Rủi Ro Đạo Đức và Giải Pháp Cho Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam

Khóa luận phân tích rủi ro đạo đức và giải pháp cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngành tài chính.

• Tác giả: Nguyen Huy Tam
• Người hướng dẫn: Ms. Le Thi Minh Que (M.A)
• Trường học: The State Bank of Vietnam Banking Academy
• Chuyên ngành: Foreign Languages
• Đề tài: Moral Hazard and Solutions for Commercial Banks in Vietnam
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS AND ACRONYMS
• LIST OF FIGURES AND TABLES
• 1. CHƯƠNG 1: BACKGROUND AND RATIONALE
• 1.1. Research Purposes
• 1.2. Research Questions
• 1.3. Research Methods
• 1.4. Research Schedule
• 1.5. Thesis Structure
• 2. CHƯƠNG 2: DEFINITIONS OF COMMERCIAL BANK
• 2.1. Definitions of Commercial Bank
• 2.2. Roles of Commercial Banks
• 2.3. Moral Hazard in Commercial Banking System
• 2.3.1. Lack of Shared Information
• 2.3.2. Principal – Agent Problems
• 3. CHƯƠNG 3: ANALYSIS AND DISCUSSION
• 3.1. Current Background of Moral Hazard in Vietnamese Commercial Banks
• 3.2. Causes and Effects of Moral Hazard on Banking Industry
• 3.3. Asymmetric Information in Commercial Banking System
• 3.3.1. Concept of Asymmetric Information
• 3.3.2. Effects of Asymmetric Information
• 3.4. Cases Caused by Customers
• 3.5. Penalties and Punishment Enforced
• 3.6. Suggested Solutions to Reduce Moral Hazard in Vietnamese Commercial Banks
• 3.6.1. For Commercial Banks
• 3.6.2. For the State Bank of Vietnam
• 3.7. Summary of Research Results
• 3.8. Limitations of the Current Study and Suggestion for Further Research

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Rủi Ro Đạo Đức Trong Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam

Rủi ro đạo đức là một vấn đề nghiêm trọng trong hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Từ khi đổi mới vào năm 1986, nền kinh tế Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, kéo theo sự phát triển của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, sự gia tăng này cũng đi kèm với những rủi ro, trong đó có rủi ro đạo đức. Rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến các ngân hàng mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế.

1.1. Định Nghĩa Rủi Ro Đạo Đức Trong Ngân Hàng

Rủi ro đạo đức trong ngân hàng thương mại được hiểu là tình huống mà một bên tham gia vào giao dịch không thực hiện hợp đồng một cách trung thực, dẫn đến thiệt hại cho bên còn lại. Điều này thường xảy ra khi ngân hàng không giám sát chặt chẽ các hoạt động của nhân viên.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Ngân Hàng Thương Mại

Ngân hàng thương mại đóng vai trò trung gian quan trọng trong nền kinh tế, cung cấp dịch vụ tài chính và hỗ trợ các doanh nghiệp. Sự phát triển của ngân hàng thương mại không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm.

II. Vấn Đề Rủi Ro Đạo Đức Trong Ngân Hàng Thương Mại

Rủi ro đạo đức trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang gia tăng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Các ngân hàng thường phải đối mặt với những thách thức trong việc quản lý rủi ro này, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Rủi Ro Đạo Đức

Một trong những nguyên nhân chính gây ra rủi ro đạo đức là sự thiếu thông tin chia sẻ giữa các bên liên quan. Khi một bên có thông tin hơn, họ có thể lợi dụng điều này để trục lợi, gây thiệt hại cho bên còn lại.

2.2. Tác Động Của Rủi Ro Đạo Đức Đến Ngành Ngân Hàng

Rủi ro đạo đức có thể dẫn đến những thiệt hại tài chính lớn cho ngân hàng, làm giảm uy tín và niềm tin của khách hàng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến ngân hàng mà còn tác động tiêu cực đến toàn bộ nền kinh tế.

III. Phương Pháp Quản Lý Rủi Ro Đạo Đức Trong Ngân Hàng

Để giảm thiểu rủi ro đạo đức, các ngân hàng thương mại cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Việc xây dựng chính sách rõ ràng và quy trình giám sát chặt chẽ là rất cần thiết.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Ngân Hàng Rõ Ràng

Chính sách ngân hàng cần được xây dựng một cách rõ ràng và minh bạch, giúp nhân viên hiểu rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình. Điều này sẽ giảm thiểu khả năng xảy ra rủi ro đạo đức.

3.2. Tăng Cường Giám Sát Nội Bộ

Việc tăng cường giám sát nội bộ sẽ giúp phát hiện sớm các hành vi sai trái và ngăn chặn rủi ro đạo đức. Các ngân hàng cần có hệ thống kiểm tra và đánh giá định kỳ để đảm bảo tuân thủ các quy định.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về rủi ro đạo đức trong ngân hàng thương mại đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả có thể giúp giảm thiểu thiệt hại. Các ngân hàng cần học hỏi từ những trường hợp thành công và thất bại trong quá khứ.

4.1. Các Trường Hợp Thành Công Trong Quản Lý Rủi Ro

Một số ngân hàng đã áp dụng thành công các biện pháp quản lý rủi ro đạo đức, giúp họ duy trì được uy tín và niềm tin của khách hàng. Những ngân hàng này thường có quy trình giám sát chặt chẽ và chính sách rõ ràng.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Rủi Ro Đạo Đức

Nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý rủi ro đạo đức không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu thiệt hại mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động. Các ngân hàng cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các phương pháp quản lý của mình.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Rủi Ro Đạo Đức Trong Ngân Hàng

Rủi ro đạo đức trong ngân hàng thương mại là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết một cách nghiêm túc. Tương lai của ngành ngân hàng phụ thuộc vào khả năng quản lý rủi ro này.

