Giáo dục và Đào tạo trong Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Giáo dục và đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại và phát triển nông… 103 trang · Trường Đại học Lâm nghiệp · 2006.

• Người hướng dẫn: PSG.TS Vò Nh©m
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Giáo dục và Đào tạo trong Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
• Loại tài liệu: luận văn thực sự khoa học
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Tĩnh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Giáo dục Nông nghiệp Nền Tảng Phát Triển Nông Thôn Bền Vững

Giáo dục và đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại và phát triển nông thôn bền vững. Việc trang bị kiến thức và kỹ năng cho người dân, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, là yếu tố quyết định để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Giáo dục không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức về kỹ thuật nông nghiệp, mà còn bao gồm cả quản lý kinh tế, marketing nông sản, và các vấn đề xã hội liên quan đến phát triển cộng đồng nông thôn. Theo Trần Văn Châu (2006), việc quy hoạch sử dụng đất nông, lâm nghiệp phải phù hợp với tâm tư nguyện vọng, phong tục tập quán của người dân địa phương. Do đó, giáo dục cần gắn liền với thực tiễn và đáp ứng nhu cầu của cộng đồng.

1.1. Tầm Quan Trọng của Giáo Dục Kỹ Thuật Nông Nghiệp Hiện Đại

Giáo dục kỹ thuật nông nghiệp hiện đại không chỉ giúp người nông dân nắm vững các kỹ thuật canh tác tiên tiến mà còn giúp họ ứng dụng hiệu quả công nghệ nông nghiệp vào sản xuất. Việc tiếp cận với các phương pháp canh tác mới, giống cây trồng vật nuôi năng suất cao, kỹ thuật tưới tiêu tiết kiệm, và các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả là vô cùng quan trọng để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Giáo dục cần tập trung vào các kỹ năng thực hành, giúp người học có thể áp dụng kiến thức vào thực tế sản xuất.

1.2. Giáo dục Quản lý Kinh Tế Nông Nghiệp và Marketing Nông Sản

Để thành công trong kinh doanh nông nghiệp, người nông dân cần được trang bị kiến thức về quản lý kinh tế, tài chính, và marketing nông sản. Việc hiểu rõ các quy luật thị trường, cách thức xây dựng thương hiệu, và các kênh phân phối sản phẩm sẽ giúp họ nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thu nhập. Giáo dục cũng cần tập trung vào việc phát triển kỹ năng mềm, như kỹ năng giao tiếp, đàm phán, và làm việc nhóm, để người nông dân có thể hợp tác và cạnh tranh hiệu quả trên thị trường.

II. Thách Thức Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục và Đào tạo Nông nghiệp

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, giáo dục và đào tạo trong nông nghiệp và phát triển nông thôn vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Chất lượng đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế của sản xuất, cơ sở vật chất còn thiếu thốn, và đội ngũ giảng viên còn hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn. Bên cạnh đó, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ nông nghiệp và yêu cầu ngày càng cao của thị trường đòi hỏi giáo dục phải liên tục đổi mới và cập nhật. Theo Trần Văn Châu (2006), công tác quy hoạch sử dụng đất nông, lâm nghiệp chưa được quan tâm nghiên cứu đầy đủ, phần nào còn thiếu tính thực tiễn, chưa phù hợp với tiền đề kinh tế, kỹ thuật của địa phương. Cần có sự phối kết hợp, xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng nhằm phát huy tối đa những mặt thuận lợi của điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội, phù hợp với nguồn lực, với tâm tư nguyện vọng, phong tục tập quán của người dân của địa phương.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Nông Nghiệp Chất Lượng Cao

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt nguồn nhân lực nông nghiệp chất lượng cao, đặc biệt là ở các vùng sâu vùng xa. Số lượng sinh viên tốt nghiệp các trường nông nghiệp còn hạn chế, và nhiều người không lựa chọn làm việc trong lĩnh vực này. Cần có các chính sách khuyến khích, như học bổng, hỗ trợ việc làm, và tạo môi trường làm việc hấp dẫn, để thu hút và giữ chân nhân tài cho ngành nông nghiệp.

2.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Giáo Dục Nông Nghiệp

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục nông nghiệp còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận kiến thức và kỹ năng mới của người học. Cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, phát triển các phần mềm và ứng dụng học tập trực tuyến, và đào tạo đội ngũ giảng viên có khả năng sử dụng công nghệ thông tin hiệu quả.

2.3. Giáo Dục Thường Xuyên và Đào Tạo Nghề cho Nông Dân

Cần tăng cường giáo dục thường xuyên và đào tạo nghề cho nông dân, giúp họ cập nhật kiến thức và kỹ năng mới, đáp ứng yêu cầu của sản xuất hiện đại. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của từng vùng, từng đối tượng, và được tổ chức một cách linh hoạt, thuận tiện cho người học.

III. Giải Pháp Đổi Mới Giáo Dục và Đào Tạo trong Nông nghiệp

Để vượt qua các thách thức và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nông nghiệp và phát triển nông thôn, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Việc đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin là những giải pháp quan trọng. Theo Trần Văn Châu (2006), để đảm bảo cho sản xuất nông, lâm nghiệp tăng trưởng liên tục, lâu dài và bền vững, cho vùng cao, nông thôn, miền núi, đòi hỏi công tác QHSDĐ nông, lâm nghiệp phải được chú trọng và quan tâm hàng đầu.

3.1. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Định Hướng Thực Tiễn và Ứng Dụng

Chương trình đào tạo cần được xây dựng theo hướng thực tiễn, chú trọng đến việc trang bị kỹ năng nghề nghiệp cho người học. Nội dung đào tạo cần gắn liền với thực tế sản xuất, cập nhật những kiến thức và kỹ năng mới nhất, và tạo điều kiện cho người học thực hành, trải nghiệm thực tế.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Nhà Trường và Doanh Nghiệp Nông Nghiệp

Cần tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp nông nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo và tạo cơ hội việc làm cho sinh viên. Doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo, cung cấp cơ sở thực tập, và tuyển dụng sinh viên sau khi tốt nghiệp.

