Luận văn tốt nghiệp: Giải pháp thu hút FDI vào các khu công nghiệp tại tỉnh Phú Thọ

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp giải pháp tăng cường thu hút fdi vào kcn tại tỉnh phú thọ, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất biện pháp cải tiến

• Tác giả: Phan Tấn Lâm
• Người hướng dẫn: GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh
• Trường học: Viện Đào tạo quốc tế
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Giải Pháp Thu Hút FDI Vào KCN Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Phú Thọ

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Một số khái niệm và các nội dung cơ bản của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.1.2. Đặc điểm của FDI
• 1.1.3. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.3.1. Hình thức doanh nghiệp liên doanh
• 1.1.3.2. Hình thức doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
• 1.1.3.3. Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh
• 1.1.4. Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.4.1. Đối với nước đầu tư
• 1.1.4.2. Đối với nước tiếp nhận đầu tư
• LỜI KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thu hút FDI vào KCN Phú Thọ

Việc thu hút FDI vào KCN Phú Thọ là một trong những yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh. Chính sách đầu tư của tỉnh đã được điều chỉnh để tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ngoài. Tỉnh Phú Thọ có vị trí địa lý chiến lược, là cửa ngõ giao thương giữa các vùng miền, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc cải thiện cơ sở hạ tầng và môi trường đầu tư để thu hút nhiều hơn nữa nguồn vốn FDI.

1.1. Tình hình thu hút FDI tại Phú Thọ

Trong những năm qua, tỉnh Phú Thọ đã có nhiều nỗ lực trong việc thu hút FDI. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào tỉnh vẫn còn hạn chế. Các chính sách ưu đãi chưa thực sự hấp dẫn so với các tỉnh khác. Đặc biệt, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

1.2. Tiềm năng và lợi thế của KCN Phú Thọ

KCN Phú Thọ có nhiều tiềm năng để phát triển, bao gồm vị trí địa lý thuận lợi, nguồn lao động dồi dào và chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Môi trường đầu tư tại Phú Thọ đang dần được cải thiện, với nhiều dự án hạ tầng giao thông được triển khai. Điều này tạo ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp nước ngoài muốn đầu tư vào tỉnh. Tuy nhiên, cần phải có những chiến lược phát triển rõ ràng để tận dụng tối đa các lợi thế này.

II. Các giải pháp thu hút FDI vào KCN Phú Thọ

Để thu hút FDI vào KCN Phú Thọ, cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, cần cải thiện cơ sở hạ tầng để đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư. Thứ hai, cần xây dựng các chính sách ưu đãi hấp dẫn hơn cho các doanh nghiệp nước ngoài. Cuối cùng, cần tăng cường hợp tác quốc tế để mở rộng mạng lưới kết nối và thu hút thêm nguồn vốn đầu tư.

2.1. Cải thiện cơ sở hạ tầng

Cải thiện cơ sở hạ tầng là một trong những yếu tố quan trọng nhất để thu hút FDI. Tỉnh cần đầu tư vào các dự án giao thông, điện, nước và viễn thông để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ngoài. Việc nâng cấp cơ sở hạ tầng không chỉ giúp thu hút đầu tư mà còn tạo ra môi trường sống tốt hơn cho người dân.

2.2. Xây dựng chính sách ưu đãi

Xây dựng các chính sách ưu đãi hấp dẫn cho các doanh nghiệp nước ngoài là cần thiết. Các chính sách này có thể bao gồm miễn giảm thuế, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện thuận lợi trong thủ tục hành chính. Điều này sẽ giúp Phú Thọ trở thành điểm đến hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư.

2.3. Tăng cường hợp tác quốc tế

Tăng cường hợp tác quốc tế là một giải pháp quan trọng để thu hút FDI. Tỉnh cần tham gia vào các diễn đàn đầu tư quốc tế, tổ chức các hội nghị xúc tiến đầu tư và xây dựng mối quan hệ với các tổ chức tài chính quốc tế. Điều này sẽ giúp Phú Thọ mở rộng mạng lưới kết nối và thu hút thêm nguồn vốn đầu tư.

III. Đánh giá và triển vọng thu hút FDI vào KCN Phú Thọ

Việc thu hút FDI vào KCN Phú Thọ có nhiều triển vọng trong tương lai. Với những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư và cơ sở hạ tầng, tỉnh có thể thu hút được nhiều doanh nghiệp nước ngoài hơn. Tuy nhiên, cần phải có sự đồng bộ trong các giải pháp và sự quyết tâm từ chính quyền địa phương để đạt được mục tiêu này.

