CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI I. Một số vấn đề lý luận về xúc tiến hoạt động xuất khẩu: 1. Khái niệm xúc tiến: Có nhiều định nghĩa khác nhau về xúc tiến, trong luật thương mại hoạt động xúc tiến được hiểu là hoạt động nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội mua bán hàng hoá và cung ứng dịch vụ thương mại. Từ định nghĩa trên đây có thể suy rộng ra xúc tiến xuất khẩu là hoạt động nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ ra nước ngoài.
Các hoạt động xúc tiến xuất khẩu: * Nhóm vi mô: - Thu thập thông tin về thị trường xuất khẩu hàng hoá, đây là hoạt động đầu tiên rất quan trọng vì chỉ khi biết được nhu cầu thị trường, giá cả hàng hoá ở thị trường, các thông tin về doanh nghiệp trên thị trường xuất khẩu ta mới có thể đưa ra chiến lược mặt hàng có khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu. Có thể thu thập thông tin theo 2 cách, thông qua nghiên cứu tài liệu sách báo, internet, cách này có ưu điểm thu thập được thông tin nhanh chóng tại chỗ, không tiêu tốn nhiều tiền song nó có nhược điểm là thông tin thu được không cập nhật, thường là những thông tin cũ. Cách thứ hai là thông qua nghiên cứu trực tiếp thị trường, có thể sử dụng bảng câu hỏi để thu thập thông tin cần thiết bằng cách này có thể thu thập thông tin mới 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhất theo ý muốn chủ quan song nó có nhược điểm là phải đến tận hiện trường để thu thập, chi phí cho cách thức này lớn hơn rất nhiều so với cách thứ nhất và tiêu tốn thời gian để xây dựng bảng hỏi hiệu quả. - Tham gia các hội chợ quốc tế để có thể tiếp thị sản phẩm hàng hoá của mình đến khách hàng nước ngoài và có cơ hội ký kết các hợp đồng xuất khẩu sang những thị trường mới.
Hoạt động này có ưu điểm là cơ hội giới thiệu sản phẩm đến các đối tác và người tiêu dùng cao, có điều kiện để giới thiệu trực tiếp về các đặc tính của sản phẩm, nhược điểm của hoạt động này là kinh phí để tham dự một hội chợ lớn, thủ tục xuất hàng tham gia hội chợ triểm lãm quốc tế cần có thời gian, các doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ càng nhân lực để tham gia, hơn nữa để đăng ký được một gian hàng trong hội chợ quốc tế được tổ chức theo định kỳ không dễ dàng. - Tổ chức các cuộc hội thảo khoa học nhằm bàn bạc tìm ra những biện pháp hiệu quả để tăng xuất khẩu hàng hoá. Hoạt động này có ưu điểm là có thể giải đáp luôn những thắc mắc của các doanh nghiệp và tạo điều kiện để các doanh nghiệp có thể trao đổi kinh nghiệm trong kinh doanh xuất nhập khẩu, đồng thời có thể tham khảo nhiều ý kiến từ các chuyên gia, song hoạt động này cần có thời gian để chuẩn bị tài liệu để tổ chức hội thảo một cách hiệu quả, mặt khác kinh phí cho hội thảo cao. - Mở các văn phòng đại diện ở nước ngoài để tạo đầu mối phân phối sản phẩm, thực hiện những giao dịch thương mại với thị trường nước ngoài một cách thuận tiện hơn, đồng thời tạo được niềm tin, sự yên tâm trên thị trường xuất khẩu.
Hoạt động của văn phòng đại diện có ưu điểm là có thể nắm bắt nhu cầu của khác hàng một cách nhanh nhất, song hoạt động này chỉ thích hợp với những công ty có quy mô tương đối lớn mới có điều kiện mở văn phòng đại diện ở nước ngoài. - Thương mại điện tử: Đây là công cụ xúc tiến được sử dụng nhiều nhất hiện nay với chi phi rẻ và tầm ảnh hưởng rộng khắp thế giới, tuy nhiên 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong thời đại tràn ngập thông tin hiện nay để các đối tác chú ý đến mình không phải là dễ, thư điện tử bị xóa do chủ quan hay khách quan trước khi được đọc là chuyện thường ngày vẫn hay diễn ra. * Nhóm vĩ mô: - Chính sách xuất nhập khẩu, việc quy định các mặt hàng xuất nhập khẩu có hoặc không có điều kiện ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động xuất nhập khẩu của mỗi nước, khi hàng hóa nào đó được xếp vào danh mục xuất khẩu có điều kiện ví dụ như hạn ngạch, kiểm dịch,… thì kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sẽ bị hạn chế. Vì vậy chính sách xuất nhập khẩu có thể tạo ra rào cản và cũng có thể tạo ra một công cụ kích thích rất có hiệu quả trong hoạt động xuất nhập khẩu.