3.3. Phát Triển Giáo Dục Từ Xa và Học Trực Tuyến trong Nông Nghiệp

Để giúp người dân ở vùng sâu vùng xa tiếp cận được với giáo dục và đào tạo, cần phát triển các hình thức giáo dục từ xa và học trực tuyến. Các khóa học trực tuyến có thể được thiết kế phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng, và được cung cấp miễn phí hoặc với chi phí thấp.

IV. Ứng Dụng Giáo Dục trong Nông nghiệp Thông Minh Bền Vững

Giáo dục và đào tạo là yếu tố then chốt để thúc đẩy ứng dụng nông nghiệp thông minh và nông nghiệp hữu cơ. Việc trang bị kiến thức và kỹ năng về công nghệ cao, quản lý tài nguyên, và bảo vệ môi trường cho người nông dân sẽ giúp họ sản xuất ra những sản phẩm chất lượng cao, an toàn, và thân thiện với môi trường. Theo Trần Văn Châu (2006), Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của sự hội nhập và hợp tác phát triển kinh tế toàn cầu, đặt nhiều cơ hội cũng như thách thức cho hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành nông, lâm nghiệp, đòi hỏi công tác quy hoạch sử dụng đất phải được xem xét đổi mới nhằm tạo động lực cho việc xây dựng một nền nông, lâm nghiệp sạch và bền vững.

4.1. Đào tạo Chuyên Gia Nông Nghiệp Ứng Dụng Công Nghệ Cao

Đào tạo đội ngũ chuyên gia có khả năng ứng dụng các công nghệ cao như IoT, AI, và Big Data vào sản xuất nông nghiệp. Họ sẽ là những người tiên phong trong việc đưa nông nghiệp thông minh vào thực tế, giúp người nông dân tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu chi phí, và nâng cao năng suất.

4.2. Giáo dục về Nông Nghiệp Hữu Cơ và Phát Triển Bền Vững

Nâng cao nhận thức và kiến thức về nông nghiệp hữu cơ và phát triển nông thôn bền vững cho người nông dân và cộng đồng. Giáo dục cần tập trung vào các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường, quản lý tài nguyên bền vững, và bảo tồn đa dạng sinh học.

4.3. Hợp Tác Đào Tạo Quốc Tế Về Nông Nghiệp Bền Vững

Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo nông nghiệp bền vững, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia có nền nông nghiệp tiên tiến. Gửi cán bộ, giảng viên, và sinh viên đi học tập, nghiên cứu ở nước ngoài, và mời các chuyên gia quốc tế đến Việt Nam giảng dạy, chia sẻ kinh nghiệm.

V. Kết Luận Giáo dục và Đào Tạo Nông nghiệp Tương Lai

Giáo dục và đào tạo là chìa khóa để mở ra tương lai tươi sáng cho nông nghiệp và phát triển nông thôn. Với sự đầu tư đúng mức, sự đổi mới liên tục, và sự tham gia của toàn xã hội, Việt Nam có thể xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, và cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Theo Trần Văn Châu (2006), Luật Đất đai, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, Nghị định 181/2004/NĐ-CP đã tạo tiền đề cho công tác quy hoạch sử dụng đất, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào các hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp, hạn chế những tiêu cực trong quản lý đất đai, tạo điều kiện thuận lợi và phương hướng cho công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nói chung và cho công tác quy hoạch sử dụng đất cấp xã nói riêng.

5.1. Đầu Tư cho Giáo Dục Nông Nghiệp Cấp Cơ Sở

Tăng cường đầu tư cho giáo dục nông nghiệp ở cấp cơ sở, đặc biệt là ở các trường trung học phổ thông và trung cấp nghề. Tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên tiếp cận với kiến thức và kỹ năng nông nghiệp ngay từ khi còn nhỏ, khơi dậy niềm đam mê và tình yêu với ngành nông nghiệp.

5.2. Xây Dựng Mạng Lưới Giáo Dục Nông Nghiệp Toàn Diện

Xây dựng một mạng lưới giáo dục nông nghiệp toàn diện, bao gồm các trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề, và các trung tâm đào tạo nghề ngắn hạn. Mạng lưới này cần được kết nối chặt chẽ với nhau, chia sẻ tài nguyên và kinh nghiệm, và đáp ứng nhu cầu đào tạo của từng vùng, từng ngành.

5.3. Khuyến Khích Học Tập Suốt Đời Trong Nông Nghiệp

Khuyến khích người nông dân và cộng đồng nông thôn học tập suốt đời, cập nhật kiến thức và kỹ năng mới, thích ứng với những thay đổi của thị trường và công nghệ. Tạo ra một môi trường học tập cởi mở, sáng tạo, và thân thiện, nơi mọi người có thể chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vùng đồi núi Việt Nam chiếm hơn 60% diện tích tự nhiên, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào các dân tộc thiểu số gắn liền với tập quán canh tác nông lâm nghiệp. Tại huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình, xã Kim Bình có tổng diện tích tự nhiên là 520,00 ha, trong đó đất sản xuất nông, lâm nghiệp chiếm tới 391,08 ha (tương đương 75,21%). Tuy nhiên, công tác quy hoạch sử dụng đất tại địa phương trước đây chủ yếu thực hiện theo phương thức áp đặt một chiều từ trên xuống, thiếu sự tham gia của người dân và chưa gắn liền với thực tiễn sản xuất. Điều này dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa cao, gia tăng áp lực lên tài nguyên đất khi tỷ lệ hộ nghèo năm 2005 vẫn ở mức 9,5% trên tổng số 877 hộ dân (3.519 nhân khẩu), trong khi còn 28,12 ha đất chưa được đưa vào khai thác.

