Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường: Giáo Trình Dành Cho Học Viên Trung Cấp Nghề

Giáo trình về bảo dưỡng máy thi công mặt đường nghề vận hành máy thi công mặt đường trung cấp, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng

• Tác giả: Phạm Như Cường
• Trường học: Trường Cao đẳng Cơ giới
• Chuyên ngành: Vận hành máy thi công mặt đường
• Đề tài: Giáo Trình Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường
• Loại tài liệu: giáo trình
• Địa điểm: Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: BẢO DƯỠNG ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
• 1.1. Khái niệm và phân loại động cơ đốt trong
• 1.2. Cấu tạo tổng quát và các thông số kỹ thuật cơ bản của động cơ đốt trong
• 1.3. Nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ và 2 kỳ
• 2. BÀI 2: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG TRUYỀN ĐỘNG THỦY LỰC
• 2.1. Tổng quan về hệ thống truyền động thủy lực
• 2.2. Bảo dưỡng bơm thủy lực
• 3. BÀI 3: BẢO DƯỠNG GẦM VÀ THIẾT BỊ CÔNG TÁC MÁY SAN
• 3.1. Cấu tạo chung máy san
• 3.2. Hệ thống truyền lực máy san
• 4. BÀI 4: BẢO DƯỠNG GẦM VÀ THIẾT BỊ CÔNG TÁC MÁY LU
• 4.1. Cấu tạo chung máy lu
• 4.2. Hệ thống truyền lực máy lu
• 4.3. Bánh lu rung
• 4.4. Hệ thống phanh
• 5. BÀI 5: BẢO DƯỠNG GẦM VÀ THIẾT BỊ CÔNG TÁC MÁY RẢI
• 5.1. Công dụng và phân loại
• 5.2. Cấu tạo chung
• 5.3. Hệ thống truyền lực máy rải
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường

Giáo trình Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo nghề Vận hành máy thi công mặt đường. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về các loại máy thi công, quy trình bảo dưỡng và các tiêu chuẩn kỹ thuật cần thiết. Được biên soạn bởi các giảng viên có kinh nghiệm, giáo trình này giúp học viên nắm vững lý thuyết và thực hành trong lĩnh vực bảo trì máy móc.

1.1. Mục tiêu và đối tượng của giáo trình

Giáo trình này hướng đến học viên trình độ trung cấp nghề, cung cấp kiến thức về bảo dưỡng máy thi công mặt đường, từ khái niệm đến quy trình thực hiện.

1.2. Cấu trúc và nội dung chính của giáo trình

Nội dung giáo trình bao gồm các phần như bảo dưỡng động cơ, hệ thống truyền động, và các thiết bị công tác, giúp học viên có cái nhìn tổng quát về máy thi công.

II. Vấn đề và Thách thức trong Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường

Bảo dưỡng máy thi công mặt đường gặp nhiều thách thức do sự đa dạng của các loại máy và công nghệ hiện đại. Việc bảo trì không đúng cách có thể dẫn đến hỏng hóc, giảm hiệu suất làm việc và tăng chi phí. Do đó, việc nắm vững quy trình bảo dưỡng là rất cần thiết.

2.1. Các vấn đề thường gặp trong bảo dưỡng

Máy thi công thường gặp phải các vấn đề như hỏng hóc động cơ, rò rỉ dầu, và sự cố hệ thống điện. Những vấn đề này cần được phát hiện và khắc phục kịp thời.

2.2. Tác động của việc bảo dưỡng không đúng cách

Bảo dưỡng không đúng cách có thể dẫn đến giảm tuổi thọ của máy, tăng chi phí sửa chữa và ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

III. Phương Pháp Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường Hiệu Quả

Để bảo dưỡng máy thi công mặt đường hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc lập kế hoạch bảo trì định kỳ và sử dụng các thiết bị kiểm tra chuyên dụng là rất quan trọng.

3.1. Quy trình bảo dưỡng định kỳ

Quy trình bảo dưỡng định kỳ bao gồm kiểm tra, thay thế linh kiện hỏng hóc và làm sạch các bộ phận của máy. Điều này giúp đảm bảo máy hoạt động ổn định và hiệu quả.