5.1. Tương Lai Của Ngành Ngân Hàng

Ngành ngân hàng cần phải tiếp tục cải tiến các chính sách và quy trình quản lý rủi ro đạo đức. Sự phát triển của công nghệ cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và quản lý rủi ro.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cho Tương Lai

Các ngân hàng cần hợp tác chặt chẽ với các cơ quan quản lý để xây dựng một hệ thống giám sát hiệu quả. Việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm giữa các ngân hàng cũng là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro đạo đức.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Từ sau công cuộc Đổi mới năm 1986, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những bước tăng trưởng vượt bậc, kéo theo sự mở rộng nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM). Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV), trong gần 30 năm (1986–2016), hệ thống đã có 46 ngân hàng đang hoạt động, trong đó các ngân hàng thương mại chiếm gần 87%. Không chỉ dừng lại ở vai trò cung ứng vốn, các ngân hàng thương mại còn đảm nhiệm nhiều dịch vụ tài chính, thanh toán trung gian và hỗ trợ phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, quy mô hoạt động ngày càng mở rộng cũng khiến hệ thống ngân hàng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng, đặc biệt là rủi ro đạo đức (moral hazard) xuất phát từ cả phía khách hàng vay vốn lẫn đội ngũ nhân sự nội bộ ngân hàng. Các vụ việc vi phạm đạo đức nghề nghiệp, lừa đảo chiếm đoạt tài sản xuất hiện liên tiếp với mức độ tinh vi và quy mô ngày càng lớn, gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng, đe dọa an toàn hệ thống tài chính quốc gia. Nhận thấy các nghiên cứu trước đây (như báo cáo thường niên của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Thương mại...) chưa đi sâu phân tích toàn diện rủi ro đạo đức trong khối NHTM, tác giả Nguyễn Huy Tám đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Moral Hazard and Solutions for Commercial Banks in Vietnam" (Rủi ro đạo đức và giải pháp cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam).

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Cung cấp bức tranh tổng quan về thực trạng rủi ro đạo đức trong hệ thống NHTM Việt Nam những năm gần đây.
2. Xác định các nguyên nhân gốc rễ dẫn đến rủi ro đạo đức thông qua việc phân tích chuyên sâu các vụ án kinh tế điển hình gây tổn thất lớn cho ngành ngân hàng.
3. Đề xuất các khuyến nghị chính sách và giải pháp quản trị thiết thực nhằm hạn chế, tiến tới loại bỏ rủi ro đạo đức khỏi hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

Nhiệm vụ nghiên cứu được cụ thể hóa qua 5 câu hỏi nghiên cứu:

• Câu hỏi 1: Ngân hàng thương mại là gì và giữ vai trò gì trong nền kinh tế?
• Câu hỏi 2: Vấn đề rủi ro đạo đức diễn ra như thế nào tại các NHTM Việt Nam?
• Câu hỏi 3: Những vụ án rủi ro đạo đức điển hình nào đã xảy ra trong hệ thống NHTM Việt Nam?
• Câu hỏi 4: Tại sao rủi ro đạo đức phát sinh và tác động của nó tới ngành ngân hàng ra sao?
• Câu hỏi 5: Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro đạo đức trong hệ thống NHTM tại Việt Nam?

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hiện tượng rủi ro đạo đức trong hoạt động ngân hàng thương mại. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian hệ thống NHTM tại Việt Nam (bao gồm cả khối ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần), với dữ liệu thực tế và các vụ đại án kinh tế tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2007–2017 (đặc biệt là giai đoạn cao điểm 2010–2012).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế học tài chính và khung pháp lý hiện hành:

• Khái niệm và vai trò của NHTM: Sử dụng định nghĩa theo Investopedia, quan điểm của nhà kinh tế học R.S. Sayers ("NHTM là định chế mà các khoản nợ của nó được chấp nhận rộng rãi để thanh toán cho các khoản nợ giữa những người khác"), Luật pháp Hoa Kỳ và Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 của Việt Nam. Hệ thống vai trò của NHTM gồm: trung gian tài chính phân bổ vốn, cung cấp dịch vụ thanh toán, quản lý rủi ro và làm kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ của Chính phủ (dẫn chứng từ nghiên cứu của Wilson & Saunders về công bố thông tin tiền tệ).
• Lý thuyết rủi ro đạo đức (Moral Hazard): Xuất phát từ ngành bảo hiểm, được kinh tế gia đoạt giải Nobel Paul Krugman định nghĩa là tình huống mà một bên đưa ra quyết định về mức độ rủi ro phải chấp nhận trong khi bên khác phải gánh chịu chi phí nếu rủi ro xảy ra; hiện tượng các tổ chức "quá lớn để sụp đổ" (Too big to fail) ỷ lại vào các gói cứu trợ của chính phủ.
• Lý thuyết thông tin bất đối xứng (Asymmetric Information): Phân tích sự chênh lệch thông tin giữa người đi vay và người cho vay dẫn tới hai hệ quả tiêu cực: Lựa chọn đối nghịch (Adverse Selection - xảy ra trước khi giải ngân) và Rủi ro đạo đức (Moral Hazard - xảy ra sau khi giải ngân khi người vay sử dụng vốn sai mục đích hoặc tăng mức độ rủi ro).
• Vấn đề người ủy thác - người đại lý (Principal – Agent Problems): Phân tích xung đột lợi ích giữa người gửi tiền (người ủy thác) và ngân hàng (đại lý), hoặc giữa ban lãnh đạo ngân hàng và cán bộ nhân viên cấp dưới.