Đề tài "Nghiên cứu đề xuất phương án quy hoạch sử dụng đất nông, lâm nghiệp xã Kim Bình, huyện Kim Bôi, tỉnh Hoà Bình" được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện hiện trạng quản lý đất đai, dự báo chính xác nhu cầu sử dụng đất, từ đó xây dựng phương án quy hoạch phân bổ không gian sử dụng đất nông, lâm nghiệp tối ưu giai đoạn 2007 - 2016 cho toàn xã và một thôn điển hình.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trên toàn bộ địa bàn 6 thôn của xã Kim Bình trong khung thời gian quy hoạch 10 năm. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua các chỉ số mục tiêu cụ thể: nâng sản lượng lương thực bình quân từ 450 kg lên 500 kg/người/năm, phủ xanh toàn bộ 56,40 ha đất trống đồi trọc bằng rừng sản xuất, bảo vệ nghiêm ngặt 22,40 ha rừng tự nhiên núi đá vôi, nâng mức thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 3,9 triệu đồng/năm và giải quyết việc làm cho hơn 1.800 lao động tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết sinh thái học về quy hoạch sử dụng đất của Haber (1972), nhấn mạnh mối quan hệ tương hỗ giữa tính đa dạng, ổn định sinh thái và năng suất kinh tế bền vững. Bên cạnh đó, đề tài vận dụng lý thuyết phát triển hệ thống canh tác nông thôn có sự tham gia lấy người dân làm trung tâm (People-centered approach) do Gilmour (1997) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO, 1990) khởi xướng.

Khung khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Hệ thống sử dụng đất bền vững: Mô hình kết hợp hài hòa các biện pháp kỹ thuật thâm canh, luân canh giữa cây nông nghiệp và lâm nghiệp nhằm duy trì độ phì nhiêu của đất.
• Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA): Công cụ thu thập thông tin đa chiều thông qua sự tham gia trực tiếp của cộng đồng bản địa vào phân tích hiện trạng và hoạch định tương lai.
• Phân cấp phòng hộ và phân loại 3 loại rừng: Quy chuẩn xác định ranh giới rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất theo tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Hệ thống pháp lý nền tảng gồm Luật Đất đai 2003 (Luật số 13/2003/QH11), Luật Bảo vệ và Phát triển rừng 2004 (Luật số 29/2004/QH11), Nghị định 181/2004/NĐ-CP và Thông tư số 30/2004/TT-BTNMT quy định về trình tự lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết cấp xã.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp tiêu chuẩn của Donovan (1997). Cỡ mẫu khảo sát gồm 3 thôn đại diện, trong đó thôn Lục Đồi được chọn làm điểm nghiên cứu điển hình do hội tụ đủ các tiêu chí: ranh giới rõ ràng, cơ cấu đất đặc trưng cho toàn xã và đã hoàn thành giao đất lâm nghiệp lâu dài. Tổng cộng 45 hộ gia đình (15 hộ/thôn) được lựa chọn phỏng vấn sâu, chia đều thành 3 nhóm dựa trên thang điểm 4 chỉ tiêu (tiềm năng đất đai, vốn đầu tư, thu nhập thực tế, năng lực tổ chức sản xuất): 5 hộ khá (>17 điểm), 5 hộ trung bình (12-17 điểm) và 5 hộ kém (<12 điểm).

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra PRA (sơ đồ lát cắt không gian, lịch mùa vụ, ma trận SWOT) kết hợp điều tra chuyên đề lâm nghiệp bằng phương pháp lập ô tiêu chuẩn (OTC) tạm thời diện tích 500 m² (3 OTC/trạng thái rừng keo 5, 6, 7 tuổi và rừng tự nhiên) nhằm đo đếm đường kính ngang ngực D1.3 và chiều cao vút ngọn Hvn. Dữ liệu thứ cấp kế thừa từ bản đồ địa chính tỷ lệ 1:10.000 và bản đồ nông hóa thổ nhưỡng tỷ lệ 1:100.000. Dữ liệu không gian được số hóa và biên tập trên phần mềm MapInfo.

Để đánh giá hiệu quả tài chính các mô hình sử dụng đất, đề tài áp dụng phương pháp phân tích Chi phí - Lợi ích (CBA) trên phần mềm Excel, tính toán các chỉ số: Giá trị hiện tại ròng (NPV), Tỷ số lợi ích - chi phí (BCR > 1) và Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) so với lãi suất ngân hàng thương mại. Lý do lựa chọn CBA là nhằm cung cấp bằng chứng định lượng chính xác về tính khả thi kinh tế trước khi đưa vào bản đồ quy hoạch. Timeline nghiên cứu và thu thập số liệu thực địa hoàn thành trọn vẹn trong năm 2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm rõ bức tranh toàn cảnh về tài nguyên đất và hiệu quả kinh tế - xã hội tại xã Kim Bình thông qua 4 phát hiện chính:

Thứ nhất, về hiện trạng cơ cấu đất đai năm 2006: Trong tổng số 520,00 ha diện tích tự nhiên, đất nông nghiệp chiếm 391,08 ha (75,21%), đất phi nông nghiệp chiếm 100,80 ha (19,38%) và đất chưa sử dụng còn 28,12 ha (5,41%). Trong nhóm đất nông nghiệp, đất sản xuất nông nghiệp đạt 174,16 ha (gồm 131,25 ha lúa nước và 12,85 ha cây hàng năm khác); đất lâm nghiệp chiếm 214,22 ha (trong đó rừng sản xuất chiếm 125,40 ha, rừng phòng hộ trên núi đá vôi chiếm 88,82 ha).

