Giáo Trình Phương Tiện Bảo Vệ Cá Nhân Nghề Bảo Hộ Lao Động Cao Đẳng

Giáo trình về phương tiện bảo vệ cá nhân nghề bảo hộ lao động cao đẳng, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Tác giả: Th.S Nguyễn Ngọc Linh
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Hộ Lao Động
• Đề tài: Giáo Trình Bảo Vệ Cá Nhân Trong Nghề Bảo Hộ Lao Động
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bà Rịa – Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• 1. BÀI 1: PHÂN LOẠI PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 1.1. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ ĐẦU
• 1.2. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ MẮT VÀ MẶT
• 1.3. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÍNH GIÁC
• 1.4. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CƠ QUAN HÔ HẤP
• 1.5. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ TAY, CHÂN
• 1.6. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÂN THỂ
• 1.7. PHƯƠNG TIỆN CHỐNG NGÃ CAO
• 1.8. PHƯƠNG TIỆN CHỐNG ĐIỆN GIẬT, ĐIỆN TỪ TRƯỜNG
• 1.9. PHƯƠNG TIỆN CHỐNG CHẾT ĐUỐI
• 1.10. Các loại phương tiện bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động khác
• 2. BÀI 2: NHẬN DẠNG YẾU TỐ NGUY HIỂM VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 2.1. NHỮNG YẾU TỐ NGUY HIỂM, CÓ HẠI TẠI NƠI LÀM VIỆC
• 2.1.1. Yếu tố nguy hiểm
• 2.1.2. Yếu tố có hại
• 2.2. LỰA CHỌN PTBVCN PHÙ HỢP
• 3. BÀI 3: YÊU CẦU KỸ THUẬT CỦA PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 3.1. KHÁI QUÁT VỀ CÁC YÊU CẦU KỸ THUẬT CỦA PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 3.2. PHÂN CẤP MỨC ĐỘ BẢO VỆ CỦA PTBVCN
• 3.2.1. Loại bỏ rủi ro
• 3.2.2. Kiểm soát kỹ thuật
• 3.2.3. Kiểm soát hành chính
• 3.2.4. Thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE)
• 3.3. YÊU CẦU KỸ THUẬT CỦA PTBVCN
• 4. BÀI 4: ĐÁNH GIÁ VÀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 4.1. KHÁI QUÁT VỀ CÁC CHỈ TIÊU CỦA PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 4.1.1. Quần áo lao động phổ thông
• 4.1.2. Khẩu trang lọc bụi
• 4.1.3. Bán mặt nạ phòng độc
• 4.1.4. Găng tay vải bạt
• 4.1.5. Giày vải bạt thấp cổ
• 4.1.6. Ủng cao su
• 4.1.7. Yếm chống hóa chất
• 4.2. TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CỦA PTBVCN
• 4.3. QUY TRÌNH KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG PTBVCN
• 4.3.1. Phương tiện bảo vệ đầu
• 4.3.2. Phương tiện bảo vệ mắt, mặt
• 4.3.3. Phương tiện bảo vệ cơ quan hô hấp
• 4.3.4. Phương tiện bảo vệ tay, chân
• 4.3.5. Phương tiện bảo vệ thân thể
• 4.3.6. Phương tiện chống ngã cao
• 4.3.7. Phương tiện chống chết đuối
• 4.3.8. Phương tiện chống điện giật, điện từ trường
• 5. BÀI 5: QUY TRÌNH SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 5.1. YÊU CẦU VỀ SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN
• 5.2. QUY TRÌNH SỬ DỤNG CÁC PTBVCN CÓ CÔNG DỤNG ĐẶC BIỆT
• 6. BÀI 6: QUẢN LÝ PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN Ở CƠ SỞ
• 6.1. QUY TRÌNH SỬ DỤNG VÀ BẢO DƯỠNG PTBVCN
• 6.1.1. Phương tiện bảo vệ đầu
• 6.1.2. Phương tiện bảo vệ mắt, mặt
• 6.1.3. Phương tiện bảo vệ cơ quan hô hấp
• 6.1.4. Phương tiện bảo vệ thân thể
• 6.1.5. Phương tiện chống ngã cao
• 6.2. LẬP SỔ CẤP PHÁT PTBVCN
• 7. BÀI 7: SỬ DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN ĐẶC BIỆT
• 7.1. CẤU TẠO VÀ ỨNG DỤNG CỦA MỘT SỐ PTBVCN ĐẶC THÙ
• 7.2. QUY TRÌNH SỬ DỤNG VÀ BẢO QUẢN PTBVCN ĐẶC THÙ

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Bảo Vệ Cá Nhân Trong Nghề Bảo Hộ Lao Động

Giáo trình bảo vệ cá nhân trong nghề bảo hộ lao động là tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức cơ bản về các phương tiện bảo vệ cá nhân (PTBVCN). Tài liệu này không chỉ phục vụ cho việc giảng dạy mà còn hỗ trợ người lao động trong việc bảo vệ sức khỏe và an toàn trong môi trường làm việc. Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn và quy định hiện hành, nhằm đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong việc áp dụng.