3.1. Đánh giá hiện trạng thu hút FDI

Hiện trạng thu hút FDI vào KCN Phú Thọ vẫn còn nhiều hạn chế. Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng số lượng doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào tỉnh vẫn chưa đạt yêu cầu. Cần có những đánh giá cụ thể về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài.

3.2. Triển vọng trong tương lai

Triển vọng thu hút FDI vào KCN Phú Thọ trong tương lai là rất khả quan. Nếu tỉnh tiếp tục cải thiện cơ sở hạ tầng và xây dựng các chính sách ưu đãi hợp lý, Phú Thọ có thể trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn cho các doanh nghiệp nước ngoài. Điều này không chỉ giúp phát triển kinh tế địa phương mà còn nâng cao vị thế của tỉnh trong khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế của các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam. Từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007, Việt Nam đã trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI với tổng số dự án và vốn đăng ký tăng trưởng ổn định qua các năm. Tỉnh Phú Thọ, với vị trí chiến lược nằm ở trung tâm vùng miền núi phía Tây Bắc, là cửa ngõ kết nối vùng Tây Bắc với đồng bằng Bắc Bộ và các cửa khẩu quốc tế, có tiềm năng lớn trong thu hút FDI, đặc biệt vào các khu công nghiệp (KCN).

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng thu hút FDI vào các KCN tại tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2017-2019, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong địa bàn tỉnh Phú Thọ, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan chức năng và các dự án FDI tại địa phương.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và các cơ quan quản lý tỉnh Phú Thọ nhằm nâng cao năng lực thu hút FDI, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Các chỉ số như tổng vốn FDI đăng ký đạt gần 1,4 tỷ USD năm 2019, tăng 34,52% so với năm 2017, cùng với sự gia tăng số lượng dự án FDI tại các KCN, phản ánh tiềm năng và hiệu quả bước đầu của công tác thu hút đầu tư tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và phát triển kinh tế địa phương. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết lợi thế so sánh: Giải thích nguyên nhân các nhà đầu tư nước ngoài lựa chọn địa điểm đầu tư dựa trên sự khác biệt về chi phí lao động, tài nguyên thiên nhiên, và môi trường kinh doanh. Lý thuyết này giúp phân tích các yếu tố thu hút FDI tại tỉnh Phú Thọ như nguồn lao động dồi dào, tài nguyên khoáng sản phong phú và vị trí địa lý thuận lợi.

2. Mô hình thu hút FDI theo chuỗi giá trị toàn cầu: Nhấn mạnh vai trò của các khu công nghiệp trong việc tạo ra môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài thông qua cơ sở hạ tầng, chính sách ưu đãi và sự hỗ trợ của chính quyền địa phương. Mô hình này giúp đánh giá hiệu quả hoạt động của các KCN tại Phú Thọ trong việc thu hút và triển khai các dự án FDI.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: vốn FDI, khu công nghiệp (KCN), chuyển giao công nghệ, cơ cấu kinh tế, và chính sách ưu đãi đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập và phân tích số liệu thứ cấp từ các báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Phú Thọ, Tổng cục Thống kê Việt Nam, cùng các tài liệu pháp luật liên quan đến đầu tư nước ngoài. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 175 dự án FDI được cấp phép tại tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2017-2019, trong đó có 83 dự án đầu tư vào các KCN.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp toàn bộ mẫu (census) nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác của dữ liệu. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các kỹ thuật thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, và phân tích xu hướng tăng trưởng vốn đầu tư qua các năm.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2017 đến 2019, tập trung đánh giá thực trạng thu hút FDI và hiệu quả hoạt động của các dự án tại các KCN trên địa bàn tỉnh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng vốn FDI và số lượng dự án: Tổng vốn FDI đăng ký tại tỉnh Phú Thọ tăng từ khoảng 1,1 tỷ USD năm 2018 lên 1,4 tỷ USD năm 2019, tương đương mức tăng 27,27%. Số lượng dự án FDI cũng tăng từ 150 lên 175 dự án trong cùng kỳ, cho thấy sự gia tăng đáng kể về sức hút đầu tư.

2. Cơ cấu ngành đầu tư không đồng đều: Lĩnh vực công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 75,23% tổng vốn đầu tư (khoảng 1,087 triệu USD), tiếp theo là dịch vụ với 13,77% và nông nghiệp chiếm 11%. Điều này phản ánh xu hướng tập trung FDI vào các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất thiết bị điện và chế biến lâm sản.