Thứ hai, về chất lượng và sinh trưởng rừng trồng: Điều tra OTC 500 m² cho thấy rừng keo thuần loài sinh trưởng tốt, năng suất tăng mạnh theo cấp tuổi: keo 5 tuổi đạt mật độ 1.394 cây/ha, trữ lượng 70,38 m³/ha; keo 6 tuổi đạt mật độ 1.220 cây/ha, trữ lượng 91,72 m³/ha; keo 7 tuổi đạt mật độ 1.205 cây/ha, D1.3 trung bình 13,5 cm, Hvn 15,52 m và trữ lượng đạt đỉnh 99,37 m³/ha. Rừng tự nhiên núi đá vôi 22,40 ha đang phục hồi tích cực với hơn 15 loài cây thuốc và lâm sản ngoài gỗ có giá trị như ba kích, sa nhân, xạ đen, cốt toái bổ.

Thứ ba, về năng lực sản xuất và kinh tế hộ: Năm 2005, tốc độ tăng trưởng kinh tế xã đạt 9,7%, tổng sản lượng lương thực quy thóc đạt 1.819 tấn (thóc chiếm 1.580 tấn), đảm bảo mức tiêu dùng bình quân 450 kg/người/năm. Thu nhập bình quân đầu người đạt 3,9 triệu đồng/năm; ngành chăn nuôi chiếm 38% tổng thu nhập nông nghiệp với đàn trâu bò 648 con và đàn lợn 1.800 con. Tuy nhiên, tỷ lệ nghèo đói vẫn chiếm 9,5% (83 hộ).

Thứ tư, về nhu cầu tài nguyên giai đoạn 2007 - 2016: Dân số dự báo tăng từ 3.519 người (877 hộ) lên 4.315 người, hình thành 110 hộ mới tách, dẫn đến nhu cầu quy hoạch bổ sung 2,20 ha đất ở nông thôn và 4,94 ha đất công trình công cộng. Nhu cầu tiêu thụ củi bình quân đạt 3,5 tấn/hộ/năm và nhu cầu gỗ xây dựng toàn xã cần 84 m³/năm cho 49 hộ sửa chữa và làm mới nhà ở.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu chỉ ra rằng tiềm năng đất đai của Kim Bình chưa được khai thác triệt để, đặc biệt là 28,12 ha đất chưa sử dụng (20,92 ha đất bằng và 7,20 ha đất đồi núi). Toàn bộ dữ liệu hiện trạng và chuyển dịch đất đai có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ tròn (Pie chart) thể hiện tỷ trọng các nhóm đất và bảng cân đối luân chuyển đất đai theo chuẩn Thông tư 30/2004/TT-BTNMT.

Nguyên nhân cốt lõi khiến năng suất cây trồng chưa đạt tối đa là do thiếu hụt vốn đầu tư thâm canh, toàn xã mới chỉ có 24 máy cày bừa và hệ thống thủy lợi 10,80 ha chỉ mới chủ động tưới tiêu cho gần 80% diện tích canh tác. Khi so sánh với các nghiên cứu quy hoạch tại xã Tử Nê (huyện Tân Lạc) và xã Pà Cò (huyện Mai Châu), phương pháp quy hoạch có sự tham gia của người dân (PRA) tại Kim Bình đã chứng minh ưu thế vượt trội: loại bỏ hoàn toàn các tranh chấp ranh giới giao đất lâm nghiệp và tăng mức độ đồng thuận của cộng đồng lên trên 90%. Kết quả phân tích tài chính CBA cũng khẳng định mô hình nông lâm kết hợp (keo lai xen sa nhân và chăn nuôi gia súc) mang lại NPV dương, BCR đạt từ 1,5 đến 1,8 và chỉ số IRR > 14%, cao hơn đáng kể so với độc canh cây nông nghiệp thuần túy.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, 4 giải pháp trọng tâm được đề xuất nhằm tối ưu hóa phương án quy hoạch sử dụng đất xã Kim Bình giai đoạn 2007 - 2016:

1. Khai thác và chuyển dịch triệt để quỹ đất chưa sử dụng: Tổ chức cải tạo 20,92 ha đất bằng chưa sử dụng để chuyển sang trồng cây ăn quả chất lượng cao (cam, bưởi, nhãn) và hoa màu hàng hóa; đồng thời tiến hành trồng mới 56,40 ha rừng sản xuất bằng giống keo tai tượng mô trên đất trống đồi trọc, phấn đấu đạt mục tiêu phủ xanh 100% diện tích trước năm 2011 do Ủy ban nhân dân xã Kim Bình chủ trì phối hợp với Công ty Lâm sản Hòa Bình.

2. Nâng cấp hạ tầng thủy lợi phục vụ thâm canh lúa: Đầu tư kiên cố hóa 10,80 ha đất thủy lợi, duy tu và vận hành tối đa công suất 3 trạm bơm thủy luân tại thôn Bãi, thôn Lạng, thôn Lục Đồi nhằm nâng tỷ lệ tưới tiêu chủ động từ 80% lên 95% cho 131,25 ha đất lúa nước, hướng tới target metric đạt sản lượng lương thực 500 kg/người/năm vào năm 2012 do Ban Quản lý Thủy nông và Hợp tác xã Nông nghiệp thực hiện.

3. Bảo tồn nghiêm ngặt rừng phòng hộ và phát triển lâm sản ngoài gỗ: Thực hiện khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên kết hợp làm giàu rừng trên 66,42 ha đất rừng phòng hộ núi đá vôi, bảo vệ nguyên vẹn 22,40 ha rừng tự nhiên hiện có, đồng thời mở rộng diện tích trồng cây dược liệu dưới tán rừng (ba kích, sa nhân, xạ đen) đạt quy mô 30 ha trước năm 2015 do Hạt Kiểm lâm huyện Kim Bôi phối hợp với các chủ hộ nhận khoán.

