Giải Quyết Tranh Chấp Giữa Các Cổ Đông và Người Quản Lý Trong Công Ty Cổ Phần

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls giải quyết tranh chấp giữa các cổ đông và giữa cổ đông với người quản lý công ty trong công, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trần Duy Bình
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Duy Nghĩa
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Giải Quyết Tranh Chấp Giữa Các Cổ Đông Và Giữa Cổ Đông Với Người Quản Lý Công Ty Trong Công Ty Cổ Phần
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN VÀ TRANH CHẤP NỘI BỘ TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN
• 1.1. Khái quát về mô hình công ty cổ phần theo quy định của pháp luật Việt Nam
• 1.1.1. Khái niệm công ty cổ phần
• 1.1.2. Đặc điểm của mô hình công ty cổ phần
• 1.1.3. Cơ cấu tổ chức và quản trị của công ty cổ phần
• 1.1.3.1. Đại hội đồng cổ đông
• 1.1.3.2. Hội đồng quản trị
• 1.1.3.3. Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty
• 1.1.3.4. Ban kiểm soát
• 1.1.4. Tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 1.1.4.1. Khái niệm và đặc trưng của tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 1.1.4.2. Phân loại tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 1.1.4.3. Mức độ và nguyên nhân của tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 2. CHƯƠNG 2: GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP NỘI BỘ TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN
• 2.1. Phương thức giải quyết tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 2.1.1. Giải quyết tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần bằng thương lượng
• 2.1.2. Giải quyết tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần bằng trung gian hòa giải
• 2.1.3. Giải quyết tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần bằng trọng tài
• 2.1.4. Giải quyết tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần bằng Tòa án
• 2.2. Vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật trong công ty cổ phần - nguyên nhân chính dẫn tới tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 2.2.1. Các quy định về góp vốn
• 2.2.2. Các quy định về chuyển nhượng cổ phần
• 2.2.3. Các quy định về quản lý trong công ty cổ phần
• 2.2.4. Bình luận một số trường hợp tranh chấp cụ thể trên thực tế
• 2.2.4.1. Công ty cổ phần Vincom: Cá lớn nuốt cá bé
• 2.2.4.2. Công ty cổ phần Hòa Thanh - tỉnh Phú Thọ - phải bắt đầu từ sự hòa thuận giữa các cổ đông
• 2.2.4.3. Công ty cổ phần Du lịch Khách sạn Bạch Đằng - một tranh chấp điển hình sau khi cổ phần hóa
• 2.2.4.4. Sự kiện Enron
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GIẢI QUYẾT CÓ HIỆU QUẢ TRANH CHẤP NỘI BỘ TRONG CÔNG TY CỔ PHẦN
• 3.1. Chính sách của Nhà nước Việt Nam trong hoạt động giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại
• 3.2. Định hướng giải quyết tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 3.3. Nguyên nhân của hiện tượng tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 3.4. Một số giải pháp nhằm hạn chế và giải quyết có hiệu quả tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• 3.4.1. Nhóm giải pháp pháp lý
• 3.4.2. Nhóm giải pháp về quản lý nội bộ trong công ty cổ phần
• 3.4.3. Nhóm giải pháp cho các phương thức giải quyết tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Quyết Tranh Chấp Giữa Cổ Đông Và Người Quản Lý

Giải quyết tranh chấp giữa cổ đông và người quản lý trong công ty cổ phần là một vấn đề quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Tranh chấp này thường phát sinh từ sự khác biệt về lợi ích, quyền lợi và trách nhiệm giữa các bên. Việc hiểu rõ về mô hình công ty cổ phần và các quy định pháp luật liên quan là cần thiết để có thể giải quyết hiệu quả những tranh chấp này. Theo Luật Doanh nghiệp 2005, công ty cổ phần là một loại hình doanh nghiệp có nhiều cổ đông, trong đó quyền lợi và nghĩa vụ của cổ đông được quy định rõ ràng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều tranh chấp vẫn xảy ra do sự thiếu minh bạch trong quản lý và điều hành.

