Giáo Dục Pháp Luật Qua Hoạt Động Tư Pháp Ở Việt Nam

Chuyên khảo luật học phân tích Luận án phó tiến sĩ khoa học luật giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp ở việt nam bằng thực, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Dương Thị Thanh Mai
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Ngọc Dương
• Trường học: Học Viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Giáo Dục Pháp Luật Qua Hoạt Động Tư Pháp Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 1996
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIÁO DỤC PHÁP LUẬT QUA HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP - HÌNH THỨC ĐẶC THÙ CỦA GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
• 1.1. Khái niệm và vai trò của giáo dục pháp luật trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT QUA HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP
• 2.1. Thực tiễn giáo dục pháp luật qua hoạt động của Tòa án
• 2.2. Thực tiễn giáo dục pháp luật qua hoạt động của luật sư
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT QUA HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP
• 3.1. Cải cách tư pháp và những đòi hỏi khách quan nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp
• 3.2. Phương hướng và các giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giáo Dục Pháp Luật Qua Tư Pháp Việt Nam 55 ký tự

Giáo dục pháp luật đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nó không chỉ là việc truyền đạt kiến thức pháp luật mà còn là quá trình hình thành ý thức pháp luật và lối sống tuân thủ pháp luật cho mọi công dân. Giáo dục pháp luật tạo nên sự hiểu biết đúng đắn về quyền và nghĩa vụ, từ đó giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Tổng Bí thư Đỗ Mười từng nhấn mạnh sự yếu kém trong thực thi pháp luật là một trong những vấn đề nhức nhối cần giải quyết. Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp là một hình thức đặc thù, mang tính thực tiễn cao, giúp pháp luật đi vào cuộc sống một cách sâu sắc và hiệu quả. Nó đáp ứng nhu cầu hiểu biết pháp luật đa dạng của người dân, đặc biệt khi họ phải đối mặt với các vấn đề pháp lý cụ thể.

1.1. Vai Trò của Giáo Dục Pháp Luật trong Xã Hội Việt Nam

Giáo dục pháp luật có vai trò quan trọng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam. Nó giúp nâng cao nhận thức pháp luật của người dân, từ đó tạo điều kiện cho họ thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình. Giáo dục pháp luật cũng góp phần vào việc phòng ngừa vi phạm pháp luật, duy trì trật tự xã hội, và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Theo quan điểm của Montesquieu, một người tốt về chính trị là người yêu luật pháp và hành động theo tình yêu đó, nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong sự phát triển của một xã hội. Nhà nước pháp quyền đòi hỏi người dân hiểu biết pháp luật để tham gia vào quá trình xây dựng và thực thi pháp luật.

1.2. Giáo Dục Pháp Luật Nền Tảng Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền

Để xây dựng thành công Nhà nước pháp quyền, việc ban hành một hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ là chưa đủ. Điều kiện đủ là phải đưa hệ thống pháp luật đó vào cuộc sống, làm cho mọi thành viên trong xã hội đều biết đến, hiểu được các quy định. Tổng Bí thư Đỗ Mười đã nhận định, tình trạng coi thường phép nước, bất chấp pháp luật, kỷ cương là nỗi nhức nhối nhất trong chế độ mới. Vì vậy, giáo dục pháp luật là công cụ hữu hiệu để đưa pháp luật vào cuộc sống. Giáo dục pháp luật giúp hình thành, nâng cao ý thức pháp luật và thói quen sống theo pháp luật của mỗi công dân và toàn xã hội.

II. Giáo Dục Pháp Luật Qua Hoạt Động Tư Pháp Cách Tiếp Cận 58 ký tự

Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp là một hình thức giáo dục pháp luật đặc thù, diễn ra trong quá trình giải quyết các vụ việc pháp lý cụ thể. Nó không chỉ cung cấp thông tin pháp luật mà còn giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, cũng như cách thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp mang tính trực quan, sinh động và có tính thuyết phục cao. Ví dụ, qua các phiên tòa công khai, người dân có thể trực tiếp chứng kiến quá trình áp dụng pháp luật, từ đó nâng cao nhận thức pháp luật của mình. Việc bảo vệ quyền con người và quyền công dân qua hoạt động tư pháp trên cơ sở hiểu biết và hành động tự giác của người lao động cũng là đòi hỏi bức thiết hiện nay.

