toán ho¿t đáng xây dāng và kÁ toán các nghiáp vă đÅu t° XDCB ç đ¢n vå chą đÅu t°. Và kỹ nng: - Tính đ°āc giá trå sÁn phẩm xây lắp dç dang, giá thành công trình, h¿ng măc công trình xây dāng; - Đçc nái dung nghiáp vă trên chćng tĉ và đånh khoÁn đ°āc các nghiáp vă phát sinh trong doanh nghiáp xây dāng và kÁ toán đÅu t° XDCB ç đ¢n vå chą đÅu t°; - Xác đånh đ°āc kÁt quÁ kinh doanh trong doanh nghiáp xây dāng; - Đånh khoÁn và ghi đ°āc så kÁ toán tång hāp theo hình thćc Nhật ký chung.

Và nng lāc tā chą và trách nhiám: - Cẩn thận, chính xác trong công viác; - Có tinh thÅn tā hçc hßi, tā hçc tập, tích ljy kiÁn thćc, kinh nghiám để nâng cao 6 trình đá chuyên môn nghiáp vă; - Có khÁ nng hçc tập, làm viác đác lập và theo nhóm. Nßi dung môn hác: CH¯¡NG 1 K¾ TOÁN XÂY DĀNG ä Đ¡N VÞ THI CÔNG Giái thißu ch°¢ng: Ch°¢ng 1 trình bày đặc điểm ho¿t đáng xây dāng, đái t°āng tập hāp chi phí và tính giá thành công trình, ph°¢ng pháp đánh giá sÁn phẩm dç dang, ph°¢ng pháp tính giá thành, chćng tĉ sử dăng, tài khoÁn sử dăng, ph°¢ng pháp kÁ toán xây dāng ç đ¢n vå thi công. Māc tiêu: - Hiểu đ°āc đặc điểm ho¿t đáng trong doanh nghiáp xây dāng Ánh h°çng đÁn công tác kÁ toán; - Hiểu đ°āc các lo¿i giá thành trong xây dāng; đái t°āng tập hāp chi phí và ph°¢ng pháp tập hāp chi phí; - Nhiám vă và quy trình kÁ toán tập hāp chi phí và tính giá thành. Nßi dung chính: 1.

Đ¿c điÃm ho¿t đßng xây dāng SÁn xuÃt xây lắp: Là ho¿t đáng xây dāng mãi, mç ráng, cÁi t¿o, hián đ¿i hóa các công trình thuác mçi lĩnh vāc trong nÃn kinh tÁ quác dân (nh° công trình giao thông, thąy lāi, các khu công nghiáp, các công trình quác phòng, các công trình dân dăng khác,&. Đây là ho¿t đáng nhằm t¿o ra c¢ sç vật chÃt kỹ thuật cho mçi ngành trong nÃn kinh tÁ. SÁn phẩm xây lắp có đặc điểm riêng biát khác vãi ngành sÁn xuÃt khác và Ánh h°çng đÁn tå chćc kÁ toán: + Công trình xây dāng, vật kiÁn trúc.có quy mô lãn, kÁt cÃu phćc t¿p mang tính đ¢n chiÁc, thåi gian sÁn xuÃt lâu dài. Do vậy, viác tå chćc quÁn lý và h¿ch toán nhÃt thiÁt sÁn phẩm xây lắp phÁi lập dā toán (dā toán thiÁt kÁ, dā toán thi công), quá trình h¿ch toán chi phí xây lắp phÁi đ°āc đái chiÁu vãi dā toán, lÃy dā toán làm th°ãc đo.

+ Các tå, đái xây dāng, các trang thiÁt bå nh° xe máy, thiÁt bå thi công, ng°åi lao đáng phÁi di chuyển theo đåa điểm thi công công trình, tĉ đó phát sinh chi phí trong công tác vận chuyển, bÁo quÁn trang thiÁt bå, vật t°. Mát sá vật t° thi công để ç công tr°ång dß bå Ánh h°çng cąa thåi tiÁt, mÃt mát h° hßng. + Thåi gian sử dăng sÁn sÁn phẩm xây lắp lâu dài. Tå chćc thi công, quÁn lý sao cho chÃt l°āng công trình đÁm bÁo đúng dā toán, thiÁt kÁ.

Để đÁm bÁo chÃt l°āng công trình 7 theo quy đånh nhà n°ãc, nhà thÅu phÁi thāc hián trích lập dā phòng chi phí bÁo hành công trình.2 K¿ toán tÁp hÿp chi phí và tính giá thành sÁn phÇm xây dāng 1. Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành - Tập hāp chi phí xây dāng công trình (CPNVLTT, CPNCTT, CPSDMTC, CPSXC) - Lập bÁng tång hāp chi phí xây dāng công trình - Đánh giá khái l°āng xây dāng dç dang cuái kỳ - Lập bÁng tính giá thành h¿ng măc, công trình xây dāng hoàn thành - H¿ch toán, ghi så kÁ toán chi tiÁt chi phí, tång hāp (Nhật ký chung, så cái) và chi phí, giá thành hoặc nhập chćng tĉ vào phÅn mÃm - Phái hāp vãi bá phận khác quÁn lý chi phí xây dāng: Lập báo cáo phân tích chi phí, giá thành xây dāng so vãi dā toán; Kiểm soát giá, chi phí vật t° sử dăng cho công trình. Các loại giá thành trong doanh nghiệp xây dựng - Giá thành dự toán: toàn bá các chi phí trāc tiÁp, gián tiÁp t¿o nên sÁn phẩm tính theo đ¢n giá tång hāp cho tĉng khu vāc và theo các đånh mćc kinh tÁ kỹ thuật do Nhà n°ãc ban hành để xây dāng công trình XDCB. Giá thành dā toán cąa Giá trå dā toán Thu nhập chåu = - công trình tr°ãc thuÁ thuÁ tính tr°ãc Thu nhập chịu thuế tính trước đ°āc xác đånh trên c¢ sç lãi đånh mćc trong xây dāng c¢ bÁn đ°āc Nhà n°ãc xác đånh trong tĉng thåi kỳ, cho tĉng lo¿i công trình.