Giáo trình Điều tra Xã hội học nghề Công tác Xã hội Trình độ Trung cấp

Giáo trình điều tra xã hội học nghề công tác xã hội trình độ trung cấp cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực này.

• Trường học: Trường Cao Đẳng
• Chuyên ngành: Công Tác Xã Hội
• Đề tài: Giáo Trình Điều Tra Xã Hội Học Nghề Công Tác Xã Hội Trình Độ Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
• 1.1. Khái niệm, chức năng và mục đích của điều tra xã hội học trong công tác xã hội
• 1.1.1. Khái niệm điều tra xã hội học
• 1.1.2. Đối tượng của điều tra xã hội học
• 1.1.3. Chức năng của điều tra xã hội học
• 1.1.4. Nhiệm vụ của điều tra xã hội học
• 1.2. Cơ sở lý luận và phương pháp luận của điều tra xã hội học trong công tác xã hội
• 1.2.1. Cơ sở lý luận
• 1.2.2. Phương pháp luận của điều tra xã hội học
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
• 2.1. Giai đoạn chuẩn bị
• 2.1.1. Xác định vấn đề nghiên cứu và đặt tên đề tài
• 2.1.2. Xác định mục tiêu, nhiệm vụ của cuộc điều tra
• 2.1.3. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
• 2.1.4. Xây dựng mô hình lý luận, thao tác hóa khái niệm
• 2.1.5. Xây dựng bảng hỏi
• 2.1.6. Chọn phương án điều tra
• 2.1.7. Xác định mẫu điều tra
• 2.1.8. Dự kiến phương án xử lý thông tin
• 2.1.9. Điều tra thử và hoàn thiện phương án điều tra
• 2.1.10. Chuẩn bị địa bàn và kinh phí cho điều tra
• 2.2. Giai đoạn thu thập thông tin
• 2.2.1. Chọn thời điểm điều tra
• 2.2.2. Tiến hành công tác tiền trạm
• 2.2.3. Lập biểu đồ tiến độ điều tra
• 2.2.4. Tập huấn điều tra viên
• 2.2.5. Tiến hành thu thập thông tin cá biệt
• 2.3. Giai đoạn xử lý, phân tích thông tin và trình bày báo cáo
• 2.3.1. Xử lý những số liệu thu thập được
• 2.3.2. Phân tích thông tin
• 2.3.3. Phân tích tương quan các biến
• 2.3.4. Kiểm tra giả thuyết
• 2.4. Thực hành thiết kế phiếu hỏi
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP CƠ BẢN CỦA ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC
• 3.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.1.1. Khái niệm mẫu chọn và điều tra chọn mẫu
• 3.1.2. Quá trình tổ chức điều tra chọn mẫu
• 3.1.3. Các phương pháp chọn mẫu cơ bản
• 3.2. Phương pháp phân tích tài liệu
• 3.2.1. Khái niệm tài liệu
• 3.2.2. Các phương pháp phân tích tài liệu
• 3.3. Phương pháp trưng cầu ý kiến
• 3.3.1. Đặc điểm của phương pháp trưng cầu ý kiến (Ankét)
• 3.3.2. Ưu và nhược điểm của phương pháp Ankét
• 3.3.3. Phân loại trưng cầu ý kiến (Ankét)
• 3.4. Phương pháp quan sát
• 3.4.1. Các bước thực hiện quan sát trong điều tra xã hội học
• 3.4.2. Lựa chọn các loại quan sát
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu tình huống
• 3.5.1. Khái niệm tình huống
• 3.5.2. Quá trình thực hiện
• 3.6. Phương pháp phỏng vấn
• 3.6.1. Phỏng vấn là gì?
• 3.6.2. Phân loại phỏng vấn
• 3.6.3. Một số quy tắc cho việc thực hiện phỏng vấn
• 3.6.3.1. Chuẩn bị chương trình phỏng vấn
• 3.6.3.2. Nguyên tắc khi xây dựng đề cương phỏng vấn
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP TRÌNH BÀY KẾT QUẢ ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC ĐỂ ĐÓNG GÓP CHO XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH
• 4.1. Phương pháp lập kế hoạch trình bày với các nhóm đối tượng và các nhà quản lý
• 4.2. Phương pháp trình bày kết quả nghiên cứu cho tổ chức của mình và các tổ chức khác hoặc chính quyền
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình điều tra xã hội học công tác xã hội

Giáo trình điều tra xã hội học là một công cụ nền tảng trong chương trình đào tạo nghề Công tác xã hội trình độ trung cấp. Nó cung cấp hệ thống kiến thức và kỹ năng cần thiết để nhân viên công tác xã hội tương lai có thể thu thập, phân tích và diễn giải thông tin về các hiện tượng xã hội. Mục đích chính của môn học là trang bị cho người học khả năng tiến hành các cuộc nghiên cứu xã hội học một cách khoa học, từ đó đưa ra những kiến nghị và giải pháp can thiệp hiệu quả. Nội dung giáo trình không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn tập trung vào việc thực hành công tác xã hội, giúp sinh viên áp dụng các phương pháp điều tra xã hội học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn của thân chủ, nhóm và cộng đồng. Theo tài liệu gốc, môn học này được xem là "công cụ hỗ trợ đắc lực" giúp nhân viên Công tác xã hội có được thông tin cần thiết để giải quyết tốt công việc. Việc nắm vững các nguyên tắc và quy trình điều tra giúp đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của dữ liệu, là cơ sở để xây dựng các chương trình can thiệp và hoạch định chính sách xã hội dựa trên bằng chứng.

1.1. Khái niệm và vai trò của điều tra xã hội học trong ngành

Điều tra xã hội học được định nghĩa là phương pháp thu thập thông tin về các hiện tượng và quá trình xã hội trong những điều kiện thời gian và địa điểm cụ thể, nhằm phân tích và đưa ra kiến nghị cho công tác quản lý. Trong ngành công tác xã hội, vai trò của nó là vô cùng quan trọng. Nó không chỉ là một môn học điều tra xã hội học lý thuyết, mà còn là một kỹ năng nghề nghiệp cốt lõi. Nhân viên công tác xã hội sử dụng các phương pháp này để tìm hiểu nhu cầu của thân chủ, đánh giá các vấn đề trong cộng đồng, và đo lường hiệu quả của các chương trình can thiệp. Thông qua điều tra, họ có thể xác định chính xác đối tượng nghiên cứu, từ đó xây dựng các kế hoạch hỗ trợ phù hợp, thay vì hành động dựa trên cảm tính. Giáo trình nhấn mạnh, các kết quả điều tra cung cấp "luận chứng cho các học thuyết, các quyết định, chủ trương chính sách đúng đắn".