2.1. Đặc Điểm Nổi Bật của Giáo Dục Pháp Luật Qua Tư Pháp

Một trong những đặc điểm nổi bật của giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp là tính cụ thể, thiết thực. Khác với các hình thức giáo dục pháp luật khác thường mang tính lý thuyết chung chung, giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp gắn liền với các vụ việc pháp lý cụ thể, giúp người dân hiểu rõ hơn về cách áp dụng pháp luật trong thực tế. Hình thức này còn có tính tương tác cao, tạo điều kiện cho người dân đặt câu hỏi, trao đổi ý kiến với các cơ quan tư pháp, từ đó nâng cao hiểu biết pháp luật của mình. Thông qua đó, người dân cũng thực thi quyền kiểm tra, giám sát hoạt động tư pháp. Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp giúp xây dựng nề tư pháp trong sạch, vững mạnh, hiệu quả.

2.2. Ưu Điểm Vượt Trội Của Tư Pháp Trong Giáo Dục Pháp Luật

Hoạt động tư pháp tạo ra môi trường để pháp luật được giải thích, áp dụng một cách công khai, minh bạch. Thông qua đó, người dân có thể hiểu rõ hơn về nội dung, ý nghĩa của pháp luật. Sự tham gia của các chủ thể như thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư... cũng góp phần vào việc truyền tải thông tin pháp luật một cách chính xác, đầy đủ. Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp có thể tiếp cận đến nhiều đối tượng khác nhau, từ người dân bình thường đến các cán bộ, công chức nhà nước, giúp nâng cao nhận thức pháp luật cho toàn xã hội. Theo phương châm “Trăm nghe không bằng một thấy”, giáo dục pháp luật hiệu quả nhất khi người dân có thể trực tiếp chứng kiến quá trình áp dụng pháp luật.

III. Phương Pháp Giáo Dục Pháp Luật Hiệu Quả Tại Tòa Án 59 ký tự

Tòa án là một trong những cơ quan tư pháp quan trọng, có vai trò lớn trong việc giáo dục pháp luật cho người dân. Thông qua các phiên tòa xét xử công khai, tòa án không chỉ giải quyết các vụ việc pháp lý mà còn truyền tải thông tin pháp luật, giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình. Việc giải thích pháp luật một cách rõ ràng, dễ hiểu trong quá trình xét xử là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật. Sự nghiêm minh, công bằng của tòa án cũng góp phần củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật. Các cơ quan, tổ chức tư pháp cần bồi dưỡng tình cảm, lòng tin đối với pháp luật.

3.1. Vai Trò của Phiên Tòa Công Khai Trong Giáo Dục Pháp Luật

Phiên tòa công khai là một kênh thông tin quan trọng để giáo dục pháp luật cho người dân. Tại phiên tòa, các bên tham gia tranh tụng, trình bày quan điểm của mình, thẩm phán đưa ra phán quyết dựa trên các quy định của pháp luật. Qua đó, người dân có thể hiểu rõ hơn về quy trình tố tụng, các nguyên tắc pháp lý cơ bản, và cách thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Việc công khai các bản án, quyết định của tòa án cũng góp phần vào việc nâng cao tính minh bạch của hoạt động tư pháp. Bản thân việc áp dụng đúng pháp luật để xử lý một sự việc cụ thể sẽ được tăng lên gấp bội nhờ vào sự tác động định hướng của các cơ quan, tổ chức tư pháp.

3.2. Giải Thích Pháp Luật Yếu Tố Quan Trọng Trong Xét Xử

Việc giải thích pháp luật một cách rõ ràng, dễ hiểu trong quá trình xét xử là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật. Thẩm phán cần sử dụng ngôn ngữ phù hợp với trình độ dân trí của người dân, tránh sử dụng các thuật ngữ pháp lý khó hiểu. Việc giải thích pháp luật cần dựa trên các quy định của pháp luật, các án lệ, và các nguồn tài liệu pháp lý khác. Thẩm phán cũng cần giải thích lý do đưa ra phán quyết, để người dân hiểu rõ hơn về cơ sở pháp lý của phán quyết đó. Cần tăng cường sự giao tiếp giữa các cơ quan tư pháp với cộng đồng thông qua hoạt động thông tin, giáo dục để công dân tiếp nhận và thi hành các quyết định của cơ quan tư pháp.

