Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÕNG CỦA KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CÁC SẢN PHẨM NHÀ Ở ĐÔ THỊ. Giới thiệu tổng quan về sản phẩm nhà ở đô thị 1. Khái niệm về sản phẩm nhà ở đô thị 1.
Khái niệm: Hiện nay có rất nhiều khái niệm về nhà ở tuỳ thuộc vào các góc độ nghiên cứu, chẳng hạn nhƣ: - Xét theo góc độ xây dựng thì nhà ở là sản phẩm của hoạt động xây dựng và không gian bên trong của sản phẩm có tổ chức và đƣợc ngăn cách với môi trƣờng bên ngoài dùng để ở. - Xét theo góc độ quản lý kinh tế thì nhà ở là tài sản có giá trị đặc biệt đối với đời sống con ngƣời, là bộ phận quan trọng bảo vệ con ngƣời trƣớc các hiện tƣợng tự nhiên. - Xét theo góc độ xã hội thì Nhà ở là tổ ấm của mỗi gia đình, tại đây con ngƣời đƣợc sinh ra, nuôi dƣỡng, tồn tại và trƣởng thành. Nhà ở còn là nơi để che mƣa che nắng, chống lại ảnh hƣởng thời tiết khắc nghiệt của thiên nhiên đối với con ngƣời, và nơi đây còn là nơi để tái tạo sức lao động, là nơi hình thành và phát triển nhân cách con ngƣời.
- Xét theo nghĩa hẹp thì nhà ở là phần kiến trúc kỹ thuật đủ các điều kiện tối thiểu để có thể sử dụng làm chỗ ở, sinh hoạt cho một hoặc một số ngƣời trong một khoảng thời gian và không gian nhất định. - Xét theo nghĩa rộng thì nhà ở đƣợc hiểu đồng nghĩa với chỗ ở bao gồm phần kiến trúc kỹ thuật của ngôi nhà (kể cả tiện nghi và công năng kỹ thuật gắn liền với ngôi nhà), các kết cấu hạ tầng kỹ thuật và điều kiện môi trƣờng của khu vực. Trên thực tế, khái niệm nhà ở luôn phải đƣợc hiểu theo nghĩa rộng vì tất cả các vấn đề liên quan đến nhà ở, kể cả kiến trúc kỹ thuật của ngôi nhà, không thể tách rời các yếu tố của cơ sỡ hạ tầng và môi trƣờng tự nhiên, xã hội của khu vực. 7 Vì vây, Nhà ở không chỉ có ý nghĩa đối với mỗi cá nhân mà còn là một trong những điều kiện đầu tiên để hình thành nên các điểm dân cƣ, các quần cƣ của con ngƣời.
Nhà ở là một vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống của ngƣời dân nói chung và dân cƣ đô thị nói riêng. Đối với các khu đô thị thì nhà ở là một bộ phận quan trọng và chủ yếu nằm trong kết cấu cơ sỡ hạ tầng đô thị mà cụ thể là hạ tầng xã hội, có chức năng phục vụ nhu cầu thiết yếu trong đời sống sinh hoạt của cƣ dân đô thị. Do vậy mặc dù là sản phẩm phục vụ cho cá nhân nhƣng nhà ở lại có tác động mạnh mẽ đến bộ mặt đô thị và đồng thời cũng chịu tác động trở lại của đô thị nhƣ giao thông, hệ thống cấp thoát nƣớc, hệ thống điện, thông tin liên lạc. ảnh hƣởng đến cuộc sống và điều kiện sinh hoạt của những ngƣời trong ngôi nhà.
Hiện nay, mặc dù kinh tế nƣớc ta đã có những bƣớc tăng trƣởng và phát triển vƣợt bậc, nhƣng chủ yếu chỉ tập trung ở các khu vực đô thị. Do đó, đã xuất hiện sự mất cân đối quá lớn về thu nhập giữa thành thị và nông thôn, nên đã tạo ra lực hút dòng ngƣời kéo về các đô thị, làm cho dân số đô thị gia tăng đột biến. Cùng với nó là quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ đã tạo ra một nhu cầu rất lớn về nhà ở tại các đô thị. Tóm lại, nhà ở đô thị được hiểu là sản phẩm nhà ở được xây dựng trong các đô thị, hình thức tổ chức nhà ở là theo dạng tập trung dân cư thành các khu ở, có hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị hoàn chỉnh như hệ thống cấp, thoát nước; cấp điện; cấp năng lượng; thông tin liên lạc; truyền thanh, truyền hình; hệ thống đường giao thông; môi trường và hệ thống các công trình dịch vụ phục vụ các nhu cầu về cuộc sống vật chất và văn hoá, tinh thần của con người.
Đặc điểm: Nhà ở đô thị là một loại hàng hóa tiêu dùng, sinh hoạt cơ bản nhƣng có những điểm khác so với các loại hàng tiêu dùng sinh hoạt khác nhƣ sau: - Lƣợng đầu tƣ một lần cho nhà ở lớn, giá cả nhà ở tƣơng đối cao. Ngƣời cung ứng nhà ở đô thị cần phải chuẩn bị một khoản tiền lớn, suy xét cẩn thận hiệu quả đầu tƣ và rủi ro có thể phải gánh chịu khi quyết định đầu tƣ cho nhà ở đô thị. Ngƣời 8 tiêu dùng nhà ở đô thị cũng cần phải chi ra một số tiền lớn để mua nhà trong khi chỉ phải trả một khoản tiền thấp hơn rất nhiều nếu chi trả cho các hàng hoá tiêu dùng thông thƣờng khác. - Nhà ở đô thị là bất động sản có thời gian sử dụng dài.