1.2. Mục tiêu cốt lõi của môn học điều tra xã hội học

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho sinh viên một bộ công cụ thu thập dữ liệu và phân tích toàn diện. Kết thúc môn học, người học phải nắm vững các giai đoạn của một cuộc điều tra, từ việc xác định vấn đề, xây dựng giả thuyết, thiết kế bảng câu hỏi khảo sát, đến việc chọn mẫu điều tra và xử lý số liệu. Bên cạnh kiến thức, môn học còn rèn luyện các kỹ năng thu thập thông tin thiết yếu như phỏng vấn, quan sát và phân tích tài liệu. Một mục tiêu quan trọng khác là xây dựng ý thức về đạo đức trong nghiên cứu xã hội. Sinh viên cần hiểu rõ trách nhiệm bảo vệ thông tin và quyền lợi của người tham gia. Cuối cùng, môn học hướng đến việc nâng cao năng lực viết báo cáo điều tra, trình bày kết quả một cách rõ ràng, thuyết phục, làm cơ sở cho các hoạt động thực hành công tác xã hội chuyên nghiệp.

II. Thách thức thường gặp khi tiến hành nghiên cứu xã hội học

Việc tiến hành một cuộc điều tra xã hội học trong thực tế luôn đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi nhà nghiên cứu phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Một trong những khó khăn lớn nhất là đảm bảo tính khách quan và giảm thiểu sai số. Các yếu tố chủ quan từ người điều tra, định kiến cá nhân, hoặc cách diễn đạt câu hỏi trong phiếu phỏng vấn có thể ảnh hưởng đến câu trả lời của người tham gia. Thêm vào đó, việc tiếp cận đối tượng nghiên cứu, đặc biệt là các nhóm yếu thế hoặc nhạy cảm, đòi hỏi sự kiên nhẫn và các kỹ năng thu thập thông tin khéo léo. Theo tài liệu, "việc đo lường chúng khó khăn hơn rất nhiều so với việc đo lường các hiện tượng kinh tế" do các hiện tượng xã hội có tính phức tạp, đa dạng và liên quan đến nhiều chỉ tiêu phi lượng hóa. Vấn đề kinh phí và thời gian cũng là một rào cản đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô và chất lượng của cuộc điều tra. Việc không đủ nguồn lực có thể dẫn đến việc chọn mẫu điều tra không đủ lớn, làm giảm tính đại diện của kết quả.

2.1. Khó khăn trong việc xác định đối tượng và khách thể nghiên cứu

Xác định đúng đối tượng nghiên cứu là bước khởi đầu mang tính quyết định đến sự thành bại của một cuộc điều tra. Tài liệu gốc khẳng định đây là "công việc trí tuệ vất vả và gặp nhiều trắc trở". Thách thức nằm ở việc phải làm rõ vấn đề xã hội cần tìm hiểu và khoanh vùng phạm vi nghiên cứu một cách hợp lý. Đối tượng nghiên cứu phải cụ thể, có thể đo lường được, không quá rộng hoặc quá mơ hồ. Ví dụ, thay vì nghiên cứu "thanh niên", cần cụ thể hóa thành "sinh viên năm nhất tại trường X". Việc xác định sai khách thể nghiên cứu (tập hợp người chứa đựng đối tượng nghiên cứu) sẽ dẫn đến việc thu thập thông tin sai lệch, khiến toàn bộ nỗ lực nghiên cứu xã hội học trở nên vô nghĩa.

2.2. Rủi ro sai lệch khi chọn mẫu điều tra và thu thập dữ liệu

Phương pháp chọn mẫu điều tra ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng suy rộng kết quả cho toàn bộ tổng thể. Một mẫu không mang tính đại diện sẽ tạo ra các kết luận sai lầm. Thách thức ở đây là lựa chọn phương pháp chọn mẫu phù hợp (ngẫu nhiên hay phi ngẫu nhiên) và xác định kích thước mẫu tối ưu. Trong quá trình thu thập dữ liệu, sai số có thể phát sinh từ nhiều nguồn: điều tra viên thiếu kinh nghiệm, người trả lời không trung thực, hoặc bối cảnh phỏng vấn không thuận lợi. Đặc biệt, khi sử dụng công cụ thu thập dữ liệu như bảng hỏi, các câu hỏi được thiết kế kém có thể gây hiểu lầm, dẫn đến thông tin không chính xác. Giáo trình lưu ý rằng việc tập huấn kỹ lưỡng cho điều tra viên là một khâu quan trọng để đảm bảo chất lượng thông tin.

III. Hướng dẫn quy trình 3 giai đoạn điều tra xã hội học chuẩn

Một cuộc điều tra xã hội học bài bản luôn tuân thủ một quy trình chặt chẽ gồm ba giai đoạn chính: chuẩn bị, thu thập thông tin, và xử lý phân tích. Việc tuân thủ quy trình này giúp đảm bảo tính hệ thống, logic và khoa học cho toàn bộ công trình nghiên cứu xã hội học. Giai đoạn chuẩn bị được xem là nền móng, quyết định phương hướng và các công cụ sẽ được sử dụng. Giai đoạn thu thập thông tin là quá trình triển khai thực địa, nơi các kỹ năng thu thập thông tin được phát huy tối đa. Cuối cùng, giai đoạn xử lý và phân tích biến những dữ liệu thô thành những kết luận có ý nghĩa. Giáo trình "Điều tra xã hội học" của Trường Cao đẳng GTVT Trung ương I đã hệ thống hóa quy trình này một cách chi tiết trong Chương 2, nhấn mạnh rằng "tất cả các công việc chuẩn bị đã ở mức độ hoàn chỉnh để chúng ta chuyển sang giai đoạn thứ hai". Mỗi giai đoạn đều có những nhiệm vụ và yêu cầu riêng, liên kết chặt chẽ với nhau để tạo thành một thể thống nhất, hướng đến mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.