3.2. Sử dụng công nghệ trong bảo dưỡng

Công nghệ hiện đại như cảm biến và phần mềm quản lý bảo trì giúp theo dõi tình trạng máy móc và dự đoán các sự cố có thể xảy ra.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Giáo Trình Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường

Giáo trình Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong ngành xây dựng. Học viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế công việc, từ đó nâng cao hiệu quả thi công.

4.1. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng đúng quy trình bảo dưỡng giúp giảm thiểu hỏng hóc và tăng hiệu suất làm việc của máy thi công.

4.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo nghề

Giáo trình đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị kiến thức và kỹ năng cho học viên, giúp họ tự tin hơn khi làm việc trong môi trường thực tế.

V. Kết Luận và Tương Lai của Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường

Bảo dưỡng máy thi công mặt đường là một lĩnh vực quan trọng trong ngành xây dựng. Với sự phát triển của công nghệ, việc bảo trì máy móc sẽ ngày càng trở nên hiệu quả hơn. Giáo trình Bảo Dưỡng Máy Thi Công Mặt Đường sẽ tiếp tục được cập nhật để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

5.1. Tương lai của công nghệ bảo dưỡng

Công nghệ bảo dưỡng sẽ ngày càng phát triển, với sự xuất hiện của các thiết bị thông minh và tự động hóa trong quy trình bảo trì.

5.2. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong công nghệ và nhu cầu của ngành xây dựng.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Bảo dưỡng máy thi công mặt đường" (Mã mô đun: MĐ14) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề thuộc chương trình đào tạo trình độ Trung cấp nghề Vận hành máy thi công mặt đường, do Trường Cao đẳng Cơ giới (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) tổ chức biên soạn theo hình thức lưu hành nội bộ, với kỹ sư Phạm Như Cường đảm nhiệm vai trò chủ biên. Trong khung chương trình đào tạo tổng thể gồm 54 tín chỉ (1.605 giờ), mô đun MĐ14 có thời lượng 150 giờ (tương đương 5 tín chỉ), bao gồm 34 giờ lý thuyết, 112 giờ thực hành và 4 giờ kiểm tra đánh giá. Mô đun được bố trí giảng dạy sau các môn học kỹ thuật cơ sở (từ MH07 đến MH13) và có thể triển khai song song với các mô đun chuyên môn nghề khác nhằm trang bị năng lực bảo trì định kỳ cho phương tiện thi công cơ giới.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức (A1–A4): Người học trình bày được phân loại, nguyên lý làm việc, thông số kỹ thuật của động cơ đốt trong; nắm vững cấu tạo, nguyên lý hệ thống truyền động thủy lực; mô tả nhiệm vụ, cấu tạo và nguyên lý của hệ thống truyền lực, hệ thống lái, hệ thống phanh, cơ cấu di chuyển cùng thiết bị công tác trên máy san, máy lu, máy rải; xác định đúng nội dung và quy trình bảo dưỡng kỹ thuật từng hệ thống.
• Về kỹ năng (B1–B2): Nhận dạng chính xác các cụm chi tiết trên động cơ, hệ thống thủy lực, bộ phận công tác; thực hiện thuần thục các bước kiểm tra, bảo dưỡng kỹ thuật các cơ cấu trên ba dòng máy thi công mặt đường chủ lực.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1–C2): Sử dụng dụng cụ kiểm tra, sửa chữa đúng kỹ thuật; tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.