IV. Luật Sư Với Giáo Dục Pháp Luật Và Trợ Giúp Pháp Lý 57 ký tự

Luật sư đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý cho người dân. Họ là người có kiến thức chuyên môn sâu rộng về pháp luật, có khả năng tư vấn, bào chữa, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng. Thông qua hoạt động của mình, luật sư giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, cũng như cách thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Hoạt động tư vấn pháp lý của luật sư giúp người dân phòng ngừa rủi ro pháp lý, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, hiệu quả. Luật sư giúp người dân học cách sử dụng đúng đắn quyền và nghĩa vụ của mình để ở đời và làm người, để biết yêu pháp luật và hành động với tình yêu đó.

4.1. Tư Vấn Pháp Luật Phòng Ngừa Rủi Ro và Giải Quyết Tranh Chấp

Hoạt động tư vấn pháp luật của luật sư giúp người dân phòng ngừa rủi ro pháp lý, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, hiệu quả. Luật sư có thể tư vấn cho người dân về các vấn đề pháp lý liên quan đến hợp đồng, đất đai, hôn nhân gia đình, thừa kế... Việc tư vấn pháp luật giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, từ đó có thể đưa ra các quyết định đúng đắn, tránh được các rủi ro pháp lý. Bằng sự định hướng giáo dục pháp luật trong các hoạt động giúp đỡ pháp lý, pháp luật đi vào nhận thức của mỗi người một cách sâu sắc và thuyết phục hơn.

4.2. Bào Chữa Bảo Vệ Quyền Lợi Góp Phần Vào Công Lý

Trong các vụ án hình sự, luật sư có vai trò bào chữa cho bị cáo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ. Luật sư giúp bị cáo hiểu rõ hơn về quyền của mình, cũng như các quy định của pháp luật liên quan đến vụ án. Luật sư cũng có thể thu thập chứng cứ, đưa ra các luận cứ để bảo vệ quyền lợi của bị cáo. Vai trò của luật sư góp phần đảm bảo tính công bằng, khách quan trong quá trình xét xử. Tăng cường sự giao tiếp giữa các cơ quan tư pháp với cộng đồng, làm cho mối quan hệ giữa công dân và hệ thống tư pháp trở nên gắn bó hơn, tin cậy hơn.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Giáo Dục Pháp Luật 52 ký tự

Để nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tư pháp, các tổ chức xã hội, và các phương tiện truyền thông. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ tư pháp, đặc biệt là các thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư. Việc sử dụng các phương tiện truyền thông để phổ biến thông tin pháp luật một cách rộng rãi, dễ hiểu cũng là yếu tố quan trọng. Cần xây dựng các chương trình giáo dục pháp luật phù hợp với từng đối tượng, từng địa bàn, và từng lĩnh vực pháp luật cụ thể. Cần khái quát kinh nghiệm thực tiễn tổ chức giáo dục pháp luật đồng thời đề xuất phương hướng tổng quát và các giải pháp khoa học, khả thi.

5.1. Tăng Cường Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ Tư Pháp

Đội ngũ cán bộ tư pháp, đặc biệt là thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục pháp luật cho người dân. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ này, giúp họ nắm vững các quy định của pháp luật, có khả năng giải thích pháp luật một cách rõ ràng, dễ hiểu, và có đạo đức nghề nghiệp tốt. Hoạt động tư pháp phải thể hiện biểu tượng tôn nghiêm của công lý và công bằng, vừa gần gũi với dân.

5.2. Sử Dụng Truyền Thông Để Phổ Biến Pháp Luật Rộng Rãi

Các phương tiện truyền thông, như báo chí, truyền hình, internet, đóng vai trò quan trọng trong việc phổ biến thông tin pháp luật một cách rộng rãi, dễ hiểu. Cần tăng cường sử dụng các phương tiện truyền thông để truyền tải thông tin pháp luật, đưa pháp luật đến gần hơn với người dân. Nội dung truyền tải phải dễ hiểu, phù hợp với từng đối tượng, từng địa bàn, và từng lĩnh vực pháp luật cụ thể.

VI. Tương Lai Giáo Dục Pháp Luật Qua Tư Pháp 50 ký tự

Giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp có vai trò ngày càng quan trọng trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền và hội nhập quốc tế. Việc nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp là một yêu cầu cấp thiết để đáp ứng nhu cầu hiểu biết pháp luật của người dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ, và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cần tiếp tục nghiên cứu, đổi mới các hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật qua hoạt động tư pháp, đảm bảo tính hiệu quả, thiết thực, và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

6.1. Đổi Mới Nội Dung Và Hình Thức Giáo Dục Pháp Luật

Nội dung giáo dục pháp luật cần được đổi mới để đáp ứng nhu cầu thực tế của xã hội. Cần tập trung vào các vấn đề pháp lý mà người dân quan tâm, như đất đai, hợp đồng, hôn nhân gia đình, thừa kế... Hình thức giáo dục pháp luật cũng cần được đổi mới để tăng tính hấp dẫn, thu hút người dân tham gia. Sử dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội, các hình thức trực quan sinh động để truyền tải thông tin pháp luật.