Để làm rõ mối quan hệ giữa thông tin bất đối xứng và các loại rủi ro tín dụng, tác giả hệ thống hóa 4 trường hợp phát sinh thông tin bất đối xứng trong hoạt động cấp tín dụng:

STT	Quyết định cho vay (Trước giải ngân)	Sử dụng vốn vay (Sau giải ngân)	Phân loại rủi ro
1	Cho vay đúng đối tượng / đúng quy định	Sử dụng vốn đúng mục đích cam kết	Trạng thái bình thường (Normal)
2	Cho vay sai đối tượng / sai quy định	Sử dụng vốn đúng mục đích cam kết	Lựa chọn đối nghịch (Adverse Selection)
3	Cho vay đúng đối tượng / đúng quy định	Sử dụng vốn sai mục đích cam kết	Rủi ro đạo đức (Moral Hazard)
4	Cho vay sai đối tượng / sai quy định	Sử dụng vốn sai mục đích cam kết	Cả hai trạng thái (Thường quy về rủi ro đạo đức)

Khóa luận sử dụng chủ yếu phương pháp nghiên cứu định tính (qualitative methods), kết hợp phân tích thứ cấp, tổng hợp tài liệu học thuật và phân tích tình huống thực tiễn (case study). Dữ liệu được trích xuất từ các báo cáo chính thống của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Cục Thống kê - Bộ Công an, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, các ấn phẩm nghiên cứu chuyên ngành và số liệu công bố từ các phiên tòa xét xử công khai.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chapter 1: Introduction (Mở đầu)

Chương 1 trình bày tổng quan về bối cảnh phát triển của nền kinh tế Việt Nam sau Đổi mới, sự tăng trưởng về quy mô mạng lưới của hệ thống ngân hàng và sự cấp thiết của việc kiểm soát rủi ro đạo đức. Tác giả xác định rõ mục đích nghiên cứu, 5 câu hỏi nghiên cứu trọng tâm, phương pháp thu thập dữ liệu định tính và cấu trúc tổng thể gồm 4 chương của khóa luận.

Chapter 2: Theoretical Foundations (Cơ sở lý thuyết)

Chương 2 tập trung làm rõ các khái niệm nền tảng:

• Định nghĩa NHTM theo các góc độ học thuật và pháp lý (Luật Các TCTD năm 2010);
• Bốn chức năng cốt lõi của NHTM trong nền kinh tế thị trường (trung gian tín dụng, dịch vụ thanh toán, quản trị rủi ro, vai trò thực thi chính sách);
• Nguồn gốc, bản chất của rủi ro đạo đức trong hệ thống tài chính và cơ chế vận hành của vấn đề bất đối xứng thông tin cùng mô hình xung đột người ủy thác - người đại lý (Principal - Agent).

Chapter 3: Analysis and Discussion (Phân tích và thảo luận thực trạng)

Chương 3 là phần nội dung trọng tâm, cung cấp bức tranh toàn cảnh về rủi ro đạo đức tại Việt Nam giai đoạn 2007–2017:

• Thống kê thực trạng vi phạm:
  • Theo thống kê từ Bộ Công an và SBV, trong các vụ án rủi ro đạo đức giai đoạn 2007–2017, các NHTM Nhà nước chiếm 27% (10 vụ, riêng Agribank chiếm 25% với 9 vụ), các NHTMCP chiếm 46% (17 vụ), còn lại thuộc các loại hình tổ chức tín dụng khác.
  • Năm 2017 phát hiện 112 vụ vi phạm trong quản lý ngoại hối; thanh tra đột xuất 68 TCTD về huy động vốn phát hiện 62 đơn vị có sai phạm (khuyến mại quà tặng, kinh doanh vàng có kỳ hạn, ủy thác đầu tư sai quy định).
  • Riêng năm 2012, các vụ đại án công khai ghi nhận tổn thất ít nhất hơn 12.000 tỷ VND, số tiền bị chiếm đoạt vượt 10.000 tỷ VND, hơn 38.000 lượng vàng và hơn 50 triệu USD.
  • Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, trong 117 bị can bị truy tố thuộc các vụ án ngân hàng, có tới 81 bị can là cán bộ ngân hàng (chiếm tỷ lệ 69%), trong khi khách hàng chiếm 31%.

Cơ cấu bị can trong các vụ án rủi ro đạo đức (2007–2017):
- Cán bộ, nhân viên ngân hàng: 69% (81 bị can)
- Khách hàng vay vốn: 31% (36 bị can)

• 7 phương thức thực hiện hành vi rủi ro đạo đức của cán bộ ngân hàng:

  1. Lập hồ sơ vay khống: Điển hình vụ Bùi Thị Tam (DongA Bank Quận 5, TP.HCM, 2015) lập hơn 700 hồ sơ khống chiếm đoạt 160 tỷ VND.
  2. Lợi dụng quy trình thanh toán/chuyển tiền lỏng lẻo: Vụ Hoàng Văn Luân (giao dịch viên Agribank Gia Lâm, 2007) lập phiếu chuyển tiền giả mạo chữ ký thủ quỹ chiếm đoạt 7 tỷ VND.
  3. Giả mạo chữ ký, đánh cắp mật khẩu tài khoản: Vụ Lê Hoài Phương (BIDV Cầu Giấy, 2007) đánh cắp mã truy cập phần mềm quản lý chuyển tiền chiếm đoạt 28 tỷ VND.
  4. Chiếm dụng tài sản bảo đảm của khách hàng: Vụ Vũ Thị Hồng Điệp (Agribank Tân Lập, Đắk Lắk, 2011) chiếm dụng 07 sổ đỏ của khách hàng để thế chấp vay khống 26 tỷ VND.
  5. Sửa số dư sổ tiết kiệm: Vụ Trần Lê Thủy (giao dịch viên BIDV Đông Đô, 2011) chỉnh sửa số dư sổ tiết kiệm của người thân từ 190 triệu lên 272 tỷ VND để rút tiền đầu tư chứng khoán, cờ bạc.
  6. Lợi dụng kẽ hở chính sách huy động vốn: Năm 2012 khi trần lãi suất là 14%/năm, 23 cán bộ Agribank Bà Rịa – Vũng Tàu mở 125 sổ tiết kiệm nhận hoa hồng, sau đó cầm cố vay lại quay vòng chiếm đoạt gần 5 tỷ VND.
  7. Làm giả con dấu, chứng từ ủy thác gửi tiền: Vụ Huỳnh Thị Huyền Như (VietinBank Nhà Bè) chiếm đoạt gần 4.000 tỷ VND.

