Chương 1: Cơ sở lý luận vê hoạt động quản trị nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác quản trị nguồn nhân lực tại công ty Cổ phần Phát triển Tây Hà Nội Chương 3: Đánh giá chung về công tác quản trị nguồn nhân lực tại công ty Cổ phần Phát triển Tây Hà Nội. 3 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm, mục tiêu, ý nghĩa, chức năng và vai trò của quản trị nguồn nhân lực 1. Khái niệm quản trị nguồn nhân lực Theo Ths.
Nguyễn Vân Điềm, PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân (2012), Giáo trình Quản trị nhân lực, NXB Đại học Kinh Tế Quốc Dân, Hà Nội: “Nhân lực là sức lực con người, nằm trong mỗi con người và làm cho con người hoạt động. Sức lực đó ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của cơ thể con người và đến một mức độ nào đó, con người đủ điều kiện tham gia vào quá trình lao động – con người có sức lao động.” Nguồn nhân lực là nguồn lực con người. Nguồn lực đó được xem xét ở hai khía cạnh. Đầu tiên, nguồn nhân lực nằm ngay trong bản thân con người như thể lực, trí lực, tâm lực; Thứ hai, nguồn nhân lực được hiểu là tổng thể nguồn lực của từng cá nhân trong một tổ chức doanh nghiệp.
Nguồn lực trong mỗi con người gồm có mặt thể lực và mặt trí lực. - Thế lực là sức lực con người nó phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của con người, mức sống, mức thu nhập, chế độ ăn uống nghỉ ngơi,… - Trí lực là mặt tiềm năng to lớn nó bao gồm trí tuệ, năng khiếu, lòng tin, nhân cách quan điểm sống,. Mục đích cuối cùng của doanh nghiệp là đạt được mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra và phát triển sức lực tiềm ẩn của mỗi cá nhân trong doanh nghiệp đó. Doanh nghiệp có thể thiên về ngành sản xuất, dịch vụ hay thương mại,… Tổ chức doanh nghiệp có đơn giản hay phức tạp, quy mô công ty có lớn hay nhỏ.
Vì vậy, quản trị nguồn nhân lực gắn với liền với mọi tổ chức doanh nghiệp cho dù doanh nghiệp đó có phòng ban hay bộ phận quản trị nhân lực hay không. Quản trị nguồn nhân lực là một yếu tố quan trọng của chức năng 4 quản trị và có gốc rễ các nhánh trải rộng khắp trong một tổ chức doanh nghiệp. Quản trị nguồn nhân lực theo quan điểm của PGS.TS Trần Kim Dung: “Quản trị nguồn nhân lực là hệ thống triết lý chính sách và hoạt động chức năng về thu hút, đào tạo – phát triển và duy trì con người của một tổ chức nhằm đạt được kết quả tối ưu cho các tổ chức lẫn nhân viên.” Theo Mathis & Jackson (2007): “Quản trị nguồn nhân lực là việc thiết kế các hệ thống chính thức trong một tổ chức để đảm bảo hiệu quả sử dụng tài năng của con người nhằm thực hiện các mục tiêu của tổ chức.” Bên cạnh đấy vẫn có những quan điểm khác về quản trị nguồn nhân lực như: Quản trị nguồn nhân lực là tất cả các hoạt động, chính sách và các quyết định quản lý liên quan đến mối quan hệ giữa tổ chức doanh nghiệp và cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp đó. Quản trị nguồn nhân lực yêu cầu phải có tầm nhìn chiến lược và áp dụng chiến lược đó vào hoạt động của tổ chức doanh nghiệp.“ Quản trị nguồn nhân lực còn là nghệ thuật lựa chọn, sử dụng nguồn nhân lực sao cho hiệu quả, năng suất công việc đạt mức tối đa nhất có thể.
Hay nói cách khác, quản trị nguồn nhân lực là hệ thống triết lý và các hoạt động chức năng về sàng lọc, tuyển chọn, đào tạo, động viên, duy trì nhân viên của một tổ chức doanh nghiệp nhằm đạt được kết quả tối ưu cho cả doanh nghiệp và nhân viên.” Ở đây “Quản trị” bao gồm các khía cạnh nguồn nhân lực liên quan đến cơ cấu, điều hành và phát triển. - Cơ cấu: Xây dựng cách lãnh đạo cho nguồn nhân lực, tạo cho nguồn nhân lực các hệ thống( phù hợp với các yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp) để diều khển quá trình. - Điều hành: Là chỉ đạo nhân lực trong ý nghĩa điều khiển cách cử xử của nhân viên qua quá trình lãnh đạo nhân viên và chế ngự hệ thống nhân sụ. - Phát triển: Là cách nhà lãnh đạo khuyến khích khả năng tiếp thu, học hỏi không ngừng để hoàn thiện liên tục việc tạo dựng cơ cấu tổ chức để điều hành.
5 “Vì vậy quản trị nguồn nhân lực là tất cả các hoạt động của một tổ chức để thu hút, xây dựng, phát triển, sử dụng, đánh giá, bảo toàn và giữ gìn một lực lượng lao động phù hợp với yêu cầu của công việc của tổ chức cả về mặt số lượng và chất lượng. Mục tiêu và ý nghĩa của quản trị nguồn nhân lực a. Mục tiêu quản trị nguồn nhân lực Quản trị nguồn nhân lực nghiên cứu các vấn đề liên quan đến quản trị con người ở tầm vĩ mô có hai mục tiêu cơ bản: - Thứ nhất: Sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực sẵn có nhằm tăng năng suất lao động và nâng cao được tính hiệu quả cho tổ chức. - Thứ hai: “Đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên, tạo điều kiện cho nhân viên phát huy tối đa năng lực cá nhân, được kích thích, động viên nhiều nhất có thể tại nơi làm việc trung thành, tận tâm với doanh nghiệp”( Trần Kim Dung (2005), Giáo trình quản trị nguồn nhân lực, Nhà xuất bản Thống kê).