3. Phân bố vốn FDI tại các KCN: Trong 7 KCN được phê duyệt, có 83 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 891,67 triệu USD, chiếm khoảng 63,7% tổng vốn FDI của tỉnh. KCN Thụy Vân dẫn đầu với 28 dự án và vốn đăng ký 459,12 triệu USD, chiếm 51,5% vốn FDI tại các KCN. Tỷ lệ vốn thực hiện trên vốn đăng ký tại KCN Thụy Vân đạt 63,93%, trong khi KCN Cẩm Khê có tỷ lệ thấp nhất chỉ 0,67%.

4. Cơ cấu đối tác đầu tư: Hàn Quốc là nhà đầu tư lớn nhất với 70 dự án và tổng vốn đăng ký 790,25 triệu USD, chiếm 88,63% tổng vốn FDI tại các KCN. Các quốc gia khác như Mỹ, Nhật Bản, Singapore chiếm tỷ lệ nhỏ hơn nhiều, lần lượt dưới 12%.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng vốn FDI và số lượng dự án tại Phú Thọ phản ánh hiệu quả của các chính sách thu hút đầu tư và lợi thế địa lý của tỉnh. Việc tập trung vốn vào lĩnh vực công nghiệp phù hợp với xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa, góp phần nâng cao năng lực sản xuất và xuất khẩu của địa phương.

Tuy nhiên, sự không đồng đều trong tỷ lệ vốn thực hiện giữa các KCN cho thấy còn tồn tại những khó khăn trong việc triển khai dự án, đặc biệt tại KCN Cẩm Khê. Nguyên nhân có thể do hạn chế về hạ tầng, thủ tục hành chính hoặc năng lực quản lý dự án. Việc tập trung vốn FDI chủ yếu từ Hàn Quốc cũng đặt ra thách thức về đa dạng hóa nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro tập trung.

So sánh với các tỉnh lân cận như Vĩnh Phúc và Bắc Ninh, Phú Thọ còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ và du lịch. Việc nâng cao chất lượng hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là yếu tố quyết định để tỉnh thu hút thêm các nhà đầu tư đa quốc gia.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn FDI theo năm, bảng phân bố vốn theo KCN và biểu đồ cơ cấu đối tác đầu tư để minh họa rõ nét các phát hiện trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải thiện hạ tầng kỹ thuật tại các KCN: Tỉnh cần ưu tiên đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông, điện, nước và xử lý chất thải tại các KCN, đặc biệt là KCN có tỷ lệ vốn thực hiện thấp như Cẩm Khê. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ vốn thực hiện lên trên 70% trong vòng 2 năm tới, do Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các ban ngành thực hiện.

2. Đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường hỗ trợ nhà đầu tư: Rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư, cung cấp dịch vụ hành chính công trực tuyến hiệu quả, đồng thời thành lập các trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp FDI để giải quyết kịp thời các vướng mắc. Mục tiêu giảm 20% thời gian xử lý thủ tục trong năm đầu tiên.

3. Đa dạng hóa nguồn vốn FDI và thị trường đầu tư: Tỉnh cần xúc tiến đầu tư mạnh mẽ tại các thị trường tiềm năng như Nhật Bản, EU, Hoa Kỳ, đồng thời phát triển các ngành dịch vụ và du lịch để thu hút vốn FDI đa dạng hơn. Thời gian thực hiện trong 3 năm, do Ban Xúc tiến Đầu tư tỉnh chủ trì.

4. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Tăng cường đào tạo kỹ thuật, quản lý cho lao động địa phương, hợp tác với các trường đại học và doanh nghiệp FDI để nâng cao tay nghề, đáp ứng yêu cầu công nghệ hiện đại. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 30% trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý tỉnh Phú Thọ: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách thu hút FDI hiệu quả, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển kinh tế địa phương.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI: Hiểu rõ về tiềm năng, cơ hội và thách thức khi đầu tư vào các KCN tại Phú Thọ, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh: Tài liệu tham khảo về thực trạng và giải pháp thu hút FDI tại địa phương, góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng nghiên cứu.

4. Các tổ chức xúc tiến đầu tư và phát triển kinh tế vùng: Sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chương trình xúc tiến đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển vùng kinh tế trọng điểm.