3.1. Giai đoạn chuẩn bị Từ giả thuyết đến công cụ thu thập dữ liệu

Đây là giai đoạn then chốt, bao gồm các công việc: xác định vấn đề nghiên cứu, xây dựng giả thuyết, thao tác hóa khái niệm và thiết kế công cụ thu thập dữ liệu. Nhà nghiên cứu phải xác định rõ mục tiêu, đối tượng nghiên cứu và phạm vi của cuộc điều tra. Việc xây dựng giả thuyết là "sự giả định của người tổ chức điều tra về thực trạng, mối liên hệ của vấn đề", đóng vai trò kim chỉ nam cho toàn bộ quá trình. Sau đó, các khái niệm trừu tượng được chuyển hóa thành các chỉ báo có thể đo lường. Cuối cùng, việc xây dựng bảng câu hỏi khảo sát hoặc phiếu phỏng vấn đòi hỏi sự cẩn trọng trong việc lựa chọn loại câu hỏi (đóng, mở, hỗn hợp) và sắp xếp chúng một cách logic để tối ưu hóa việc thu thập thông tin.

3.2. Giai đoạn thực địa Triển khai kỹ năng thu thập thông tin

Giai đoạn này tập trung vào việc thu thập dữ liệu trên thực địa. Công việc bao gồm chọn mẫu điều tra, tập huấn điều tra viên và tiến hành thu thập thông tin. Việc lựa chọn thời điểm và địa điểm điều tra phù hợp có thể ảnh hưởng lớn đến chất lượng dữ liệu. Các điều tra viên, sau khi được tập huấn kỹ lưỡng về mục đích nghiên cứu và cách sử dụng phiếu phỏng vấn, sẽ tiếp xúc trực tiếp với đối tượng. Giai đoạn này đòi hỏi các kỹ năng thu thập thông tin như giao tiếp, lắng nghe, quan sát và ghi chép một cách trung thực. Theo giáo trình, giám sát viên phải thường xuyên kiểm tra các phiếu thu về để đảm bảo tính chính xác và kịp thời sửa chữa sai sót.

3.3. Giai đoạn hậu kỳ Xử lý số liệu và viết báo cáo điều tra

Sau khi thu thập, dữ liệu thô cần được xử lý số liệu. Quá trình này bao gồm làm sạch, mã hóa và nhập liệu vào phần mềm thống kê. Tiếp theo là giai đoạn phân tích, nơi nhà nghiên cứu sử dụng các kỹ thuật phân tích dữ liệu định lượng (tính tần suất, trung bình, kiểm định tương quan) hoặc phân tích dữ liệu định tính (phân tích nội dung) để kiểm tra giả thuyết và rút ra kết luận. Kết quả phân tích là cơ sở để viết báo cáo điều tra. Một báo cáo tốt phải trình bày đầy đủ các giai đoạn nghiên cứu, từ phương pháp luận, kết quả chính đến các kiến nghị. Văn phong báo cáo cần rõ ràng, súc tích và dựa trên các bằng chứng từ dữ liệu đã phân tích.

IV. Top 5 phương pháp điều tra xã hội học được ứng dụng nhiều

Giáo trình điều tra xã hội học giới thiệu nhiều phương pháp điều tra xã hội học cơ bản, mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với các mục tiêu nghiên cứu khác nhau. Lựa chọn phương pháp đúng đắn là yếu tố quyết định đến chất lượng và độ tin cậy của thông tin thu thập được. Trong thực hành công tác xã hội, việc kết hợp linh hoạt các phương pháp này cho phép nhân viên xã hội có cái nhìn đa chiều và sâu sắc hơn về vấn đề của thân chủ và cộng đồng. Các phương pháp phổ biến bao gồm trưng cầu ý kiến (Ankét), phỏng vấn, quan sát, phân tích tài liệu và nghiên cứu tình huống. Chương 3 của tài liệu gốc đã trình bày chi tiết về cách thức thực hiện, các quy tắc và lưu ý khi áp dụng từng phương pháp. Ví dụ, phương pháp trưng cầu ý kiến thích hợp cho các nghiên cứu định lượng trên quy mô lớn, trong khi phỏng vấn sâu lại là công cụ mạnh mẽ để khai thác thông tin định tính, tìm hiểu về suy nghĩ, cảm xúc và trải nghiệm của cá nhân. Việc am hiểu các phương pháp này là một phần không thể thiếu của môn học điều tra xã hội học.

4.1. Phương pháp trưng cầu ý kiến sử dụng bảng câu hỏi khảo sát

Phương pháp trưng cầu ý kiến, hay Ankét, là phương pháp thu thập thông tin bằng cách để người được hỏi tự điền vào một bảng câu hỏi khảo sát đã được thiết kế sẵn. Ưu điểm lớn của phương pháp này là khả năng thu thập dữ liệu từ một số lượng lớn đối tượng trong thời gian ngắn với chi phí thấp, đồng thời đảm bảo tính khuyết danh cao. Đây là công cụ hiệu quả cho việc phân tích dữ liệu định lượng. Tuy nhiên, nhược điểm là tỷ lệ bảng hỏi thu về có thể thấp và không thể khai thác thông tin sâu như phỏng vấn. Việc thiết kế một bảng câu hỏi khảo sát tốt đòi hỏi câu chữ phải rõ ràng, tránh mơ hồ, và cấu trúc logic để dẫn dắt người trả lời.

4.2. Phương pháp phỏng vấn Khai thác thông tin qua đối thoại

Phỏng vấn là quá trình thu thập thông tin thông qua đối thoại trực tiếp giữa người phỏng vấn và người được phỏng vấn. Phương pháp này được chia thành nhiều loại như phỏng vấn cấu trúc (dùng phiếu phỏng vấn với câu hỏi cố định), phỏng vấn bán cấu trúc và phỏng vấn sâu (phi cấu trúc). Phỏng vấn sâu đặc biệt hữu ích trong nghiên cứu xã hội học định tính, cho phép khám phá những khía cạnh phức tạp, nhạy cảm của vấn đề. Giáo trình yêu cầu người phỏng vấn phải có kỹ năng thu thập thông tin tốt, biết lắng nghe, gợi mở và tạo không khí tin cậy. Một cuộc phỏng vấn thành công có thể cung cấp những dữ liệu phong phú và sâu sắc mà bảng hỏi không thể làm được.

