Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp luật giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai. Chương 2: Thực trạng giảiiquyết khiếu nại hànhichính về đất đai trên địa bàn quậniThanh Xuân, thành phố Hà Nội. 7 Chương 3: Phươngihướng và giải pháp đảmibảo giải quyết khiếu nạiihành chính về đấtiđai trên địa bàn quậniThanh Xuân, thànhiphố Hà Nội. 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH VỀ ĐẤT ĐAI 1.
Khiếu nại và khiếu nại hành chính về đất đai 1. Khiếu nại và quyền khiếu nại của công dân Khái niệm khiếu nại Khiếu nại là một hiện tượng xã hội với nhiều quan niệm và định nghĩa khác nhau nhưng có một quan niệm chung là: Khi công dân không đồng ý với các quyết định hành chính (QĐHC) hoặc hành vi hành chính (HVHC) của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì công dân mới tiến hành KN [10]. Theo gốcitiếng Latinh KN là sự phảniứng, phàn nàn của ngườiinào đó. Khiếu nại là việc người dân thắcimắc, đề nghị cấp có thẩm quyền tiến hành kiểm tra lại các quyết định và những kếtiluận của mình đã banihành [15].
Theo Điều 2 Luật khiếuinại năm 2011 quy định: KN là việc người dân thực hiện các thủ tục theo quy định của Luật khiếu nại đề nghị cơ quan HCNN có thẩm quyền xem lại những HVHC, QĐHC do chính cơ quan HCNN hoặc của ngườiicó thẩm quyền trong cơ HCNN thực hiện, ban hành khi có căn cứ cho rằng hành vi đó, quyết định đó đang xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình [15].jh Như vậy, từ những địnhinghĩa trên cho thấy, KN là những đềinghị của cá nhân, cơ quan, tổ chức chịuitác động trực tiếp của QĐHC hay HVHC đềinghị cơ quan nhà nước có thẩmiquyền bảo vệ quyền, lợi íchihợp pháp của mình, khi họ cho rằng quyềnivà lợi ích chính đáng củaimình đang bị xâm phạm. Khái niệm quyền khiếu nại Hiến phápinăm 2013 đã quyiđịnh mọi công dân đều có quyền KNicơ quan, tổ chức, cáinhân có thẩm quyềnivề những việc làm trái phápiluật [16]. Luật khiếu nại 2011 quyiđịnh người KN có những quyền như: Tự mình KN hoặc KN thông qua người đại diện theo pháp luật của mình nếu (chưa thành niên hoặc mất năngilực hành vi dân sự), đối với những người già, yếu, ốm đau…có 9 thể uỷ quyền cho cha, mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em ruột, con…(với điều kiện những người này đã thànhiniên,icó năng lực hành vi dân sự). Điều 204, Văn bảnihợp nhất 21/VBHN-VPQH 2018 Luật Đất đai quy định: người sử dụng đất cóiquyền KN các QĐHC, HCHC của cơ quan HCNN trong lĩnh vựcquản lý đất đai [17].
