Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Kinh Doanh Của Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu cải thiện kết quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy An
• Người hướng dẫn: PGS TS. Phạm Văn Năng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• KẾT CẤU ĐỀ TÀI
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Một số quan điểm về hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương Mại
• 1.1.1. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM
• 1.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM
• 1.1.2.1. Nhân tố khách quan
• 1.1.2.2. Nhân tố chủ quan
• 1.2. Các phương pháp đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM
• 1.2.1. Phương pháp phân tích truyền thống
• 1.2.1.1. Nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời
• 1.2.1.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu suất biên
• 1.2.1.3. Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả lao động
• 1.2.1.4. Nhóm chỉ tiêu phản ánh rủi ro tài chính
• 1.2.2. Phương pháp phân tích hiệu quả biên - cách tiếp cận tham số (Stochastic frontier Analysis – SFA)
• 1.2.3. Phương pháp phân tích hiệu quả biên - cách tiếp cận phi tham số (Data Envelopment Analysis – DEA)
• 1.2.4. Giới thiệu mô hình hồi quy Tobit
• 1.3. Các nghiên cứu về hiệu quả hoạt động kinh doanh NHTM
• 1.3.1. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.3.2. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.4. KẾT THÚC CHƯƠNG 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về hệ thống NHTM Việt Nam và tình hình môi trường kinh doanh ngành ngân hàng
• 2.1.1. Tổng quan về hệ thống NHTM Việt Nam
• 2.1.2. Tình hình chung của nền kinh tế và chính sách điều hành hệ thống ngân hàng giai đoạn 2006-2012
• 2.2. Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam theo phương pháp truyền thống
• 2.2.1. Quy mô Tài sản Nguồn vốn
• 2.2.2. Khả năng sinh lời
• 2.2.3. Nguồn vốn huy động và tín dụng
• 2.2.5. Những hạn chế và nguyên nhân chủ yếu của những yếu kém trong hoạt động kinh doanh của NHTM Việt Nam
• 2.2.5.1. Nguyên nhân từ môi trường kinh tế vĩ mô
• 2.2.5.2. Nguyên nhân từ nội tại hoạt động của NHTM
• 2.3. Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam theo phương pháp bao dữ liệu DEA
• 2.3.1. Xác định các biến đầu vào và đầu ra
• 2.3.2. Mô tả thống kê số liệu mẫu nghiên cứu theo mô hình DEA
• 2.3.3. Kết quả ước lượng kỹ thuật bằng DEA
• 2.3.3.1. Hiệu quả kỹ thuật (TE), hiệu quả kỹ thuật thuần (PTE) và hiệu quả quy mô (SE)
• 2.3.3.2. Giá trị tối ưu các biến đầu vào và đầu ra tại các NHTM hiệu quả thấp
• 2.3.4. Kết quả ước lượng chỉ số TFP Maimquist
• 2.4. Đánh giá các yếu tố nội tại tác động đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam bằng mô hình hồi quy
• 2.4.1. Xác định mô hình
• 2.4.2. Kết quả ước lượng mô hình
• 2.5. KẾT THÚC CHƯƠNG 2
• 3. Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020
• 3.2. Một số giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam
• 3.2.1. Giải quyết vấn đề nợ xấu
• 3.2.2. Tiếp tục thực hiện tái cơ cấu Ngân hàng
• 3.2.3. Hiện đại hóa hệ thống công nghệ
• 3.3. Một số kiến nghị để hỗ trợ các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam
• 3.3.1. Giải pháp từ Chính phủ
• 3.3.2. Giải pháp từ Ngân Hàng Nhà Nước
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Kinh Doanh Ngân Hàng Việt Nam 55 ký tự

Hệ thống Ngân hàng đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế, là huyết mạch cho sự phát triển của quốc gia. Sự gia nhập WTO thúc đẩy hệ thống ngân hàng Việt Nam mở rộng về số lượng và nâng cao chất lượng. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng kinh tế đã bộc lộ những hạn chế về hiệu quả hoạt động, như quy mô vốn và quản lý rủi ro. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước thực hiện tái cơ cấu hệ thống ngân hàng. Bên cạnh cơ hội, các NHTM Việt Nam đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng quốc tế, đòi hỏi nỗ lực nâng cao hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu "Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng Thương Mại Việt Nam" sử dụng các phương pháp đánh giá truyền thống và phân tích bao dữ liệu (DEA) để phân tích hiệu quả, từ đó đề xuất giải pháp. Mục tiêu là hệ thống hóa các phương pháp xác định hiệu quả, đánh giá hiệu quả của các NHTM Việt Nam, và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của các NHTM. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 27 NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2006-2012.

1.1. Khái niệm NHTM và vai trò trong hệ thống tài chính

Ngân hàng Thương Mại (NHTM) là tổ chức tài chính giao dịch trực tiếp với các công ty, tổ chức và cá nhân. NHTM huy động tiền gửi và sử dụng nguồn vốn này để cho vay, cung cấp dịch vụ thanh toán và các dịch vụ ngân hàng khác. NHTM là trung gian tài chính quan trọng, kết nối chủ thể thừa vốn và thiếu vốn. NHTM thực hiện các nghiệp vụ tạo lập nguồn vốn, sử dụng vốn (cho vay, đầu tư), và nghiệp vụ trung gian (thanh toán, ủy thác, kinh doanh ngoại tệ). Cơ cấu thu nhập của NHTM bao gồm thu từ hoạt động tín dụng (lãi) và thu ngoài lãi (dịch vụ, kinh doanh ngoại hối).