Câu hỏi thường gặp

1. FDI là gì và tại sao lại quan trọng đối với tỉnh Phú Thọ?
   FDI là vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào các dự án sản xuất kinh doanh tại địa phương. Đối với Phú Thọ, FDI giúp bổ sung nguồn vốn, chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

2. Lĩnh vực nào thu hút nhiều vốn FDI nhất tại Phú Thọ?
   Lĩnh vực công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 75% tổng vốn FDI, tập trung vào chế biến thực phẩm, sản xuất thiết bị điện và chế biến lâm sản.

3. Những khó khăn chính trong thu hút FDI tại Phú Thọ là gì?
   Khó khăn gồm hạ tầng KCN chưa đồng bộ, thủ tục hành chính còn phức tạp, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và sự tập trung vốn FDI chủ yếu từ một số quốc gia nhất định.

4. Tỉnh Phú Thọ đã có những chính sách gì để thu hút FDI?
   Tỉnh đã cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đầu tư phát triển hạ tầng KCN và tổ chức các hội nghị xúc tiến đầu tư quốc tế nhằm thu hút nhà đầu tư.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thu hút FDI trong tương lai?
   Cần tập trung nâng cấp hạ tầng, đa dạng hóa nguồn vốn và thị trường đầu tư, phát triển nguồn nhân lực, đồng thời tăng cường hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư.

Kết luận

• Tỉnh Phú Thọ có vị trí địa lý chiến lược và tiềm năng lớn trong thu hút FDI, đặc biệt vào các khu công nghiệp.
• Giai đoạn 2017-2019, vốn FDI và số lượng dự án tại tỉnh tăng trưởng ổn định, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp.
• Tỷ lệ vốn thực hiện tại các KCN chưa đồng đều, phản ánh những thách thức về hạ tầng và quản lý dự án.
• Hàn Quốc là nhà đầu tư lớn nhất, chiếm gần 89% vốn FDI tại các KCN, cho thấy sự cần thiết đa dạng hóa nguồn vốn.
• Đề xuất các giải pháp cải thiện hạ tầng, đơn giản hóa thủ tục, phát triển nguồn nhân lực và đa dạng hóa thị trường đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả thu hút FDI trong thời gian tới.

Next steps: Tỉnh Phú Thọ cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 2-3 năm tới, đồng thời theo dõi, đánh giá định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp. Các cơ quan quản lý và nhà đầu tư được khuyến khích phối hợp chặt chẽ nhằm phát huy tối đa tiềm năng FDI.

Các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà đầu tư hãy cùng chung tay xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi, khai thác hiệu quả nguồn vốn FDI để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại tỉnh Phú Thọ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: “Tổng quan về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.” Chương 2: “Thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào khu công nghiệp tại tỉnh Phú Thọ.” Chương 3: “Một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào KCN tại tỉnh Phú Thọ.” Là sinh viên lần đầu tiếp cận với thực tế, đứng trước đề tài mang tính chất tổng hợp, thực tế cao và thời gian còn hạn chế, luận văn tốt nghiệp của em không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận được sự giúp đỡ, đánh giá và ý kiến đóng góp của các thầy cô trong Viện Đào tạo quốc tế, đặc biệt là Ths. Nguyễn Thị Thùy Linh để luận văn của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! SV: Phan Tấn Lâm Lớp: KTĐNCLC7B Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THU HÚT ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI 1.

Một số khái niệm và các nội dung cơ bản của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài 1. Khái niệm cơ bản Trong nền kinh tế mở cửa và hội nhập hiện nay, mỗi quốc gia đều có sự liên kết và phụ thuộc lẫn nhau trong sự phát triển kinh tế. Dưới nhiều hình thức và mức độ cụ thể, mối liên quan đó được thể hiện rõ nhất và được ưa chuộng nhất hiện nay là hình thức chuyển vốn đầu tư nhằm khai thác lợi thế đôi bên. Bên cạnh hình thức chủ yếu là vay ODA thì hình thức tiếp nhận vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (vốn FDI) đang là hình thức được quan tâm hiện nay.

Trước hết ta cần tìm hiểu thế nào là đầu tư. Đầu tư trước tiên là một hoạt động có tính chất lâu dài và chiến lược. Đầu tư là việc bỏ vốn vào để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm thu được lợi nhuận, chính vì thế đầu tư cũng là quyết định tài chính quan trọng. Hoạt động đầu tư luôn đi kèm với chi phí và kết quả đầu tư.