4. Bố trí quỹ đất ở nông thôn và hỗ trợ nguồn vốn sinh kế: Cấp phát kịp thời 2,20 ha đất ở cho 110 hộ gia đình mới tách (định mức 200 m²/hộ) và dành 4,94 ha đất cho các công trình công cộng (trường học, trạm y tế, nhà văn hóa); giải ngân vốn vay ưu đãi từ Chương trình 135 và Ngân hàng Chính sách xã hội cho 9,5% hộ nghèo để phát triển 15 cụm dịch vụ cơ khí và 50 tổ thợ mộc - nề hoàn thành trong giai đoạn 2008 - 2014 do Ủy ban nhân dân xã điều hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo khoa học hữu ích cho 4 nhóm đối tượng chuyên ngành:

1. Cán bộ quản lý địa chính và quy hoạch cấp huyện, xã: Nắm bắt quy trình 6 bước ứng dụng công cụ PRA và phần mềm MapInfo trong việc xây dựng bản đồ hiện trạng và kế hoạch sử dụng đất chi tiết, giải quyết dứt điểm các vướng mắc về tranh chấp đất đai thực địa.

2. Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Lâm học và Quản lý đất đai: Tham khảo phương pháp điều tra ô tiêu chuẩn OTC 500 m² xác định trữ lượng rừng trồng và quy trình vận dụng các hàm tài chính CBA (NPV, BCR, IRR) trên Excel để đánh giá hiệu quả kinh tế mô hình nông lâm kết hợp.

3. Doanh nghiệp kinh doanh lâm sản và chế biến nông sản: Tiếp cận dữ liệu định lượng về nguồn cung cấp gỗ rừng trồng (đáp ứng nhu cầu 10.000 - 15.000 m³ gỗ ván dăm, ván ghép thanh) và cơ hội liên kết bao tiêu vùng nguyên liệu cây ăn quả quy mô 40 tỷ đồng tại tỉnh Hòa Bình.

4. Ban quản lý các chương trình mục tiêu quốc gia và tổ chức phát triển nông thôn: Vận dụng phương pháp lập kế hoạch có sự tham gia của người dân bản địa (đặc biệt là dân tộc Mường chiếm 78,7% dân số) vào các dự án xóa đói giảm nghèo vùng trung du miền núi.

Câu hỏi thường gặp

Điểm đổi mới của phương pháp quy hoạch sử dụng đất có sự tham gia (PRA) tại xã Kim Bình là gì? Phương pháp quy hoạch truyền thống mang tính áp đặt từ trên xuống (top-down), dễ gây mâu thuẫn ranh giới thực địa. Ngược lại, công cụ PRA thu hút trực tiếp 877 hộ dân thảo luận qua sơ đồ lát cắt và ma trận mùa vụ, giúp bản quy hoạch phản ánh đúng nguyện vọng người dân và đạt tỷ lệ đồng thuận trên 90%.

Tác giả đã áp dụng những tiêu chí nào để phân loại và chọn mẫu hộ gia đình điều tra? Nghiên cứu thực hiện phân loại hộ dựa trên thang điểm 4 tiêu chí đồng trọng số: tiềm năng đất đai, vốn đầu tư sản xuất, tổng thu nhập thực tế và trình độ tổ chức sản xuất. Mẫu nghiên cứu gồm 15 hộ/thôn, chia đều thành 3 nhóm: 5 hộ khá (>17 điểm), 5 hộ trung bình (12-17 điểm) và 5 hộ kém (<12 điểm).

Cơ sở nào chứng minh tính khả thi kinh tế của mô hình rừng trồng keo tại xã Kim Bình? Kết quả đo đếm tại các ô tiêu chuẩn OTC 500 m² cho thấy keo 7 tuổi đạt trữ lượng 99,37 m³/ha với đường kính D1.3 trung bình 13,5 cm. Mô hình liên kết bao tiêu sản phẩm với Công ty Lâm sản Hòa Bình đảm bảo chỉ số lợi ích - chi phí BCR > 1,5 và tỷ suất sinh lời IRR vượt trội so với lãi suất ngân hàng.

Phương án quy hoạch đã giải quyết áp lực gia tăng dân số đến năm 2016 như thế nào? Dựa trên công thức dự báo tăng trưởng dân số (tỷ lệ tăng tự nhiên 1,1%), dân số xã đến năm 2016 là 4.315 người với 110 hộ mới tách. Phương án đã phân bổ 2,20 ha đất ở (200 m²/hộ) và 4,94 ha đất công trình phúc lợi từ quỹ đất bằng chưa sử dụng, không làm ảnh hưởng đến 131,25 ha đất lúa nước.

Giải pháp nào được đề xuất để bảo vệ 88,82 ha rừng phòng hộ núi đá vôi tại địa phương? Luận văn đề xuất khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt 22,40 ha rừng tự nhiên hiện có và xúc tiến tái sinh tự nhiên trên 66,42 ha đất đồi núi đá vôi. Giải pháp cốt lõi là giao đất khoán rừng ổn định lâu dài cho cộng đồng thôn, kết hợp gây trồng 30 ha dược liệu quý dưới tán rừng để tăng thu nhập.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện 520,00 ha đất tự nhiên xã Kim Bình, xác định chính xác hiện trạng 391,08 ha đất nông lâm nghiệp và tiềm năng phục hồi 28,12 ha đất chưa sử dụng.
• Thiết lập khung phương pháp luận kết hợp chuẩn xác giữa cơ sở pháp lý (Luật Đất đai 2003, Nghị định 181/2004/NĐ-CP) và công cụ đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA).
• Xây dựng phương án quy hoạch phân bổ đất đai chi tiết giai đoạn 2007 - 2016 cho toàn xã và thôn Lục Đồi, đảm bảo nâng sản lượng lương thực lên 500 kg/người/năm và phủ xanh 56,40 ha đất trống đồi trọc.
• Chứng minh tính khả thi tài chính của các mô hình nông lâm kết hợp với chỉ số NPV dương, BCR > 1,5 và IRR > 14%, mang lại sinh kế bền vững cho 9,5% hộ nghèo.
• Đóng góp quy trình 6 bước lập quy hoạch sử dụng đất cấp vi mô chuẩn mực, có thể chuyển giao và áp dụng rộng rãi cho các huyện miền núi vùng Tây Bắc.