1.2. Định nghĩa Hiệu Quả Hoạt Động Kinh Doanh Ngân Hàng

Hiệu quả hoạt động của NHTM được thể hiện như một doanh nghiệp đặc biệt, đạt hiệu quả khi tối ưu hóa việc chuyển đổi yếu tố đầu vào thành đầu ra. Hiệu quả này được đo lường bằng hiệu số giữa doanh thu và chi phí, hoặc tỉ lệ doanh thu/vốn hoặc lợi nhuận/vốn. Fareel (1957) chia hiệu quả thành hai thành phần: hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ. Hiệu quả kỹ thuật phản ánh khả năng của doanh nghiệp đạt được mức sản xuất tối đa so với các đối thủ cạnh tranh. Hiệu quả hoạt động ngân hàng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan (môi trường kinh tế, chính sách) và chủ quan (quản trị, công nghệ).

II. Thách Thức Trong Nâng Cao Hiệu Quả Ngân Hàng 58 ký tự

Các NHTM Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh. Những yếu kém về quy mô vốn, tính thanh khoản, cơ chế quản lý và kiểm soát rủi ro ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh. Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng nước ngoài đòi hỏi NHTM phải liên tục cải thiện. Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng là một nỗ lực quan trọng để giải quyết các vấn đề này. Để đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động, cần sử dụng các phương pháp phù hợp, kết hợp giữa phương pháp truyền thống và các phương pháp phân tích hiện đại. Quan trọng là phải hiểu rõ vị thế của ngân hàng so với các đối thủ cạnh tranh để xác định mục tiêu cải thiện. Các phương pháp truyền thống tập trung vào các chỉ số tài chính cơ bản, tuy đơn giản nhưng chưa cung cấp cái nhìn tổng quan về hoạt động của ngân hàng so với các ngân hàng khác. Các phương pháp phân tích hiện đại như phân tích DEA giúp đánh giá hiệu quả tổng thể và xác định các yếu tố cần cải thiện.

2.1. Hạn chế của phương pháp đánh giá truyền thống

Các phương pháp truyền thống đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng dựa trên các chỉ số tài chính như ROA, ROE, NIM. Mặc dù dễ tính toán và so sánh, các chỉ số này không phản ánh đầy đủ hiệu quả sử dụng nguồn lực và quản lý rủi ro. Chúng thường bỏ qua các yếu tố định tính như chất lượng quản trị, mức độ ứng dụng công nghệ, và khả năng thích ứng với thay đổi của thị trường. Do đó, cần có các phương pháp đánh giá toàn diện hơn để có cái nhìn chính xác về hiệu quả kinh doanh ngân hàng.

2.2. Ảnh hưởng của nợ xấu đến hiệu quả hoạt động

Nợ xấu là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của các NHTM. Nợ xấu làm giảm lợi nhuận, tăng chi phí dự phòng rủi ro, và hạn chế khả năng cho vay. Việc xử lý nợ xấu đòi hỏi nguồn lực lớn và có thể ảnh hưởng đến vốn chủ sở hữu. Vì vậy, quản lý và kiểm soát nợ xấu là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả hoạt động và sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Việc này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ từ chính sách vĩ mô đến quản trị nội bộ ngân hàng.

2.3. Tác động của môi trường kinh tế vĩ mô đến hiệu quả

Môi trường kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của các NHTM. Tăng trưởng kinh tế, lạm phát, lãi suất, và tỷ giá hối đoái đều tác động đến khả năng sinh lời, tăng trưởng tín dụng, và rủi ro của ngân hàng. Sự bất ổn định kinh tế vĩ mô có thể dẫn đến suy giảm tăng trưởng tín dụng, gia tăng nợ xấu, và giảm lợi nhuận. Do đó, các NHTM cần theo dõi chặt chẽ và dự báo các diễn biến kinh tế vĩ mô để đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh Ngân Hàng 59 ký tự

Để nâng cao hiệu quả kinh doanh của các NHTM Việt Nam, cần có các giải pháp đồng bộ từ quản trị nội bộ đến chính sách vĩ mô. Các giải pháp này tập trung vào việc giải quyết nợ xấu, tái cơ cấu ngân hàng, hiện đại hóa công nghệ, và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Quan trọng là phải xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp với điều kiện thị trường và năng lực của từng ngân hàng. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng cũng đòi hỏi sự đổi mới sáng tạo trong sản phẩm dịch vụ, cải thiện trải nghiệm khách hàng, và tăng cường quản lý rủi ro. Đầu tư vào công nghệ chuyển đổi số ngân hàng là một xu hướng tất yếu để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

3.1. Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả cho ngân hàng

Quản trị rủi ro tín dụng là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả kinh doanh của các NHTM. Cần xây dựng hệ thống đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng chặt chẽ, bao gồm việc phân tích khả năng trả nợ của khách hàng, giám sát tín dụng thường xuyên, và xử lý nợ xấu kịp thời. Áp dụng các công cụ và kỹ thuật quản lý rủi ro hiện đại giúp NHTM giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