Như vậy, quyền KN là quyền củaicá nhân, tổ chức đề nghị cơ quan HCNN có thẩm quyền xem xét lại các QĐHC và HVHCisai phạm của cơ quan, cá nhân, tổ chức qua thôngiqua đơn KN để bảo vệ quyền và lợi ích hợpipháp của mình đang bị xâm hại. Khái niệm và đặc điểm khiếu nại hành chính về đất đai Khái niệm khiếu nại hành chính về đất đai Theo Luật Khiếu nại và Luật Đất đai có thể hiểu KNHC là quyền của người sửidụng đất, người có quyền lợiiích liên quan yêu cầu cơiquan HCNN xem xét lạiiQĐHC, HVHC của chủ thểiquản lý đất đai để bảoivệ quyền lợi của mình khi có cănicứ về việc quyết địnhihoặc hành vi đó trái pháp luật. Thực tiễn hiện nay, số lượng KN nảy sinh trong lĩnh vực quản lý HCNN chiếm tỷ lệ cao hơn nhiều so với các KN liên quan đến các lĩnh vực quản lý khác và KN của cá nhân, tổ chức đối với QĐHC hoặc HVHC trong quản lý HCNN về đất đai ngày càng gia tăng bởi đây là lĩnh vực nóng và có nhiều vấn đề xung đột dễ phát sinh nhất. Tuy nhiên người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất chỉ được gửi đơn KNHC đến cơ quan HCNN yêu cầu xử lý những sai phạm của QĐHC, HVHC do cơ quan có thẩm quyền ban hành đã tác động trực tiếp lợi ích hợp pháp của mình và không được KNHC những trường hợp như: KN QĐHC, HVHC nội bộ trong cơ quan mình, KN không liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc bí mật của NN trong các lĩnhivực quốc phòng, an ninh, ngoạiigiao theo danh mục doiChính phủ quy định; KN VBQPPL do cơ quan có thẩm quyền ban hành theo quy định của pháp luật [19].
Như vậy, KNHC về đấtiđai được hiểu là việc côngidân gửi đơn KN đến CQNN có thẩmiquyền GQKN trong lĩnh vực đất đai khi có cănicứ cho rằng 10 QĐHC hoặc HVHC là tráiipháp luật và xâm phạmiquyền, lợi ích hợp phápicủa mình trong quá trìnhiquản lý và sử dụng đất. ljkhjlkj jkhkj kj l Đặc điểm khiếu nại hành chính về đất đai Thứ nhất, chủ thểithực hiện KNHC về đấtiđai là người sử dụng đất, người có quyềnilợi và nghĩa vụ liên quan đến sửidụng đất theo quy định của phápiluật hiện hành. đi đi đi đi đi đi đi đi đi Thứ hai, đối tượng của KNHC về đất đai là QĐHC và HVHC của cơ quan HCNN. Thứ ba, nội dung của KNHC về đất đai là yêu cầu cơ quan HCNN giải quyết những sai phạm liên quan đến QĐHC và HVHC của cơ quan có thẩm quyền ban hành đang xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng đất.
Thứ tư, thủ tục KNHC được quy định trong pháp luật khiếu nại và Luật đất đai năm 2013 quy định. Giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai 1. Khái niệm và đặc điểm Khái niệm giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai Theo từ điển Tiếng Việt năm 1996 thì giải quyết là xử lý những vấn đề vướng mắc trong đời sống xã hội. Luật Khiếu nại quy định GQKN là việc cơ quan có thẩm quyền tiến hành tiếp nhận đơn KN,ithụ lý đơn KN, xác minh các vấn đề liên quan, đưa ra kếtiluận về vụ việc và ra quyết định giảiiquyết KN [18].
Theo Trần CôngiHoan GQKNHC là việc cơ quan NN có thẩm quyềnixem xét tính hợp pháp của QĐHC, HVHC qua đó đưa ra các giảiipháp xử lý đúng theo quy định của pháp luật [21]. Theo Nguyễn XuâniTrường GQKN về đấtiđai là việc cơ quan HCNN, người đứngiđầu của cơ quan HCNN xemixét, đánh giá tínhihợp pháp và tính hợpilý của QĐHC, HVHC trong quản lý đấtiđai ở đô thị bị KN thuộc thẩmiquyền của mình nhằm bảo vệ quyềnivà lợi ích hợp phápicủa người KN [14].đi đi 11 Từ những khái niêm trên, học viên đưa ra khái niệm GQKNHC về đất đai là việc cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai có thẩm quyền tiếp nhận đơn KN của người sử dụng đất, người có lợi ích liên quan, từ đó thụ lý đơn KN, xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết đối với KN trong lĩnh vực đất đai nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người KN đang bị xâm hại bởi các QĐHC, HVHC. Đặc điểm giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai Thứ nhất, mục tiêu GQKNHC về đấtiđai là làm rõ, giảiiquyết những yêu cầu KN của người sửidụng đất, người có quyềnilợi và nghĩa vụ liêniquan đến QĐHC, HVHC trong lĩnhivực đất đai là đúngihay sai. Do vậy người GQKN phải thực hiện việc thụ lý, xác minh kết luận và ra quyết định giải quyết theo trình tự pháp luật đất đai quy định, nếu QĐHC, HVHC có vi phạm phải có biện pháp xử lý hoặc khắc phục, ngăn chặn hậu quả kịp thời do các QĐHC, HVHC này gây ra.