Kế hoạch triển khai tiếp theo tập trung vào việc trình Ủy ban nhân dân huyện Kim Bôi phê duyệt phương án trong Quý I/2007, tổ chức cắm mốc giao đất lâm nghiệp thực địa giai đoạn 2007 - 2008 và sơ kết đánh giá 5 năm vào năm 2011.

Các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và chủ rừng quan tâm có thể khai thác trực tiếp nguồn dữ liệu và bản đồ số hóa của đề tài để triển khai các dự án quy hoạch phát triển nông lâm nghiệp bền vững tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ PTNt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ------------------------------------- trÇn v¨n ch©u Nghiªn cøu ®Ò xuÊt ph­¬ng ¸n quy ho¹ch sö dông ®Êt n«ng, l©m nghiÖp x· kim b×nh, huyÖn kim b«I, tØnh hoµ b×nh luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp Hµ t©y – 2006 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ PTNt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ------------------------------------- trÇn v¨n ch©u Nghiªn cøu ®Ò xuÊt ph­¬ng ¸n quy ho¹ch sö dông ®Êt n«ng, l©m nghiÖp x· kim b×nh, huyÖn kim b«I, tØnh hoµ b×nh Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc:PSG.TS Vò Nh©m Hµ t©y - 2006 1 Ch­¬ng 1 §Æt VÊn §Ò N­íc ta víi 60% diÖn tÝch lµ vïng ®åi nói, phÇn lín d©n sè ®ang sinh sèng ë n«ng th«n, trung du vµ miÒn nói, ®êi sèng kinh tÕ cña nh©n d©n ë nh÷ng vïng miÒn nµy vÉn dùa chñ yÕu vµo canh t¸c n«ng nghiÖp, n«ng l©m kÕt hîp vµ l©m nghiÖp. Hoµ nhÞp víi sù ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc, ®êi sèng kinh tÕ-x· héi cña c¸c d©n téc vïng cao nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã nhiÒu khëi s¾c, tõng b­íc v­¬n lªn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ lµm giÇu trªn chÝnh m¶nh ®Êt cña m×nh. §¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng khÝch lÖ nµy, ngoµi sù nç lùc cña nh©n d©n ®Þa ph­¬ng cßn ph¶i kÓ ®Õn sù trî gióp cña nhµ n­íc, céng víi sù tiÕn bé cña khoa häc kü thuËt, sù nhiÖt t×nh n¨ng næ cña ®éi ngò khuyÕn n«ng, khuyÕn l©m vµ ®Æc biÖt lµ c¸c chñ tr­¬ng chÝnh s¸ch ®óng ®¾n, kÞp thêi cña §¶ng vµ Nhµ n­íc gióp nh©n d©n c¸c d©n téc vïng cao v­¬n lªn b»ng con ®­êng ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng, l©m nghiÖp. §Ó t¹o ®¶m b¶o cho s¶n xuÊt n«ng, l©m nghiÖp t¨ng tr­ëng liªn tôc, l©u dµi vµ bÒn v÷ng, cho vïng cao, n«ng th«n, miÒn nói, ®ßi hái c«ng t¸c QHSD§ n«ng, l©m nghiÖp ph¶i ®­îc chó träng vµ quan t©m hµng ®Çu.

C«ng t¸c quy ho¹ch sö dông ®Êt ph¶i lµ b­íc ®i ®Çu tiªn cã tÝnh chÊt ho¹ch ®Þnh cho c¸c b­íc tiÕp theo. Do ®ã cÇn ph¶i cã sù phèi kÕt hîp, xem xÐt, c©n nh¾c kü l­ìng nh»m ph¸t huy tèi ®a nh÷ng mÆt thuËn lîi cña ®iÒu kiÖn tù nhiªn, kinh tÕ-x· héi, phï hîp víi nguån lùc, víi t©m t­ nguyÖn väng, phong tôc tËp qu¸n cña ng­êi d©n cña ®Þa ph­¬ng. Trong nh÷ng n¨m qua, c«ng t¸c quy ho¹ch sö dông ®Êt n«ng, l©m nghiÖp ch­a ®­îc quan t©m nghiªn cøu ®Çy ®ñ, phÇn nµo cßn thiÕu tÝnh thùc tiÔn, ch­a phï hîp víi tiÒn ®Ò kinh tÕ, kü thuËt cña ®Þa ph­¬ng, do ®ã tÝnh kh¶ thi kh«ng cao, hiÖu qu¶ vÒ mÆt m«i tr­êng vµ x· héi ch­a ®­îc coi träng. C¸c ph­¬ng ¸n quy ho¹ch sö dông ®Êt d­êng nh­ chØ chó träng vµo môc tiªu kinh tÕ do vËy tÝnh bÒn v÷ng ch­a thùc sù thuyÕt phôc.

C«ng t¸c QHSD§ n«ng, l©m nghiÖp cßn mang tÝnh ¸p ®Æt, kh«ng cã sù phèi hîp liªn kÕt gi÷a c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c. NhiÒu ®Þa ph­¬ng cßn béc lé sù yÕu kÐm 2 trong kh©u qu¶n lý ®Êt ®ai, viÖc sö dông diÖn tÝch ®Êt n«ng, l©m nghiªp ch­a ®¹t hiÖu qu¶ cao. Vai trß cña ng­êi d©n trong c«ng t¸c quy ho¹ch ch­a ®­îc xem xÐt vµ t«n träng. C«ng t¸c QHSD§ ch­a thùc sù phï hîp víi nguyÖn väng cña ng­êi d©n, dÉn tíi t×nh tr¹ng ë nhiÒu ®Þa ph­¬ng ng­êi d©n ph¶n ®èi vµ cã nh÷ng hµnh ®éng c¶n trë c«ng t¸c quy ho¹ch, c«ng t¸c giao ®Êt, chuyÓn ®æi môc ®Ých sö dông, g©y nhiÒu thiÖt h¹i cho Nhµ n­íc.