- Chính sách thuế - tài chính, nếu quy định mức thuế xuất nhập khẩu cao hàng xuất nhập khẩu sẽ giảm, sử dụng công cụ này có thể điều chỉnh được mức xuất nhập khẩu một cách nhanh chóng song để thay đổi một chính sách thuế cần phải có thời gian xem xét một cách kỹ lưỡng của các nhà quản lý cấp cao. Chính sách hỗ trợ về tín dụng xuất khẩu cũng tạo ra một thuận lợi lớn đơi với các doanh nghiệp xuất khẩu, khi được hỗ trợ vốn các công ty có thể tạo nguồn hàng xuất khẩu ổn định hơn, đồng thời có vốn để tổ chức chế biến hàng xuất khẩu góp phần nâng cao tỷ lệ hàng chế biến trong cơ cấu hàng xuất khẩu từ đó đem lại nhiều ngoại tệ hơn. - Chính sách hợp tác và đầu tư, với chính sách khuyến khích sản xuất hàng xuất khẩu, khuyến khích đầu tư trong và ngoài nước có thể thu hút được nguồn vốn nhàn rỗi từ trong nước cũng như từ nước ngoài thông qua các doanh nghiệp liên doanh hoặc doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Sử dụng công cụ chính sách này có thể chủ động đưa ra các ưu đãi đối với các nhà đầu tư song với những chính sách mới việc thực hiện là rất phức tạp.
- Chính sách tiền tệ, việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái có tác dụng nhanh chóng đối với hoạt động xuất nhập khẩu, khi tỷ giá hối đoái ở mức cao sẽ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kích thích xuất khẩu, khi tỷ giá hối đoái thấp sẽ hạn chế xuất khẩu. Sử dụng công cụ này có thể nhanh chóng tăng kim ngạch xuất khẩu tuy nhiên với một nước đang phát triển thì công cụ này cần được cân nhắc kỹ khi sử dụng vì nước đang phát triển nhập rất nhiều trang thiết bị từ thị trường nước ngoài vào trong nước. Tầm quan trọng của đẩy mạnh xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới đối với sự phát triển kinh tế xã hội tỉnh Điện Biên: 1. Thúc đẩy nhịp độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh: Dưới tác động của giao lưu hàng hoá qua biên giới cơ cấu kinh tế tỉnh Điện Biên sẽ có sự chuyển đổi theo hướng phát triển các ngành dịch vụ, du lịch, thương mại, ngân hàng, vận tải, bưu điện,… kích thích các ngành kinh tế phát triển theo hướng thị trường, tăng nhanh các sản phẩm công nghiệp, nông lâm nghiệp phục vụ cho sản xuất.
Sự phát triển hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới cùng với sự phân công lao động và thương mại nội địa sẽ tạo ra những đầu mối quan trọng về luồng hàng hoá, tiền tệ và giao thông. Đồng thời sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ làm hình thành các trung tâm thương mại quốc tế, các trung tâm xúc tiến thương mại. Hiện nay hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới của tỉnh Điện Biên mới chỉ là những thương vụ nhỏ lẻ chủ yếu do thương nhân địa phương thực hiện. Khi hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới được đẩy mạnh hàng hoá lưu thông sẽ diễn ra với khối lượng lớn hơn và thường xuyên hơn từ đó sẽ làm hình thành nhiều dịch vụ hỗ trợ như dịch vụ vận tải, kho hàng, ngân hàng, khách sạn nhà hàng,…Sự hình thành nhiều ngành nghề mới sẽ tác động tới nhịp độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh theo hướng ngày càng phát triển vững chắc.
Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Giao lưu hàng hoá qua biên giới tác động đến nhiều mặt đời sống xã hội của tỉnh Điện Biên, tạo điều kiện để tỉnh đạt được các mục tiêu kinh tế xã hội. Cơ cấu kinh tế của tỉnh hiện nay nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, với sự phát triển của hoạt đông xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ thúc đẩy cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch theo hướng nâng cao tỷ trọng ngành dịch vụ. Việc tăng cường hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ những hàng hoá mà tỉnh đang khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm, bên cạnh đó cũng có thể nhập về những hàng hoá phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng mà bên Điện Biên khan hiếm ví dụ như nguyên liệu cho chế biến gỗ xuất khẩu ta có thể nhập từ các tỉnh bắc Lào. Cùng với sự phát triển của xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới hệ thống các chợ biên giới dọc theo đường biên sẽ thu hút nhiều lao động tham gia buôn bán từ đó nâng cao tỷ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của tỉnh.
Thúc đẩy các ngành kinh tế phát triển: 3. Thúc đẩy sự phát triển của ngành sản xuất nông – lâm nghiệp: Điện Biên có đường biên giới với Trung Quốc mà đây là một nước lớn với những thành tựu đáng nể trong lĩnh vực nông nghiệp như việc tạo ra giống lúa lai có năng xuất cao, có nhiều kinh nghiệm trong khôi phục rừng. Những thành tựu đó của nền nông nghiệp Trung Quốc là một cơ hội tốt để Điện Biên phát triển ngành nông nghiệp, hiện nay có nhiều giống nông nghiệp của họ đã được áp dụng tại Điện Biên như giống lúa lai, các loại giống rau,…Nhiều loại vật tư phục vụ cho nông nghiệp như máy bơm, thức ăn gia súc, gia cầm, thuốc thú y và nhiều loại vật tư khác. Vì vậy tỉnh cần phải có chiến lược hợp tác lâu dài với Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Thúc đẩy sự phát triển các ngành công nghiệp và xây dựng: Trung Quốc có thế mạnh về các loại máy móc vì thế đây là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển công nghiệp của tỉnh đặc biệt là trong lĩnh vực 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khai khoáng, công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu và chế biến thức ăn gia súc.