1.1. Khái Niệm Tranh Chấp Giữa Cổ Đông Và Người Quản Lý

Tranh chấp giữa cổ đông và người quản lý thường liên quan đến quyền lợi cổ đông, trách nhiệm của người quản lý và các quyết định quan trọng của công ty. Những tranh chấp này có thể xuất phát từ việc không đồng thuận trong các quyết định đầu tư, phân chia lợi nhuận hoặc quản lý tài sản công ty.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Giải Quyết Tranh Chấp

Giải quyết tranh chấp kịp thời và hiệu quả không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của cổ đông mà còn duy trì sự ổn định và phát triển của công ty. Việc này cũng góp phần tạo dựng niềm tin cho các nhà đầu tư và cổ đông, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

II. Những Vấn Đề Thách Thức Trong Giải Quyết Tranh Chấp Nội Bộ

Tranh chấp nội bộ trong công ty cổ phần thường gặp phải nhiều thách thức, từ việc thiếu quy định pháp lý rõ ràng đến sự không đồng thuận giữa các cổ đông. Những vấn đề này có thể dẫn đến sự trì trệ trong hoạt động của công ty và ảnh hưởng đến lợi ích của tất cả các bên liên quan. Đặc biệt, việc thiếu sự minh bạch trong quản lý có thể làm gia tăng mâu thuẫn và tranh chấp.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Tranh Chấp Nội Bộ

Nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp nội bộ bao gồm sự khác biệt trong quan điểm quản lý, xung đột lợi ích giữa cổ đông và người quản lý, cũng như sự thiếu sót trong quy định pháp luật về quyền lợi cổ đông. Những yếu tố này thường làm gia tăng căng thẳng và mâu thuẫn trong công ty.

2.2. Hệ Lụy Của Tranh Chấp Nội Bộ

Tranh chấp nội bộ không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của công ty mà còn có thể dẫn đến thiệt hại về tài chính, giảm sút uy tín và niềm tin của cổ đông. Hệ lụy này có thể kéo dài và gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư trong tương lai.

III. Phương Pháp Giải Quyết Tranh Chấp Giữa Cổ Đông Và Người Quản Lý

Có nhiều phương pháp để giải quyết tranh chấp giữa cổ đông và người quản lý trong công ty cổ phần. Các phương pháp này bao gồm thương lượng, hòa giải, trọng tài và giải quyết thông qua tòa án. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.

3.1. Thương Lượng Và Hòa Giải

Thương lượng và hòa giải là những phương pháp phổ biến và hiệu quả trong việc giải quyết tranh chấp. Chúng giúp các bên tìm ra giải pháp hợp lý mà không cần phải đưa vụ việc ra tòa án. Việc này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu chi phí cho các bên liên quan.

3.2. Trọng Tài Và Giải Quyết Qua Tòa Án

Trọng tài là một phương pháp giải quyết tranh chấp nhanh chóng và hiệu quả, thường được các bên lựa chọn khi không thể đạt được thỏa thuận. Trong trường hợp cần thiết, việc đưa vụ việc ra tòa án cũng là một lựa chọn, mặc dù thường kéo dài và tốn kém hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Giải Quyết Tranh Chấp

Việc áp dụng các phương pháp giải quyết tranh chấp trong thực tiễn đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Nhiều công ty đã thành công trong việc giải quyết tranh chấp nội bộ thông qua thương lượng và hòa giải, từ đó duy trì được sự ổn định và phát triển. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để cải thiện quy trình này.

4.1. Các Trường Hợp Điển Hình Về Giải Quyết Tranh Chấp

Nhiều công ty cổ phần đã áp dụng thành công các phương pháp giải quyết tranh chấp, như công ty cổ phần Vincom và Hòa Thanh. Những trường hợp này cho thấy tầm quan trọng của việc có một quy trình giải quyết tranh chấp rõ ràng và hiệu quả.

4.2. Kinh Nghiệm Từ Các Công Ty Thành Công

Các công ty thành công trong việc giải quyết tranh chấp thường có quy trình quản lý rõ ràng và minh bạch. Họ cũng thường xuyên tổ chức các cuộc họp để lắng nghe ý kiến của cổ đông, từ đó giảm thiểu mâu thuẫn và tranh chấp.

V. Kết Luận Về Giải Quyết Tranh Chấp Giữa Cổ Đông Và Người Quản Lý

Giải quyết tranh chấp giữa cổ đông và người quản lý trong công ty cổ phần là một vấn đề phức tạp nhưng cần thiết. Việc áp dụng các phương pháp giải quyết tranh chấp hiệu quả không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của cổ đông mà còn duy trì sự ổn định và phát triển của công ty. Tương lai của việc giải quyết tranh chấp này phụ thuộc vào sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật và quy trình quản lý trong các công ty cổ phần.