Giáo trình được cấu trúc thành 5 bài học tích hợp, tiếp cận theo phương pháp đào tạo dựa trên năng lực thực hiện (Competency-Based Training), gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết cấu tạo cơ khí và quy trình bảo dưỡng thực tế trên thiết bị công trình.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân chia thành 5 bài học theo tiến trình từ hệ thống động lực đến các hệ thống công tác chuyên biệt:

[Bài 1: Bảo dưỡng Động cơ đốt trong (40h)]
[Bài 2: Bảo dưỡng Hệ thống truyền động thủy lực (35h)]
[Bài 3: Bảo dưỡng Gầm & Thiết bị công tác Máy san (25h)]
[Bài 4: Bảo dưỡng Gầm & Thiết bị công tác Máy lu (25h)]
[Bài 5: Bảo dưỡng Gầm & Thiết bị công tác Máy rải (25h)]

• Bài 1: Bảo dưỡng động cơ đốt trong (40 giờ: 10 LT, 29 TH, 1 KT): Giới thiệu phân loại, chu trình công tác 2 kỳ và 4 kỳ của động cơ xăng, diesel; khảo sát động cơ nhiều xi lanh với công thức tính góc lệch công tác $\delta = \frac{180^\circ \times \tau}{i}$ và thứ tự làm việc (4 xi lanh: 1-3-4-2; 6 xi lanh: 1-5-3-6-2-4); phân cấp bảo dưỡng kỹ thuật theo Quyết định số 992/2003/QĐ-BGTVT; quy trình bảo dưỡng cơ cấu trục khuỷu - thanh truyền, cơ cấu phân phối khí, hệ thống bôi trơn, làm mát, nhiên liệu và hệ thống tăng áp tuabin khí.
• Bài 2: Bảo dưỡng hệ thống truyền động thủy lực (35 giờ: 8 LT, 26 TH, 1 KT): Trình bày nguyên lý làm việc của hệ thống truyền động thủy lực thể tích và quy trình bảo dưỡng bơm thủy lực trên máy thi công.
• Bài 3: Bảo dưỡng gầm và thiết bị công tác máy san (25 giờ: 6 LT, 18 TH, 1 KT): Cung cấp cấu tạo chung, sơ đồ hệ thống truyền lực và các bước kiểm tra, bảo dưỡng cụm lưỡi san, bàn xoay, hệ thống di chuyển.
• Bài 4: Bảo dưỡng gầm và thiết bị công tác máy lu (25 giờ: 5 LT, 20 TH): Phân tích hệ thống truyền lực, cơ cấu bánh lu rung, hệ thống phanh và quy trình bảo dưỡng gầm máy lu.
• Bài 5: Bảo dưỡng gầm và thiết bị công tác máy rải (25 giờ: 5 LT, 19 TH, 1 KT): Cấu tạo, phân loại, hệ thống truyền lực và quy trình bảo dưỡng bàn đầm, guồng xoắn, phễu chứa của máy rải thảm.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý thuyết và nguyên lý cơ khí - động lực học thông qua các nội dung kỹ thuật trọng tâm:

• Lý thuyết chu trình nhiệt động: Xác định các thông số hình học động cơ gồm thể tích buồng cháy ($V_c$), thể tích làm việc ($V_h$), thể tích toàn bộ ($V_a$) và tỷ số nén $\varepsilon = \frac{V_a}{V_c}$.
• Động học và cân bằng động cơ: Phân tích góc lệch khuỷu trục khuỷu, chu kỳ nổ luân phiên nhằm triệt tiêu dao động xoắn và phân bố tải trọng đồng đều.
• Cơ chế mài mòn cơ học và ma sát: Giải thích nguyên nhân mòn méo hình ôvan (do lực ngang tác động trong kỳ nén và nổ) và mòn hình côn (tập trung tại vùng điểm chết trên ĐCT do nhiệt độ cao, áp suất lớn và điều kiện bôi trơn hạn chế).
• Quy chuẩn bảo dưỡng cấp độ: Hệ thống hóa định ngạch bảo dưỡng theo chu kỳ giờ vận hành: bảo dưỡng thường xuyên (sau 8–12 giờ) và bảo dưỡng định kỳ các cấp 50h, 100h, 250h, 500h, 1.000h, 2.000h (hoặc 1 năm) và 3.000h (hoặc 2 năm).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thao tác tháo lắp đúng trình tự các chi tiết cơ cấu trục khuỷu thanh truyền, cơ cấu phối khí; kiểm tra và điều chỉnh khe hở nhiệt xupáp bằng thước lá trong giới hạn 0,15 – 0,45 mm theo phương pháp quay trục khuỷu theo thứ tự nổ; súc rửa hốc lắng cặn cổ biên, thay thế lõi lọc giấy.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đo đạc, đánh giá độ mòn xilanh, kiểm tra độ chênh lệch áp suất nén giữa các xilanh (đảm bảo độ lệch $< 1\text{ kg/cm}^2$), chẩn đoán hiện tượng lọt khí qua xéc măng và lượng nhiên liệu hồi từ vòi phun.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Vệ sinh bầu lọc gió bằng khí nén (áp suất không quá 205 kPa) hoặc dung dịch nước (áp suất dưới 280 kPa), kiểm tra độ căng dây đai, cân chỉnh hệ thống phanh và bảo dưỡng các cơ cấu thủy lực công tác.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình giảng dạy tích hợp (tích hợp lý thuyết gắn liền với thao tác thực hành), trong đó thời lượng thực hành chiếm 74,7% tổng số giờ của mô đun (112/150 giờ).