Đây là hoạt động mang nhiều rủi ro, vì thế các nhà đầu tư luôn cần có sự cân nhắc trước lợi ích trước mắt và lâu dài. Đầu tư quốc tế là một quá trình trong đó có sự di chuyển vốn từ quốc gia này sang quốc gia khác để thực hiện các dự án đầu tư nhằm đưa lại lợi ích cho các bên tham gia. Đây là một tất yếu khách quan, bởi nó xuất phát từ sự khác nhau về nhu cầu và khả năng tích lũy vốn, việc tìm kiếm nơi kinh doanh có lợi thế của các doanh nghiệp, các khoản thuế phí và các nguyên nhân xã SV: Phan Tấn Lâm Lớp: KTĐNCLC7B Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh hội khách quan khác ở mỗi quốc gia. Hiện nay xuất hiện các dòng đầu tư khác nhau trên thế giới như: từ các nước công nghiệp phát triển sang các quốc gia đang phát triển, giữa các quốc gia phát triển và các tập đoàn quốc tế lớn,… Từ các khái niệm trên, đưa ra khái niệm ngắn gọn và dễ tiếp cận nhất như sau: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Invesment – FDI) là sự chuyển vốn, tài sản từ quốc gia này sang quốc gia khác nhằm tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh theo nhu cầu và khả năng của nhà đầu tư.

Nói cách khác, FDI là hình thức đầu tư dài hạn, các tổ chức kinh tế hay các nhân nước ngoài sẽ tự mình hoặc cùng tổ chức kinh tế của mình bỏ vốn cho một đối tượng nhất định, trực tiếp quản lý, điều hành và thu lợi nhuận thông qua các dự án cụ thể. FDI khác với các hoạt động đầu tư nói chung vì chủ đầu tư mang nhiều quốc tịch khác nhau. Hoạt động đầu tư của họ tiến hành qua các dự án và việc sử dụng vốn tuân theo quy định của luật đầu tư tại nước sở tại. Đặc điểm của FDI FDI có thể xác nhận bằng một con số cụ thể.

Tuy nhiên, nếu chỉ căn cứ vào vốn và tài sản biểu thị thông qua kim ngạch đầu tư thì sẽ chưa thể phản ánh được hết bản chất của nó. Bản chất của FDI là di chuyển khối tài sản và vốn kinh doanh dài hạn của quốc gia ra ngoài biên giới nhằm thu được lợi nhuận cao hơn việc đầu tư trong nước. Nguồn vốn ở đây là tài sản vô hình và hữu hình, bao gốm như máy móc trang thiết bị, nguyên vật liệu, tiềm năng vốn, kỹ thuật, các bằng phát minh sang chế, mẫu sản phẩm, thương hiệu. chương trình phần mềm, dây chuyền công nghệ và các kinh nghiệm quản lý kinh doanh.

Sự di chuyển một khối tài sản đó, được thể hiện thông qua các dự án FDI. SV: Phan Tấn Lâm Lớp: KTĐNCLC7B Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh Dự án FDI trước hết cũng là một dự án đầu tư nên nó mang đầy đủ các đặc điểm đặc trưng cơ bản của một dự án như: tính sinh lời, tính rủi ro. Tính sinh lời được thể hiện thông qua việc quyết định đầu tư vì nó gắn liền với chi phí và kết quả, khiến nhà đầu tư cân nhắc đặt ra lợi ích trước mắt và lâu dài. Tính rủi ro được thể hiện thông qua các yếu tố tác động như là môi trường đầu tư nước sở tại, nên không phải ai cùng muốn đầu tư một cách mạo hiểm.

Ngoài những đặc điểm chung kể trên, dự án FDI còn mang những đặc trưng khác so với các dự án đầu tư trong nước. Thứ nhất, dự án này do các chủ đầu tư nước ngoài tự quyết định quy mô và phương thức, đồng thời tự chịu trách nhiệm về kết quả tài chính và các nghĩa vụ theo các quy định quốc tế. Thứ hai, các bên tham gia dự án FDI có nhiều quốc tịch khác nhau, đồng thời sử dụng các ngôn ngữ khác nhau, mang lại sự cọ sát giữa các nền kinh tế, văn hóa khác nhau trong suốt quá trình đầu tư. Thứ ba, các dự án FDI chịu sự chi phối đồng thời của hệ thống pháp luật quốc gia và quốc tê.

