THƯ MỤC VÀ BẢN MÔ TẢ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH MÔN HỌC CHÍNH TRỊ (TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP NGHỀ)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Môn học: Chính trị (trình độ Trung cấp nghề) do Trường Trung cấp nghề Củ Chi biên soạn và ban hành theo Quyết định số 88/QĐ-TCNCC ngày 14 tháng 08 năm 2019. Tài liệu được Hội đồng thẩm định giáo trình của nhà trường xây dựng dựa trên chương trình khung và tài liệu của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp. Trong chương trình đào tạo trình độ trung cấp, Chính trị là môn học bắt buộc thuộc khối các môn học chung, được áp dụng đồng bộ cho 8 ngành nghề kỹ thuật và dịch vụ: Điện công nghiệp; Điện tử công nghiệp; Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí; Cắt gọt kim loại; Công nghệ ô tô; Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính; Thú y; May thời trang.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình hướng đến ba chuẩn đầu ra:

  1. Về kiến thức: Người học trình bày được các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách và pháp luật của Nhà nước; xác định được yêu cầu tu dưỡng người công dân và người lao động.
  2. Về kỹ năng: Vận dụng kiến thức lý luận và đường lối vào quá trình rèn luyện đạo đức, tác phong nghề nghiệp, thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc.
  3. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm công dân trong môi trường sản xuất.

Cấu trúc giáo trình gồm Bài mở đầu, 5 bài học chuyên đề và phần Tài liệu tham khảo, phân bổ trong dung lượng 80 trang. Giáo trình tiếp cận nội dung theo phương pháp logic lịch sử kết hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam.

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc học phần bao gồm Bài mở đầu và 5 bài lý thuyết trọng tâm:

  • Bài mở đầu: Vị trí, tính chất môn học: Xác định vai trò của môn học trong hệ thống đào tạo trung cấp nghề, mục tiêu chuẩn đầu ra, phương pháp giảng dạy tích cực và hình thức kiểm tra đánh giá theo quy chế.
  • Bài 1: Khái quát về chủ nghĩa Mác - Lênin: Trình bày khái niệm, nguồn gốc hình thành (kinh tế - xã hội, tiền đề lý luận, thành tựu khoa học tự nhiên thế kỷ XIX); ba bộ phận cấu thành bao gồm Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị học Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học; vai trò nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam hành động.
  • Bài 2: Khái quát về tư tưởng Hồ Chí Minh: Phân tích định nghĩa theo Đại hội XI của Đảng; nguồn gốc thực tiễn, văn hóa và nhân tố chủ quan; 5 thời kỳ hình thành và phát triển (1890-1911, 1911-1920, 1921-1930, 1930-1941, 1941-1969); các nội dung lớn về độc lập dân tộc, Nhà nước của dân, do dân, vì dân, khối đại đoàn kết, văn hóa - kinh tế, đạo đức cách mạng và bồi dưỡng thế hệ trẻ.
  • Bài 3: Những thành tựu của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng: Quá trình hợp nhất Đảng và Cương lĩnh chính trị đầu tiên năm 1930; vai trò lãnh đạo qua các thời kỳ: giành chính quyền (1930-1945), kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), kháng chiến chống Mỹ (1954-1975), bảo vệ biên giới và xây dựng CNXH (1975-1986), công cuộc Đổi mới qua các kỳ Đại hội VI đến XI (1986-2018).
  • Bài 4: Phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, con người ở Việt Nam: Hệ thống chủ trương và giải pháp thực hiện phát triển toàn diện các lĩnh vực trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
  • Bài 5: Tu dưỡng, rèn luyện để trở thành người công dân tốt, người lao động tốt: Các tiêu chuẩn, quan niệm và nội dung rèn luyện phẩm chất đạo đức, tính kỷ luật của người lao động trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp hệ thống lý luận gồm:

  • Triết học: Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức; hai nguyên lý (mối liên hệ phổ biến, sự phát triển); ba quy luật cơ bản (lượng - chất, mâu thuẫn, phủ định của phủ định); lý luận nhận thức và vai trò của thực tiễn; quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng.
  • Kinh tế chính trị: Học thuyết giá trị (hàng hóa, tiền tệ, lao động giản đơn/phức tạp); học thuyết giá trị thặng dư (nguồn gốc bóc lột, phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối và tương đối); năm đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền.
  • Chủ nghĩa xã hội khoa học: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân (theo Nghị quyết Trung ương 6 khóa X); thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và đặc trưng của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu định hướng rèn luyện:

  • Kỹ năng tư duy logic và phân tích hiện tượng xã hội dựa trên thế giới quan duy vật biện chứng.
  • Kỹ năng đối chiếu lý luận đường lối chính trị với môi trường sản xuất thực tế tại doanh nghiệp.
  • Kỹ năng chấp hành kỷ luật công nghiệp, xây dựng chuẩn mực tác phong lao động lành nghề.

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình môn Chính trị xác lập phương pháp giảng dạy dựa trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các hình thức sư phạm tích cực:

  • Phương pháp dạy học: Giảng viên đóng vai trò định hướng, hướng dẫn người học tự nghiên cứu tài liệu, tổ chức thảo luận nhóm trên lớp và liên hệ nội dung bài giảng với thực tế của từng ngành nghề đào tạo (cơ khí, may mặc, công nghệ ô tô, máy tính...). Trong quá trình truyền thụ, giảng viên ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các văn bản chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước để cập nhật số liệu.
  • Gắn kết thực tiễn: Chương trình yêu cầu phối hợp giữa giờ học lý thuyết với các hoạt động ngoại khóa: tổ chức tham quan bảo tàng, di tích lịch sử - văn hóa cách mạng, khảo sát thực tế tại các nhà xưởng và doanh nghiệp sản xuất nhằm giúp học sinh kiểm chứng kiến thức lý luận qua thực tế đời sống.
  • Quy định đánh giá: Việc kiểm tra, thi và xét công nhận hoàn thành môn học được thực hiện nghiêm ngặt theo Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH ngày 13 tháng 3 năm 2017 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, áp dụng thống nhất cho cả hai hình thức tổ chức đào tạo: theo niên chế hoặc theo phương thức tích lũy mô-đun/tín chỉ.
  • Hướng dẫn tự học: Cuối mỗi bài học, giáo trình cung cấp hệ thống câu hỏi kiểm tra nhận thức (ví dụ: phân tích vị trí - tính chất môn học ở Bài mở đầu; phân tích giá trị của ba bộ phận cấu thành Mác - Lênin ở Bài 1; nhận diện ba bước đột phá đổi mới kinh tế ở Bài 3...). Học sinh sử dụng hệ thống câu hỏi này để hệ thống hóa kiến thức và tự đánh giá mức độ tiếp thu.

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Tài liệu thể hiện tính chuẩn mực và cập nhật thông qua việc trích dẫn trực tiếp các văn kiện chính thống:

  1. Khái niệm và định nghĩa chuẩn hóa:
    • Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh được trích dẫn chính xác theo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI (năm 2011).
    • Định nghĩa giai cấp công nhân được mở rộng theo Văn kiện Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 6 khóa X, bao gồm lực lượng lao động chân tay và trí óc trong các loại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ công nghiệp.
  2. Hệ thống hóa lịch sử Đảng và công cuộc Đổi mới:
    • Trình bày chi tiết các mốc lịch sử quân sự: Chiến dịch 60 ngày đêm tại Hà Nội, Chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947, Biên Giới 1950, Điện Biên Phủ 1954; các chiến lược kháng chiến chống Mỹ (Chiến tranh đặc biệt, Chiến tranh cục bộ, Việt Nam hóa chiến tranh, Hiệp định Paris 1973, 3 đòn tiến công chiến lược năm 1975).
    • Đưa vào nội dung 2 cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam (chống tập đoàn Pôn Pốt) và biên giới phía Bắc (1979-1989), cùng nhiệm vụ chống lực lượng phản động FULRO.
    • Nhìn nhận khách quan giai đoạn 1975-1986 thông qua việc phân tích ba bước đột phá đổi mới kinh tế (Hội nghị Trung ương 6 tháng 8/1979; Hội nghị Trung ương 8 khóa V tháng 6/1985; Hội nghị Bộ Chính trị khóa V tháng 8/1986) và chỉ ra các nguyên nhân chủ quan, khách quan gây khủng hoảng kinh tế - xã hội trước thềm Đại hội VI (12/1986).
    • Tổng kết thành tựu kinh tế từ Đại hội VI (1986) đến Đại hội XI (2011), bao gồm số liệu tăng trưởng GDP từ 15,5 tỷ USD (năm 1991) lên hơn 35 tỷ USD (năm 2000).