6.2. Xây Dựng Mối Quan Hệ Phối Hợp Giữa Các Bên Liên Quan

Để nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật, cần xây dựng mối quan hệ phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tư pháp, các tổ chức xã hội, các cơ quan thông tin đại chúng, và các trường học. Các bên liên quan cần chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, nguồn lực để cùng nhau thực hiện các chương trình giáo dục pháp luật một cách hiệu quả. Điều này góp phần định hình rõ hơn về nhiệm vụ giáo dục pháp luật của các cơ quan và tổ chức tư pháp trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỰC VÀ ÀO TẠO HỌC VIÊN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HO CHÍ MINH D¯ NG THỊ THANH MAI GIÁO DỤC PHÁP LUẬT QUA HOẠT DONG T¯ PHÁP Ở VIỆT NAM (BANG THỰC TIEN CUA TOA AN VA LUẬT SU) Chuyên ngành: Ly luận Nhà n°ớc va pháp quyền Mã số > 5.01 LUẬN AN PHO TIEN S( KHOA HỌC LUẬT HOC Ng°ời h°ớng dẫn khoa học: PGS. TRAN NGOC DUONG _ THU VIÊN TRUONG ẠI HỌ C LUATHA NỘI [PHONGbọc ỌC 44 44 HÀ NỘI, 1996 LO! CAM DOAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và ch°a từng °ợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án ' (a Duong Thi Thanh Mai MỤC LỤC IV) PHẾ TH.

esmka neem ance arma eR SR KERA A RT Trang 2 CHUONG1 : Giáo dục pháp luật qua hoạt ộng tu pháp - * hình thức ặc thù của giáo dục pháp luật 1.1/ Khái niệm và vai trò của giáo dục pháp luật trong quá trình xây dựng nhà n°ớc pháp quyền Việt nam.2/ Khái niệm và các ặc tr°ng của giáo dục pháp luật qua Heat Ồng ful PHA suasssesiaoenoiankdndinnhiHnEdikatntranintRttigfk 0 AEH0N5340 00384 RRRTrang 36 CH¯ NG2 : Thực tiễn giáo dục pháp luật qua hoạt ộng t° pháp 2.1/ Thực tiễn giáo dục pháp luật qua hoạt ộng của Toà án.2/ Thực tiễn giáo dục pháp luật qua hoạt ộng của luật s°. Trang 98 H¯ NG3 : Ph°¡ng h°ớng và các giải pháp nang cao hiệu quả giáo dục pháp luật qua hoạt ộng t° pháp 3.1/ Cải cách t° pháp và những òi hỏi khách quan nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật qua hoạt ộng t° pháp.2/ Ph°¡ng h°ớng và các giải pháp nâng cao hiệu quả giáo duc pháp luật qua hoạt ộng t° pháp .--------- Trang 126 Ket TAM 1. Trang 161 Danh muc tai liéu tham khao MỞ ẦU “Ngh) cho cùng, vấn dé tu pháp, cing nh° mọi vấn ề khác, trong lúc này, là vấn dé ở ời và làm ng°ời" - -H6 Chí Minh [4.174] “ Con ng°ời tốt về chính trị, cá phẩm hạnh về chính trị là con ng°ời yêu luật pháp của n°ớc mình và hành ộng với tình yêu ó "- - Montesquieu [32,tr.38] 1/ TÍNH CAP THIET CUA Ề TÀI : Một trong những quan iểm co ban của Dang ta về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà n°ớc CHXHCN Việt nam hiện nay là "Tng c°ờng pháp chế XHCN, xây dựng Nhà n°ớc pháp quyền Việt nam quản lí xã hội bằng pháp luật ồng thời coi trọng giáo dục, nâng cao ạo ức " [53, tr. Muốn xây dựng Nifa n°ớc pháp quyền thành công thì bên cạnh iều kiện cần là ban hành một hệ thống pháp luật tốt, ầy ủ, ồng bộ, còn phải có diéu kiện du, ó là °a hệ thống pháp luật ó vào cuộc sống, làm cho mọi thành viên của xã hội ều biết ến, ều hiểu °ợc các qui ịnh, òi hỏi của pháp luật ể họ sống và làm việc theo pháp luật.