• Phương pháp đối với giảng viên: Kết hợp thuyết trình ngắn, nêu vấn đề kỹ thuật, trình chiếu sơ đồ cấu tạo và tiến hành thao tác mẫu trực tiếp tại xưởng thực hành. Giảng viên chia lớp thành các nhóm nhỏ (2–3 học viên), giám sát thao tác và thực hiện uốn nắn, sửa sai tại chỗ khi học viên thao tác trên máy công trình và mô hình cắt bổ.
• Phương pháp đối với người học: Thực hiện nhiệm vụ tự học thông qua việc đọc trước giáo trình và tài liệu kỹ thuật; làm việc nhóm theo chủ đề bảo dưỡng được phân công, ghi chép nhật ký bảo dưỡng và lập báo cáo kết quả thực hành. Học viên bắt buộc tham dự tối thiểu 70% thời lượng tích hợp; trường hợp vắng quá 30% thời lượng phải học lại toàn bộ mô đun.
• Phương pháp đánh giá: Áp dụng theo Quy chế đào tạo Trung cấp hệ chính quy (Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH):
  • Đánh giá thường xuyên (Hệ số 1, chiếm 40% điểm quá trình): Hình thức tự luận, trắc nghiệm hoặc hỏi miệng sau mỗi 20 giờ học.
  • Đánh giá định kỳ (Hệ số 2, thuộc điểm quá trình): Kết hợp kiểm tra lý thuyết viết và kỹ năng thực hành sau mỗi 40 giờ.
  • Thi kết thúc mô đun (Trọng số 60%): Tổ chức thi vấn đáp kết hợp thực hành trực tiếp trên mô hình và phương tiện máy thi công sau 150 giờ.
  • Điểm số chấm theo thang điểm 10, làm tròn một chữ số thập phân và quy đổi sang điểm chữ, thang điểm 4 theo quy chế đào tạo tín chỉ.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Trích xuất dữ liệu từ các dòng thiết bị thực tế: Giáo trình tích hợp các sơ đồ kỹ thuật và quy trình thực hành từ các phương tiện máy móc thi công đang vận hành phổ biến trong ngành giao thông, bao gồm máy rải thảm Caterpillar model CAT AP 1055P / AP 1055B và máy san Caterpillar model CAT 130GS.
• Phân tích công nghệ tăng áp hiện đại: Bổ sung nội dung nguyên lý làm việc của hệ thống tăng áp tuabin khí xả đối với động cơ diesel có công suất từ 35 kW trở lên, phân tích chức năng của bộ làm mát trung gian (Intercooler) trong việc gia tăng mật độ không khí nạp.
• Chuẩn hóa quy trình bảo dưỡng theo văn bản pháp quy: Cấu trúc các cấp bảo dưỡng định kỳ bám sát Quyết định số 992/2003/QĐ-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải, quy định chi tiết từng hạng mục kỹ thuật từ cấp 50h đến 3.000h.
• Hệ thống hóa tài liệu tham khảo chuyên ngành: Nội dung giáo trình kế thừa và trích dẫn các tài liệu kinh điển trong lĩnh vực động cơ và cơ giới thi công:
  • Nguyên lý động cơ đốt trong (Nguyễn Tất Tiến, NXB Giáo dục, 2009).
  • Động cơ đốt trong (Phạm Minh Tuấn, NXB Khoa học kỹ thuật, 2006).
  • Máy xây dựng (Nguyễn Văn Hùng, Phạm Quang Dũng, Nguyễn Thị Mai, NXB KHKT, 1996).
  • Khai thác máy xây dựng (Trần Văn Tuấn, Nguyễn Văn Hùng, Nguyễn Hoài Nam, NXB Giáo dục, 1996).
  • Truyền động thuỷ lực khí nén (Nguyễn Phú Vịnh, ĐH Bách khoa Hà Nội, 1988).
  • Hệ thống thuỷ lực trên máy kéo hiện đại ở nước ta (Đinh Văn Khôi, NXB KHKT, 1978).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh, sinh viên: Áp dụng cho đối tượng theo học trình độ Trung cấp nghề Vận hành máy thi công mặt đường. Tài liệu cung cấp nền tảng kỹ thuật trước khi bước vào các mô đun chuyên môn vận hành độc lập.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Học viên cần hoàn thành các môn học kỹ thuật cơ sở bao gồm:
  • Vẽ kỹ thuật (MH 07)
  • Dung sai và kỹ thuật đo lường trong cơ khí (MH 08)
  • Cơ kỹ thuật (MH 09)
  • Điện kỹ thuật (MH 10)
  • Nhiên liệu và vật liệu bôi trơn (MH 11)
  • An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp (MH 12)
  • Kỹ thuật thi công mặt đường (MH 13)
• Giảng viên và cán bộ kỹ thuật: Giảng viên các trường đào tạo nghề sử dụng làm căn cứ thiết kế giáo án tích hợp, phân chia trạm thực hành và xây dựng thang bảng điểm kiểm tra tay nghề.
• Kỹ thuật viên tại doanh nghiệp: Cán bộ phụ trách bảo trì, thợ vận hành tại các công trường xây dựng công trình giao thông có thể sử dụng làm tài liệu tra cứu các mốc thời gian bảo dưỡng và thông số điều chỉnh cơ cấu cơ khí.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ học viên trình độ Trung cấp nghề Vận hành máy thi công mặt đường, đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho công nhân, kỹ thuật viên bảo dưỡng tại các đội cơ giới thi công công trình đường bộ.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?

