Nghiên cứu việc sử dụng từ điển trong học tiếng Anh của sinh viên HCMUTE

• Tác giả: Phan Đỗ Hương Giang
• Người hướng dẫn: Trình Thị Giang Thanh, M.
• Trường học: Hcmc University Of Technology And Education
• Chuyên ngành: Foreign Languages
• Đề tài: An Investigation Of Using Dictionaries In Learning English Of Seniors In Faculty Of Foreign Languages At HCMC University Of Technology And Education
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• Statement of Authorship
• Acknowledgements
• Abstract
• Table of contents
• List of figures
• List of tables
• Lists of abbreviations and symbols
• 1. Chapter 1. Introduction
• 2. Chapter 2. Literature review
• 2.1. Dictionary
• 2.2. Monolingual dictionary
• 2.3. Comparison between monolingual dictionary and bilingual dictionary
• 2.4. Electronic dictionary
• 2.5. Comparison between paper dictionary and electronic dictionary
• 2.6. Factors in student’s choice of dictionaries
• 2.7. The effects of dictionary on learner’s performance
• 3. Methodology
• 3.1. Research design
• 3.2. Questionnaire
• 3.2.1. Students’ use of dictionary
• 3.2.2. Comparison between four types of dictionaries
• 3.2.3. Correlation between students’ attitude and the use of dictionary
• 3.2.4. Correlation between students’ frequency of using dictionary and their performance in particular subject
• 3.2.5. Comparison between types of dictionary using and GPA
• 3.3. What are Faculty of Foreign Languages seniors’ attitude and purposes of using dictionaries?
• 3.4. What are students’ preferences in using dictionaries?
• 3.5. What is the relationship between students’ dictionary use and academic achievement?
• Appendices

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Vai Trò Từ Điển Học Tiếng Anh tại HCMUTE

Nghiên cứu về việc sử dụng từ điển tiếng Anh hiệu quả đã có từ rất lâu, từ hơn 2000 năm TCN. Từ điển đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là ngôn ngữ và giáo dục. Trong học tiếng Anh, từ điển được chia thành từ điển đơn ngữ và song ngữ, từ điển giấy và điện tử. Các nghiên cứu trước đây tập trung vào việc người dùng thích loại từ điển nào và liệu từ điển có đóng góp vào thành tích học tập của sinh viên hay không (Béjoint & Moulin, 1987; Bensoussan, Sim, & Weiss, 1984; Hunt, 1996; Koyama & Takeuchi, 2003). Nghiên cứu này tiếp tục khám phá chủ đề này bằng cách khảo sát 70 sinh viên năm cuối Khoa Ngoại Ngữ - Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM (HCMUTE) về việc sử dụng từ điển trong học tiếng Anh. Đồng thời, phỏng vấn giảng viên để có ý kiến đáng tin cậy hơn. Kết quả cho thấy hướng dẫn và yêu cầu của giáo viên có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn từ điển của sinh viên. Sinh viên có xu hướng sử dụng từ điển song ngữ điện tử, trong khi giáo viên thích từ điển giấy và đơn ngữ hơn. Có giả thiết rằng sinh viên sử dụng từ điển sẽ đạt điểm cao hơn, nhưng nghiên cứu kết luận rằng không có mối liên hệ đáng kể giữa việc sử dụng từ điển và thành tích học tập.

1.1. Lịch Sử Phát Triển và Phân Loại Từ Điển Tiếng Anh

Từ điển đầu tiên ra đời từ rất lâu, giúp ích cho con người trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là ngôn ngữ và giáo dục. Trong việc sử dụng ngôn ngữ, từ điển được phân loại thành từ điển đơn ngữ và song ngữ. Ngoài ra, còn có từ điển giấy và từ điển điện tử, ví dụ như CD-ROM hoặc ứng dụng trên điện thoại di động. Dựa trên bốn loại từ điển này, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để tìm hiểu sở thích của người dùng khi sử dụng từ điển và để tìm câu trả lời cho câu hỏi liệu từ điển có đóng góp lớn vào thành tích học tập của sinh viên hay không.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Đánh Giá Thực Trạng Tại HCMUTE

Nghiên cứu nhằm mục đích điều tra tần suất sử dụng từ điển và mối liên hệ giữa việc sử dụng từ điển và kết quả học tập của sinh viên năm cuối Khoa Ngoại ngữ (sinh viên HCMUTE) và ý kiến của giảng viên về việc sử dụng từ điển. Nghiên cứu này sẽ trả lời những câu hỏi sau: Sinh viên năm cuối Khoa Ngoại ngữ có thái độ và mục đích sử dụng từ điển như thế nào? Sinh viên thích loại từ điển nào? Mối quan hệ giữa việc sử dụng từ điển và kết quả học tập của sinh viên là gì?