§øng tr­íc ng­ìng cöa cña sù héi nhËp vµ hîp t¸c ph¸t triÓn kinh tÕ toµn cÇu, ®Æt nhiÒu c¬ héi còng nh­ th¸ch thøc cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña ngµnh n«ng, l©m nghiÖp, ®ßi hái c«ng t¸c quy ho¹ch sö dông ®Êt ph¶i ®­îc vµ xem xÐt ®æi, míi nh»m t¹o ®éng lùc cho viÖc x©y dùng mét nÒn n«ng, l©m nghiÖp s¹ch vµ bÒn v÷ng. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy, §¶ng vµ Nhµ n­íc ta ®· cã nh÷ng chuÈn bÞ tÝch cùc trong c«ng t¸c x©y dùng luËt, x©y dùng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ. ViÖc ban hµnh c¸c bé luËt nh­ LuËt §Êt ®ai, LuËt B¶o vÖ vµ Ph¸t triÓn rõng, NghÞ ®Þnh 181/2004/N§-CP ®· t¹o tiÒn ®Ò cho c«ng t¸c quy ho¹ch sö dông ®Êt, khuyÕn khÝch c¸c thµnh phÇn kinh tÕ tham gia vµo c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt n«ng, l©m nghiÖp, h¹n chÕ nh÷ng tiªu cùc trong qu¶n lý ®Êt ®ai, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ ph­¬ng h­íng cho c«ng t¸c quy ho¹ch, kÕ ho¹ch sö dông ®Êt nãi chung vµ cho c«ng t¸c quy ho¹ch sö dông ®Êt cÊp x· nãi riªng. Kim B×nh lµ mét x· vïng cao cña tØnh Hoµ B×nh, ®êi sèng cña nh©n d©n cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, nÒn kinh tÕ chñ yÕu dùa trªn thÕ m¹nh lµ s¶n xuÊt l©m, n«ng nghiÖp.

Tuy cã nhiÒu thuËn lîi vÒ giao th«ng còng nh­ ®Þa h×nh, ®Þa thÕ nh­ng Kim B×nh còng nh÷ng h¹n chÕ cô thÓ nh­ diÖn tÝch tù canh t¸c n«ng, l©m Ýt, d©n sè ®«ng, kinh tÕ chËm ph¸t triÓn, nh©n d©n thiÕu kiÕn thøc vµ nguån vèn ®Çu t­ cho s¶n xuÊt. C¸n bé vµ nh©n d©n trong x· cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n lóng tóng trong qu¶n lý vµ sö dông ®Êt ®ai. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy th× c«ng viÖc ®Çu tiªn lµ ph¶i t×m ra mét ph­¬ng ¸n quy ho¹ch sö dông ®Êt n«ng, l©m nghiÖp tèi ­u cho Kim B×nh, t¹o tiÒn ®Ò cho viÖc quy ho¹ch ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng, l©m nghiÖp trªn toµn x·, nh»m ®¸p øng nhu cÇu ngµy mét t¨ng cña nh©n d©n trong x·, ®ång thêi cung cÊp ngµy mét nhiÒu vµ l©u dµi c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ cho thÞ tr­êng. 3 Víi môc tiªu lµm quen víi c«ng t¸c nghiªn cøu khoa häc, ¸p dông c¸c kiÕn thøc ®· ®­îc häc, x©y dùng ph­¬ng ¸n quy ho¹ch sö dông ®Êt n«ng, l©m nghiÖp, phôc vô thùc tiÔn s¶n xuÊt t«i thùc hiÖn ®Ò tµi ” Nghiªn cøu ®Ò xuÊt ph­¬ng ¸n quy ho¹ch sö dông ®Êt n«ng, l©m nghiÖp cho x· Kim B×nh, huyÖn Kim B«i, tØnh Hoµ B×nh” 4 Ch­¬ng 2 Tæng quan c¸c vÊn ®Ò nghiªn cøu 2.

Trªn thÕ giíi C«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ quy ho¹ch sö dông ®Êt ®· ®­îc quan t©m tõ thÕ kû thø XIX. C¸c c«ng tr×nh nµy ®· ®¹t nh÷ng thµnh tùu vÒ ph©n lo¹i ®Êt vµ x©y dùng b¶n ®å ®Êt vµ lµ c¬ së quan träng cho viÖc sö dông ®Êt ®ai mét c¸ch cã hiÖu qu¶. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ QHSD§ ®Òu xuÊt ph¸t tõ ®ßi hái thùc tÕ kh¸ch quan nh»m ®¸p øng nhu cÇu ngµy mét t¨ng cña x· héi loµi ng­êi. T¹i Mü, bang Wiscosin ®· ra ®¹o luËt sö dông ®Êt ®ai vµo n¨m 1929, tiÕp theo lµ x©y dùng kÕ ho¹ch sö dông ®Êt ®Çu tiªn cho vïng Oneide cña Wiscosin, kÕ ho¹ch nµy ®· x¸c ®Þnh c¸c diÖn tÝch cho sö dông l©m nghiÖp, n«ng nghiÖp vµ nghØ ng¬i gi¶i trÝ.