Thứ tư, hầu hết các dự án FDI gắn liền với quá trình chuyển giao công nghệ. Chính vì thế doanh nghiệp nước chủ nhà có thể tiếp thu được công nghệ, ký thuật tiên tiến, kinh nghiệm quản lý hiện đại. Những đặc điểm này đỏi hỏi nước sở tại phải chuẩn bị các điều kiện cần thiết, để tham gia hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài một cách bình đẳng và thu được hiệu quả lớn nhất cho cả hai bên, đồng thời hạn chế nhiều nhất các rủi ro trong quá trình hợp tác đầu tư. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài SV: Phan Tấn Lâm Lớp: KTĐNCLC7B Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh Các hình thức FDI được phân chia theo nhiều cách như: căn cứ lĩnh vực đầu tư, đối tác đầu tư nước ngoài, mức độ triển khai dự án và hình thức đầu tư.

Căn cứ vào lĩnh vực đầu tư, FDI có thể phân chia thành 3 loại: các dự án đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp, các dự án đầu tư vào lĩnh vực nopng nghiệp và dự án đầu tư vào lĩnh vực địch vụ. Sự phân chia này tương ứng với phân chia theo cơ cấu kinh tế, thuận tiện cho việc phân tích và đánh giá cơ cấu đầu tư theo ngành kinh tế. Căn cứ vào đối tác đầu tư nước ngoài, có thể phân chia theo đối tác. Phân chia này cho phép đánh giá chất lượng và đặc điểm của nguồn vốn FDI của các đối tác đầu tư.

Căn cứ theo mức độ triển khai dự án, FDI phân chia thành các dự án đang làm thủ tục hành chính, các dự án đang thi công trong quá trình xây dựng cơ bản, dự án đang trong quá trình giải phóng mặt bằng,… Tuy nhiên FDI thường được chia theo hình thức đầu tư chủ yếu như sau: doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, hợp đồng hợp tác kinh doanh… 1. Hình thức doanh nghiệp liên doanh Doanh nghiệp liên doanh là các doanh nghiệp được thành lập do các chủ đầu tư nước ngoài góp vốn với doanh nghiệp nước sở tại trên cơ sở là hợp đồng liên doanh. Một doanh nghiệp liên doanh bao gồm hai hoặc nhiều bên tham gia. Doanh nghiệp liên doanh được thành lập theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn.

Hình thức này mang các đặc điểm như sau: SV: Phan Tấn Lâm Lớp: KTĐNCLC7B Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh - Thời gian hoạt động, cơ cấu tổ chức quản lý tuân theo quy định luật pháp cụ thể của mỗi nước. - Tỉ lệ góp vốn của mỗi bên sẽ quyết định tới mức độ tham gia quản lý doanh nghiệp, tỷ lệ lợi nhuận được hưởng cũng như rủi ro mỗi bên tham gia liên doanh phải gánh chịu. Ưu điểm của hình thức này giúp đem lại lợi thế cho cả nhà đầu tư Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên hình thức này mang lại sự ràng buộc chặt chẽ giữa các bên hoàn toàn xa lạ khác nhau về cả ngôn ngữ và văn hóa, có thể phát sinh những mâu thuẫn khó giải quyết.

Hình thức doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài là doanh nghiệp thuộc sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài do nhà đầu tư nước ngoài thành lập tại Việt Nam, tự quản lý và tự chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh. Hình thức này mang các đặc điểm như sau: - Được thành lập dưới hình thức Công ty trách nhiệm hữu hạn và được hoạt động ở nước sở tại. - Doanh nghiệp này được phép hoạt động dưới sự chi phối của nước sở tại. Ưu điểm của hình thức này giúp cho nhà đầu tư có quyền quyết định tuyệt đối, vốn đầu tư dài hạn ít biến động và sử dụng công nghệ, trình độ quản lý tại nước ngoài.

Tuy nhiên hình thức này đứng trước thách thức phải sử dụng và quản lý nhân công hợp lý tránh gây bất đồng. Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh SV: Phan Tấn Lâm Lớp: KTĐNCLC7B Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: Nguyễn Thị Thùy Linh Hợp đồng hợp tác kinh doanh là hình thức ký kết hợp đồng giữa các nhà đầu tư nhằm hợp tác kinh doanh và phân chia lợi nhuận, sản phẩm mà không thành lập tổ chức kinh tế. Chủ thể tham gia hình thức này có thể là cá nhân, pháp nhân có quốc tịch Việt Nam hoặc nước ngoài. Hình thức này mang các đặc điểm nổi bật như sau: - Thời hạn hợp đồng là do hai bên cùng thỏa thuận, phù hợp với tính chất của hoạt động kinh doanh và mục tiêu của dự án.