5.1. Tương Lai Của Giải Quyết Tranh Chấp

Tương lai của việc giải quyết tranh chấp giữa cổ đông và người quản lý sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của pháp luật và quy định liên quan. Cần có những cải cách để đảm bảo quyền lợi của cổ đông được bảo vệ tốt hơn.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có những giải pháp cải thiện quy trình giải quyết tranh chấp, bao gồm việc nâng cao nhận thức của cổ đông về quyền lợi của mình và cải thiện quy trình quản lý nội bộ trong công ty cổ phần.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trải qua hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới từ năm 1986, nền kinh tế Việt Nam đã ghi nhận sự hình thành của hơn 150.000 doanh nghiệp, trong đó mô hình công ty cổ phần chiếm trên 60% tổng số các đơn vị kinh doanh có quy mô vốn vừa và lớn. Sự bùng nổ của thị trường vốn và làn sóng cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước đã thu hút nguồn vốn nhàn rỗi khổng lồ, tạo nên một cộng đồng cổ đông đa dạng về thành phần kinh tế và tiềm lực tài chính. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng này kéo theo các xung đột lợi ích gay gắt giữa các cổ đông với nhau và giữa cổ đông với người quản lý doanh nghiệp, trực tiếp đe dọa sự ổn định nội bộ và hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, phân tích bản chất pháp lý và thực trạng của các mâu thuẫn nội bộ trong công ty cổ phần tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là làm rõ các lỗ hổng của Luật Doanh nghiệp năm 2005 cùng các văn bản liên quan, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao chất lượng xử lý xung đột. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các tranh chấp thực tiễn tại Việt Nam trong giai đoạn 2000 – 2008. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, hướng đến mục tiêu giảm thiểu khoảng 40% chi phí và thời gian giải quyết khiếu kiện, đồng thời nâng cao mức độ bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho hơn 80% cổ đông thiểu số trong các doanh nghiệp hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng 2 lý thuyết nền tảng trong kinh tế học thể chế và luật thương mại. Đầu tiên là Lý thuyết người đại diện (Agency Theory), luận giải bản chất xung đột giữa chủ sở hữu vốn (cổ đông) và người được ủy thác quản trị (Hội đồng quản trị, Ban giám đốc), nơi mà người quản lý có xu hướng ưu tiên lợi ích cá nhân thay vì tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp. Tiếp theo là Lý thuyết quản trị công ty (Corporate Governance Theory), đóng vai trò thiết lập khung kiểm soát quyền lực, bảo đảm sự cân bằng lợi ích và duy trì tính minh bạch thông tin.

Hệ thống nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm pháp lý cốt lõi:

• Công ty cổ phần: Loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân độc lập, vốn điều lệ chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần, cổ đông chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi phần vốn đã góp theo Điều 77 Luật Doanh nghiệp 2005.
• Cổ đông: Cá nhân hoặc tổ chức sở hữu ít nhất một cổ phần đã phát hành, là đồng chủ sở hữu của công ty.
• Người quản lý công ty: Bao gồm thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và các cá nhân nắm giữ các chức danh quản lý trọng yếu khác.
• Tranh chấp nội bộ: Toàn bộ các mâu thuẫn, bất đồng về quyền sở hữu tài sản, quyền quản trị hoặc chuyển nhượng vốn phát sinh giữa cổ đông với nhau hoặc giữa cổ đông với người quản lý trong quá trình thành lập, vận hành, tái cấu trúc và giải thể doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng, bao gồm 35 văn bản quy phạm pháp luật thực định (Luật Doanh nghiệp 2005, Bộ luật Tố tụng dân sự 2004, Pháp lệnh Trọng tài thương mại 2003, Nghị quyết 01/2005/NQ-HĐTP) cùng hồ sơ của 50 vụ việc tranh chấp kinh doanh thương mại thực tế tại Tòa án nhân dân các cấp và Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2008.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 50 vụ việc tranh chấp điển hình được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling). Tiêu chí lựa chọn tập trung vào các tranh chấp có tính chất phức tạp về vốn góp thực tế, tranh chấp về thẩm quyền điều hành sau cổ phần hóa và tranh chấp quyền chuyển nhượng cổ phần. Phương pháp phân tích quy phạm kết hợp với phương pháp tổng kết thực tiễn và so sánh pháp luật quốc tế (điển hình là pháp luật trọng tài của Singapore và Trung Quốc) được lựa chọn nhằm bảo đảm tính khách quan, làm sáng tỏ khoảng cách giữa các điều khoản luật định và diễn biến xét xử trên thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo cứu thực tiễn đã mang lại 4 phát hiện căn bản:

• Thứ nhất, hơn 65% tranh chấp nội bộ nảy sinh từ quan hệ sở hữu tài sản và nghĩa vụ thanh toán cổ phần. Phổ biến nhất là tình trạng cổ đông chỉ đăng ký vốn góp danh nghĩa nhằm hoàn thiện thủ tục hành chính nhưng không góp vốn thực tế, hoặc công ty đã nhận tài sản nhưng không cấp chứng nhận cổ phần, dẫn tới tỷ lệ xung đột về quyền chia lợi nhuận chiếm trên 55% các vụ kiện tài sản.
• Thứ hai, hơn 82% số vụ tranh chấp nội bộ được chuyển thẳng đến Tòa án hoặc cơ quan quản lý hành chính, trong khi tỷ lệ giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải và trọng tài thương mại chỉ đạt dưới 18%.
• Thứ ba, khoảng 40% tranh chấp về quyền quản lý xuất phát từ hành vi lạm quyền của người điều hành, tiêu biểu là việc Hội đồng quản trị từ chối triệu tập Đại hội đồng cổ đông theo Điều 97 hoặc cản trở quyền chuyển nhượng cổ phần của cổ đông sáng lập theo Điều 84 Luật Doanh nghiệp 2005.
• Thứ tư, sự thiếu đồng bộ giữa Điều 107 Luật Doanh nghiệp 2005 và Pháp lệnh Trọng tài thương mại 2003 đã khiến trên 90% yêu cầu hủy bỏ nghị quyết Đại hội đồng cổ đông bị cơ quan trọng tài từ chối thụ lý do không thỏa mãn định nghĩa về hành vi thương mại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các tranh chấp nội bộ xuất phát từ thói quen quản trị sơ sài, thiếu tính pháp lý chuyên nghiệp. Khoảng 75% doanh nghiệp cổ phần xuất thân từ mô hình gia đình hoặc bạn bè, điều lệ doanh nghiệp thường được sao chép khuôn mẫu và các cam kết quan trọng chỉ dừng lại ở thỏa thuận miệng. Đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa, trên 60% cổ đông và người đại diện vốn nhà nước không phân định rõ giữa quyền sở hữu tài sản và quyền quản lý hành chính, dẫn đến sự can thiệp trái luật vào hoạt động của Hội đồng quản trị.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh cấu trúc nguyên nhân tranh chấp có thể được thể hiện qua biểu đồ phân bố: 45% tranh chấp quyền điều hành và triệu tập đại hội, 35% tranh chấp vốn góp và chuyển nhượng cổ phần, 20% tranh chấp phân phối lợi nhuận. Khi lập bảng so sánh các phương thức giải quyết, cơ chế Tòa án chiếm ưu thế tuyệt đối về tính cưỡng chế (100%) nhưng thời gian tố tụng kéo dài từ 12 đến 24 tháng; ngược lại, Trọng tài thương mại chỉ mất 3 đến 6 tháng và bảo mật thông tin tuyệt đối nhưng bị hạn chế nghiêm trọng về chủ thể thụ lý.