3.2. Tái cơ cấu và sáp nhập ngân hàng để tăng quy mô

Tái cơ cấu ngân hàng và sáp nhập là các giải pháp quan trọng để tăng quy mô vốn, nâng cao năng lực cạnh tranh, và giảm rủi ro hệ thống. Việc sáp nhập giúp các NHTM tận dụng được lợi thế về quy mô, giảm chi phí hoạt động, và mở rộng mạng lưới khách hàng. Tuy nhiên, quá trình sáp nhập cần được thực hiện cẩn trọng, đảm bảo tính minh bạch, và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

3.3. Đầu tư vào công nghệ và chuyển đổi số ngân hàng

Đầu tư vào công nghệ ngân hàng và chuyển đổi số là xu hướng tất yếu để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Ngân hàng số giúp NHTM cung cấp các dịch vụ tiện lợi, nhanh chóng, và an toàn cho khách hàng. Ứng dụng các công nghệ mới như AI, Big Data, và Blockchain giúp NHTM cải thiện quy trình hoạt động, quản lý rủi ro, và phát triển sản phẩm dịch vụ mới.

IV. Phân Tích DEA Đánh Giá Hiệu Quả Ngân Hàng 53 ký tự

Phương pháp phân tích bao dữ liệu (DEA) là một công cụ mạnh mẽ để đánh giá hiệu quả hoạt động của các NHTM. DEA cho phép so sánh hiệu quả của các ngân hàng khác nhau dựa trên việc sử dụng các yếu tố đầu vào (vốn, lao động, chi phí) và tạo ra các yếu tố đầu ra (doanh thu, lợi nhuận, số lượng khách hàng). DEA giúp xác định các ngân hàng hiệu quả và không hiệu quả, đồng thời chỉ ra các yếu tố cần cải thiện để nâng cao hiệu quả. Các nghiên cứu sử dụng DEA trong ngành ngân hàng thường tập trung vào việc đánh giá hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả quy mô, và hiệu quả quản lý. Kết quả phân tích DEA cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng để đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp.

4.1. Ưu điểm của phương pháp phân tích DEA

Phân tích DEA có nhiều ưu điểm so với các phương pháp đánh giá truyền thống. DEA không yêu cầu giả định về hình thức hàm sản xuất, cho phép đánh giá hiệu quả của các đơn vị có nhiều yếu tố đầu vào và đầu ra, và cung cấp thông tin chi tiết về các yếu tố cần cải thiện. DEA cũng cho phép xác định các ngân hàng tham chiếu (benchmark) để các ngân hàng khác học hỏi và cải thiện hiệu quả.

4.2. Các biến đầu vào và đầu ra trong mô hình DEA

Việc lựa chọn các biến đầu vào và đầu ra phù hợp là rất quan trọng trong mô hình DEA. Các biến đầu vào thường bao gồm vốn, lao động, và chi phí hoạt động. Các biến đầu ra thường bao gồm doanh thu, lợi nhuận, số lượng khách hàng, và thị phần. Việc lựa chọn các biến này phải phản ánh đầy đủ các khía cạnh quan trọng của hoạt động kinh doanh ngân hàng.

4.3. Kết quả phân tích hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả quy mô

Kết quả phân tích DEA cung cấp thông tin về hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả quy mô của các NHTM. Hiệu quả kỹ thuật phản ánh khả năng của ngân hàng sử dụng các yếu tố đầu vào để tạo ra sản phẩm dịch vụ một cách hiệu quả nhất. Hiệu quả quy mô phản ánh khả năng của ngân hàng hoạt động ở quy mô tối ưu. Phân tích này giúp xác định các ngân hàng cần cải thiện hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả quy mô, hoặc cả hai.

V. Ứng Dụng Công Nghệ 4

Ứng dụng công nghệ 4.0 đang tạo ra những thay đổi lớn trong ngành ngân hàng. Các công nghệ như AI, Big Data, Blockchain, và IoT đang giúp NHTM cải thiện quy trình hoạt động, quản lý rủi ro, và phát triển sản phẩm dịch vụ mới. Áp dụng công nghệ 4.0 vào ngân hàng giúp tự động hóa các quy trình, giảm chi phí, tăng cường bảo mật, và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, việc triển khai các công nghệ này đòi hỏi nguồn lực lớn và cần có chiến lược rõ ràng.

5.1. Tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng bằng AI và Big Data

AI và Big Data giúp NHTM hiểu rõ hơn về nhu cầu và hành vi của khách hàng. Phân tích dữ liệu khách hàng giúp NHTM cung cấp các sản phẩm dịch vụ cá nhân hóa, cải thiện chất lượng dịch vụ, và tăng cường tương tác với khách hàng. AI cũng giúp tự động hóa các quy trình phục vụ khách hàng, giảm thời gian chờ đợi, và nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

5.2. Bảo mật và quản lý rủi ro bằng Blockchain

Blockchain giúp tăng cường bảo mật và minh bạch trong các giao dịch ngân hàng. Công nghệ này giúp giảm thiểu rủi ro gian lận, rửa tiền, và các hoạt động tội phạm khác. Blockchain cũng giúp cải thiện hiệu quả và giảm chi phí trong các giao dịch quốc tế và các giao dịch liên ngân hàng.