4.3. Phương pháp quan sát Ghi nhận hành vi trong bối cảnh tự nhiên

Quan sát là phương pháp thu thập thông tin bằng cách tri giác trực tiếp (nhìn, nghe) các hành vi, sự kiện trong bối cảnh tự nhiên của chúng. Điểm mạnh của quan sát là tính trực tiếp, giúp nhà nghiên cứu ghi nhận được những hành vi thực tế thay vì chỉ là những gì đối tượng nói. Có hai hình thức chính là quan sát tham dự (nhà nghiên cứu tham gia vào hoạt động của nhóm) và quan sát không tham dự. Hạn chế của phương pháp này là chỉ quan sát được biểu hiện bên ngoài, có thể bị ảnh hưởng bởi tính chủ quan của người quan sát và khó áp dụng trên quy mô lớn. Đây là một phương pháp điều tra xã hội học quan trọng để kiểm chứng thông tin từ các nguồn khác.

V. Cách ứng dụng kết quả điều tra vào thực hành công tác xã hội

Giá trị của một cuộc điều tra xã hội học không chỉ nằm ở việc thu thập dữ liệu mà còn ở khả năng ứng dụng các kết quả đó vào thực tiễn. Trong lĩnh vực công tác xã hội, dữ liệu nghiên cứu là nền tảng để xây dựng các chương trình can thiệp dựa trên bằng chứng, vận động chính sách và nâng cao chất lượng dịch vụ. Sau khi hoàn thành việc xử lý số liệu và phân tích, bước tiếp theo là chuyển hóa những con số và phát hiện thành những hành động cụ thể. Điều này đòi hỏi nhân viên công tác xã hội phải có kỹ năng viết báo cáo điều tra một cách thuyết phục và trình bày kết quả cho các bên liên quan, từ nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách đến cộng đồng. Chương 4 của giáo trình nhấn mạnh về "Phương pháp trình bày kết quả điều tra xã hội học để đóng góp cho xây dựng chính sách". Việc ứng dụng hiệu quả kết quả nghiên cứu giúp nâng cao tính chuyên nghiệp và tác động của ngành, khẳng định vai trò của thực hành công tác xã hội trong việc giải quyết các vấn đề xã hội một cách khoa học và bền vững.

5.1. Kỹ thuật viết báo cáo điều tra chuyên nghiệp và thuyết phục

Việc viết báo cáo điều tra là khâu cuối cùng để trình bày toàn bộ quá trình và kết quả của một công trình nghiên cứu xã hội học. Một báo cáo chuyên nghiệp cần có cấu trúc rõ ràng, bao gồm các phần: đặt vấn đề, tổng quan tình hình nghiên cứu, phương pháp luận, trình bày và phân tích kết quả, cuối cùng là kết luận và kiến nghị. Ngôn ngữ sử dụng phải khách quan, chính xác, tránh các từ ngữ chung chung, mơ hồ như "hầu hết", "đại bộ phận". Các số liệu, bảng biểu phải được trình bày một cách khoa học và dễ hiểu. Theo tài liệu, báo cáo phải "chỉ ra mức độ thích ứng của kế hoạch nghiên cứu so với nhiệm vụ và sự phù hợp của giả thuyết nghiên cứu so với những kết quả của cuộc nghiên cứu".

5.2. Chuyển đổi dữ liệu thành luận cứ xây dựng chính sách xã hội

Mục đích cao nhất của nhiều cuộc điều tra xã hội học trong công tác xã hội là cung cấp luận cứ thực tiễn cho việc xây dựng hoặc điều chỉnh chính sách. Các kết quả về nhu cầu, thực trạng, hoặc hiệu quả của một chương trình là những bằng chứng xác thực giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn. Để làm được điều này, phần kiến nghị trong báo cáo phải mang tính xây dựng, khả thi và bám sát vào kết quả phân tích. Thay vì chỉ mô tả vấn đề, báo cáo cần chỉ ra nguyên nhân và đề xuất các giải pháp cụ thể. Việc này thể hiện rõ vai trò của thực hành công tác xã hội trong việc kết nối giữa nghiên cứu và hành động, góp phần tạo ra những thay đổi tích cực và bền vững trong cộng đồng.

Nội dung chính

Giáo trình Điều tra Xã hội học (Nghề Công tác Xã hội)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Điều tra xã hội học là tài liệu học tập chuyên môn bắt buộc thuộc chương trình đào tạo nghề Công tác xã hội (trình độ Cao đẳng nghề và Trung cấp), được ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I.

Về vị trí trong chương trình đào tạo, môn học cung cấp hệ thống công cụ phương pháp luận và kỹ thuật thu thập thông tin thực chứng, hỗ trợ trực tiếp cho nhân viên công tác xã hội trong việc khảo sát, thu thập dữ liệu, phân tích nhu cầu và xây dựng các kiến nghị can thiệp đối với thân chủ, nhóm xã hội và cộng đồng.

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của giáo trình hướng đến việc trang bị cho người học:

• Hệ thống tri thức lý luận cơ bản về điều tra xã hội học và mối quan hệ tương tác giữa con người với xã hội;
• Quy trình tổ chức một cuộc điều tra thực nghiệm qua ba giai đoạn (chuẩn bị; thu thập thông tin; xử lý, phân tích dữ liệu và viết báo cáo);
• Kỹ năng áp dụng các phương pháp thu thập dữ liệu thực địa (chọn mẫu, bảng hỏi Ankét, phỏng vấn, quan sát, phân tích tài liệu);
• Năng lực xử lý dữ liệu thống kê mô tả và chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành cơ sở luận cứ đóng góp cho hoạch định chính sách xã hội.

Cấu trúc giáo trình gồm 4 chương với dung lượng 61 trang, phát triển theo tiến trình logic từ tổng quan lý luận, quy trình kỹ thuật từng bước, các phương pháp thu thập dữ liệu chuyên sâu cho đến phương thức trình bày báo cáo phục vụ quản lý.