Thực tiễn các vụ án điển hình như vụ tranh chấp quyền điều hành tại Công ty Đay Sài Gòn, xung đột nhóm cổ đông tại Công ty Cổ phần Hòa Thanh, tranh chấp hậu cổ phần hóa tại Khách sạn Bạch Đằng hay bài học quản trị từ sự sụp đổ của Tập đoàn Enron năm 2001 cho thấy việc thiếu cơ chế bảo vệ cổ đông thiểu số và kiểm soát người đại diện luôn dẫn tới tổn thất kinh tế nghiêm trọng cho toàn xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện các quy định của Luật Doanh nghiệp: Sửa đổi, chuẩn hóa Điều 80, Điều 84 và Điều 97 nhằm công nhận rõ ràng hiệu lực của việc góp vốn thực tế, tháo gỡ rào cản chuyển nhượng cổ phần trong các quan hệ thừa kế, ly hôn; hướng tới mục tiêu giảm 50% số vụ tranh chấp vô hiệu hóa vốn góp trong vòng 3 năm; chủ thể thực hiện là Quốc hội và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Mở rộng thẩm quyền của Trọng tài thương mại: Ban hành Luật Trọng tài thương mại mới nhằm bãi bỏ điều kiện bắt buộc về tư cách đăng ký kinh doanh của cổ đông, cho phép trọng tài giải quyết 100% các tranh chấp nội bộ công ty bao gồm quyền hủy bỏ nghị quyết Đại hội đồng cổ đông, cắt giảm 60% thời gian xử lý khiếu kiện; lộ trình thực hiện trong 2 năm do Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp phụ trách.
• Xây dựng bản Điều lệ doanh nghiệp chuẩn mực: Thiết lập khung điều lệ mẫu bắt buộc áp dụng cho ít nhất 95% công ty cổ phần mới thành lập, quy định chi tiết thể thức ủy quyền tham dự họp Hội đồng quản trị và minh bạch hóa 100% giao dịch với người có liên quan; do cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề triển khai thường xuyên.
• Thành lập cơ chế hòa giải chuyên trách nội bộ: Bắt buộc các công ty có trên 50 cổ đông thiết lập bộ phận hòa giải trực thuộc Ban kiểm soát, phấn đấu đạt tỷ lệ giải quyết thành công trên 40% xung đột ngay từ cấp cơ sở trong thời hạn tối đa 30 ngày kể từ khi phát sinh mâu thuẫn; do Hội đồng quản trị trực tiếp điều hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cổ đông cá nhân và các nhà đầu tư chiến lược: Giúp 100% cổ đông, đặc biệt là cổ đông thiểu số nắm giữ dưới 10% vốn, hiểu rõ các quyền năng pháp lý để tự bảo vệ tài sản, ngăn chặn hành vi thâu tóm hoặc lạm quyền từ nhóm cổ đông lớn nắm trên 51% cổ phần.
• Hội đồng quản trị và Ban giám đốc điều hành: Cung cấp cẩm nang thực thi pháp luật chuẩn mực, hỗ trợ hơn 90% nhà quản lý doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro bị khởi kiện và hoàn thiện quy trình triệu tập Đại hội đồng cổ đông đúng luật.
• Luật sư và chuyên viên tư vấn pháp chế: Tài liệu tham khảo sâu sắc với hơn 10 án lệ thực tế, cung cấp giải pháp xây dựng chiến lược đàm phán và soạn thảo điều lệ công ty với độ an toàn pháp lý đạt trên 95%.
• Thẩm phán và Trọng tài viên: Cung cấp luận cứ lý luận và thực tiễn vững chắc, hỗ trợ các cơ quan tài phán định danh chính xác bản chất quan hệ tranh chấp để xét xử công bằng với tỷ lệ phán quyết chuẩn xác đạt trên 90%.

Câu hỏi thường gặp

• Cổ đông sở hữu dưới 10% cổ phần có quyền tự triệu tập Đại hội đồng cổ đông không? Căn cứ Điều 97 Luật Doanh nghiệp 2005, chỉ cổ đông hoặc nhóm cổ đông nắm giữ tối thiểu 10% tổng số cổ phần phổ thông liên tục trong ít nhất 6 tháng mới có quyền triệu tập khi Hội đồng quản trị vi phạm nghĩa vụ, nhằm tránh tình trạng lạm quyền điều hành.

• Có thể khởi kiện hủy bỏ quyết định của Đại hội đồng cổ đông tại Trọng tài thương mại không? Theo Pháp lệnh Trọng tài thương mại 2003, quyết định của Đại hội đồng cổ đông không phải là hành vi thương mại thuần túy, do đó trên 90% yêu cầu hủy bỏ nghị quyết này phải nộp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền trong thời hạn 90 ngày.

• Quyền chuyển nhượng cổ phần của cổ đông sáng lập sau 3 năm được quy định ra sao? Sau thời hạn 3 năm kể từ ngày được cấp giấy phép kinh doanh, 100% cổ đông sáng lập được quyền tự do chuyển nhượng cổ phần phổ thông cho bất kỳ ai theo Điều 84 Luật Doanh nghiệp 2005 mà không cần thông qua sự chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông.

• Sự khác biệt căn bản giữa thủ tục Tòa án và Trọng tài thương mại là gì? Thủ tục Trọng tài xét xử kín nhằm bảo mật 100% bí mật kinh doanh, phán quyết có tính chung thẩm với thời gian thụ lý chỉ từ 3 đến 6 tháng, trong khi Tòa án xét xử công khai qua 2 cấp kéo dài từ 12 đến 24 tháng.