• Phân tích 5 đại án kinh tế điển hình:

  1. Đại án VDB Đắk Lắk – Đắk Nông & OCB: Cao Bạch Mai (Minh Nhật Ltd.) và Trần Thị Xuân (Nhật Tân Ltd.) cấu kết với Vũ Việt Hùng (Giám đốc VDB Đắk Lắk – Đắk Nông). Mai dùng 71 hợp đồng xuất khẩu khống vay 1.005 tỷ VND (chiếm đoạt 940 tỷ); Xuân dùng 65 hợp đồng khống vay 938 tỷ (chiếm đoạt 232 tỷ). Hùng nhận hối lộ hơn 117 tỷ tiền hoa hồng, nhẫn kim cương trị giá 25.000 USD, 100.000 USD tiền mặt và xe ô tô BMW-X6 trị giá hơn 3 tỷ VND. Khi nợ đến hạn, các đối tượng dùng hợp đồng tiền gửi khống tại VDB để lừa đảo vay 530 tỷ VND tại OCB TP.HCM.
  2. Vụ Công ty Cổ phần Chế biến Thực phẩm Phương Nam: Lâm Ngọc Khuan cùng con gái Lâm Ngọc Hân lập 19 báo cáo tài chính khống khai lãi gần 41 tỷ VND, thổi phồng hàng tồn kho tôm đông lạnh từ 123 tỷ lên 747 tỷ VND, trốn sang Mỹ để lại dư nợ 1.752 tỷ VND (nợ gốc gần 1.600 tỷ VND) tại 7 ngân hàng (LienVietPostBank, VDB, Sacombank, Vietcombank, ABBank...). Số tiền bị chiếm đoạt hơn 785 tỷ VND.
  3. Vụ Dương Thanh Cường lừa đảo Agribank: Cường lập dự án khách sạn 5 sao Đà Lạt nâng khống giá trị đất từ 3 tỷ lên 47 tỷ để vay hơn 19 tỷ tại Agribank Bình Chánh (thiệt hại hơn 27 tỷ VND). Cấu kết với Hồ Đăng Trung (Giám đốc Agribank Chi nhánh 6) dùng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời tại số 10 Âu Cơ vay 170 tỷ VND, sau đó mượn lại tài sản đem thế chấp Southern Bank vay 22.000 lượng vàng; dùng 23 sổ đỏ dự án Thanh Phát vay 628 tỷ VND rồi tiếp tục mượn lại đem thế chấp Southern Bank vay 300 tỷ VND và 21.000 lượng vàng. Gây thiệt hại cho Agribank hơn 966 tỷ VND (tổng thất thoát tại Chi nhánh 6 gần 1.600 tỷ VND).
  4. Vụ Lifepro Vietnam lừa đảo Agribank Nam Hà Nội: Dự án Luxfashion (Ninh Bình) của nhóm đối tượng nước ngoài (Yang Hong, Ahmed El Fehdi...). Agribank phê duyệt cấp tín dụng 150 triệu USD, đã giải ngân hơn 3.099 tỷ VND. Các đối tượng nâng khống thiết bị, chuyển tiền ra nước ngoài và thế chấp 6 thương hiệu thời trang giả mạo rồi bỏ trốn, gây thiệt hại 2.755 tỷ VND. Cựu Giám đốc Phạm Thị Bích Lương và Chu Thị Kim Hiền nhận hối lộ 898.000 USD; cựu Tổng giám đốc Agribank Phạm Thanh Tân nhận hối lộ 310.000 USD.
  5. Đại án 4.000 tỷ đồng của Huỳnh Thị Huyền Như: Huyền Như (Phó phòng Quản lý rủi ro VietinBank TP.HCM) làm giả con dấu VietinBank Nhà Bè và TP.HCM, lập 127 lệnh chi khống rút 1.598 tỷ VND của 3 công ty (Phúc Vinh, Thịnh Phát, Hưng Yên). Lợi dụng việc các ngân hàng ủy thác nhân viên gửi tiền hưởng lãi suất vượt trần, Như chiếm đoạt gần 719 tỷ VND của ACB (19 nhân viên gửi), 200 tỷ VND của Navibank (14 nhân viên gửi 1.543 tỷ) và 180 tỷ VND của VIB qua tài khoản của em gái Huỳnh Thị Mỹ Hạnh. Tổng số tiền chiếm đoạt gần 4.000 tỷ VND.