VI. Tương Lai và Phát Triển Bền Vững Ngân Hàng 58 ký tự

Tương lai của ngành ngân hàng gắn liền với sự phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội. Các NHTM cần chú trọng đến việc quản lý rủi ro môi trường, hỗ trợ các dự án xanh, và đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của cộng đồng. Phát triển bền vững giúp NHTM xây dựng uy tín, thu hút khách hàng, và tạo ra giá trị lâu dài cho cổ đông và xã hội.

6.1. Phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh

Phát triển các sản phẩm dịch vụ ngân hàng xanh là một xu hướng quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bền vững. Các sản phẩm này bao gồm cho vay ưu đãi cho các dự án năng lượng tái tạo, phát hành trái phiếu xanh, và cung cấp các dịch vụ tư vấn về môi trường. Ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho các dự án xanh và thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế xanh.

6.2. Nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, các NHTM Việt Nam cần không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh để đứng vững trên thị trường. Điều này đòi hỏi sự đổi mới sáng tạo trong sản phẩm dịch vụ, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, và tăng cường quản lý rủi ro. Nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2006–2012 chứng kiến những biến động sâu sắc của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Mặc dù quy mô tổng tài sản của 27 ngân hàng thương mại khảo sát đạt mức tăng trưởng bình quân 58%/năm và vốn chủ sở hữu tăng bình quân 46%/năm, hiệu quả sinh lời lại sụt giảm rõ rệt với tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) bình quân giảm từ 1,37% năm 2006 xuống mức đáy 0,83% vào năm 2012. Bên cạnh đó, áp lực nợ xấu toàn ngành gia tăng trở lại mức 6,0% vào năm 2012, đặt ra thách thức cấp bách về năng lực quản trị rủi ro và tính bền vững trong hoạt động kinh doanh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết bài toán đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ các định chế tài chính quốc tế như HSBC hay Standard Chartered. Mục tiêu cụ thể của đề tài bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả ngân hàng, đánh giá thực trạng hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả tài chính của 27 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2006–2012, đồng thời xác định các nhân tố nội tại ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp bộ công cụ đánh giá đa chiều, giúp các nhà quản trị nhận diện vị thế cạnh tranh và hỗ trợ cơ quan quản lý xây dựng lộ trình tái cơ cấu hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên lý thuyết đường biên sản xuất của Farrell (1957), phân tách hiệu quả hoạt động thành hiệu quả kỹ thuật (Technical Efficiency - TE) và hiệu quả phân bổ (Allocative Efficiency - AE). Trong môi trường kinh doanh tiền tệ, ngân hàng được định nghĩa là một trung gian tài chính đặc biệt và là tổ chức kinh doanh rủi ro, nơi hiệu quả kinh tế (Economic Efficiency - EE) là tích số giữa hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ.

Để lượng hóa các khía cạnh này, mô hình phân tích bao dữ liệu (Data Envelopment Analysis - DEA) do Charnes, Cooper và Rhodes (1978) khởi xướng theo giả định hiệu quả không đổi theo quy mô (CRS) kết hợp với mô hình hiệu quả thay đổi theo quy mô (VRS) của Banker, Charnes và Cooper (1984) được áp dụng. Bên cạnh đó, chỉ số năng suất nhân tố tổng hợp TFP Malmquist (Caves et al., 1982) được sử dụng để phân tích sự thay đổi năng suất theo chuỗi thời gian thông qua hai thành phần: thay đổi hiệu quả kỹ thuật và thay đổi công nghệ biên. Hệ thống chỉ số tài chính truyền thống bao gồm tỷ suất sinh lời (ROA, ROE), tỷ lệ thu nhập lãi cận biên (NIM), tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) và hệ số an toàn vốn (CAR) cũng được tích hợp để tạo nên khung đánh giá toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán thường niên của 27 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 7 năm liên tục từ 2006 đến 2012, đại diện cho hơn 85% tổng tài sản và thị phần toàn hệ thống. Mẫu nghiên cứu bao gồm cả nhóm ngân hàng thương mại nhà nước (như Vietcombank, VietinBank, BIDV, MHB) và nhóm ngân hàng thương mại cổ phần (như ACB, Sacombank, MBBank, Techcombank, SHB).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa phân tích định tính và mô hình định lượng hiện đại. Tác giả sử dụng phần mềm DEAP 2.1 để ước lượng các chỉ số hiệu quả kỹ thuật TE, hiệu quả kỹ thuật thuần (PTE), hiệu quả quy mô (SE) và chỉ số TFP Malmquist. Tiếp đó, mô hình hồi quy Tobit được lựa chọn để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến biến phụ thuộc TE. Lý do áp dụng mô hình hồi quy Tobit là vì biến hiệu quả kỹ thuật nhận giá trị bị chặn trong đoạn từ 0 đến 1, khiến phương pháp hồi quy bình phương bé nhất (OLS) thông thường bị chệch và không nhất quán.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, khả năng sinh lời của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam suy giảm rõ nét trong giai đoạn nghiên cứu. Tỷ suất ROA bình quân của 27 ngân hàng trong giai đoạn 2006–2012 đạt 1,17%, trong đó giảm liên tục từ 1,25% năm 2009 xuống 1,15% năm 2011 và rơi xuống 0,83% năm 2012. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân toàn giai đoạn đạt 11,0%, giảm từ mức đỉnh 13,1% năm 2009 xuống chỉ còn 7,8% năm 2012.