1.1. Mục tiêu của giáo trình bảo vệ cá nhân

Giáo trình nhằm trang bị cho người học những kiến thức cần thiết về các loại PTBVCN, cách sử dụng và bảo quản chúng. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao ý thức an toàn lao động và giảm thiểu rủi ro trong quá trình làm việc.

1.2. Đối tượng áp dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế cho sinh viên ngành bảo hộ lao động, giáo viên và những người làm việc trong lĩnh vực an toàn lao động. Nó cũng có thể được sử dụng như tài liệu tham khảo cho các tổ chức, doanh nghiệp trong việc đào tạo nhân viên.

II. Những Thách Thức Trong Việc Bảo Vệ Cá Nhân Tại Nơi Làm Việc

Mặc dù có nhiều quy định và hướng dẫn về bảo vệ cá nhân, nhưng việc thực hiện vẫn gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như thiếu nhận thức, trang thiết bị không đầy đủ và môi trường làm việc nguy hiểm vẫn tồn tại. Điều này dẫn đến việc người lao động không được bảo vệ đầy đủ, gia tăng nguy cơ tai nạn lao động.

2.1. Thiếu nhận thức về an toàn lao động

Nhiều người lao động chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc sử dụng PTBVCN. Điều này có thể dẫn đến việc họ không sử dụng hoặc sử dụng sai cách các phương tiện bảo vệ.

2.2. Trang thiết bị bảo vệ không đầy đủ

Nhiều cơ sở sản xuất không đầu tư đủ vào trang thiết bị bảo vệ cá nhân, dẫn đến việc người lao động không có đủ phương tiện để bảo vệ bản thân khỏi các yếu tố nguy hiểm.

III. Phương Pháp Lựa Chọn Phương Tiện Bảo Vệ Cá Nhân Hiệu Quả

Việc lựa chọn PTBVCN phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho người lao động. Các phương pháp lựa chọn cần dựa trên các yếu tố như loại công việc, môi trường làm việc và các yếu tố nguy hiểm có thể xảy ra.

3.1. Đánh giá yếu tố nguy hiểm tại nơi làm việc

Trước khi lựa chọn PTBVCN, cần thực hiện đánh giá các yếu tố nguy hiểm tại nơi làm việc. Điều này giúp xác định loại bảo vệ cần thiết cho từng công việc cụ thể.

3.2. Lựa chọn PTBVCN phù hợp với công việc

Cần lựa chọn PTBVCN dựa trên tính chất công việc và các yếu tố nguy hiểm. Ví dụ, trong môi trường có hóa chất độc hại, cần sử dụng mặt nạ lọc khí và găng tay chống hóa chất.

IV. Quy Trình Sử Dụng Phương Tiện Bảo Vệ Cá Nhân Đúng Cách

Để đảm bảo hiệu quả bảo vệ, người lao động cần tuân thủ quy trình sử dụng PTBVCN đúng cách. Việc này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn nâng cao hiệu suất làm việc.

4.1. Hướng dẫn sử dụng PTBVCN

Mỗi loại PTBVCN đều có hướng dẫn sử dụng riêng. Người lao động cần được đào tạo để sử dụng đúng cách, đảm bảo hiệu quả bảo vệ.

4.2. Bảo quản và bảo trì PTBVCN

Việc bảo quản và bảo trì PTBVCN là rất quan trọng để đảm bảo chúng luôn trong tình trạng tốt nhất. Cần thực hiện kiểm tra định kỳ và thay thế khi cần thiết.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Bảo Vệ Cá Nhân

Giáo trình bảo vệ cá nhân không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong công việc hàng ngày. Việc áp dụng kiến thức từ giáo trình giúp nâng cao an toàn lao động và giảm thiểu tai nạn.

5.1. Kết quả nghiên cứu về an toàn lao động

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng PTBVCN đúng cách có thể giảm thiểu đáng kể số vụ tai nạn lao động. Điều này chứng tỏ tầm quan trọng của giáo trình trong việc nâng cao an toàn lao động.

5.2. Các mô hình ứng dụng thành công

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng giáo trình này để đào tạo nhân viên, từ đó tạo ra môi trường làm việc an toàn hơn. Các mô hình này có thể được nhân rộng để nâng cao an toàn lao động trong toàn ngành.