• Tổng hợp hình phạt tư pháp áp dụng cho các bị cáo trong các đại án:

Vụ án	Nhóm đối tượng	Bị cáo điển hình	Tội danh chính	Mức án tuyên phạt
VDB Đắk Lắk – Đắk Nông	Cán bộ ngân hàng	Vũ Việt Hùng	Nhận hối lộ, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Vi phạm quy định cho vay	Tử hình
	Cán bộ ngân hàng	Trương Đình Hải, Tạ Thị Xuân Ý, Trần Xuân Lộc, Lâm Hữu Hạnh, Võ Tiến Đạt, Nguyễn Thị Hồng Liên	Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các TCTD	3 năm tù treo đến 10 năm tù
	Khách hàng	Cao Bạch Mai, Trần Thị Xuân, Nguyễn Thị Vân	Đưa hối lộ, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản	Tù chung thân
	Khách hàng	Đặng Thị Ngân, Nguyễn Thị Kim Loan	Lừa đảo chiếm đoạt tài sản	20 năm tù
Thủy sản Phương Nam	Cán bộ ngân hàng	25 cán bộ thuộc 5 ngân hàng (LienVietPostBank, VDB, Sacombank, Vietcombank, ABBank)	Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các TCTD	Tổng cộng 99 năm tù (LienVietPostBank: 36 năm, VDB: 28 năm, Vietcombank: 16 năm, Sacombank: 15 năm, ABBank: 10 năm)
Dương Thanh Cường (Agribank)	Khách hàng	Dương Thanh Cường	Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản	Tù chung thân
	Khách hàng	Lê Thành Công, Thái Cường	Lợi dụng chức vụ quyền hạn, Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản	25 năm tù (Lê Thành Công), 8 năm tù (Thái Cường)
	Cán bộ ngân hàng	Hồ Đăng Trung, Hồ Văn Long, Trương Quốc Bảo, Trương Nhật Quang, Nguyễn Hoàng Quốc Thụy	Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các TCTD	9 năm đến 20 năm tù (Hồ Đăng Trung: 20 năm, Hồ Văn Long: 19 năm)
Lifepro Vietnam (Agribank)	Lãnh đạo Agribank	Phạm Thanh Tân	Lợi dụng chức vụ quyền hạn, Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng	22 năm tù
	Cán bộ chi nhánh	Phạm Thị Bích Lương, Chu Thị Kim Hiền	Lợi dụng chức vụ quyền hạn, Vi phạm quy định cho vay	30 năm tù
	Khách hàng	Lê Minh Hiếu	Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ	15 năm tù
Huỳnh Thị Huyền Như	Cán bộ ngân hàng	Huỳnh Thị Huyền Như	Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Làm giả con dấu tài liệu của cơ quan tổ chức	Tù chung thân

Chapter 4: Summary, Suggested Solutions and Conclusions (Tổng kết, Giải pháp và Kết luận)

Tác giả tổng kết lại 3 nguyên nhân trực tiếp dẫn tới rủi ro đạo đức trong hệ thống NHTM Việt Nam: (1) Bất đối xứng thông tin nghiêm trọng, (2) Lòng tham và thủ đoạn lừa đảo của khách hàng vay vốn, và (3) Sự tha hóa đạo đức, tư lợi cá nhân của cán bộ nhân viên ngân hàng. Chương này đề xuất hệ thống giải pháp song hành từ phía NHTM và cơ quan quản lý nhà nước.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Khóa luận chỉ ra rằng rủi ro đạo đức trong hệ thống NHTM Việt Nam mang tính chất nguy hại đặc thù khi có tới 69% tội phạm xuất phát từ chính nội bộ cán bộ ngân hàng. Rủi ro đạo đức không chỉ làm suy giảm lợi nhuận, ứ đọng vốn và phát sinh chi phí xử lý nợ xấu mà còn đẩy các ngân hàng vào nguy cơ mất thanh khoản nghiêm trọng, tạo ra "hiệu ứng Domino" đe dọa an toàn toàn bộ hệ thống tài chính quốc gia tương tự như các cuộc khủng hoảng tài chính thế giới (Đại suy thoái 1930, khủng hoảng 2008).

Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất

1. Đối với các Ngân hàng Thương mại:

• Thực thi nghiêm ngặt quản trị công ty (Corporate Governance): Áp dụng đầy đủ 4 nguyên tắc quản trị của OECD bao gồm cơ cấu tổ chức chuẩn mực, phân định rõ vai trò và trách nhiệm của Hội đồng quản trị, bảo đảm quyền lợi cổ đông, nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin.
• Xây dựng hệ thống kiểm soát và kiểm toán nội bộ độc lập: Thiết lập quy trình hướng dẫn, giám sát khách quan mọi hoạt động nghiệp vụ để kịp thời phát hiện sai phạm.
• Siết chặt quy chuẩn cấp tín dụng và thẩm định dự án: Kiểm soát chặt chẽ tính pháp lý của đối tượng vay vốn; thiết lập các điều khoản hợp đồng tín dụng rõ ràng, chặt chẽ để xác định trách nhiệm pháp lý khi có vi phạm.
• Quản lý chặt chẽ tài sản bảo đảm: Đảm bảo tài sản thế chấp phải có giá trị bao phủ khoản vay, có tính thanh khoản và tính ổn định cao (bất động sản, chứng từ có giá, sổ tiết kiệm); nghiêm cấm hành vi xuất mượn tài sản bảo đảm khi chưa tất toán nghĩa vụ nợ.
• Giám sát chặt chẽ sau giải ngân: Thường xuyên kiểm tra việc sử dụng vốn vay của khách hàng, theo dõi tình trạng tài chính định kỳ để ngăn ngừa nguy cơ tẩu tán tài sản.
• Chuẩn hóa quy trình nhân sự: Chú trọng khâu tuyển dụng, định kỳ đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ gắn liền với giáo dục đạo đức nghề nghiệp ngân hàng.

2. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV):

• Thắt chặt điều kiện cấp phép và hoạt động: Tăng cường giám sát việc mở rộng mạng lưới, kiểm soát cạnh tranh không lành mạnh (hạ chuẩn tín dụng, phá rào lãi suất).
• Duy trì quy định dự trữ bắt buộc và vốn tự có tối thiểu: Áp dụng các chuẩn mực tỷ lệ an toàn vốn theo Hiệp ước Basel (Basel Accords) trên tổng tài sản và tài sản ngoại bảng, buộc các NHTM phải kiểm soát danh mục đầu tư rủi ro bằng chính nguồn vốn tự có.
• Sử dụng các công cụ can thiệp thị trường: Áp dụng linh hoạt trần/sàn lãi suất, giới hạn tỷ trọng và phân khúc tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao (bất động sản, chứng khoán), tăng cường kiểm tra, thanh tra định kỳ và đột xuất các tổ chức tín dụng.