Ý nghĩa của việc nghiên cứu quản trị nguồn nhân lực Quản trị nguồn nhân lực giúp cho nhà quản trị đạt được mục đích, kết quả thông qua người khác. Để quản trị nhân lực có hiệu quả nhà quản trị cần biết thỏa hiệp với người khác, biết cách lôi kéo người khác làm việc với mình. Quản trị nguồn nhân lực giúp cho nhà quản trị học được cách giao tiếp với người khác, biết tìm ra ngôn ngữ chung, biết cách nhảy cảm với nhu cầu của nhân viên, biết cách đánh giá được chính xác năng lực của nhân viên cũng như biết cách phối hợp với nhân viên để thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp, nâng cao hiểu quả của tổ chức và dần dần có thể đưa chiến lược con người trở thành một bộ phận hữu hiệu trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Như vậy về mặt kinh tế, quản trị nguồn nhân lực giúp cho doanh nghiệp khai thác khả năng , tiềm năng và nâng cao năng suất lao động, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp về nguồn nhân lực.
Về mặt xã hội, quản trị nguồn nhân lực thể hiện quan điểm rất nhân bản về quyền lợi của người lao động, đề 6 cao vị thế của người lao động, chú trọng giải quyết hòa hợp mối quan hệ lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động góp phần làm giảm mâu thuẫn tư bản - lao động trong doanh nghiệp. Chức năng của quản trị nguồn nhân lực Sơ đồ 1.1: Chức năng của quản trị nguồn nhân lực Chiến lƣợc công ty Thu hút lực lƣợng lao động - Hoạch định nguồn nhân lực - Phân tích công việc - Dự báo nguồn nhân lực - Chiêu mộ - Lựa chọn Duy trì lực lƣợng lao động Phát triển lực lƣợng lao động - Thù lao - Đào tạo - Tương quan lao động - Phát triển - Sa thải - Đánh giá a. Chức năng thu hút lượng lao động Đây là một trong những chức năng cơ bản, đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển thành công trong quá trình quản trị nguồn nhân lực. Để thực hiện tốt được chức năng thu hút nguồn nhân lực đầu tiên phải tạo được tiền đề cho việc sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực sẵn có.
Khái niệm: “Nhóm chức năng thu hút nguồn nhân lực là các nhóm chức năng phù hợp với vấn đề đảm bảo có đủ số lượng người lao động với các phẩm chất phù hợp với yêu cầu công việc của doanh nghiệp.” Nhóm chức năng nguồn nhân lực bao gồm: Hoạch định nguồn nhân lực; phân tích công việc; dự báo nguồn nhân lực; chiêu mộ; lựa chọn. Chức năng duy trì lực lượng lao động Nhóm chức năng duy trì lực lượng lao động là nhóm chức năng tập trung đến việc ổn định, duy trì và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Các chức năng cơ bản bao gồm: chức năng động viên, duy trì, phát triển các mối quan hệ lao động và giá trị trong doanh nghiệp, thù lao( trả công cho người lao động). Chức năng phát triển lực lượng lao động Nhóm chức năng phát triển lực lượng lao động tập trung vào việc nhằm nâng cao năng lực của người lao động, đảm bảo cho người lao động có đầy đủ kỹ năng, trình độ làm việc để hoàn thành tốt công việc được đề ra và tạo điều kiện phát triển tối đa năng lực cá nhân của người lao động.
Nhóm chức năng này gồm các hoạt động chính đó là: định hướng nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng thực hành, bồi dưỡng tay nghề, cập nhật các kiến thức về quản trị, công nghệ, kỹ thuật cho người lao động và các nhà quan trị. Vai trò của quản trị nguồn nhân lực Quản trị nguồn nhân lực nhằm đảm bảo đủ số lượng người lao động với trình độ và kỹ năng phù hợp, sắp xếp, phân bổ họ vào đúng vị trí công việc, vào đúng thời điểm để đạt được các mục tiêu của tổ chức doanh nghiệp. Như vậy: Ai sẽ là người phụ trách quản trị nhân lực trong quản lý tổ chức doanh nghiệp? Rõ ràng, câu trả lời cho câu hỏi này đó chính là mọi nhà quản lý trong chính tổ chức doanh nghiệp đó. Quản trị nguồn nhân lực sẽ luôn đảm bảo đúng người, có kỹ năng và trình độ phù hợp vào đúng công việc và đúng thời điểm để thực hiện đạt hiệu quả tối ưu nhất cho công ty.
Nhưng điểm mấu chốt nhất của quản trị đó chính là quản trị nguồn nhân lực. Một doanh nghiệp có nguồn tài chính dồi dào, nguồn nguyên vật tư phong phú, đa dạng, hệ thống thiết bị hiện đại đi chăng nữa cũng sẽ trở nên vô ích nếu không biết quản trị nguồn tài nguyên vô giá đó chính là nhân lực. Chính những chiến lược quản trị nguồn tài nguyên vô giá này sẽ tạo ra những 8 văn hóa của tổ chức, tạo ra sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa các đồng nghiệp trong công ty. Thực tế, một nhà lãnh đạo giỏi sẽ dành nhiều thòi gian để nghiên cứu, giải quyết các vấn đề về nhân sự hơn các vấn đề xung quanh khác.
Nội dung của hoạt động quản trị nguồn nhân lực trong doanh nghiệp 1.