II. Vấn Đề Thực Trạng Sử Dụng Từ Điển Tiếng Anh của Sinh Viên

Nhiều nghiên cứu (Knight, 1994; Wingate, 2002) cho rằng trình độ càng cao thì sinh viên càng sử dụng từ điển thường xuyên hơn. Tuy nhiên, Atkins và Varantola (1997; 1998b) lại cho thấy người dùng ở trình độ trung cấp là những người sử dụng từ điển nhiều nhất. Có nhiều lý do để giải thích tại sao mọi người thường sử dụng từ điển. Theo nghiên cứu của Tarp (2000), người ta sử dụng từ điển khi cần: “thông tin về tiếng mẹ đẻ, thông tin về ngoại ngữ, so sánh giữa tiếng mẹ đẻ và ngoại ngữ hoặc thông tin về văn hóa và thế giới nói chung”. Marckwardt (1973) cũng cho rằng: “Từ điển thường cung cấp thông tin về ngôn ngữ mà không tìm thấy ở nơi khác. Một cuốn từ điển tốt cũng chứa thông tin về ngữ pháp, cách sử dụng, phân biệt từ đồng nghĩa, ứng dụng của các phụ tố phái sinh và phân biệt giữa tiếng Anh nói và viết, những điều thường không được đề cập trong sách giáo khoa”. AlBulushy (2012) cũng nhấn mạnh rằng, ngoài nghĩa của từ, từ điển còn cung cấp cho người dùng cách đánh vần, từ đồng nghĩa, loại từ, cách phát âm, nguồn gốc của từ, v.v.

2.1. Mâu Thuẫn Trong Nghiên Cứu Về Tần Suất Sử Dụng Từ Điển

Trong khi một số nghiên cứu (Knight, 1994; Wingate, 2002) cho rằng trình độ càng cao, người học càng sử dụng từ điển thường xuyên hơn, thì những nghiên cứu khác lại có ý kiến ngược lại. Atkins và Varantola (1997; 1998b) nhận thấy rằng người dùng ở trình độ trung bình là những người sử dụng từ điển thường xuyên nhất. Sự khác biệt này cho thấy cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về thói quen sử dụng từ điển của sinh viên ở các trình độ khác nhau.

2.2. Đa Dạng Mục Đích Sử Dụng Từ Điển Tiếng Anh

Có nhiều lý do để giải thích tại sao mọi người thường sử dụng từ điển. Theo nghiên cứu của Tarp (2000), người ta sử dụng từ điển khi cần: “thông tin về tiếng mẹ đẻ, thông tin về ngoại ngữ, so sánh giữa tiếng mẹ đẻ và ngoại ngữ hoặc thông tin về văn hóa và thế giới nói chung”. Marckwardt (1973) cũng nêu rõ sự đa dạng của thông tin mà từ điển cung cấp.

III. Phương Pháp Khảo Sát Phỏng Vấn Sinh Viên HCMUTE

Nghiên cứu này sử dụng khảo sát và phỏng vấn. Khảo sát được thực hiện với sinh viên năm cuối Khoa Ngoại ngữ tại HCMUTE. Những sinh viên này được cho là có thái độ và kinh nghiệm sử dụng nhiều loại từ điển khác nhau trong quá trình học tập. Bảng câu hỏi được thiết kế bằng Google Form và phân tích bằng cả phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Mục đích là để kiểm tra thói quen, tần suất và ý kiến của sinh viên về việc sử dụng từ điển. Ngoài ra, phỏng vấn bốn giảng viên từ khoa để có thêm quan điểm về việc sử dụng từ điển của sinh viên. Bảng câu hỏi bao gồm 23 câu hỏi: 5 trắc nghiệm, 10 checkbox, 3 mục xếp hạng và 5 câu trả lời ngắn. Các công cụ chính để phân tích định lượng là SPSS 22. Các phép tương quan được thực hiện để kiểm tra mối quan hệ giữa điểm trung bình tích lũy (GPA) của sinh viên và thái độ sử dụng từ điển.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Kết Hợp Định Tính và Định Lượng

Nghiên cứu kết hợp cả khảo sát (định lượng) và phỏng vấn (định tính) để thu thập thông tin đa chiều về việc sử dụng từ điển tiếng Anh. Khảo sát được thực hiện trực tuyến thông qua Google Form, cho phép thu thập dữ liệu từ một lượng lớn sinh viên một cách hiệu quả. Phỏng vấn được thực hiện trực tiếp với giảng viên, cung cấp những quan điểm chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế.