Thứ hai, thị phần tín dụng và huy động vốn có sự chuyển dịch mạnh mẽ giữa hai khối ngân hàng. Khối ngân hàng thương mại nhà nước từng nắm giữ 70,7% thị phần huy động và 72,3% thị phần tín dụng năm 2006 đã giảm tương ứng xuống còn 45,5% và 57,1% vào cuối năm 2012. Ngược lại, khối ngân hàng thương mại cổ phần gia tăng thị phần huy động từ 29,5% lên 54,5% và thị phần tín dụng từ 27,7% lên 42,9% trong cùng thời kỳ. Tỷ lệ dư nợ tín dụng trên tổng tài sản bình quân duy trì ở mức cao 52,5% (khối nhà nước là 58,4% và khối cổ phần là 51,5%).

Thứ ba, nợ xấu gia tăng nhanh chóng và phân hóa sâu sắc. Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành sau khi giảm về mức 2,0% năm 2007 đã tăng vọt lên 6,0% vào năm 2012. Điển hình như nợ xấu tại BIDV đạt 2,67% (tương đương 12.000 tỷ đồng), Vietcombank ở mức 2,40% (5.788 tỷ đồng), và SHB tăng lên tới 8,80% (4.844 tỷ đồng) sau khi sáp nhập Habubank.

Thứ tư, kết quả từ mô hình DEA cho thấy nhiều ngân hàng thương mại hoạt động dưới mức tối ưu do lãng phí các yếu tố đầu vào như chi phí hoạt động, vốn huy động và tài sản cố định, khiến điểm hiệu quả kỹ thuật TE trung bình chưa đạt mức tuyệt đối.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm hiệu quả bắt nguồn từ sự phụ thuộc quá lớn vào thu nhập lãi thuần, khi tăng trưởng tín dụng bình quân giai đoạn 2006–2012 đạt tới 31%/năm. Khi chính sách tiền tệ thắt chặt theo tinh thần Nghị quyết số 11/NQ-CP năm 2011 nhằm kiềm chế lạm phát (lạm phát năm 2011 lên tới gần 20%), trần tăng trưởng tín dụng 20% cùng trần lãi suất huy động 14%/năm đã làm bộc lộ rủi ro thanh khoản và gia tăng nợ xấu.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng đi xuống của chỉ số ROA và ROE đối chiếu với biến động lạm phát, kết hợp biểu đồ cột chồng mô tả sự đảo chiều thị phần huy động giữa khối ngân hàng nhà nước và cổ phần. Đồng thời, một bảng ma trận phân loại điểm hiệu quả DEA theo từng nhóm quy mô tài sản sẽ làm nổi bật sự chênh lệch hiệu quả kỹ thuật thuần (PTE) và hiệu quả quy mô (SE). Khi so sánh với các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam (như HSBC năm 2012 đạt ROA 2,1%, ROE 22,6% và tỷ suất hiệu quả chi phí 67%), hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng thương mại trong nước vẫn còn khoảng cách lớn về năng lực quản trị chi phí và kiểm soát chất lượng tín dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng cần đẩy nhanh tiến độ xử lý dứt điểm nợ xấu thông qua Công ty Quản lý tài sản (VAMC), đặt mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống về dưới ngưỡng an toàn 3,0% trong giai đoạn 2014–2016 bằng các cơ chế mua bán nợ theo giá trị thị trường và hoàn thiện khung pháp lý xử lý tài sản bảo đảm.

Thứ hai, Hội đồng quản trị các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô nhỏ phải chủ động thực hiện tái cấu trúc, thúc đẩy sáp nhập và hợp nhất tự nguyện nhằm tăng quy mô vốn điều lệ lên mức tối thiểu 3.000 đến 5.000 tỷ đồng, nâng hệ số an toàn vốn (CAR) đạt chuẩn mực Basel II trên 8,0% từ năm 2015 đến năm 2020.

Thứ ba, Ban điều hành các ngân hàng thương mại cần hiện đại hóa hạ tầng công nghệ ngân hàng lõi (Core Banking), phát triển dịch vụ ngân hàng số và đa dạng hóa nguồn thu nhập ngoài lãi, phấn đấu nâng tỷ trọng thu dịch vụ phi tín dụng lên mức 25%–30% trong tổng thu nhập hoạt động vào năm 2018.

Thứ tư, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần hoàn thiện môi trường pháp lý, tăng cường thanh tra giám sát tính tuân thủ, xóa bỏ tình trạng sở hữu chéo và cho vay các bên liên quan, đồng thời áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS trong phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro trước năm 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng sẽ tìm thấy trong luận văn một tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp kết hợp mô hình phi tham số DEA với mô hình kinh tế lượng Tobit trong đánh giá hiệu quả tổ chức tài chính.