Thứ hai, chủ thể GQKNHC về đất đai là cơ quan HCNN, người có thẩm quyền trong các cơ quan HCNN, các chủ thể phải giải quyết theo đúng thẩm quyền để đạt được mục tiêu GQKNHC đối với QĐHC, HVHC. Thứ ba, chế độ sở hữu toàn dân về đất đai là cơ sở xác lập phương thức, nội dung GQKNHC về đất đai, sở hữu toàn dân tạo thuận lợi cho quản lý nhà nước về đất đai, cũng là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền tiến hành giải quyết các tranh chấp, KN liên quan đến đất đai. Thứ tư, GQKN liên quan đến lĩnh vực đất đai là trách nhiệm, nghĩa vụ pháp lý của cơ quan HCNN nhằm hướng tới việc bảo đảm cho công dân thực hiện được các quyền mà Hiến pháp và quy định của pháp luật cho phép khi bị xâm hại bởi QĐHC hoặc HVHC phát sinh trong hoạt động quản lý HCNN về đất đai. Vai trò của giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai Thứ nhất, GQKNHC về đất đai giúp đảm bảo quyền dân chủ của nhân dân, là phương thức đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức đối với đất đai.
12 Thứ hai, công tác GQKNHC về đất đai thực hiện tốt sẽ phát huy được sức mạnh, trí tuệ của quần chúng nhân dân trong việc tham gia quản lý HCNN nói chung, đồng thời tăng cường kỷ cương, kỷ luật, pháp chế XHCN trong quản lý HCNN về đất đai nói riêng. Thứ ba, GQKNHC về đất đai của các cơ quan có thẩm quyền còn tạo điều kiện cho các chủ thể ban hành VBQPPL và các QĐHC phát hiện những kẽ hở của luật qua thực tiễn giải quyết, nắm bắt được sự mâu thuẫn, chồng chéo giữa các văn bản luật về đất đai và các vi phạm pháp luật khác từ đó có giải pháp sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện pháp luật đất đai về GQKNHC đất đai. JHKJHJH Thứ tư, thông qua KN của cơ quan, tổ chức, cá nhân sẽ giúp hạn chế được những vi phạm pháp luật của cơ quan HCNN có thẩm quyền trong quản lý nhà nước về đất đai. Thứ năm, GQKNHC về đất đai góp phần nâng cao trình độ nghiệp vụ, năng lực, phẩm chất đạo đức của CBCC nhà nước trong quản lý lĩnh vực đất đai.ưeweuh Thứ sáu, GQKNHC về đất đai góp phần xây dựng tổ chức Đảng, cơ quan, đoàn thể trong sạch, vững mạnh.
Bởi vì đây là một trong những phương thức quan trọng giúp nhân dân tham gia quản lý nhà nước về đất đai, kiểm soát việc thực thi quyền lực nhà nước của các cơ quan nhà nước và những người được trao quyền GQKNHC về đất đai, từ đây nhân dân có thể đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật đất đai, bảo vệ lợi ích của nhà nước, của xã hội, lợi ích của công dân. Bên cạnh đó còn góp phần phục vụ cho sự phát triển kinh tế- xã hội, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Các nội dung chủ yếu giải quyết khiếu nại hành chính về đất đai Nội dung GQKNHC về đất đai là việc xem xét, đánh giá tính hợp pháp và tính hợp lý của QĐHC, HVHC trong quản lý đất đai bị KN.