VI. Kết Luận Về Tương Lai Của Giáo Trình Bảo Vệ Cá Nhân

Giáo trình bảo vệ cá nhân trong nghề bảo hộ lao động sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao an toàn lao động. Cần có sự cập nhật thường xuyên để phù hợp với các quy định và công nghệ mới.

6.1. Xu hướng phát triển trong giáo dục an toàn lao động

Giáo dục an toàn lao động đang ngày càng được chú trọng, với nhiều chương trình đào tạo mới và hiện đại. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người lao động.

6.2. Tầm quan trọng của việc cập nhật giáo trình

Cần thường xuyên cập nhật giáo trình để phản ánh đúng thực tiễn và các quy định mới trong lĩnh vực bảo hộ lao động. Điều này sẽ giúp giáo trình luôn phù hợp và hiệu quả.

Nội dung chính

Giáo Trình Mô Đun: Phương Tiện Bảo Vệ Cá Nhân (Nghề Bảo Hộ Lao Động - Trình Độ Cao Đẳng)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình mô đun Phương tiện bảo vệ cá nhân (Mã mô đun: SAEN52108) là tài liệu giảng dạy chính thức được ban hành theo Quyết định số 752/QĐ-CĐDK ngày 07 tháng 06 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam). Giáo trình do tập thể tác giả thuộc Trung tâm Đào tạo An toàn Môi trường biên soạn, gồm Th.S Nguyễn Ngọc Linh (Chủ biên), KS. Phạm Lê Ngọc Tú và KS. Trần Thị Liễn.

Trong chương trình đào tạo nghề Bảo hộ lao động trình độ Cao đẳng với tổng thời lượng 72 tín chỉ (1.680 giờ), mô đun SAEN52108 là môn học chuyên môn bắt buộc thuộc nhóm 51 tín chỉ chuyên ngành (1.245 giờ). Mô đun được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các môn học chung (như Pháp luật, Giáo dục chính trị, Tin học). Tổng thời lượng của mô đun là 45 giờ, bao gồm 14 giờ lý thuyết, 29 giờ thực hành/thảo luận và 2 giờ kiểm tra.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Kiến thức (A1 - A3): Trình bày được các mối nguy hiểm trong sản xuất, các yêu cầu phòng ngừa bằng phương tiện bảo vệ cá nhân (PTBVCN) và phân loại đầy đủ các chủng loại PTBVCN.
• Kỹ năng (B1 - B2): Lựa chọn, sử dụng chính xác các loại PTBVCN phù hợp với từng môi trường lao động; tổ chức thực hiện công tác quản lý, bảo quản và cấp phát PTBVCN tại cơ sở.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật và nội quy an toàn lao động tại nơi làm việc.

Giáo trình tiếp cận theo định hướng mô đun kỹ năng thực hành nghề nghiệp, gắn liền kiến thức lý thuyết kỹ thuật với hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) và điều kiện làm việc thực tế trong các ngành công nghiệp, đặc thù là ngành dầu khí.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 7 bài học được sắp xếp theo trình tự logic từ nhận diện tổng quan, phân tích kỹ thuật đến quy trình quản lý và vận hành chuyên sâu:

• Bài 1: Phân loại phương tiện bảo vệ cá nhân (2 giờ): Hệ thống hóa 10 nhóm PTBVCN theo quy định tại Thông tư 04/2014/TT-BLĐTBXH, bao gồm phương tiện bảo vệ đầu, mắt - mặt, thính giác, cơ quan hô hấp, tay, chân, thân thể, chống ngã cao, chống điện giật/từ trường, chống chết đuối và các loại bảo vệ khác.
• Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân (12 giờ): Phân loại các yếu tố nguy hiểm (bộ phận truyền động, chuyển động máy, vật văng bắn, vật rơi/đổ/sập, dòng điện, nguồn nhiệt, nổ vật lý, nổ hóa học, nổ chất nổ) và các yếu tố có hại (vi khí hậu bất lợi, tiếng ồn vượt ngưỡng 85 dBA, rung động vượt 4 cm/s, các loại bụi hữu cơ/vô cơ kích thước 0,1–5 µm). Từ đó xác định nguyên tắc lựa chọn PTBVCN tương ứng.
• Bài 3: Yêu cầu kỹ thuật của phương tiện bảo vệ cá nhân (6 giờ): Khái quát nguyên tắc trang cấp theo Luật An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) năm 2015; phân cấp hệ thống kiểm soát rủi ro 5 bậc; liệt kê hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia cho từng loại trang thiết bị.
• Bài 4: Đánh giá và kiểm soát chất lượng phương tiện bảo vệ cá nhân (6 giờ): Phân tích 4 tiêu chí đánh giá chất lượng (khả năng bảo vệ, tính vệ sinh, tính tiện lợi, tính thẩm mỹ); quy định các chỉ tiêu cơ lý (độ giảm chấn, độ đâm xuyên, vận tốc cháy < 50 mm/phút của mũ an toàn; độ truyền quang của kính lọc sáng; giới hạn bền kéo đứt > 170 kG của găng tay bạt).
• Bài 5: Quy trình sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân (6 giờ): Hướng dẫn các yêu cầu kỹ thuật thao tác khi mang, tháo, điều chỉnh và kiểm tra độ kín khít của các trang thiết bị thông dụng và đặc biệt.
• Bài 6: Quản lý phương tiện bảo vệ cá nhân ở cơ sở (6 giờ): Thiết lập quy trình bảo dưỡng, tẩy xạ, khử trùng, khử độc định kỳ và phương pháp lập sổ theo dõi cấp phát PTBVCN tại doanh nghiệp.
• Bài 7: Sử dụng một số phương tiện bảo vệ cá nhân đặc biệt (7 giờ): Phân tích cấu tạo, nguyên lý hoạt động và quy trình vận hành thiết bị thở tự cấp khí SCBA (Self-Contained Breathing Apparatus), thiết bị lặn SCUBA (Self-Contained Underwater Breathing Apparatus) và bán mặt nạ phòng độc chuyên dụng.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên các nền tảng lý thuyết và cơ sở pháp lý kỹ thuật:

1. Hệ thống phân cấp kiểm soát rủi ro (Hierarchy of Controls): Xếp hạng 5 mức độ xử lý nguy cơ tại nơi làm việc từ cao đến thấp: Loại bỏ rủi ro (Elimination) -> Thay thế/Cô lập (Substitution/Isolation) -> Kiểm soát kỹ thuật (Engineering Controls) -> Kiểm soát hành chính (Administrative Controls) -> Thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE).
2. Khung pháp lý ATVSLĐ: Quy định nghĩa vụ của người sử dụng lao động (không phát tiền thay hiện vật, trang cấp đúng chủng loại, hướng dẫn giám sát) theo Luật ATVSLĐ số 84/2015/QH13 và Thông tư 04/2014/TT-BLĐTBXH.
3. Hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật: Các căn cứ kỹ thuật như QCVN 06:2012/BLĐTBXH (Mũ an toàn), TCVN 6407:1998, QCVN 10:2012/BLĐTBXH (Bộ lọc mặt nạ phòng độc), QCVN 23:2014/BLĐTBXH (Chống rơi ngã), QCVN 24:2014/BLĐTBXH (Găng tay cách điện), QCVN 24:2016/BYT (Tiếng ồn), QCVN 80:2014/BGTVT (Kiểm soát ồn tàu biển), TCVN 2604-78 và TCVN 2605-78 (Quần áo công nhân dầu khí).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kiểm tra các thông số cơ lý và độ an toàn của thiết bị (đo độ cách điện, kiểm tra độ kín khít mặt nạ, kiểm tra áp suất bình thở khí nén SCBA/SCUBA); thực hiện thao tác mặc và tháo trang thiết bị đúng kỹ thuật.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Khảo sát hiện trường, nhận diện bản chất nguồn nguy hiểm (cơ học, điện, hóa chất, bức xạ nhiệt) và các yếu tố có hại để tính toán, lựa chọn loại kính lọc sáng, cấp độ lọc bụi hay vật liệu găng tay phù hợp.
• Kỹ năng thực hành quản trị (Practical competencies): Xây dựng hồ sơ cấp phát, tổ chức quy trình kiểm định chất lượng định kỳ, khử độc, bảo quản và lập kế hoạch trang bị PTBVCN tại các cơ sở sản xuất công nghiệp.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Phương pháp sư phạm

Giáo trình định hướng áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giáo dục nghề nghiệp:

• Giảng viên: Sử dụng phương pháp thuyết trình ngắn gọn, nêu vấn đề, hướng dẫn học viên đọc tài liệu kỹ thuật, điều phối bài tập tình huống và câu hỏi thảo luận theo nhóm.
• Người học: Chủ động tự học, nghiên cứu tài liệu trước khi đến lớp; làm việc nhóm theo quy mô 8–10 người học/nhóm để thảo luận các chủ đề được giao và viết báo cáo chuyên đề.

Phân bổ thời lượng và bài tập tình huống

Thời lượng 45 giờ được phân bổ với tỷ trọng thực hành và thảo luận chiếm ưu thế:

• Lý thuyết: 14 giờ (chiếm 31,1%).
• Thực hành, thí nghiệm, bài tập, thảo luận: 29 giờ (chiếm 64,4%).
• Kiểm tra định kỳ và đánh giá: 2 giờ (chiếm 4,5%).