Điểm đặc sắc của giáo trình là việc tích hợp giữa nền tảng triết học duy vật biện chứng, chuẩn mực quốc tế của Hiệp hội Cán sự Công tác Xã hội Thế giới (IFSW) và hệ thống ví dụ, bài tập thực hành gắn liền với các dự án thực tế tại Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân bổ qua 4 chương trọng tâm:

• Chương 1: Một số vấn đề chung về điều tra xã hội học
  Trình bày định nghĩa điều tra xã hội học là phương pháp thu thập thông tin về các hiện tượng và quá trình xã hội trong điều kiện thời gian, địa điểm cụ thể nhằm phân tích và đưa ra kiến nghị quản lý. Chương này phân loại điều tra theo phạm vi (toàn bộ, không toàn bộ), theo thời gian (thường xuyên, không thường xuyên) và theo nội dung (cơ bản, chuyên đề); xác định 14 lĩnh vực nghiên cứu cụ thể (dân số, mức sống, bảo trợ xã hội, gia đình, giáo dục, y tế...); phân tích 3 nhóm chức năng (phát triển tri thức khoa học, phục vụ ra quyết định quản lý, chức năng văn hóa - tư tưởng); làm rõ cơ sở lý luận Mác - Lênin, chuẩn mực IFSW và các cách tiếp cận thu thập thông tin (hệ thống cấu trúc, định tính - định lượng, thực nghiệm - phi thực nghiệm).

• Chương 2: Các giai đoạn điều tra xã hội học
  Phân tích chi tiết quy trình 3 giai đoạn:

  1. Giai đoạn chuẩn bị: Xác định đề tài, mục tiêu nghiên cứu (cơ bản và cụ thể), xây dựng giả thuyết (mô tả, giải thích, xu hướng), thao tác hóa khái niệm, thiết kế bảng hỏi (kết cấu 3 phần, quy mô 18–24 câu trong 20–30 phút; phân loại câu hỏi nội dung và chức năng; câu hỏi đóng, mở, hỗn hợp; công thức xử lý điểm theo thang đo), lập phương án chọn mẫu, dự kiến xử lý thông tin, điều tra thử, chuẩn bị địa bàn và kinh phí.
  2. Giai đoạn thu thập thông tin: Lựa chọn thời điểm, công tác tiền trạm, lập biểu đồ tiến độ, tiêu chuẩn tuyển chọn và quy trình tập huấn điều tra viên, triển khai thu thập thông tin hiện trường.
  3. Giai đoạn xử lý, phân tích thông tin và trình bày báo cáo: Phân loại thông tin cá biệt sang thông tin tập hợp, phân tích biến số (đơn biến, hai biến, đa biến; biến độc lập và phụ thuộc), tính toán công cụ thống kê (Mean, Median, Mode, Range), kiểm tra giả thuyết qua chứng minh hoặc bác bỏ, và kỹ thuật viết báo cáo. Chương này kèm mẫu thực hành phiếu điều tra thực tế tại Khu công nghiệp Quế Võ - Bắc Ninh.

• Chương 3: Một số phương pháp cơ bản của điều tra xã hội học
  Làm rõ các khái niệm tổng thể, khung lấy mẫu; quy trình 6 bước chọn mẫu; các phương pháp chọn mẫu xác suất (ngẫu nhiên đơn giản, hệ thống với khoảng cách $k = N/n$, cả khối, phân tầng, nhiều giai đoạn) và chọn mẫu phi xác suất (thuận tiện, phán đoán, định ngạch); phương pháp phân tích tài liệu (định tính truyền thống và định lượng hình thức hóa; tài liệu sơ cấp và thứ cấp); phương pháp trưng cầu ý kiến Ankét (trưng cầu nhóm, bưu điện, tại nhà/nơi làm việc); phương pháp quan sát (5 bước thực hiện, phân loại quan sát); phương pháp nghiên cứu tình huống và phương pháp phỏng vấn.

• Chương 4: Phương pháp trình bày kết quả điều tra xã hội học để đóng góp cho xây dựng chính sách
  Hướng dẫn phương pháp lập kế hoạch trình bày báo cáo cho các nhóm đối tượng, cơ quan quản lý và các tổ chức liên quan nhằm biến số liệu nghiên cứu thành các giải pháp, chính sách thực tiễn.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống kiến thức nền tảng dựa trên các trụ cột:

• Cơ sở triết học và phương pháp luận: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử với các nguyên tắc khách quan, toàn diện, lịch sử - cụ thể và phát triển; phân tích mối quan hệ giữa cơ sở vật chất và ý thức xã hội.
• Lý luận nghề Công tác xã hội: Khung chuẩn mực quốc tế của Hiệp hội Cán sự Công tác Xã hội Thế giới (IFSW - 2000) về hỗ trợ nhóm yếu thế, xóa đói giảm nghèo và phát triển năng lực con người.
• Nguyên lý thống kê thực nghiệm: Định luật số lớn làm cơ sở cho việc suy rộng kết quả từ mẫu khảo sát đại diện ra toàn bộ tổng thể nghiên cứu; phân loại các nhóm biến số và chỉ báo đo lường.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu rèn luyện cho người học 3 nhóm năng lực:

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thiết kế bảng hỏi đúng quy chuẩn logic tâm lý; tính toán chỉ số thống kê mô tả (Mean, Median, Mode, Range); mã hóa và tính điểm thang đo trắc nghiệm; xác định bước nhảy mẫu hệ thống $k$.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Thao tác hóa các khái niệm trừu tượng thành chỉ báo quan sát được; phân tích tương quan giữa biến độc lập và biến phụ thuộc; phân loại tài liệu sơ cấp, thứ cấp; kiểm định và chứng minh/bác bỏ giả thuyết khoa học.
• Kỹ năng thực tiễn (Practical competencies): Kỹ năng liên hệ tiền trạm với chính quyền cơ sở; lập biểu đồ tiến độ; tổ chức tập huấn điều tra viên; kỹ thuật phỏng vấn, ghi chép nhật ký quan sát hiện trường; biên soạn báo cáo khoa học.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hình mô hình tiếp cận sư phạm kết hợp chặt chẽ giữa trang bị lý thuyết quy trình và rèn luyện kỹ năng thực hành thao tác.

• Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Giảng dạy theo tiến trình logic của một cuộc điều tra thực tế, đi từ khâu chuẩn bị đề cương, thiết kế công cụ, tổ chức thu thập đến phân tích và báo cáo số liệu.
• Bài tập và tình huống (Case studies & Exercises):
  • Tình huống thực tế: Trích dẫn các cuộc điều tra quy mô thực tế như nghiên cứu 1.600 hộ dân về nước sạch tại Hà Nội (1992–1993) của Khoa Xã hội học - ĐH Tổng hợp Hà Nội, nghiên cứu người buôn bán nhỏ tại chợ thị trấn Bắc Giang (1998), nghiên cứu mức sống dân cư.
  • Bài tập thiết kế: Thực hành thiết kế phiếu điều tra xã hội học hoàn chỉnh (minh họa cụ thể bằng mẫu phiếu 16 câu hỏi khảo sát người dân bị ảnh hưởng bởi dự án cấp nước tại Khu công nghiệp Quế Võ - Bắc Ninh).
  • Bài tập xử lý định lượng: Tính toán giá trị Mean, Median, Mode, Range trên các tập hợp số nguyên cụ thể; tính điểm thang đo hứng thú học tập và thái độ theo công thức: $$n = (n_1 \times 3) + (n_2 \times 2) + (n_3 \times 1)$$
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods): Đánh giá dựa trên độ chuẩn xác của việc lập đề cương nghiên cứu, kỹ thuật xây dựng câu hỏi, độ chính xác trong xử lý số liệu thống kê và chất lượng báo cáo kết quả điều tra.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Người học tự rèn luyện kỹ năng phân tích tài liệu viết và không viết; tự lập các biểu đồ tiến độ theo các mốc thời gian giả định; thực hành quan sát và ghi chép nhật ký theo 5 bước tiêu chuẩn.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình thể hiện các đặc trưng cập nhật và gắn liền thực tiễn:

• Tích hợp định nghĩa và chuẩn mực quốc tế: Đưa định nghĩa chuẩn của Hiệp hội Cán sự Công tác Xã hội Thế giới (IFSW, 2000) vào việc xác định chức năng, nhiệm vụ của nghề công tác xã hội, tạo cơ sở phương pháp luận cho điều tra xã hội học chuyên ngành.
• Gắn liền dữ liệu thực tiễn quản trị tại Việt Nam: Cập nhật các dẫn chứng thực tế từ các cuộc điều tra dân số, khảo sát mức sống dân cư, tỷ lệ sinh và các dự án phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương (Hà Nội, Bắc Ninh, Bắc Giang).
• Hệ thống hóa các công cụ kỹ thuật định lượng: Cung cấp hướng dẫn chi tiết về các đại lượng thống kê cơ bản trong đo lường xu hướng tập trung (Mode, Median, Mean, Range) cùng các ví dụ số học rõ ràng, giúp người học chuyển đổi dữ liệu thô sang thông tin phân tích.
• Định hướng ứng dụng vào chính sách: Toàn bộ Chương 4 được thiết kế để kết nối trực tiếp dữ liệu điều tra với việc cung cấp luận cứ khoa học cho các nhà quản lý trong quá trình xây dựng, điều chỉnh chính sách an sinh xã hội.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Dành cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề và học sinh hệ Trung cấp ngành Công tác xã hội; sinh viên các ngành Xã hội học, Quản lý xã hội, Phát triển cộng đồng cần nắm vững kỹ thuật thu thập dữ liệu định lượng và định tính.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần có kiến thức cơ bản về lý luận Chủ nghĩa Mác - Lênin, Nhập môn Công tác xã hội, Tâm lý học đại cương và kiến thức toán học cơ bản phục vụ thống kê mô tả.
• Giảng viên: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính khóa môn học Điều tra xã hội học; làm khung tham chiếu để hướng dẫn sinh viên thực tập thực địa, thiết kế phiếu hỏi và thực hiện khóa luận/đề án tốt nghiệp.
• Cán bộ thực hành và tự học: Nhân viên công tác xã hội tại các cơ sở bảo trợ, trung tâm can thiệp xã hội, tổ chức phi chính phủ sử dụng để chuẩn hóa quy trình khảo sát nhu cầu đối tượng và đánh giá tác động của các chương trình can thiệp xã hội.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn phục vụ đào tạo trình độ Cao đẳng nghề và Trung cấp ngành Công tác xã hội, đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho cán bộ thực hành xã hội tại các cơ quan quản lý và tổ chức xã hội.

2. Cần kiến thức nền nào để học môn học này?

Người học cần có kiến thức nền tảng về triết học Mác - Lênin (CNDVBC và CNDVLS), các khái niệm cơ bản về khoa học xã hội, kiến thức nhập môn công tác xã hội và kỹ năng tính toán toán học phổ thông.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu xã hội học đại cương là gì?

Giáo trình định hướng chuyên sâu vào nghiệp vụ Công tác xã hội, tập trung hướng dẫn chi tiết kỹ thuật thao tác hóa khái niệm, thiết kế bảng hỏi thực tế (như mẫu phiếu dự án KCN Quế Võ) và kỹ năng chuyển hóa kết quả điều tra phục vụ can thiệp xã hội và hoạch định chính sách.

4. Làm sao để tự học và nắm vững các phương pháp trong giáo trình?

Người học cần kết hợp đọc lý thuyết quy trình tại Chương 2 và Chương 3 với việc làm các bài tập tính toán số học (Mean, Median, Mode, Range, tính điểm thang đo), đồng thời tự thực hành thiết kế bảng hỏi theo các nguyên tắc đã được hướng dẫn.

5. Giáo trình có cung cấp công cụ thực hành cụ thể nào không?

Giáo trình cung cấp chi tiết mẫu Phiếu điều tra xã hội học hoàn chỉnh gồm 16 câu hỏi phục vụ khảo sát tại dự án giải phóng mặt bằng, tái định cư và cung cấp nước sạch, cùng các công thức tính toán mẫu cụ thể.