Đóng góp của đề tài

Đề tài đã hệ thống hóa và bổ sung nguồn dữ liệu thực nghiệm về rủi ro đạo đức trong lĩnh vực ngân hàng thương mại tại Việt Nam – một chủ đề có ít tài liệu phân tích chuyên sâu tại thời điểm nghiên cứu (năm 2018). Việc mổ xẻ chi tiết 5 đại án kinh tế lớn với đầy đủ phương thức phạm tội và chế tài xử phạt cung cấp cơ sở thực tiễn giá trị cho việc hoàn thiện quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra một số hạn chế nhất định:

• Nguồn tài liệu tham khảo, sách chuyên khảo và các công trình nghiên cứu nội địa trước đó về chủ đề rủi ro đạo đức trong ngân hàng còn rất hạn chế, gây khó khăn cho việc đối sánh lý thuyết.
• Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp định tính và dữ liệu thứ cấp công khai; quy mô thu thập dữ liệu định lượng chưa được mở rộng để thực hiện các mô hình phân tích hồi quy hoặc kiểm định thống kê chuyên sâu.
• Khung thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2007–2017. Trong bối cảnh môi trường pháp lý, thể chế chính trị - kinh tế và các quy định ngành ngân hàng tại Việt Nam tiếp tục đổi mới, các nhân tố tác động đến rủi ro đạo đức sẽ có sự thay đổi trong các giai đoạn tiếp theo.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả đề xuất là mở rộng quy mô phân tích, thu thập dữ liệu đa dạng hơn từ nhiều nguồn để thực hiện phân tích định lượng, đồng thời cập nhật sự biến động của các quy định pháp luật và môi trường kinh doanh mới trong các thập kỷ tới.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Tiếng Anh Tài chính Ngân hàng, Quản trị Rủi ro và Luật Kinh tế khi nghiên cứu về rủi ro tín dụng, đạo đức nghề nghiệp và pháp luật ngân hàng.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên quản trị rủi ro, kiểm toán nội bộ tại các NHTM trong việc nhận diện các kẽ hở quy trình (lập hồ sơ khống, quản lý tài sản bảo đảm, kiểm tra sau giải ngân).
• Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và thanh tra giám sát ngân hàng trong việc xây dựng cơ chế kiểm soát bất đối xứng thông tin và thiết lập ranh giới an toàn vốn.

Nội dung có giá trị tham khảo cao nhất của tài liệu là bảng phân loại 4 trạng thái thông tin bất đối xứng trong hoạt động cấp tín dụng và phần tổng hợp, đối chiếu phương thức phạm tội (modus operandi) cùng phán quyết tư pháp của 5 đại án nghìn tỷ giai đoạn 2007–2017.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Theo số liệu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng được trích dẫn trong khóa luận, cơ cấu đối tượng bị truy tố trong các vụ án ngân hàng như thế nào?
Trong tổng số 117 bị can bị truy tố được cơ quan này thống kê, có tới 81 bị can là cán bộ, nhân viên ngân hàng (chiếm tỷ lệ 69%), trong khi nhóm khách hàng vay vốn chiếm 31% (36 bị can).

2. Tổng thiệt hại tài chính công bố năm 2012 do các vụ việc vi phạm đạo đức và gian lận trong hệ thống ngân hàng là bao nhiêu?
Theo thống kê từ các vụ án công khai trong năm 2012, tổng tổn thất của các ngân hàng được công bố là ít nhất trên 12.000 tỷ VND, trong đó số tiền bị chiếm đoạt vượt 10.000 tỷ VND, hơn 38.000 lượng vàng và hơn 50 triệu USD.

3. Trong vụ án Huỳnh Thị Huyền Như, những ngân hàng nào chịu thiệt hại nặng nề do hành vi ủy thác nhân viên gửi tiền hưởng chênh lệch lãi suất?
Ba ngân hàng chịu thiệt hại lớn bao gồm: Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) mất gần 719 tỷ VND (do ủy thác 19 nhân viên gửi tiền), Ngân hàng TMCP Nam Việt (Navibank) bị chiếm đoạt 200 tỷ VND (ủy thác 14 nhân viên gửi 1.543 tỷ VND) và Ngân hàng Quốc tế (VIB) bị lừa đảo chiếm đoạt 180 tỷ VND.

4. Tác giả đề xuất các NHTM Việt Nam áp dụng nguyên tắc quản trị công ty nào để hạn chế rủi ro đạo đức?
Tác giả đề xuất các ngân hàng áp dụng 4 nguyên tắc quản trị công ty theo chuẩn mực của OECD bao gồm: thiết lập cơ cấu tổ chức ngân hàng chuẩn mực; xác định rõ vai trò, trách nhiệm của Hội đồng quản trị; đảm bảo quyền và nghĩa vụ của cổ đông; thực thi nghiêm túc tính minh bạch và công khai thông tin hoạt động.