Nội dung bài tập và thảo luận tập trung vào xử lý tình huống thực tế tại nơi làm việc: phân tích nguyên nhân tai nạn lao động liên quan đến truyền động cơ khí, chọn lựa thiết bị chống rơi ngã cho công việc trên 2m, lựa chọn mắt kính bảo hộ cho công việc hàn cắt kim loại hoặc thao tác với nguồn bức xạ tử ngoại.

Phương pháp và hình thức đánh giá

Học phần được đánh giá theo Quy chế đào tạo cao đẳng hệ chính quy (Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH) với cơ cấu điểm số như sau:

• Điểm đánh giá quá trình (Trọng số 40%):
  • Kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1): Thi trắc nghiệm trên giấy sau 15 giờ học (đánh giá chuẩn đầu ra A1, A2).
  • Kiểm tra định kỳ (Hệ số 2): Thi trắc nghiệm trên giấy sau 32 giờ và sau 45 giờ (đánh giá chuẩn đầu ra A1, A2, A3, B1, B2, C1).
• Điểm thi kết thúc mô đun (Trọng số 60%): Thi trắc nghiệm trên máy tính sau 45 giờ (đánh giá tổng hợp các chuẩn đầu ra A1, A2, A3, B1, B2, C1).
• Quy đổi điểm: Điểm thành phần và điểm tổng kết tính theo thang điểm 10 (làm tròn 1 chữ số thập phân), sau đó quy đổi sang điểm chữ và thang điểm 4 theo quy chế đào tạo tín chỉ.

Yêu cầu đối với người học

• Tham dự tối thiểu 70% tổng số tiết giảng lý thuyết (vắng quá 30% thời lượng lý thuyết phải học lại mô đun).
• Tham gia đầy đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ và kỳ thi kết thúc mô đun.
• Chuẩn bị đầy đủ học cụ và thực hiện đúng các phiên tự học, thảo luận nhóm.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình tích hợp hệ thống dữ liệu kỹ thuật và quy định pháp lý cập nhật:

• Hệ thống văn bản quy chuẩn đồng bộ: Toàn bộ nội dung phân loại và yêu cầu kỹ thuật được xây dựng bám sát Luật ATVSLĐ số 84/2015/QH13, Thông tư 04/2014/TT-BLĐTBXH, các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia chuyên ngành như QCVN 06:2012/BLĐTBXH (Mũ bảo hộ), QCVN 10:2012/BLĐTBXH (Bộ lọc mặt nạ), QCVN 23:2014/BLĐTBXH (Hệ thống chống rơi ngã), QCVN 24:2014/BLĐTBXH (Găng tay cách điện) và QCVN 24:2016/BYT (Quy chuẩn tiếng ồn).
• Tích hợp các tiêu chuẩn đặc thù ngành Dầu khí và Hàng hải: Giáo trình viện dẫn các tiêu chuẩn riêng biệt cho công nhân dầu khí như TCVN 2604-78 và TCVN 2605-78 (Quần áo bảo hộ lao động cho công nhân thăm dò và khai thác dầu khí), cùng QCVN 80:2014/BGTVT (Kiểm soát tiếng ồn trên tàu biển).
• Cung cấp thông số định lượng và tiêu chí kỹ thuật rõ ràng: Tài liệu hệ thống hóa các bảng tra kỹ thuật chi tiết như bảng phân loại mức độ truyền quang của kính mắt (Bảng 4.2), bảng số hiệu cái lọc sáng (Bảng 4.3), hướng dẫn chọn mắt kính lọc tia UV và hàn cắt (Bảng 5.1, 5.2), các chỉ tiêu cơ lý kiểm tra độ bền đâm xuyên, độ giảm chấn, khả năng cách điện (chịu điện áp 440V, làm việc ở -20°C).
• Nội dung thực hành trang thiết bị đặc thù: Dành riêng một bài học (Bài 7) cho các thiết bị thở độc lập SCBA và SCUBA, phục vụ trực tiếp cho hoạt động cứu hộ, làm việc trong không gian hạn chế và môi trường lặn đặc thù.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên chuyên ngành: Giáo trình là tài liệu học tập chính khóa cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo ngành kỹ thuật an toàn, bảo hộ lao động.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức giáo dục đại cương (Pháp luật, Tin học, Tiếng Anh) và nắm vững kiến thức từ các môn học cơ sở như Tâm lý học lao động (SAEN62002), Ecgonomic (SAEN62003), Pháp luật bảo hộ lao động (SAEN62004), Vệ sinh công nghiệp (SAEN52107).
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Sử dụng làm căn cứ chuyên môn để lập đề cương chi tiết, giáo án lý thuyết - thực hành, xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm và tổ chức đánh giá chuẩn đầu ra môn học.
• Cán bộ quản lý an toàn và kỹ sư tại doanh nghiệp: Tài liệu dùng cho kỹ sư HSE/HSEQ, cán bộ an toàn vệ sinh viên tại các nhà máy, công trường, giàn khoan dầu khí tra cứu tiêu chuẩn kỹ thuật, xây dựng bảng định mức cấp phát và triển khai quy trình kiểm tra chất lượng PTBVCN tại cơ sở sản xuất.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?
Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động, đồng thời là tài liệu tham khảo cho nhân sự phụ trách an toàn - vệ sinh lao động (HSE) tại các doanh nghiệp sản xuất và dầu khí.