---

Kết luận

Giáo trình Điều tra xã hội học (Nghề: Công tác xã hội) của Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương I hệ thống hóa toàn diện cơ sở phương pháp luận, quy trình kỹ thuật 3 giai đoạn và các phương pháp thu thập dữ liệu thực nghiệm trong nghiên cứu xã hội.

Lộ trình học tập đề xuất cho người học:

1. Tiếp cận nền tảng lý thuyết và chức năng điều tra (Chương 1);
2. Nắm vững tiến trình chuẩn bị, thu thập, xử lý số liệu (Chương 2);
3. Thực hành kỹ thuật chọn mẫu, quan sát, phỏng vấn, thiết kế bảng hỏi (Chương 3);
4. Hoàn thiện năng lực phân tích dữ liệu và lập báo cáo đề xuất chính sách (Chương 4).

Người học có thể tham khảo danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 61 của giáo trình để mở rộng các phương pháp phân tích thống kê chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: MOT SO VAN DE CHUNG VE DIEU TRA XA HỘI HỌC CHUONG 2: CAC GIAI DOAN DIEU TRA XA HOI HOC CHUONG 3: MOT SO PHUONG PHAP CO BAN CUA DIEU TRA XA HOI HOC CHƯƠNG 4: PHUONG PHAP TRINH BAY KET QUA DIEU TRA XÃ HỘI HOC DE DONG GOP CHO XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH Mặc dù đã có sự cổ gắng lớn của tập thể tác giả củng sự tạo điều kiện của Khoa va Nhà trường, nhưng đây là giáo trình được biên soạn l nên không tránh khỏi những thiếu sót. Tập thể tác giả mong nhận được những ý kiến góp ý cả các chuyên gia, đồng nghiệp và độc giả để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn! Nhóm biên soạn CHUONG I: MQT SO VAN DE CHUNG VE DIEU TRA XA HOI HOC 1. Khái niệm, chức năng và mục đích của điều tra xã hội học trong công tác xã 1.

Khái niệm điều tra xã hội học. Điều tra xã hội học là phương pháp thu thập thông tin về các hiện tượng và quá trình xã hội trong điều kiện thời gian và địa điểm cu thé nl phân tích và đưa ra những kiến nghị đúng đắn đối với công tác quản lý xã hội * Các loại điều tra xã hội học: ~ Phân theo phạm vi: + Điều tra toàn bộ: Là việc thu thập u về toàn bộ tổng thế nghiên cứu (hay còn gọi là tổng thể điều tra). Ví dụ điểu tra dân số thường được thực hiện 5 năm một lần cho biết tất cả các đơn vị của hiện tượng dân số như độ tuổi, tuổi thọ bình. quan, giới tính, tỷ lệ sinh, tử.

Nhưng vì chỉ phí lớn nên phải 5 năm làm một lần chứ không làm thường xuyên được. iều tra không toàn bộ: là việc thu thập tài liệu của một số đơn vị được chọn ra từ tổng thể chung. Ưu điểm của phương pháp này là khối lượng điều tra ít nên chỉ phí tương đối thắp, thời gian ngắn nên có thể làm nhiều hơn. Tuy nhiên phạm vi nghiên cứu bị hạn chế, tính chính xác kém hơn so với điều tra toàn bộ.

tra chọn mẫu, điều tra chuyên đề, điều tra trọng điểm. Ví dụ như điều tra mức sống. ~ Phân theo thời gian: + Điều tra thường xuyên là việc thu thập tài liệu của các đơn vị nghiên cứu một cách thường xuyên, liên tục theo thời gian, theo sát với quá trình phát sinh, phát triển của hiện tượng. Ví dụ như chấm công, xuất nhập kho, chỉ tiêu gia đình, + Điều tra không thường xuyên: là việc thu thập tài liệu của các đơn vị nghiên cứu không vào một thời gian nhất định mà chỉ khi nào cần thì làm.

Thường được. dùng cho các hiện tượng cần theo dõi thường xuyên nhưng chỉ phí điều tra xã hội học lớn như tổng điểu tra dân số hoặc cho các hiện tượng không cần theo dõi thường xuyên như điều tra dư luận xã hội về 1 sự kiện mới xảy ra. lân theo nội dung. + Điều tra cơ bản là hình thức điều tra theo điện rộng, do các chủ thể quản lý.

tiến hành trên các đối tượng quản lý của mình. Loại điều tra này thường được tiến. hành khi muốn đánh giá tình hình một cách toàn diện qua đó phát hiện những vướng. mắc cần giải quyết, làm cơ sở cho các cuộc điều tra chỉ tiết hơn.

Ví dụ Trường Đại học X muốn thu thập thông tin về số lượng, chất lượng giáo viên, sinh viên; mong. 5 muốn, yêu cầu của giảng viên, sinh viên để đạt kết quả tốt nhất. Nhược điểm là chỉ phí đầu tư lớn. + Điều tra chuyên để là loại điều tra có giả thiết về ¡ tượng nghiên cứu.

Kết quả điều tra phải làm sáng tỏ, khẳng định hay bác bỏ giả thiết đã đặt ra. Điều tra chuyên đề chỉ điều tra một số ít, thậm chí một đơn vị tổng thê, nhưng lại đi sâu nghiên cứu chỉ tiết nhiều khía cạnh nhằm phát hiện những nhân tố mới hay rút ra những bài học kinh nghiệm. Điều tra chuyên để thường ít phiếu và chỉ phí Đây là loại điều tra phổ biến. Đối tượng của điều tra xã hội học.

Là những hiện tượng và quá trình xã hội trong những điều kiện thời gian và địa. điểm cụ thể. Đó là những hiện tượng và quá trình thể hiện mối quan hệ tác động qua lại (tương tác) giữa con người với con người, giữa con người với xã hội ngược lại. Lĩnh vực nghiên cửu: ~ Dân số, lao động và việc làm.

~ Mức sống vật chất của dân cư, phân tầng xã hội. ~ Báo hiểm và bảo trợ xã hội. - Hôn nhân và gia đình. ~ Lỗi sống, trào lưu và thị hiểu.