Người học cần tích lũy kiến thức từ 7 môn học kỹ thuật cơ sở (MH07 đến MH13) về cơ lý thuyết, dung sai lắp ghép, kỹ thuật đo lường, đặc tính dầu mỡ bôi trơn và các nguyên tắc an toàn lao động.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết động cơ chung là gì?

Giáo trình thiết kế theo kết cấu mô đun nghề tích hợp, gắn lý thuyết cấu tạo với quy trình bảo dưỡng thực tế theo định ngạch thời gian (từ 8–12h đến 3.000h) trên 3 chủng loại máy thi công mặt đường chuyên dụng (máy san, máy lu, máy rải).

4. Làm sao để tự học và thực hành mô đun này đạt kết quả tốt?

Học viên cần nghiên cứu cấu tạo cơ cấu trước buổi học, nắm chắc các thông số tiêu chuẩn (như khe hở nhiệt xupáp, áp lực khí nén làm sạch, góc lệch nổ), tham gia thảo luận nhóm 2–3 người và hoàn thành trên 70% thời lượng thao tác thực hành tại xưởng.

5. Có những tài liệu bổ trợ nào được khuyến nghị tham khảo cùng giáo trình?

Người học nên kết hợp tra cứu các giáo trình nền tảng về động cơ đốt trong (tác giả Nguyễn Tất Tiến, Phạm Minh Tuấn), máy xây dựng (tác giả Nguyễn Văn Hùng, Nguyễn Phước Bình) và truyền động thủy lực (tác giả Nguyễn Phú Vịnh, Đinh Văn Khôi) đã được liệt kê trong danh mục tài liệu tham khảo.