Một thành quả của m°ời nm ổi mới là Nhà n°ớc ta ã ban hành hàng trm vn bản pháp luật từ Hiến pháp 1992, các Bộ luật ến các vn bản pháp qui nhằm tạo lập môi tr°ờng pháp lí thuận lợi, ổn ịnh chọ sự tồn tại và phát trién các quan hệ xã hội ang thay ổi sâu sắc trong iều kiện chuyển ổi nền kinh tế theo c¡ chế quản lí hành chính, quan liêu, bao cấp sang c¡ chế thị tr°ờng theo ịnh h°ớng XHCN. Treng lúc ó, việc tổ chức thực hiện pháp luật (tức là quá trình °a hệ thống pháp luật ã °ợc ổi mới i vào cuộc sống và trở thành hiện thực ) lại ch°a tiến kịp với quá trình xây dựng. ban hành pháp luật và trở thành cản trở lớn nhất trên con °ờng tiến tới thực thi các nguyên tắc c¡ bản của Nhà n°ớc pháp quyền. Sự không ồng bộ giữa hai quá trình ó là một trong những nguyên nhân dẫn ến tình trạng mà nh° Tổng Bí th° ỗ M°ời tại Hội nghị lần thứ 8 của BCHTU ảng Cộng sản Việt nam (khoá VII) ã nhận ịnh :" Bộ máy Nhà n°ớc ngày một phinh ra, công kênh, chồng chéo với nhiều tầng nấc, hiệu lực, hiệu quả quan lí, iều hành.

thấp, tình trạng coi th°ờng phép n°ớc, bất chấp pháp luật, kỉ c°¡ng, nạn hối lộ, buôn lậu diễn ra khá nghiêm trọng cả trong bộ máy nhà n°ớc, cả ngoài xã hội. ó là nỗi nhức nhối nhất thiết không thể cho phép tồn tại trong chế ộ mới của chúng ta” [53,tr. Giáo dục pháp luật là sự tác ộng có hệ thống, có mục tiêu của Nhà n°ớc nói chung và của các c¡ quan nhà n°ớc, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội - nghề nghiệp nói riêng có vai trò ặc biệt quan trọng trong việc °a hệ thống pháp luật ã °ợc ổi mới i vào cuộc sống trên c¡ sở hình thành, nâng cao ý thức pháp luật và thói quen sống theo pháp luật của mỗi công dân và toàn xã hội. Tuy nhiên cho ến nay, giáo dục pháp luật ch°a °ợc tiến hành ồng bộ trên tất cả các l)nh vực của hoạt ộng Nhà n°ớc mà chủ yếu chỉ mới °ợc ịnh h°ớng trong hoạt ộng của các ph°¡ng tiện thông tin ại chúng hay trong hệ thống giáo dục ở các nhà tr°ờng.

Việc ịnh h°ớng giáo dục pháp luật trong hoạt ộng lập pháp, hành pháp, t° pháp ch°a °ợc quan tâm chi dao ding mức. Trong khi ó, sự nghiệp ổi mới chi ra réag, trong quá trình phát triển các quan hệ kinh tế thị tr°ờng và mở rộng dân chủ hoá ời sống xã hội , việc giáo dục pháp luật không thể chỉ dừng ở mức cung cấp, phổ biến các thông tin pháp luật chung chung cho mọi ối t°ợng nh° ã qua. Giáo dục pháp luật còn phải áp ứng các nhu cầu hiểu biết a dạng của từng ng°ời dân về pháp luật, ặc biệt là khi họ phải giải quyết những vấn ẻ pháp lí cụ thể. Xé? rừ phía công dan, nhu cầu hiểu biết pháp luật một cách cụ thể, chính xác và thiết thực dé bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình, ể tổ chức công việc làm n, ể mở rộng quan hệ giao dịch xã hội ang là òi hỏi cấp thiết của từng cá nhân, từng gia ình và từng tập thể.