Nhóm lãnh đạo và chuyên viên quản trị chiến lược tại các ngân hàng thương mại có thể ứng dụng các chỉ tiêu tối ưu hóa đầu vào - đầu ra từ mô hình DEA để cắt giảm chi phí vận hành, tái định vị quy mô tài sản và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhóm cán bộ hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý kinh tế vĩ mô có thêm cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách giám sát an toàn vi mô, quy định trần tín dụng và lộ trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Nhóm chuyên viên phân tích tài chính và nhà đầu tư chứng khoán có thể sử dụng khung đánh giá tổng hợp của luận văn để thẩm định chất lượng tài sản, rủi ro nợ xấu và hiệu quả hoạt động thực chất của các ngân hàng thương mại niêm yết.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình phân tích bao dữ liệu (DEA) mang lại lợi ích gì so với các chỉ số tài chính truyền thống? Phương pháp DEA cho phép đánh giá đồng thời nhiều yếu tố đầu vào (vốn, lao động, chi phí) và nhiều đầu ra (tín dụng, tiền gửi, lợi nhuận) mà không cần xác định trước hàm sản xuất cụ thể. Nhờ đó, phương pháp này chỉ ra chính xác mức độ lãng phí nguồn lực và khoảng cách đến đường biên hiệu quả của từng ngân hàng.

Tại sao thị phần huy động của khối ngân hàng thương mại cổ phần lại vượt khối nhà nước năm 2012? Thị phần huy động của khối cổ phần tăng từ 29,5% năm 2006 lên 54,5% năm 2012 nhờ sự mở rộng nhanh chóng mạng lưới chi nhánh, chính sách lãi suất linh hoạt và việc phát triển mạnh các sản phẩm dịch vụ bán lẻ tiện ích, thu hút hiệu quả dòng tiền nhàn rỗi từ dân cư.

Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến sự sụt giảm ROA của các ngân hàng năm 2012? Sự gia tăng nhanh của nợ xấu lên mức 6,0% cùng tăng trưởng tín dụng chậm lại ở mức 14% (thấp nhất 7 năm) đã buộc các ngân hàng phải tăng mạnh chi phí trích lập dự phòng rủi ro, trực tiếp bào mòn lợi nhuận và kéo ROA bình quân xuống 0,83%.

Tại sao luận văn sử dụng mô hình hồi quy Tobit thay vì mô hình OLS thông thường? Biến phụ thuộc hiệu quả kỹ thuật (TE) thu được từ DEA nhận giá trị trong khoảng xác định từ 0 đến 1. Hồi quy OLS trên dữ liệu bị kiểm duyệt sẽ dẫn đến ước lượng chệch, trong khi mô hình Tobit giải quyết triệt để tính chất phân phối cắt cụt này.

Giải pháp nào mang tính quyết định để nâng cao hiệu quả hoạt động của các ngân hàng quy mô nhỏ? Giải pháp cốt lõi là tăng cường tiềm lực vốn thông qua sáp nhập, hợp nhất tự nguyện để đạt quy mô tối ưu, kết hợp với việc kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu dưới 3,0% và chuyển dịch cơ cấu thu nhập sang mảng dịch vụ phi tín dụng.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý thuyết đánh giá hiệu quả ngân hàng qua phương pháp phân tích biên phi tham số DEA kết hợp chỉ số tài chính truyền thống.
• Cung cấp bức tranh toàn cảnh về thực trạng hoạt động của 27 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn biến động kinh tế 2006–2012.
• Nhận diện sự chuyển dịch cơ cấu thị phần tín dụng, huy động và chỉ rõ tác động tiêu cực của nợ xấu (đạt 6,0% năm 2012) đến tỷ suất sinh lời toàn hệ thống.
• Ứng dụng thành công mô hình hồi quy Tobit để kiểm định định lượng các nhân tố tác động đến hiệu quả kỹ thuật của ngân hàng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi gắn liền với lộ trình tái cơ cấu hệ thống tài chính quốc gia.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là việc kết hợp chặt chẽ giữa phân tích định tính và mô hình định lượng tiên tiến, lượng hóa mức độ tối ưu nguồn lực của từng ngân hàng thương mại. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng chuỗi dữ liệu sang giai đoạn 2015–2020 và ứng dụng mô hình Network DEA để phân tích sâu từng quy trình nghiệp vụ. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản trị ngân hàng hãy tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng các mô hình đo lường hiệu quả vào thực tiễn quản trị và hoạch định chiến lược kinh doanh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Một số quan điểm về hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương Mại 1.1 Hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM a. Một số khái niệm liên quan đến NHTM  Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng giao dịch trực tiếp với các công ty, xí nghiệp, tổ chức kinh tế, cá nhân bằng cách nhận tiền gửi, tiền tiết kiệm rồi sử dụng số vốn đó để cho vay, chiết khấu, cung cấp các phương tiện thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng cho các đối tượng nói trên. Ngân hàng thương mại là loại ngân hàng có số lượng lớn và rất phổ biến trong nên kinh tế. Sự có mặt của NHTM trong hầu hết các mặt hoạt động của nền kinh tế xã hội đã chứng minh rằng: ở đâu có một hệ thống NHTM phát triển thì ở đó sẽ có sự phát triển với tốc độ cao của nền kinh tế xã hội và ngược lại.