2. Cần trang bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?
Người học cần có kiến thức cơ bản về pháp luật lao động, các yếu tố môi trường lao động từ môn Vệ sinh công nghiệp, các nguyên lý ecgonomic và biển báo an toàn lao động.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu an toàn lao động chung là gì?
Giáo trình tập trung chuyên sâu vào kỹ năng thực hành (29/45 giờ), hệ thống hóa chi tiết theo hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật TCVN/QCVN của Việt Nam và bổ sung nội dung về thiết bị thở đặc thù ngành dầu khí (SCBA, SCUBA).

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?
Người học cần đọc trước nội dung từng bài, tự giải quyết hệ thống câu hỏi trắc nghiệm và tình huống thảo luận ở cuối mỗi bài, kết hợp tra cứu các tiêu chuẩn TCVN/QCVN tương ứng được trích dẫn trong văn bản.

5. Giáo trình có những tài liệu bổ trợ và tham khảo chính nào?
Giáo trình trích dẫn 5 nguồn tài liệu tham khảo chính thức gồm:

• Kỹ Thuật An Toàn và Vệ Sinh Lao Động – Ngành Địa Chất Dầu Khí (Đỗ Thị Ngọc Khánh, Huỳnh Phan Tùng & Lê Quý Đức - NXB Đại học Quốc gia TP.HCM).
• Kỹ Thuật An Toàn Vệ Sinh Lao Động (Nguyễn Văn Ân & Trần Văn Phúc Ân - NXB Đại học Quốc gia TP.HCM).
• Kỹ Thuật An Toàn & Bảo Hộ Lao Động (Trần Ngọc Lân - NXB Đại học Công nghiệp).
• Sổ Tay Bảo Hộ Lao Động (NXB Thông Tin Truyền Thông).
• Luật An toàn, vệ sinh lao động số 84/2015/QH13.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình mô đun Phương tiện bảo vệ cá nhân (Mã: SAEN52108) của Trường Cao đẳng Dầu khí cung cấp hệ thống tri thức chuẩn mực về phân loại, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình kiểm soát chất lượng và phương pháp quản lý PTBVCN trong môi trường sản xuất công nghiệp.

Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc: từ nhận diện mối nguy và phân cấp kiểm soát rủi ro (Bài 1, 2, 3), kiểm định đánh giá chất lượng thiết bị theo tiêu chuẩn (Bài 4), đến thực hành quy trình sử dụng, quản lý cấp phát tại cơ sở và làm chủ thiết bị thở đặc thù SCBA/SCUBA (Bài 5, 6, 7).

Để mở rộng kiến thức, người học cần kết hợp nghiên cứu hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN), quy chuẩn quốc gia (QCVN) liên quan và các tài liệu chuyên ngành về an toàn vệ sinh lao động dầu khí được liệt kê trong danh mục tham khảo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Không - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có ❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1 - Nội dung: ✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức ✓ Kỹ năng: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng ✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học.

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: ✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: không có ✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có ❖ NỘI DUNG BÀI 1 1. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ ĐẦU. Phương tiện bảo vệ đầu là trang bị nhằm mục đích bảo vệ phần đầu của người lao động tránh khỏi những tác động bên ngòai lên não bộ khi va đập hoặc những yếu tố nguy hiểm, nguy hại khác trong lúc đang làm việc.

Phương tiện bảo vệ đầu được phân loại như sau (theo TCVN 7547:2005): Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 18 - Mũ chống chấn thương sọ não cho công nhân (mũ thợ xây dựng và một số ngành nghề khác); - Mũ chống cháy; - Mũ chống nóng; - Mũ chống lạnh; Hình 1.1: Phương tiện bảo vệ đầu - Mũ chống bụi và mũ vải lao động phổ thông; - Mũ vải bao tóc; - Mũ vải vệ sinh; - Mũ, nón lá chống mưa nắng; 1. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ MẮT VÀ MẶT. Phương tiện bảo vệ mắt, mặt có tác dụng ngăn ngừa chấn thương do bụi, các vật rắn và lỏng văng bắn vào mắt, mặt, riêng Hình 1.2: Phương tiện bảo vệ mắt và mặt. phương tiện bảo vệ mắt còn có tác dụng chống tia tử ngoại, tia hồng ngoại, tia UV.