Giáo dục pháp luật qua hoạt ộng t° pháp chính là một trong những hình thức có thể áp ứng hữu hiệu nhu cầu ó. Có thể nói, bằng sự ịnh h°ớng giáo dục pháp luật trong các phiên toà công khai, trong các hoạt ộng giúp ỡ pháp lí của các tổ chức nh° luật s°, công chứng, thi hành án, hoà giải. mà pháp luật i vào nhận thức, tinh cảm của từng ng°ời, từng gia ình, từng nhóm cá nhân một cách sâu sắc, có sức thuyết phục h¡n theo ph°¡ng châm " Trm nghe không bằng một thấy". Ý ngh)a của bản thân việc áp dụng úng ắn pháp luật ể xử lí một sự việc cụ thể sẽ °ợc tng lên gấp bội nhờ vào sự tác ộng ịnh h°ớng của các c¡ quan, tổ chức t° pháp trong việc giải thích, cung cấp thông tin, bồi d°ỡng tình cảm, lòng tin ối với pháp _ luật.

Việc bảo vệ quyền con ng°ời, quyền công dan qua các hoạt ộng t° pháp trên c¡ sở của sự hiểu biết và hành ộng tự giác của chính ng°ời lao ộng cing dang là-òi hỏi bức thiết xé: từ phía Nhà n°ớc và chính các c¡ quan tu pháp. Việc tng c°ờng sự giao tiếp giữa các c¡ quan t° pháp với cộng ồng thông qua các hoạt ộng thông tin, giáo dục sẽ góp phần làm cho quan hệ giữa công dân với hệ thống t° pháp trở nên gắn bó, hiểu biết, tin cậy h¡n, tạo nên môi tr°ờng tâm lí thuận lợi cho việc công dân tiếp nhận và thi hành các quyết ịnh của các c¡ quan t° pháp, mật khác, tạo iều kiện dé công dân thực thi. quyền kiểm tra, giám sát hoạt ộng t° pháp, qua ó góp phần nâng cao hiệu quả của chính các c¡ quan, tổ chức t° pháp. Giáo dục pháp luật qua hoạt ộng t° pháp, do vậy , là một biện pháp quan trọng ẻ thực hiện mục tiêu của công cuộc cải cách t° pháp nhằm xây dựng một nén t° pháp trong sạch, vững mạnh, hiệu quả, vừa thực sự trở thành biểu t°ợng tôn nghiêm của công lí và công bằng vừa gần gii dân.

là n¡i giúp cho mỗi ng°ời dân có thể học cách sử dụng úng ắn quyền và ngh)a vụ của mình ể ở ời và làm ng°ời, ể biết yêu pháp luật và hành ộng với tình yêu ó. Mặc dù giáo dục pháp luật qua hoạt ộng t° pháp có ý ngh)a quan trọng và ang là òi hỏi khách quan, cấp thiết nh° vậy nh°ng cả về mặt lí luận lẫn thực tién ều ch°a °ợc quan tâm nghiên cứu một cách sâu sắc, có hệ thống _ và toàn diện. Chính vì lí do ó mà “Giáo dục pháp luật qua hoạt ộng t° pháp ở Việt nam” °ợc lựa chọn làm ề tài của luận án này. 2/ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ề TÀI | Việc nghiên cứu về giáo duc pháp luật d°ới góc ộ khoa học pháp lí ở n°ớc ta °ợc tiến hành có phần chậm so với yêu cầu ” Nhà n°ớc quản lí xã hội bằng pháp luật và không ngừng tng c°ờng pháp chế XHCN " ã °ợc ghi nhận từ Hiến pháp 1980.

Tr°ớc những nm 90, chỉ có một số vấn dé lí luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật °ợc một vài nhà nghiên cứu Việt nam ặt ra khá sớm trong các công trình tiến hành tại n°ớc ngoài nh° :" Ý thức pháp luật XHCN và giáo dục pháp luật cho nhân dân lao ộng (ở Việt nam )" (Nghiên cứu lí luận), Luận án Phó tiến s) Luật học của Nguyễn ình Lộc, " Giáo duc pháp luật cho ng°ời lao ộng trong iều kiện ổi mới của Việt nam", Luận án phó tiến s) Luật học của Trần Ngọc °ờng. Một số nội dung và hình thức riêng lẻ của giáo dục pháp luật nh° day và học pháp luật trong các tr°ờng phổ thông, day nghề °ợc các c¡ quan chỉ ạo giáo dục và t° pháp tiến hành nghiên cứu d°ới góc ộ khoa học giáo dục từ cuối những nm 80 ể hình thành nên môn học " Giáo dục công dan" trong tr°ờng phổ thông và một ch°¡ng "Pháp luật ” trong môn học Chính tri tại các tr°ờng dạy nghề.