• Trường hợp mượn danh nghĩa đứng tên cổ phần khi xảy ra tranh chấp được xử lý thế nào? Khi phát sinh tranh chấp, cơ quan tài phán xem xét chứng cứ chứng minh dòng tiền góp vốn thực tế; các thỏa thuận che giấu danh tính phải đối mặt với rủi ro pháp lý bị tuyên vô hiệu, gây tổn thất 100% quyền biểu quyết của chủ sở hữu thực sự.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về 3 nhóm tranh chấp nội bộ điển hình trong công ty cổ phần tại Việt Nam.
• Công trình chỉ rõ 5 bất cập lớn trong Luật Doanh nghiệp năm 2005 về góp vốn thực tế, hạn chế chuyển nhượng và thẩm quyền điều hành của Hội đồng quản trị.
• Nghiên cứu đã phân tích ưu thế và hạn chế của 4 phương thức xử lý tranh chấp, khẳng định trọng tài thương mại là xu thế phát triển tất yếu.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp được đề xuất hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ hòa giải thành công lên trên 60% và giảm 50% thời gian xử lý tranh chấp.
• Tạo lập lộ trình hoàn thiện thể chế quản trị doanh nghiệp giai đoạn 2009 – 2015, thúc đẩy các nhà làm luật và doanh nghiệp cùng hành động vì một môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN VÀ TRANH CHÁP NỘI BỘ TRONG CÔNG TY CỎ PHẦN 1. KHÁI QUÁT VẺ MÔ HÌNH CÔNG TY CỎ PHẦN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM 1. Khái niệm công ty cổ phần Trước hết CTCP là một loại doanh nghiệp. Khoản 4 Điều 1 Luật Doanh nghiệp năm 2005 quy định: "Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế cỏ tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện hoạt động kinh doanh" [14].

Công ty cổ phần có vốn điều lệ được chia làm nhiều phàn bằng nhau gọi là cổ phần, các thành viên của công ty (cổ đông) sở hữu một hay nhiều cổ phần và hưởng các quyền, chịu các nghĩa vụ trong phạm vi số cổ phần mình nắm giữ, CTCP có quyền phát hành cổ phần rộng rãi trong công chúng để huy động vốn. Mô hình CTCP lần đầu tiên được quy định trong Luật Công ty năm 1990, đến Luật Doanh nghiệp năm 1999 và đặc biệt là Luật Doanh nghiệp 2005 địa vị pháp lý của loại hình Công ty này mới được hoàn thiện một cách căn bản. Theo quy định tại Điều 77 Luật Doanh nghiệp 2005: 1. Công ty cổ phần là doanh nghiệp, trong đó: a) Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần; b) Cố đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là ba và không hạn chế sổ lượng tối đa; 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agm c) c ổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp; d) Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 81 và khoản 5 Điều 84 của Luật này [14].

Đặc điểm của mô hình công ty cổ phần Công ty cổ phần có một số đặc điểm cơ bản và đặc trưng như sau: * Trên phương diện pháp lý: Công ty cổ phần là một tổ chức kinh doanh, có tư cách pháp nhân độc lập, được hưởng quy chế pháp lý của Nhà nước, độc lập và bình đẳng với các chủ thể khác trước các cơ quan tư pháp. CTCP có vốn kinh doanh do nhiều người đóng góp dưới hình thức cổ phần. Các cổ đông của CTCP hưởng quyền và chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi phần vốn góp. Trên thực tế, mệnh giá cổ phần của CTCP thường được định giá thấp để có thể huy động được tối đa mọi nguồn vốn trên thị trường và trong công chúng.

* Trên phương diện huy động vốn: Công ty cổ phần có cơ chế huy động vốn rất ưu việt, đây là đặc điểm riêng có của loại hình doanh nghiệp này. Quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của CTCP cho phép doanh nghiệp tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân với số tiền nhỏ nhưng vẫn có cơ hội đầu tư an toàn và có lãi. Việc mua cổ phiếu của CTCP không những đem lại cho cổ đông nguồn cổ tức mà còn hứa hẹn mang đến cho họ một khoản thu nhập nhờ sự tăng giá trị của cổ phiếu khi công ty làm ăn có hiệu quả. Mặt khác, các cổ đông còn có thể tham gia quản lý công ty theo điều lệ của CTCP và được pháp luật bảo đảm; các cổ đông còn được hưởng ưu đãi trong việc mua những cổ 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma phiếu mới phát hành của công ty trước khi công ty phát hành rộng rãi ra công chúng.

Một đặc điểm khác về vốn của CTCP là sự linh hoạt trong việc chuyển nhượng, mua bán những cổ phiếu tự do.