Phương tiện bảo vệ mặt và mắt bao gồm: - Kính chống các vật văng, bắn; - Kính chống bức xạ hồng ngoại; - Kính chống bức xạ tử ngoại; - Kính hàn điện; - Kính hàn hơi; - Kính nhìn lò; - Kính chống tia Rơnghen, phóng xạ; - Kính chống tia laze; - Kính chống trường điện từ; Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 19 - Tấm chắn chống các vật văng, bắn; - Mặt nạ hàn; - Tấm chắn chống axít, kiềm; - Khăn choàng. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÍNH GIÁC. Phương tiện bảo vệ thính giác có tác dụng làm giảm hoặc cách ly với âm thanh vượt mức cho phép tại nơi làm việc bao gồm: - Nút tai chống ồn; - Bịt tai chống ồn; Hình 1.3: Phương tiện bảo vệ thính giác - Tổ hợp mũ và bịt tai chống ồn. Tại nơi làm việc nếu âm thanh vượt mức 85dBA thì người sử dụng lao động phải trang bị cho người lao động phương tiện bảo vệ thính giác.

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CƠ QUAN HÔ HẤP. Dùng để ngăn ngừa tác hại của các loại bụi và hơi, khí độc xâm nhập vào cơ quan hô hấp bao gồm: - Khẩu trang lọc bụi; - Khẩu trang lọc hơi, khí độc; - Bán mặt nạ lọc bụi; Hình 1.4: Phương tiện bảo vệ cơ quan hô hấp - Bán mặt nạ lọc hơi, khí axít và hóa chất vô cơ [axít xianic (HCN), oxít nitơ (NO), lưu huỳnh đioxít (SO2), clo (Cl2).]; Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 20 - Bán mặt nạ lọc hơi khí hóa chất hữu cơ (benzen, toluen.); - Bán mặt nạ lọc khí amoniac (NH3); - Bán mặt nạ lọc khí cacbon oxít (CO); - Bán mặt nạ lọc hơi thủy ngân (Hg); - Bán mặt nạ lọc bụi và hơi khí kim loại nặng và hợp chất của chúng [asen (As), asin (AsH3).]; - Bán mặt nạ lọc bụi và hơi khí độc; - Bán mặt nạ chống bụi phóng xạ; - Mặt nạ lọc hơi khí axít và các hóa chất vô cơ [axít xianic (HCN), oxít nitơ (NO).]; - Mặt nạ lọc hơi khí hóa chất hữu cơ ( benzen, toluen.); - Mặt nạ lọc khí Amoniac (NH3); - Mặt nạ lọc khí cacbon oxít (CO); - Mặt nạ lọc hơi thủy ngân (Hg); - Mặt nạ lọc bụi và hơi khí kim loại nặng và hợp chất của chúng [asen (As), asin (AsH3).]; - Mặt nạ lọc bụi và hơi khí độc; - Mặt nạ lọc bụi phóng xạ; - Mặt nạ chống hơi, khí, bụi độc và chống thiếu oxy; - Mặt trùm chống hơi, khí, bụi độc và chống thiếu oxy. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ TAY, CHÂN. Phương tiện bảo vệ tay dùng để bảo vệ tay không bị rách trầy da, bỏng…khi thực hiện những công việc tiếp xúc với bề mặt thô, sắc hoặc lởm chởm, tiếp xúc với hóa chất độc, ăn mòn, bề mặt nóng, bề mặt lạnh, khi sử dụng các Hình 1.5: Phương tiện bảo vệ tay công cụ dụng cụ như máy khoan, máy đầm bê tông gồm có: Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 21 - Găng tay lao động phổ thông; - Găng tay chống đâm thủng, cứa rách; - Găng tay chống rung; - Găng tay chống nóng; - Găng tay chống cháy; - Găng tay thợ hàn; - Găng tay chống lạnh; - Găng tay chống điện từ trường; - Găng tay cách điện; - Găng tay chống tia Rơnghen và phóng xạ; - Găng tay chống axít, kiềm; - Găng tay chống các dung môi hữu cơ; - Găng tay chống xăng, dầu, mỡ; - Găng tay cao su chống nước và hóa chất; - Bao ngón tay; - Bao lòng bàn tay; - Bao cánh tay; - Đệm khuỷu tay.