~ Giáo dục và đào tạo. ~ Y tế và chăm sóc sức khoẻ. ~ Văn hoá, nghệ thuật, thể thao và giải trí - Tôn giáo tín ngưỡng và phong tục tập quán. - Đạo đức xã hội.

~ Khuyết tật xã hội. ~ Vị thế xã hội của cá nhân. ấu trúc xã hội: Địa giới hành chính, các đoản thể, tổ chức kinh tế xã hội, cầu trúc giai cấp, cấu trúc thể hệ (lứa tuổi), cấu trúc giới tính. - Các thiết chế xã hội: chế độ chính sách, luật pháp.

~ Môi trường sinh thái Đặc điểm của các đối tượng điều tra xã hội học: Là các hiện tượng đa dạng, phức tạp có liên quan đến nhiễu lĩnh vực, mối quan hệ đan xen, chồng chéo lên nhau. Do vậy việc đo lường chúng khó khăn hơn rất nhiều so với việc đo lường các hiện tượng kinh tế. Mặt khác nó gồm nhiễu chỉ tiêu phi lượng hoá, khó thu thập tài liệu nên phải kết hợp nhiều phương pháp. Chức năng của điều tra xã hội học.

6 Dé giai thích và chỉ ra đầy đủ các chức năng của điều tra xã hội học cần thiết phải nhắn mạnh tính tương đối của nó như một giai đoạn, một mức độ của nhận thức xã hội học. Chức năng của điều tra xã hội học không phải là một cái gì bên ngoài nó mà chính ở việc thực hiện vai trò và ÿ nghĩa của nó trong nhận thức xã hội học và trong đời sống xã hội nói chung. a) Điễu tra xã hội học với sự phát triển của trí thức xã hội hoc ~ Nó là nguồn tài liệu tin cậy có tính đại diện cao cho sự phát triển của lý thuyết xã hội học. Tính trội hơn hắn của nó so với các thông tin thực nghiệm kac càng.

cho thấy sự cần thiết của điều tra xã hội học trong việc phát triển lý thuyết xã hội học. ~ Với các thông tin thu được từ các u tra hội học đã tạo ra được các lý thuyết mới, những khái niệm xã hội học, hoặc làm giàu them nội dung của những quy luật xã hội học đã được hình thành, làm chính xác thêm những công thức của các quy. luật này, hoặc có thêđặt ra những vẫn đề mới, gọi ra các giả thuyết mới phải được kiểm tra qua thực tế. Chức năng này của điều tra xã hội học có thể còn được thể hiện trực tiếp qua.

việc tổ chức cuộc thực nghiệm xã hội học cho việc kiểm tra Trong việc ra q quản ~ Điều tra xã hội học là hoàn toàn có ích trong hàng loạt các mi quan hệ, nhất là trong việc ra các quyết định quản lý đối với những vấn đề, những nhiệm vụ cụ thê hơn của đời sống xã hội. ~ Với những thông tin thực tế, các nhà quản lý ở các cấp sẽ có cách nhìn nhận phong phú hơn về đời sống. b) Chức năng văn hỏa, tư tưởng của điều tra xã hội học Thông thường điều tra xã hội học thực hiện chưc năng thực tiễn chủ yếu của mình qua sự tác động của nó lên quản lý xã hội học, nhưng đồng thời nó cũng ảnh hưởng trực tiếp tới các quá trình xã hội học. Trong trường hợp này nó thực hiện chức năng văn hóa, tư tưởng của mình.

-Đị tra xã hội học với văn hóa và ý thức của quần chúng nhân dân. Thực tế, đây là một trong những kết quả quan trọng của điều tra xã hội học. Như 1 quả trình. nhận thức đặc biệt, điều tra xã hội học đã ảnh hưởng khá mạng mẽ tới người được điều tra, tới các điều tra viên, các giám sát khoa học, cũng như tác động đến tắt cả những ai có liên quan đến kết quả điều tra.

Trong qua trinh diéu tra, điều tra viên, người được hỏi thường xuyên được tiếp. xúc với những khái niệm, những vấn đề mới trong chương trình điều tra hoặc ngay. trong những câu hỏi. Điều tra xã hội học đã bặt buộc họ phải uy nghĩ, bày tỏ ý kiến và thể ên vị trí của mình trong đó.

Điểu này làm phong phú them ý thức văn hóa, sự hiểu biết của họ, đồng thời cũng ảnh hưởng đến mỗi quan hệ của họ đối với các hiện tượng xã hội học. Ngoài ra điều tra xã hội học còn tạo khả năng cho hàng nghìn người được điều tra tham gia một cách gián tiếp vào quá trình quản lý xã hội. Chính kết quá điều tra xã hội học như một sự thể hiện thực tế về hoạt động, ý kiến, nhu cầu của người được nghiên cứu. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ quan hay những người quản lý và.

có liên quan trực tiếp đến các qu: inh quản lý. Ở một mức độ đáng kể, qua các điều tra xã hội học các cơ quan quản lý làm quen, nhận biết dư luận của nhân dân để đưa ra các quyết định quản lý phù hợp hơn. Như vậy có thể nói, điều tra xã hội học là một trong những cơ chế cho việc tăng thêm tính dân chủ trong quản lý xã hội ~ Điều tra xã hội học với các vấn đề tư tưởng. + Các điều tra xã hội học giúp cho mọi người hiểu biết về thực tế đất nước, hiểu biêt về tính khoa học và đúng đắn trong các đường lỗi, chính sách của Đảng và Nha nước.

Từ đó tăng thêm niềm tin của người dân + Các điều tra xã hội học còn góp phần phát hiện và đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực, những tư tưởng xa lạ với phong cách, lối sống văn hỏa người + Nam, Ngoài ra trong bối cảnh quốc tế hiện nay, các điều tra xã hội học còn chỉ ra cho. bạn bè quốc tế về thực tế đời sống của người dân Việt Nam, về những xu thể tắt yếu trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Từ đó góp phần đấu tranh chống lại những hệ tư tưởng thù địch nhằm xuyên tạc tình hình thực tế của nước ta. Kết luận: Các chức năng của điều tra xã hội học là sự thể hiện nững khả năng.

của nó gây ảnh hưởng tích cực tới các quá trình xã hội. Mặc dù các khả năng này.