3.2. Công Cụ Phân Tích Dữ Liệu SPSS 22 và Phương Pháp Thống Kê

Dữ liệu thu thập được từ khảo sát được phân tích bằng phần mềm thống kê SPSS 22. Các phép tương quan (correlation) được sử dụng để xác định mối liên hệ giữa các biến số, chẳng hạn như GPA của sinh viên và thái độ của họ đối với việc sử dụng từ điển. Điều này giúp xác định liệu có mối quan hệ đáng kể nào giữa hai yếu tố này hay không.

IV. Kết Quả Phân Tích Thói Quen Sử Dụng Từ Điển tại HCMUTE

Kết quả khảo sát cho thấy mục đích phổ biến nhất của sinh viên khi sử dụng từ điển là phục vụ cho việc học tập (Education purposes), với 69 sinh viên lựa chọn. Trong đó, việc tra nghĩa tiếng Anh là mục đích hàng đầu (67 sinh viên). Từ điển Oxford là từ điển đơn ngữ phổ biến nhất (64 sinh viên), trong khi từ điển song ngữ Oxford Advanced Learner's Dictionary với bản dịch tiếng Việt và từ điển Anh-Việt/Việt-Anh từ các nhà xuất bản khác cũng được sử dụng rộng rãi (35 sinh viên mỗi loại). Khó khăn chính khi sử dụng từ điển đơn ngữ là không tìm được từ tương đương trong tiếng Việt (44 sinh viên), còn khi sử dụng từ điển song ngữ là không biết từ nào phù hợp với ngữ cảnh (43 sinh viên). Gần 3/4 sinh viên sử dụng cả từ điển đơn ngữ và song ngữ, và số đông thích từ điển điện tử hơn từ điển giấy. Phần lớn sinh viên đều bày tỏ ý định tiếp tục sử dụng từ điển sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên, không có mối tương quan đáng kể giữa GPA của sinh viên và thái độ của họ đối với việc sử dụng từ điển, cũng như giữa tần suất sử dụng từ điển và điểm số trong các môn học cụ thể.

4.1. Mục Đích Chính Học Tập và Tra Nghĩa Tiếng Anh

Phân tích dữ liệu cho thấy sinh viên HCMUTE chủ yếu sử dụng từ điển cho mục đích học tập. Việc tra nghĩa từ vựng tiếng Anh là hoạt động phổ biến nhất, cho thấy nhu cầu cơ bản của sinh viên trong việc hiểu và nắm bắt nghĩa của các từ mới.

4.2. Ưa Chuộng Từ Điển Oxford Đơn Ngữ và Song Ngữ

Kết quả cho thấy từ điển Oxford được sinh viên HCMUTE ưa chuộng, cả ở phiên bản đơn ngữ và song ngữ. Điều này cho thấy uy tín và chất lượng của từ điển Oxford trong cộng đồng người học tiếng Anh.

4.3. Thách Thức Khi Sử Dụng Từ Điển Ngữ Cảnh và Tương Đương

Sinh viên gặp khó khăn trong việc chọn từ tương đương phù hợp với ngữ cảnh và không tìm được từ tương đương trong tiếng Việt khi sử dụng từ điển. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học cách sử dụng từ điển một cách hiệu quả, bao gồm cả việc hiểu rõ các sắc thái nghĩa và ngữ cảnh sử dụng từ điển.