Phương tiện bảo vệ chân được trang bị nhằm bảo vệ giảm thiểu các nguy cơ chấn thương bàn chân do vật nhọn, va chạm, tiếp xúc với nguồn điện, hóa chất… như sau: Hình 1.6: Phương tiện bảo vệ chân Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 22 - Giầy lao động phổ thông; - Giầy đi rừng cao cổ; - Giầy chống va đập; - Giầy chống đâm thủng, cứa rách; - Giầy chống va đập, đâm thủng, cứa rách; - Giầy chống trơn trượt; - Giầy chống rung; - Giầy chống nóng; - Giầy chống cháy; - Giầy chống lạnh; - Giầy da thợ hàn; - Giầy chống tia Rơnghen và phóng xạ; - Giầy chống tĩnh điện; - Giầy chống xăng, dầu, mỡ (giầy da, giầy vải.chống xăng, dầu, mỡ); - Giầy chống dung môi hữu cơ; - Giầy chống axít, kiềm; - Dép nhựa có quai hậu; - Ủng cao su chống nước bẩn và hóa chất; - Ủng chống tia Rơnghen và phóng xạ; - Ủng cách điện; - Ủng chống axít, kiềm; - Ủng chống các dung môi hữu cơ; - Tất chống vắt; - Xà cạp; Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 23 - Đệm đầu gối. PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ THÂN THỂ. Phương tiện bảo vệ thân thể có tác dụng làm giảm thiểu các yếu tố nguy hại cho người sử dụng như vật văng bắn, tia lửa điện, tia lửa hàn, hóa chất độc hại, tia UV… bao gồm: - Quần áo lao động phổ thông; - Quần áo chống lạnh; - Quần áo chống nóng; - Quần áo chống cháy; - Tổ hợp quần áo chống cháy; - Quần áo chống điện từ trường; Hình 1.7: Phương tiện bảo vệ thân thể - Quần áo chống tia Rơnghen và phóng xạ; - Tổ hợp quần áo chống tia Rơnghen và phóng xạ; - Tổ hợp quần áo chống áp suất thấp (quần áo vũ trụ.); - Tổ hợp quần áo chống áp suất cao (quần áo thợ lặn.); - Quần áo chống bụi; - Quần áo chống axít, kiềm; - Quần áo chống các dung môi hữu cơ; - Quần áo chống xăng, dầu, mỡ; - Quần áo chống nước; - Quần áo cách ly; - Quần áo vệ sinh (quần áo vải trắng,.); - Quần áo chống vi sinh vật, côn trùng; - Áo mưa (vải bạt, nilon.); Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 24 - Áo blu; - Quần yếm; - Yếm chống chấn thương cơ học; - Yếm chống tia Rơnghen và phóng xạ; - Yếm chống axít, kiềm; - Tạp dề chống nước; - Đệm bụng; - Đệm vai; - Đệm lưng; - Nịt bụng. PHƯƠNG TIỆN CHỐNG NGÃ CAO.

Phương tiện bảo vệ chống ngã cao: dùng để ngăn ngừa nguy hiểm do rơi, té khi làm việc trên cao bảo vệ sinh mạng cho người sử dụng Phương tiện chống ngã cao thường được sử dụng khi chiều cao làm việc trên 2m (có nơi quy định trên 1,5m; 3m…).8: Phương tiện chống ngã cao 1. PHƯƠNG TIỆN CHỐNG ĐIỆN GIẬT, ĐIỆN TỪ TRƯỜNG. - Kính chống trường điện từ; - Găng tay chống điện từ trường; - Găng tay cách điện; - Giầy chống tĩnh điện; - Ủng cách điện; - Quần áo chống điện từ trường; Hình 1.9: Phương tiện chống điện giật - Thảm cách điện; Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 25 - Dụng cụ cầm tay cách ly (kìm cách điện, sào cách điện.); - Thang cách điện. PHƯƠNG TIỆN CHỐNG CHẾT ĐUỐI.

Phương tiện bảo vệ chống đuối nước có tác dụng nâng miệng của người đang ở dưới nước lên cách mặt nước, tránh bị người đang ở dưới nước bị đuối nước.10: Phương tiện chống chết đuối 1. Các loại phương tiện bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động khác. - Khăn quàng chống lạnh; - Kem bảo vệ da. ❖ TÓM TẮT BÀI 1 - Phương tiện bảo vệ đầu; - Phương tiện bảo vệ mắt, mặt; - Phương tiện bảo vệ thính giác; - Phương tiện bảo vệ cơ quan hô hấp; - Phương tiện bảo vệ tay, chân; - Phương tiện bảo vệ thân thể; - Phương tiện chống ngã cao; - Phương tiện chống điện giật, điện từ trường; - Phương tiện chống chết đuối; - Các loại phương tiện bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động khác Bài 2: Nhận dạng yếu tố nguy hiểm và lựa chọn phương tiện bảo vệ cá nhân Trang 26 ❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1 Câu 1: Công dụng của PTBVCN là gì? A.

Để bảo vệ cơ thể khỏi tác động của các yếu tố nguy hiểm, độc hại phát sinh trong quá trình lao động, B. Để loại bỏ các yếu tố nguy hiểm, có hại tại nơi làm việc Câu 2: Câu hỏi thảo luận: Liệt kê các loại phương tiện bảo vệ cá nhân?