MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Tỉnh Quảng Ngãi có nhiều tiềm năng phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch biển đảo. Việc các chuyên gia phát hiện thêm nhiều miệng núi lửa ở Bình Châu và Lý Sơn đã mở ra hƣớng đi mới cho ngành công nghiệp “không khói” của địa phƣơng. Với những lợi thế nhất định về vị trí và đặc điểm tài nguyên du lịch, trong đó nổi bật là tài nguyên du lịch biển, đảo, Quảng Ngãi đƣợc đánh giá là điểm đến quan trọng của du khách, đặc biệt là trên tuyến du lịch xuyên Việt.
Tuy nhiên, theo số liệu thống kê trong những năm gần đây, lƣợng khách du lịch đến với Quảng Ngãi chƣa nhiều, chủ yếu là khách công vụ. Nằm giữa hai tuyến du lịch đang rất thu hút du khách là "Con đƣờng di sản miền Trung" và "Con đƣờng xanh Tây Nguyên", nhƣng khách dừng chân ở Quảng Ngãi rất ít. Từ đó, việc nghiên cứu đặc điểm nguồn KDL, đƣa ra các giải pháp thu hút khách du lịch tới tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới sẽ giúp địa phƣơng phát triển kinh tế, và đƣa ngành Du lịch là ngành thế mạnh của Tỉnh. Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài:" Nghiên cứu đặc điểm nguồn khách và các giải pháp thu hút khách du lịch đến Quảng Ngãi" để nghiên cứu là cần thiết, có ý nghĩa cả về mặt thực tiễn và lý luận.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề Các đề tài nghiên cứu về du lịch Tỉnh Quảng Ngãi đã có rất nhiều nhƣ: “Quy hoạch phát triển ngành Du lịch tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 (Viện Nghiên cứu và Phát triển Du lịch nghiên cứu theo đơn đặt hàng của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi); và “Chiến lƣợc phát triển du lịch Tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2020” – Tác giả: Th.s Lê Hoàng Tân. Ngoài ra còn có các nghiên cứu cụ thể về mối quan hệ giữa doanh nghiệp lữ hành và khách du lịch…. Mỗi một nghiên cứu lại mang một ý nghĩa và mục đích khác nhau, nội dung phân tích không trùng lặp. 1 Riêng đề tài nghiên cứu về đặc điểm nguồn khách dƣới góc độ phân tích cụ thể trên phạm vi Tỉnh Quảng Ngãi chƣa có nghiên cứu nào chi tiết.
Do đó “ Nghiên cứu đặc điểm nguồn khách và các giải pháp thu hút khách du lịch đến Quảng Ngãi” là đề tài mới, chƣa có nghiên cứu tiền nhiệm. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích: Đƣa ra các giải pháp thu hút khách du lịch tới Tỉnh Quảng Ngãi. Nhiệm vụ: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đặc điểm nguồn khách và các giải pháp thu hút khách du lịch của điểm đến.
Nêu rõ đặc điểm nguồn khách; thực trạng thu hút khách du lịch đến Tỉnh Quảng Ngãi Đƣa ra một số giải pháp để tăng cƣờng thu hút khách du lịch đến Tỉnh Quảng Ngãi. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu Đặc điểm của nguồn khách và các giải pháp thu hút khách du lịch đến Quảng Ngãi. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung Nghiên cứu đặc điểm của nguồn khách và các giải pháp thu hút khách du lịch đến Quảng Ngãi dƣới góc độ vĩ mô.
- Về không gian Theo địa giới hành chính Quảng Ngãi phía Bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía Nam giáp các tỉnh Gia Lai, Bình Định, phía Tây giáp tỉnh Kon Tum, phía Đông giáp biển Đông. - Về thời gian Số liệu hiện trạng từ năm 2009 hết năm 2015 2 5. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp thực địa: Bao gồm các khảo sát, thu thập thông tin tƣ liệu để đánh giá tiềm năng, hiện trạng phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn đến năm 2015. Với phƣơng pháp thực địa giúp phân tích các tƣ liệu một cách sát thực hơn tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch Quảng Ngãi.
Từ đó phân tích đặc điểm nguồn khách đến Quảng Ngãi, tìm ra những hạn chế trong công tác thu hút khách du lịch của Tỉnh và đề ra các phƣơng pháp thu hút nhiều khách du lịch đến với Quảng Ngãi. - Phương pháp tổng hợp, phân tích: Tổng hợp và phân tích những kết quả đạt đƣợc, những tồn tại yếu kém và nguyên nhân, các xu hƣớng phát triển du lịch của khu vực và thế giới trong hoàn cảnh mới từ đó đề xuất các định hƣớng và giải pháp phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn tiếp theo phù hợp tình hình, nhiệm vụ của giai đoạn phát triển mới. - Phương pháp kế thừa: Kế thừa các kết quả nghiên cứu của các đề án có liên quan trên địa bàn và mô hình phát triển du lịch của một số địa phƣơng có điều kiện tự nhiên tƣơng tự. Những đóng góp mới của đề tài - Nghiên cứu đặc điểm nguồn khách du lịch đối với sự phát triển của điểm đến du lịch trên cả nƣớc nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng.
Với nguồn khách du lịch quốc tế, nội địa tập trung phân tích rõ đặc điểm: Về động cơ, mục đích, đối tƣợng, khả năng chi trả của khách khi tới du lịch Quảng Ngãi. - Đề tài đã phân tích rõ thực trạng và các giải pháp thu hút khách du lịch mà ngành Du lịch tỉnh Quảng Ngãi đã thực hiện. Đồng thời cũng đề xuất một số giải pháp quan trọng nhằm giúp ngành Du lịch tỉnh Quảng Ngãi tăng cƣờng thu hút khách du lịch đến trong thời gian tới. Nội dung nghiên cứu Chƣơng 1.