5. Trong vụ án Lifepro Vietnam tại Agribank Nam Hà Nội, quy mô thiệt hại của ngân hàng là bao nhiêu và những cán bộ nào đã nhận tiền hối lộ?
Agribank South Ha Noi và Agribank Ninh Bình đã giải ngân hơn 3.099 tỷ VND (trong gói phê duyệt 150 triệu USD), gây thiệt hại chung cuộc 2.755 tỷ VND. Trong vụ án này, cựu Giám đốc Phạm Thị Bích Lương và Phó Giám đốc Chu Thị Kim Hiền đã nhận 898.000 USD từ đối tác nước ngoài; cựu Tổng giám đốc Agribank Phạm Thanh Tân đã nhận số tiền 310.000 USD.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Huy Tám đã làm rõ bản chất lý luận và thực trạng rủi ro đạo đức trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2007–2017. Thông qua việc phân tích chuyên sâu 5 đại án kinh tế nghìn tỷ, công trình chứng minh rằng rủi ro đạo đức tại Việt Nam phát sinh chủ yếu do bất đối xứng thông tin, sự buông lỏng quy trình tín dụng và sự suy thoái đạo đức của chính đội ngũ cán bộ ngân hàng (chiếm 69% số bị can). Kết quả nghiên cứu cung cấp hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quản trị nội bộ theo chuẩn OECD của các NHTM và sự giám sát an toàn vốn vĩ mô nghiêm ngặt từ Ngân hàng Nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE STATE BANK OF VIETNAM BANKING ACADEMY Faculty of Foreign Languages GRADUATION THESIS Moral Hazard and Solutions for Commercial Banks in Vietnam Student: Nguyen Huy Tam Class: K17 – ATCB Student number: 17A7510150 Supervisor: Ms. Le Thi Minh Que (M.A) Hanoi, 05-2018 i TABLE OF CONTENTS TABLE OF CONTENTS.i LIST OF ABBREVIATIONS AND ACRONYMS. iii LIST OF FIGURES AND TABLES .iv LIST OF TABLES. Background and Rationale.

Definitions of Commercial Bank. Roles of Commercial Banks. Moral Hazard in Commercial Banking System. Lack of Shared Information.

Principal – Agent Problems. ANALYSIS AND DISCUSSION. Current Background of Moral Hazard in Vietnamese Commercial Banks 11 3. Causes and Effects of Moral Hazard on Banking Industry.

Asymmetric Information in Commercial Banking System. Concept of Asymmetric Information. Effects of Asymmetric Information. Cases Caused by Customers.

Penalties and Punishment Enforced. Suggested Solutions to Reduce Moral Hazard in Vietnamese Commercial Banks. For Commercial Banks. For the State Bank of Vietnam.

Summary of Research Results. Limitations of the Current Study and Suggestion for Further Research .47 ii LIST OF ABBREVIATIONS AND ACRONYMS ABBank An Binh Commercial Joint Stock Bank ACB Asia Commercial Joint Stock Bank Joint Stock Commercial Bank for Investment and BIDV Development of Vietnam CBs Commercial Banks DongA Bank DongA Joint Stock Commercial Bank Jsc. Joint-stock Company LienVietPostBank Vietnam Postal Union Commercial Joint Stock Bank Ltd. Limited Company MSB Vietnam Maritime Commercial Joint Stock Bank Navibank Nam Viet Commercial Joint Stock Bank OCB Orient Commercial Joint Stock Bank Sacombank Saigon Thuong Tin Commercial Joint Stock Bank SBV State Bank of Vietnam SeABank Southeast Asia Commercial Joint Stock Bank Techcombank Technology Commercial Joint Stock Bank The USA The United State of America USD US Dollar VAT Value Added Tax VDB The Vietnam Development Bank VIB Vietnam International Commercial Joint Stock Bank Vietcombank Bank for Foreign Trade of Vietnam VND Vietnam Dong VPBank Vietnam Prosperity Joint-Stock Commercial Bank iii LIST OF FIGURES AND TABLES Figure 1: Banking Moral Hazard Cases in Vietnam from 2007-2017.

17 Figure 2: Banks’ losses announced in 2012. 18 Figure 3: The Number of Moral Hazard Banking Criminals in Vietnam 2007-2017. 21 Figure 4: Seven Banks’ losses to Phuong Nam Company. 28 LIST OF TABLES Table 1: Possible chances of asymmetric information.

25 Table 2: Bank staff’s penalties for VDB DakLak – DakNong case. 39 Table 3: Customer’s penalties for VDB DakLak – DakNong case. 39 Table 4: Bank staff’s penalties for Phuong Nam Company case. 40 Table 5: Bank staff’s penalties for Dong Phuong Company case.

40 Table 6: Customer’s penalties for Dong Phuong Company case. 41 Table 7: Bank staff’s penalties for Lifepro case. 41 Table 8: Customer’s penalties for Lifepro case. 42 Table 9: Penalties for HuyenNhu case.

Background and Rationale Since the Renovation in 1986, Vietnamese economy has experienced enormous growth. The business environment has been opened up to encourage economic entities to join. One of the most significant achievements has been the rapid development of the banking system. This has been outstanding.

It has amazed all associated with nation economy. For nearly 30 years (1986 – 2016), Vietnamese banking system has been expanded largely both in quantity and quality. There are 46 banks in active 1 among which closely 87% are commercial banks. Banks nowadays not only just the source of funds but also carry out many other services supporting the establishment, operation, and the development of other economic entities.

The very important roles of banks require them to have an appropriate source of funds, facilities, and most essential, human resources. Most banking activity is operated and supervised by staff. Hence, it could be risky for banks if the employee is not well-qualified. On the other hand, banks’ development drives them to more risks as more business is done, more customers are served.

Among those customers exist people who intentionally or unintentionally act for personal gain thereby causing financial harm to both banks and other customers. The risk mentioned above is called moral hazard. As the economy and also the banking system are evolving day by day, moral hazard is also becoming a serious threat to banks. It results in negative consequences and severe damage to individuals, organizations, banks, and overall the entire economy of Vietnam.

1 Statistics from SBV 1 The last few years have seen a number of new research studies that have appeared to tackle the issue of moral hazard in banking system in Vietnam. There have been annual reports of MPI, Vietnam Ministry of Trade (MOT), Vietnam Ministry of Commerce (MOC), etc. However, little research has been done on analyzing the moral hazard in commercial banking system. Being aware of how vital the moral hazard in banking is, this study titled “Moral Hazard and Suggested Solutions for Vietnamese Commercial Banks”, focuses on an issue that has seen little literature.