---

Kết luận

Giáo trình "Bảo dưỡng máy thi công mặt đường" (MĐ14) xác lập hệ thống tri thức cơ bản và quy trình công nghệ chuẩn mực trong công tác bảo trì kỹ thuật phương tiện cơ giới đường bộ. Thông qua kết cấu 5 bài học tích hợp, tài liệu tạo mối liên kết trực tiếp giữa khối kiến thức cơ sở cơ khí động lực với các mô đun kỹ năng vận hành chuyên biệt (như MĐ16 Vận hành máy san, MĐ17 Vận hành máy lu, MĐ18 Vận hành máy rải) và học phần MĐ23 Thực tập nghề nghiệp. Việc khai thác tài liệu kết hợp cùng hệ thống mô hình thực hành và tài liệu kỹ thuật của các dòng máy thi công thực tế giúp hoàn thiện chuẩn đầu ra nghề nghiệp cho người học theo quy định đào tạo hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu - Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ các giá trị đại lượng, đơn vị của các đại lượng. - Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học Điều kiện thực hiện bài học - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học chuyên môn - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có Kiểm tra và đánh giá bài học - Nội dung:  Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức  Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. 10  Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp:  Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)  Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có  Kiểm tra định kỳ thực hành: không có Nội dung chính: 1. KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG 1.

Khái niệm Động cơ đốt trong nói chung, động cơ xăng và động cơ diesel nói riêng kiểu piston chuyển động cơ tịnh tiến thuộc loại động cơ nhiệt. Hoạt động nhờ quá trình biến đổi hoá năng sang nhiệt năng do nhiên liệu bị đốt cháy rồi chuyển sang cơ năng. Quá trình này được thực hiện ở trong xylanh của động cơ. Phân theo nhiên liệu sử dụng - Động cơ xăng: động cơ dùng nhiên liệu xăng.

- Động cơ điêden: động cơ dùng nhiên liệu điêden. Phân theo phương pháp tạo hoà khí và đốt cháy - Động cơ tạo hoà khí bên ngoài, là loại động cơ mà hỗn hợp nhiên liệu và không khí được tạo thành ở bên ngoài xilanh nhờ một bộ phận có cấu tạo đặc biệt (bộ chế hoà khí - carbuarettor) sau đó được đưa vào xilanh và được đốt cháy ở đây bằng tia lửa điện (động cơ xăng dùng bộ chế hoà khí). - Động cơ tạo hoà khí bên trong, là loại động cơ mà hỗn hợp hơi nhiên liệu và không khí được tạo thành ở bên trong xilanh nhờ một bộ phận có cấu tạo đặc biệt (bơm cao áp và vòi phun,.) và hỗn hợp này tự bốc cháy do hỗn hợp bị nén ở nhiệt độ cao (động cơ điêden). Phân theo số kỳ thực hiện một chu trình công tác - Động cơ bốn kỳ (4 strokes): Chu kỳ làm việc được hoàn thành sau bốn hành trình của piston hoặc hai vòng quay của trục khuỷu.

11 - Động cơ hai kỳ (2 strokes): Chu kỳ làm việc được hoàn thành sau hai hành trình của piston hoặc một vòng quay của trục khuỷu. Phân theo phương pháp nạp Người ta phân loại khí nạp có được nén trước khi nạp hay không, tương đương với 2 loại đó có động cơ tăng áp và động cơ không tăng áp. Phân theo số lượng và cách bố trí xilanh - Số lượng xilanh: động cơ một xilanh và động cơ nhiều xilanh (động cơ 2, 3, 4, 6, 8,. - Cách bố trí xilanh: động cơ có xilanh đặt thẳng đứng, đặt nghiêng và nằm ngang.

- Theo số hàng xilanh: động cơ 1 hàng, động cơ chữ V và động cơ hình sao. Ngoài ra có thể phân loại động cơ theo công dụng, phương pháp làm mát và dung tích làm việc. CẤU TẠO TỔNG QUÁT VÀ CÁC THÔNG SỐ KỸ THUẬT CƠ BẢN CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG 2.