Cơ sở lý luận về nghiên cứu đặc điểm nguồn khách và các giải pháp thu hút khách du lịch của điểm đến. Thực trạng nguồn khách và các giải pháp thu hút khách du lịch đến Quảng Ngãi. Một số giải pháp nhằm tăng cƣờng thu hút khách du lịch đến Quảng Ngãi. 4 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NGUỒN KHÁCH VÀ CÁC GIẢI PHÁP THU HÚT KHÁCH DU LỊCH CỦA ĐIỂM ĐẾN 1.
Một số lý luận cơ bản về KDL và điểm đến du lịch 1. Khách du lịch Theo Luật Du lịch Việt Nam năm 2005, KDL là “ngƣời đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trƣờng hợp đi học, làm việc hoặc ngành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến”. Khách du lịch gồm có khách du lịch nội địa và khách du lịch quốc tế. - Khách du lịch nội địa: Là công dân Việt Nam và ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú tại Việt Nam đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam - Khách du lịch quốc tế: Là ngƣời nƣớc ngoài, ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài vào Việt Nam du lịch và công dân Việt Nam, ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú ở Việt Nam ra ngƣớc ngoài du lịch.
Điểm đến du lịch Lý do đi du lịch của con ngƣời rất đa dạng và khác nhau. Họ đi du lịch để thỏa mãn trí tò mò, khám phá, thƣ giãn, tìm hiểu. Họ rời khỏi nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình để đến địa phƣơng, vùng, lãnh thổ, quốc gia khác. mà không vì mục đích khác ngoài đi du lịch.
Nơi mà họ đến gọi chung là điểm đến du lịch. Khái niệm Dƣới mỗi góc độ nghiên cứu có mỗi quan điểm khác nhau về điểm đến du lịch - Đứng dƣới góc độ địa lý: Điểm đến du lịch là một vị trí địa lý mà du khách đang thực hiện hành trình đến đó nhằm thỏa mãn nhu cầu tùy theo mục đích chuyến đi của mình. - Đứng ở góc độ kinh tế: Điểm đến du lịch du lịch là một vùng, một nơi hoặc một đất nƣớc có sức hấp dẫn đặc biệt đối với dân cƣ ngoài địa phƣơng và có những thay đổi nhất định trong kinh tế do hoạt động du lịch gây nên. Nói cách 5 khác, điểm đến du lịch là bất cứ địa điểm lớn hay nhỏ có tài nguyên du lịch và có hoạt động du lịch phát triển.
Vì vậy, có thể hiểu điểm đến du lịch là những khu vực địa lý rộng hơn điểm thu thu hút / hấp dẫn và bao gồm một số điểm hấp dẫn cùng các tiện nghi và dịch vụ bổ trợ cần thiết cho khách du lịch. Sự tồn tại của điểm hấp dẫn là điều kiện để kích thích phát triển thành nơi đến du lịch. Và nơi đến phát triển lại làm nảy sinh các điểm hấp dẫn bổ sung để khai thác thị trƣờng khách có hiệu quả hơn. Các yếu tố cấu thành điểm đến Các điểm đến đƣợc hình thành bởi 3 nhóm yếu tố sau: - Nhóm 1: Các yếu tố liên quan đến sức hấp dẫn của điểm du lịch nhƣ vị trí địa lý, giá trị tài nguyên du lịch, các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội (chính sách của Nhà nƣớc, bầu không khí chính trị, tiến bộ khoa học kỹ thuật, sự quảng bá du lịch.
Tài nguyên và vị trí của điểm du lịch là điều kiện đầu tiên quyết định sự hình thành và phát triển điểm đến du lịch. Dù tài nguyên nhân tạo hay tự nhiên hoặc các sự kiện đều có tác dụng gây ra động lực ban đầu cho sự thăm viếng của khách du lịch. Bên cạnh đó, sự ủng hộ, tạo điều kiện của các cơ quan có liên quan, các nhân tố kinh tế chính trị xã hội thuận tiện cho du lịch phát triển để tạo nên hình ảnh đặc biệt, riêng biệt của điểm đến du lịch. - Nhóm 2: Các yếu tố đảm bảo sự đi lại của khách đến điểm du lịch nhƣ hệ thống phƣơng tiện giao thông vận tải hiện có và khả năng phát triển trong tƣơng lai.
Để một nơi đến tồn tại và phát triển cần phải dự vào các yếu tố giao thông. Các phƣơng tiện giao thông và hệ thống đƣờng sá nối liền với các thị trƣờng gửi khách góp phần hình thành nên điểm đến. Và trong bản thân của nơi đến cũng cần các dịch vụ vận chuyển phong phú để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch. - Nhóm 3: Các yếu tố đảm bảo cho nhu cầu lƣu trú và ăn uống trong thời gian khách lƣu lại tại điểm du lịch nhƣ hệ thống cơ sở lƣu trú, ăn uống, cơ sở phục vụ vui chơi giải trí.
Các dịch vụ lƣu trú và ăn uống của nơi đến không chỉ 6 cung cấp nơi ăn nghỉ mang tính vật chất mà còn tạo ấn tƣợng khó quên về một nét văn hóa phi vật chất của đời sống ngƣời dân bản xứ. Sự thay đổi da dạng của các cơ sở cung cấp dịch vụ này nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trƣờng. Các dịch vụ bổ sung của điểm đến nhƣ các dịch vụ tiện nghi, các hoạt động bổ sung (dù không phải chỉ riêng có ở điểm du lịch mà có thể có tại nơi khách sinh sống nhƣng lại mong muốn tham gia các hoạt động trong chuyến du lịch).