It seeks to describe an overview of moral hazard in banking industry, to discuss the main causes and to provide solutions to tackle this problem. Within the limited scope of the research, focusing on the above factors, it will help to understand what is happening in commercial banking system. It is expected to contribute to the theories and practice of minimize the financial loss. Regarding the methodology, the current research employs mainly qualitative methods.

Research Purposes The purpose of this research is to describe an overall look at moral hazard problem in Vietnamese banking system in the recent years. It also seeks to identify the reasons why the problem of moral hazard arises based on analyzing significant case studies that the banking industry bears the losses. Furthermore, the study aims at responding to the concerns of policy makers in taking moral hazard out of banking in Vietnam. Research Questions For the objectives to be achieved, the following questions were addressed in this study Question 1: What is commercial bank? Question 2: What is the problem of moral hazard in commercial banks in Vietnam? Question 3: What are the significant cases of moral hazard in Vietnamese commercial banks? 2 Question 4: Why does moral hazard occur and how does it affect banking industry? Question 5: How to reduce the moral hazard in commercial banking system in Vietnam? 1.

Research Methods In order to reach the targets and objectives set above, a wide range of information sources and several methods of analyzing has been used. Theory knowledge and important data is collected and analyzed from academic books, journals, newspapers, magazines, breaking news and statistics records. Data sources are specified. Besides, to gather all significant case studies and sufficient data for a meaningful analysis and interpretation, the related theories, previous studies were also carefully evaluated for the research objectives to be achieved.

Research Schedule The research was carried out under the supervision of Mrs Le Thi Minh Que (M.A), Department of Foreign Languages, started in April 2018 and finished in June 2018. Thesis Structure The organization of the current study is structured as follows: Chapter 1 discusses the background, rationale, and purposes of the research. Chapter 2 deals with the theoretical foundations for the development of the research. It presents an overview of the definitions, the roles of commercial banks and the moral hazard in banking system.

3 Chapter 3 focuses on providing an overview of moral hazard in commercial banks in Vietnam. In this chapter, some significant case studies were interpreting and analyzing qualitatively to identify the causes of moral hazard scenario. In the last chapter, after a summary of the main findings, the conclusions are then drawn, including the implications, policy recommendations to solve the problem of moral hazard in commercial banking system, limitations of the current study and suggestions for further studies. Definitions of Commercial Bank According Investopedia2, in the financial system, there was a need of an entity that can make use of funds and facilitate the funding process.

Therefore, banks were established to meet the requirement of the financial market. A commercial bank is a type of financial institution that accepts deposits, offers checking account services, makes business, personal and mortgage loans, and offers basic financial products like certificates of deposit (CDs) and savings accounts to individuals and small businesses. A commercial bank is where most people do their banking, as opposed to an investment bank. The US Law defines that a bank is any business offering deposits subject to withdrawal on demand (such as by writing a check or making an electronic transfer of funds) and making loans of a commercial or business nature.

For more specific, commercial bank is a type of bank which sells deposits and makes loans to businesses and individuals. In this work, it will be called "bank" for short. According to Sayers 3 , "A commercial bank is an institution whose debts are widely accepted in settlement of other people's debts to each other." In this definition Sayers has emphasized the transactions from debts which are raised by a financial institution. In Vietnam, commercial banks are legalized to be credit institutions which conduct all banking activities namely: taking deposits, providing credits and payment services, along with other business activities for profit.

4 From the beginning of banking system, banks have been carrying out several basic services such as: accepting deposits, giving loans, exchanging currencies, discounting several kinds of valuable paper, advising and supporting government and other corporations with credit services and business activities. 2 h t is commercial banks - Investopedia 3 A British economist and historian specialized in the history of banking 4 Law No47/2010/QH12 of June 16, 2010 on Credit Institutions 5 Lately, when the world’s economy and business environment become more fluctuated, banks take part in the economic more deeply and develop many more services, namely: insurance, underwriting, leasing equipment, trading securities, financing international trade. Commercial banks in Vietnam have grown astonishingly and proved to be an essential entity in the developing economy. It is because of the important roles that they serve.

The roles will be discussed in the following section. Roles of Commercial Banks As presented above, commercial banks offer many services and take part in the business actively; therefore, they are an irreplaceable component in the economy. The importance may vary mainly due to the scale and the condition of the national economy. However, no matter how big or small the economy is, commercial banks usually have these main functions: acting as an intermediary, providing payment services, managing risks, and handling other tasks 5.

First of all, the most outstanding role of commercial banks is that they act as an intermediary bringing customer together. First, they repackage the deposits received from investors into loans that are provided to firms. In this way, small deposits by individual investors can be consolidated and channeled in the form of large loans to firms. Individual investors would have difficulty achieving this by themselves because they do not have adequate information about the firms that need funds.

In detail, commercial banks will perform assets allocation which is mobilizing funds by issuing debts and then using the funds raised to buy other assets or investing in profitable projects. Not just bridging redundant funds with in-need customers, commercial banks can even play as a brokerage. Commercial banks will act as investors’ agent, help them raise or attract funds and re-invest to gain more profit. This role brings many benefits to both commercial banks and customers because commercial banks have the information advantage, which helps manage fund more effective and reduce the risk of using funds.

Moreover, when commercial banks take 5 Wikipedia/Commercial banks 6 part in the business, cost of transactions could be reduced as commercial banks have the economies of scale to screen and monitor borrowers. Secondly, commercial banks provide a convenient and safe way to perform the process of making payment for and on behalf of customers. Through the current account or so called checking account system, commercial banks carry out the payment via various channels.