NHTM có những đặc điểm sau: - NHTM là một loại hình doanh nghiệp do mục đích hoạt động kinh doanh chính là vì lợi nhuận. Một NHTM cũng có cơ cấu, tổ chức bộ máy như mộ doanh nghiệp, bình đẳng trong quan hệ kinh tế với các doanh nghiệp khác, tự chủ về tài chính và phải có nghĩa vụ đóng thuế cho Ngân sách nhà nước. Hơn nữa, cấu trúc tài chính của NHTM cũng như các doanh nghiệp khác: để kinh doanh các NHTM phải có vốn (vốn được ngân sách Nhà nước cấp nếu là NHTM NN, được cổ đông góp vốn nếu là ngân hàng cổ phần…), phải tự chủ về tài chính (tự lấy thu nhập để bù đắp chi phí). - NHTM là một loại doanh nghiệp đặc biệt thể hiện ở những nội dung sau: + Lĩnh vực kinh doanh của ngân hàng là tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng.

Đây là lĩnh vực đặc biệt vì trước hết nó liên quan đến mọi mặt của đời TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 sống kinh tế - xã hội. Mặt khác, lĩnh vực tiền tệ-ngân hàng là lĩnh vực đòi hỏi sự thận trọng ở mức độ cao trong điều hành hoạt động ngân hàng để tránh những thiệt hại cho nền kinh tế-xã hội. Chất liệu kinh doanh của ngân hàng là tiền tệ-một công cụ được Nhà nước sử dụng để quản lý kinh tế vĩ mô nền kinh tế, quyết định đến sự phát triển hoặc suy thoái của cả một nền kinh tế do đó hoạt động của NHTM được Nhà nước kiểm soát chặt chẽ. + Nguồn vốn kinh doanh mà NHTM sử dụng chủ yếu được huy động từ bên ngoài, vốn riêng của ngân hàng chiếm tỷ trọng thấp trong tổng nguồn vốn kinh doanh.

+ Trong tổng tài sản của ngân hàng, tài sản hữu hình chiếm tỷ lệ rất thấp, mà chủ yếu là tài sản vô hình - được tồn tại dưới hình thức các tài sản tài chính như các loại kỳ phiếu, trái phiếu, thương phiếu, cổ phiếu, hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ và các loại giấy tờ có giá trị khác. + Hoạt động kinh doanh củ NHTM chịu sự chi phối rất lớn bởi các chính sách tiền tệ của Ngân hàng trung ương. NHTM không thể mở rộng hoạt động kinh doanh khi Ngân hàng Trung ương đang áp dụng chính sách đóng băng tiền tệ, hạn chế lạm phát & ngược lại. - NHTM là một trung gian tài chính, đóng vai trò một tổ chức trug gian đứng ra tập trung, huy động các nguồn vốn tạm thời trong nền kinh tế (bao gồm tiền gửi tiết kiệm của các tầng lớp dân cư, tiền gửi của các đơn vị, tổ chứ kinh tế,…) biến những nguồn vốn nhỏ, rải rác trong nền kinh tế thành nguồn vốn tín dụng đủ lớn để cho vay (cấp tín dụng) đáp ứng các nhu cầu vốn kinh doanh và vốn đầu tư cho các ngành kinh tế, nhu cầu vốn tiêu dùng của xã hội.

Ngân hàng là cầu nối giữa chủ thể thừa vốn với các chủ thể thiếu vốn. Bên cạnh đó NHTM đứng ra làm trung gian để thực hiện các khoản giao dịch thanh toán giữa các khách hàng, giữa người mua, người bán để hoàn tất các quan hệ kinh tế thương mại giữa họ với nhau.  Các nghiệp vụ của NHTM TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 - Các nghiệp vụ trong bảng tổng kết tài sản o Nghiệp vụ tạo lập nguồn vốn (Nghiệp vụ nợ): là nghiệp vụ hình thành nên các nguồn vốn hoạt động của ngân hàng bao gồm: Vốn điều lệ và các quỹ; Vốn huy động; nguồn vốn đi vay; Nguồn vốn khác o Nghiệp vụ sử dụng vốn (Nghiệp vụ có): với nguồn vốn có được, ngân hàng sử dụng cho các hoat động: Thiết lập dự trữ: các NHTM không sử dụng toàn bộ nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh mà phải dành một phần nguồn vốn thích hợp cho dự trữ nhằm đáp ứng các yêu cầu dự trữ bắt buộc theo quy định của Ngân hàng nhà nước; thực hiện các lệnh rút tiền và thanh toán chuyển khoản của khách hàng; chi trả các khoản tiền gửi đến hạn; chi trả lãi; đáp ứng nhu cầu vay vốn hợp lý trong ngày của khách hàng; Thự hiện các khoản chi tiêu hàng ngày tại ngân hàng. Cấp tín dụng: bao gồm các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu thương phiếu và chứng từ có giá, cho thuê tài chính, bảo lãnh, bao thanh toán.