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

  • Người học mục tiêu: Học sinh, sinh viên đang theo học hệ Trung cấp nghề tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cụ thể áp dụng chung cho 8 chuyên ngành:
    1. Điện công nghiệp
    2. Điện tử công nghiệp
    3. Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí
    4. Cắt gọt kim loại
    5. Công nghệ ô tô
    6. Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính
    7. Thú y
    8. May thời trang
  • Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông bậc Trung học cơ sở (THCS) hoặc Trung học phổ thông (THPT) để nắm được các khái niệm cơ bản về lịch sử Việt Nam, địa lý và giáo dục công dân.
  • Mục đích sử dụng đối với giảng viên: Là tài liệu pháp lý và khung nội dung giảng dạy chuẩn theo Quyết định 88/QĐ-TCNCC; căn cứ để xây dựng giáo án, đề thi và thang điểm đánh giá định kỳ.
  • Mục đích tự học và tra cứu: Tài liệu phục vụ cán bộ kỹ thuật, công nhân và người lao động nghiên cứu nhằm chuẩn hóa nhận thức chính trị, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng và thực hiện nghĩa vụ công dân.

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này được thiết kế phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được ban hành để dùng chung cho người học trình độ trung cấp nghề thuộc tất cả các khối ngành kỹ thuật, công nghệ, nông nghiệp và dịch vụ (Cắt gọt kim loại, Điện, Ô tô, Thú y, May mặc...).

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận môn học?

Học sinh cần nắm được kiến thức lịch sử, xã hội cơ bản ở bậc THCS/THPT. Các thuật ngữ lý luận chuyên sâu (như giá trị thặng dư, hình thái kinh tế - xã hội, phép biện chứng...) đều được giáo trình định nghĩa và diễn giải chi tiết trong từng bài học.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các giáo trình Chính trị bậc Đại học?

Giáo trình trung cấp lược bỏ các luận điểm học thuật phức tạp; tập trung cô đọng các nguyên lý căn bản, chú trọng tính liên hệ thực tế nghề nghiệp và bổ sung Bài 5 nhằm định hướng trực tiếp phẩm chất của người lao động tại doanh nghiệp.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Học sinh cần đọc kỹ nội dung từng phần, trả lời toàn bộ hệ thống câu hỏi hướng dẫn ở cuối bài, liên hệ bài học với chuyên ngành kỹ thuật đang học và chủ động tham gia các buổi thảo luận, tham quan ngoại khóa.

5. Giáo trình căn cứ vào những văn bản pháp lý và tài liệu bổ trợ nào?

Tài liệu căn cứ theo Quyết định 88/QĐ-TCNCC của Trường Trung cấp nghề Củ Chi, Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cùng hệ thống Văn kiện các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc (từ Đại hội VII đến XI).

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Chính trị trình độ Trung cấp nghề của Trường Trung cấp nghề Củ Chi là tài liệu học tập chuẩn hóa, cung cấp hệ thống tri thức lý luận chính trị - xã hội ở mức độ cô đọng và thực tế. Giáo trình thiết lập lộ trình học tập logic: bắt đầu từ các phạm trù khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, chuyển tiếp qua tiến trình lịch sử cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, và kết thúc bằng việc định hình chuẩn mực đạo đức, tác phong cho người lao động kỹ thuật. Toàn bộ nội dung được biên soạn trên dung lượng 80 trang, vận hành theo quy chế đào tạo nghề nghiệp hiện hành và là tài liệu bắt buộc cho việc rèn luyện của học sinh khối trường nghề.