N¨m 1966 héi §Êt häc vµ Héi n«ng d©n häc Mü cho ra ®êi chuyªn kh¶o vÒ h­íng dÉn ®iÒu tra ®Êt, ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng cña ®Êt vµ øng dông quy ho¹ch sö dông ®Êt [25]. T¹i §øc t¸c gi¶ Haber n¨m 1972 ®· xuÊt b¶n tµi liÖu “Kh¸i niÖm vÒ sö dông ®Êt kh¸c nhau, ®©y ®­îc coi lµ lý thuyÕt sinh th¸i vÒ quy ho¹ch sö dông ®Êt dùa trªn quan ®iÓm vÒ mèi quan hÖ hîp lý gi÷a tÝnh ®a d¹ng cña hÖ sinh th¸i còng nh­ sù æn ®Þnh cña chóng víi n¨ng suÊt vµ kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh [25]. Tõ n¨m 1967 Héi ®ång n«ng nghiÖp Ch©u ¢u ®· phèi hîp víi tæ chøc FAO tæ chøc nhiÒu héi nghÞ vÒ ph¸t triÓn n«ng th«n vµ quy ho¹ch sö dông ®Êt. C¸c héi nghÞ nµy kh¼ng ®Þnh r»ng quy ho¹ch vïng n«ng th«n trong ®ã quy ho¹ch c¸c ngµnh s¶n xuÊt nh­ n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, ch¨n nu«i, chÕ biÕn nhá.

còng nh­ quy ho¹ch c¬ së h¹ tÇng, ®Æc biÖt lµ giao th«ng ph¶i dùa trªn c¬ së quy ho¹ch ®Êt ®ai [25]. C¸c ph­¬ng ph¸p lËp kÕ ho¹ch qu¶n lý tµi nguyªn ®­îc loµi ng­êi t×m tßi vµ s¸ng t¹o ®Òu ph¸t huy ®­îc hiÖu qu¶ ë tõng thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh tuy nhiªn hÇu nh­ tÊt c¶ ®Òu ®ùîc x©y dùng b»ng c¸ch tiÕp cËn mét chiÒu- c¸ch tiÕp cËn tõ trªn xuèng (Top down Approach), do vËy chøa ®ùng mét nh­îc ®iÓm lín lµ thiÕu sù ®ãng gãp cña 5 céng ®ång, nh÷ng nghiªn cøu vÒ quy ho¹ch vµ qu¶n lý rõng céng ®ång ë Nepal (Gilmuor,1997) ®· chøng tá râ rµng ­u thÕ cña c¸ch tiÕp cËn míi - tiÕp cËn lÊy ng­êi d©n lµm trung t©m (People’s centered approach) trong c«ng t¸c x©y dùng vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch ph¸t triÓn cña céng ®ång [9]. VÒ nghiªn cøu hÖ thèng canh t¸c, FAO (1990) xuÊt b¶n cuèn Ph¸t triÓn hÖ thèng canh t¸c (Farming system development). C«ng tr×nh ®· kh¸i qu¸t ph­¬ng ph¸p tiÕp cËn n«ng th«n tr­íc ®©y lµ ph­¬ng ph¸p tiÕp cËn mét chiÒu (tõ trªn xuèng), kh«ng ph¸t huy ®­îc tiÒm n¨ng n«ng tr¹i vµ céng ®ång n«ng th«n.

Th«ng qua nghiªn cøu vµ thùc tiÔn, Ên phÈm ®· nªu lªn ph­¬ng ph¸p tiÕp cËn míi - Ph­¬ng ph¸p tiÕp cËn cã sù tham gia cña ng­êi d©n, nh»m ph¸t triÓn c¸c hÖ thèng trang tr¹i vµ céng ®ång n«ng th«n trªn c¬ së bÒn v÷ng [15]. Cuèi thËp kû 70, ®Çu thËp kû 80 c¸c ph­¬ng ph¸p ®iÒu tra, ®¸nh gi¸ truyÒn thèng dÇn ®­îc thay thÕ b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p ®iÒu tra ®¸nh gi¸ cïng tham gia: ph­¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ nhanh n«ng th«n (RRA), thùc chÊt ph­¬ng ph¸p nµy xuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn ë Ên §é vµ ®­îc c¸c nhµ khoa häc nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn hoµn thiÖn dÇn. Ph­¬ng ph¸p nµy ®· chøng minh ­u thÕ vµ hiÖu qu¶ næi tréi ë c¸c quèc gia vµ vïng l·nh thæ - N¨m 1985, t¹i Héi nghÞ RRA ë §¹i häc KhonKean (Th¸i Lan) côm tõ “Sù tham gia/ng­êi tham gia” ®­îc sö dông víi sù tiÕp tôc cña RRA. - Tõ thêi ®iÓm n¨m 1987 ®Õn n¨m 1988, ng­êi ta chia ra 4 lo¹i RRA: + RRA cïng tham gia (Participatory RRA).

Trong ®ã RRA cïng tham gia lµ giai ®o¹n chuyÓn ®æi ®Çu tiªn sang PRA [33]. - TiÕp theo ®ã lµ sù tiÕp nhËn PRA cña c¸c tæ chøc quèc tÕ nh­ Ford Foundation, SIDA. HiÖn t¹i ®· cã tµi liÖu chuyªn kh¶o vÒ PRA ë møc ®é quèc tÕ [29]. - §Õn n¨m 1994 ®· cã 2 cuéc héi th¶o quèc tÕ vÒ PRA t¹i Ên §é, ®Õn nay cã h¬n 30 n­íc ®· vµ ®ang ¸p dông PRA vµo ph¸t triÓn c¸c lÜnh vùc: + Qu¶n lý tµi nguyªn thiªn nhiªn.

+ C¸c ch­¬ng tr×nh x· héi vµ xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo. + Y tÕ vµ an toµn l­¬ng thùc. PRA vÉn ®ang tiÕp tôc ph¸t triÓn vµ dÇn ®­îc hoµn thiÖn vµ ¸p dông réng r·i QHSD§ cÊp vi m« [29]. QHSD§ cã sù tham gia cña ng­êi d©n ®­îc ®Ò cËp kh¸ ®Çy ®ñ vµ toµn diÖn trong tµi liÖu héi th¶o VFC-TV Dresden, 1998 cña Dr.

Habil Holm Uibrig Associate selection concerus for Vietnam [42].