Đầu tư tài chính thông qua các hình thức góp vốn, liên doanh, mua cổ phần của các Cty, xí nghiệp hay các tổ chức tín dụng khác hoặc mua chứng khoán và các giấy tờ có giá để hưởng lợi tức và chênh lệch giá. Sử dụng vốn cho các mục đích khác: mua sắm thiết bị, dụng cụ phục vụ cho hoạt động kinh doanh, xây dựng trụ sở ngân hàng, hệ thống kho bãi và các chi phí khác. o Nghiệp vụ trung gian (dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác) bao gồm: Dịch vụ ngân quỹ Dịch vụ ủy thác Dịch vụ bảo hiểm Dịch vụ thông tin tư vấn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Dịch vụ giữ hộ Dịch vụ địa ốc Tổ chức thanh toán Kinh doanh vàng bạc, đá quý, ngoại tệ - Các nghiệp vụ ngoài bảng tổng kết tài sản: Trong những năm gần đây, do điều kiện môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt buộc các ngân hàng ráo riết tìm kiếm lợi nhuận bằng các thực hiện các hoạt động ngoại bảng như các hợp đồng bảo lãnh tín dụng, hợp đồng trao đỗi lãi suất, hợp đồng tài chính tương lai, hợp đồng quyền chọn, hợp đồng cam kết cho vay hay các hợp đồng tỷ giá hối đoái.  Cơ cấu thu nhập của NHTM - Khoản thu từ hoạt động kinh doanh bao gồm Khoản thu từ hoạt động tín dụng (thu từ lãi) và Khoản thu ngoài lãi- thu dịch vụ, thu từ hoạt động kinh doanh ngoại hối, thu lãi góp vốn, mua cổ phần, thu từ hoạt động mua bán cổ phiếu, trái phiếu và giấy tờ có giá khác, thu từ hoạt động mua bán nợ, thu về chênh lệch tỷ giá, thu từ hoạt động kinh doanh khác.

- Khoản thu khác: gồm thu từ việc nhượng bán, thanh lý tài sản cố định, thu về các khoản vốn đã được xử lý bằng dự phòng rủi ro, thu kinh phí quản lý đối với các công ty thành viên độc lập; thu tiền phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng, các khoản thu khác. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM Như vậy trước tiên, dưới góc độ chung nhất có thể nhận định ngân hàng như một loại hình doanh nghiệp đặc biệt với các sản phẩm tài chính trong lĩnh vực tiền tê, tín dụng và dịch vụ ngân hàng. Theo đó hiệu quả hoạt động của NHTM được thể hiện tương tự như một doanh nghiệp tức là đạt được hiệu quả khi nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó, điều này thể hiện khả năng chuyển hóa tối đa các yếu tố đầu vào với lượng đầu ra. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Hoạt động hiệu quả kinh doanh của một doanh nghiệp cũng được thể hiện giữa hiệu số giữa doanh thu và chi phí hay được xác định bởi quan hệ tỉ lệ doanh thu/vốn hay lợi nhuận/vốn.

Theo Fareel (1957) cho rằng hiệu quả của một doanh nghiệp gồm 2 thành phần: Hiệu quả kỹ thuật phản ánh khả năng của doanh nghiệp có thể đạt được mức tối đa của kết quả sản xuất nằm trên giới hạn sản xuất sau khi lựa chọn một công nghệ sản xuất dựa trên một mức độ các yếu tố đầu vào hoặc các yếu tố sản xuất được huy động, hoặc sử dụng các nguồn tài nguyên ít nhất có thể để sản xuất tại một mức sản lượng cố định. Doanh nghiệp đạt hiệu quả kỹ thuật khi nó không thể gia tăng bất kỳ lượng đầu ra hay giảm bất kỳ lượng đầu vào mà không có sự điều chỉnh tương ứng đầu vào hay đầu ra. Hiệu quả phân bổ phản ánh khả năng doanh nghiệp điều chỉnh các mức đầu vào theo các tỉ lệ tối ưu có tính đến giá tương đối của các yếu tố này. Hai thước đo này kết hợp thành thước đo hiệu quả kinh tế.

Khi xét về hoạt động riêng biệt của ngân hàng, cũng có thể hiểu ngân hàng như một trung gian tài chính, tập trung huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế để cung cấp cho các nhu cầu của nền kinh tế từ tiêu dùng cho đến đầu tư, có thể xem ngân hàng như là tổ chức kinh doanh rủi ro, do đó ngoài mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận như các tổ chức kinh tế khác, kiểm soát tốt các yếu tố rủi ro trong mức độ cho phép cũng thể hiện hiệu quả hoạt động của một ngân hàng. Tóm lại, qua các quan điểm trên, có thể khái quát rằng hiệu quả hoạt động kinh doanh của một NHTM phản ánh trình độ sử dụng tối đa các nguồn lực (lao động, máy móc, thiết bị, khoa học công nghệ và vốn) nhằm đạt được mục tiêu mong đợi mà ngân hàng đã đặt ra bao gồm tỷ suất lợi nhuận, thị phần, thương hiệu, hạn chế rủi ro.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM 1.1 Nhân tố khách quan  Môi trường kinh tế, chính trị, xã hội trong nước Là một thành phần của nền kinh tế, nên khi môi trường kinh tế, chính trị và xã hội có những biến động thì hoạt động các ngân hàng cũng bị ảnh hưởng. Mặt khác TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 với đặc điểm hoạt động và vai trò trong nền kinh tế thì sự tác động của các yếu tố từ môi trường này càng có tính chất trực tiếp đến hoạt động của một NHTM.