V. Giải Pháp Cải Thiện Kỹ Năng Sử Dụng Từ Điển Tiếng Anh

Các giảng viên được phỏng vấn đều khuyến khích sinh viên sử dụng từ điển, nhưng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đoán nghĩa từ ngữ cảnh. Họ cho rằng sinh viên nên ưu tiên sử dụng từ điển đơn ngữ để rèn luyện khả năng làm việc trực tiếp với ngôn ngữ mục tiêu, nhưng cũng có thể sử dụng từ điển song ngữ để tra cứu nhanh. Ngoài ra, cần trang bị kỹ năng sử dụng từ điển hiệu quả, bao gồm cả việc hiểu rõ các ký hiệu, cách tra cứu nhanh và cách chọn từ phù hợp với ngữ cảnh. Sử dụng từ điển chuyên ngành cũng rất quan trọng đối với các môn học chuyên ngành, chẳng hạn như tiếng Anh kỹ thuật.

5.1. Khuyến Khích Sử Dụng Từ Điển Đơn Ngữ Rèn Luyện Tư Duy

Giảng viên khuyến khích sinh viên sử dụng từ điển đơn ngữ để rèn luyện khả năng tư duy bằng tiếng Anh và hiểu sâu sắc hơn về ngôn ngữ. Từ điển đơn ngữ cung cấp nhiều thông tin hơn về ngữ cảnh sử dụng từ điển, từ đồng nghĩa và cách phát âm, giúp sinh viên nắm vững từ vựng một cách toàn diện.

5.2. Kết Hợp Sử Dụng Từ Điển Song Ngữ Tra Cứu Nhanh Chóng

Mặc dù khuyến khích sử dụng từ điển đơn ngữ, giảng viên cũng thừa nhận vai trò của từ điển song ngữ trong việc tra cứu nhanh nghĩa của từ. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng sinh viên không nên quá phụ thuộc vào từ điển song ngữ mà nên sử dụng từ điển này như một công cụ hỗ trợ ban đầu trước khi tìm hiểu sâu hơn về từ vựng bằng từ điển đơn ngữ.

5.3. Phát Triển Kỹ Năng Sử Dụng Từ Điển Hiệu Quả Ngữ Cảnh và Ký Hiệu

Giảng viên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển kỹ năng sử dụng từ điển hiệu quả, bao gồm cả việc hiểu rõ các ký hiệu, cách tra cứu nhanh và cách chọn từ phù hợp với ngữ cảnh. Sinh viên cần được hướng dẫn cách sử dụng từ điển một cách chủ động và tư duy để tận dụng tối đa các thông tin mà từ điển cung cấp.

VI. Kết Luận Tầm Quan Trọng và Hướng Đi Tiếp Theo về Từ Điển

Nghiên cứu này cho thấy từ điển vẫn đóng vai trò quan trọng trong quá trình học tiếng Anh của sinh viên HCMUTE. Tuy nhiên, việc sử dụng từ điển hiệu quả cần được cải thiện, đặc biệt là kỹ năng sử dụng từ điển đơn ngữ và khả năng chọn từ phù hợp với ngữ cảnh. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy kỹ năng sử dụng từ điển và khám phá các công cụ hỗ trợ sử dụng từ điển mới, chẳng hạn như các ứng dụng di động tích hợp trí tuệ nhân tạo. Mặc dù đã được thực hiện với sự nhiệt tình, những hạn chế là không thể tránh khỏi. Đầu tiên, do thời gian có hạn, nghiên cứu chưa nghiên cứu hiệu quả của quá trình học tập với sự trợ giúp của từ điển. Ngoài ra, vì bảng câu hỏi bị giới hạn trong một nhóm nhỏ sinh viên và các cuộc phỏng vấn được thực hiện với bốn giảng viên, nên kết quả không được khuyến nghị cao cho tất cả sinh viên trong mọi trường hợp.

6.1. Đánh Giá Vai Trò Của Từ Điển Trong Học Tiếng Anh

Nghiên cứu khẳng định rằng từ điển vẫn là một công cụ quan trọng trong quá trình học tiếng Anh, cung cấp cho sinh viên nguồn thông tin cần thiết để hiểu và sử dụng từ vựng một cách chính xác.

6.2. Hạn Chế và Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo Công Nghệ và Phương Pháp

Nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế trong việc sử dụng từ điển của sinh viên, đặc biệt là trong việc sử dụng từ điển đơn ngữ và chọn từ phù hợp với ngữ cảnh. Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phát triển các phương pháp giảng dạy kỹ năng sử dụng từ điển hiệu quả hơn và khám phá các công cụ hỗ trợ sử dụng từ điển mới dựa trên công nghệ, chẳng hạn như các ứng dụng di động tích hợp trí tuệ nhân tạo, để giúp sinh viên tận dụng tối đa lợi ích của từ điển.