Nó không giống nhƣ các hàng hoá nói chung có thể thay cũ, đổi mới. Vì vậy cả nhà sản xuất và ngƣời tiêu dùng cần phải có những suy nghĩ chu đáo và đƣa ra những quyết định đúng đắn khi kinh doanh và tiêu dùng nhà ở đô thị. - Nhà ở đô thị luôn gắn liền với đất ở đô thị, do đó nó không thể di dời đƣợc nhƣ những loại hàng hoá khác. Kiến trúc, số tầng và tiêu chuẩn nhà ở đô thị phải tuân theo sự bố trí, sắp xếp và quy hoạch đô thị.
Giá cả của nhà ở đô thị chịu ảnh hƣởng rất lớn của diện tích và vị trí ngôi nhà. - Nhà ở đô thị chỉ có thể mua bán công khai khi đƣợc pháp luật thừa nhận. Trƣờng hợp nhà ở đô thị chƣa đƣợc pháp luật thừa nhận thì việc lƣu thông chỉ có thể diễn ra trên thị trƣờng ngầm, nằm ngoài sự kiểm soát của các cơ quan Nhà nƣớc. Vai trò: Nhà ở đô thị có một số vai trò chủ yếu đƣợc biểu hiện ở các mặt sau: - Nhà ở đô thị là điều kiện vật chất trọng yếu để phát triển kinh tế đô thị: Sự phát triển của nhà ở đô thị trực tiếp tác động đến những ngành có liên quan đến xây dựng nhƣ ngành công nghiệp vật liệu xây dựng, ngành cung cấp thiết bị, máy móc xây dựng.
Chất lƣợng và quy mô nhà ở đô thị sẽ góp phần kích thích hay hạn chế nhu cầu của dân cƣ đô thị với các loại hàng hoá nhƣ: dụng cụ gia đình, hàng điện tử điện lạnh, trang trí nội thất…. Cùng với chính sách của Nhà nƣớc thì chất lƣợng và quy mô nhà ở cũng ảnh hƣởng tới thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm, đến hệ thống Ngân hàng, phân bố dân cƣ và nguồn lao động. Nền kinh tế thị trƣờng phát triển khi nó phát triển đồng bộ các thị trƣờng, trong đó thị trƣờng bất động sản là một bộ phận. Trong khi đó thị trƣờng bất động sản chỉ hoạt động mạnh mẽ và diễn ra sôi nổi ở các đô thị thị lớn.
Cung cầu và chất lƣợng nhà ở đô thị sẽ ảnh hƣởng rất lớn đến thị trƣờng bất động sản, điều này thể hiện ở những cơn sốt nhà đất hay những đợt đóng băng của thị trƣờng. 9 - Nhà ở đô thị là điều kiện vật chất trọng yếu để tái sản xuất sức lao động đô thị: Môi trƣờng cƣ trú, điều kiện sinh hoạt của nơi ở, nơi làm việc, môi trƣờng văn hoá khu vực, môi trƣờng tự nhiên khu vực.ảnh hƣởng rất lớn tới tái sản xuất sức lao động và tác động tới tâm sinh lý của ngƣời lao động, ảnh hƣởng tới quá trình sản xuất, tới hiệu quả của nền kinh tế. Lao động là điều kiện cơ bản để tiến hành sản xuất, lao động là đầu vào của quá trình sản xuất. Chất lƣợng của lao động bao gồm thể lực và trí lực ảnh hƣởng trực tiếp tới quá trình sản xuất.
Để nâng cao chất lƣợng lao động thì đầu tiên là đảm bảo các điều kiện ăn, ở, mặc và những tƣ liệu sinh hoạt khác. Chẳng hạn nhƣ khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc có tác động rất lớn tới lao động, đó là thể lực và trí lực, nó làm hao phí về thời gian; mà trong thời đại môi trƣờng cạnh tranh khốc liệt nhƣ ngày nay thì thời gian làm việc ngày càng đƣợc sử dụng triệt để và hiệu quả. Nhà ở đô thị không những là phƣơng tiện quan trọng để bảo vệ con ngƣời trƣớc các hiện tƣợng tự nhiên nhƣ nắng, mƣa, gió, bão, giá rét. mà nhà ở đô thị còn là nơi nuôi dƣỡng, giáo dục đào tạo con ngƣời từ khi sinh ra và lớn lên, tạo điều kiện tái sản xuất sức lao động của con ngƣời.
- Nhà ở đô thị là điều kiện vật chất ảnh hưởng tới sinh hoạt xă hội và điều chỉnh quan hệ xã hội: Nhà ở không những là tài sản có giá trị, có tầm quan trọng đặc biệt đối với mỗi gia đình, mà còn là một trong những tiêu chuẩn làm thƣớc đo phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, mức sống dân cƣ của một dân tộc. Một thực tế là khi nhìn vào một ngôi nhà ta có thể biết đƣợc phong tục tập quán, đời sống vật chất tinh thần của những ngƣời đang sống trong ngôi nhà đó. Đời sống xã hội ngày càng phát triển, tỷ lệ ngƣời già, ngƣời độc thân, các cặp vợ chồng mới ngày càng tăng dẫn tới phải xây dựng những mẫu nhà, mẫu căn hộ thích hợp. Xã hội phát triển, căn hộ đông ngƣời sẽ giảm, lối sống, tập quán của ngƣời dân đô thị thay đổi.
Sự hình thành, phát triển các khu dân cƣ và quá trình phát triển đô thị luôn gắn liền với phát triển nhà ở. Đi kèm là sự đa dạng về kiến trúc nhà ở, thể hiện ở phong cách xây dựng, vật liệu, thiết kế. bộc lộ quan điểm tôn giáo, nhân sinh, thẩm mỹ. Các loại hình sản phẩm nhà ở đô thị: Hiện nay có nhiều cách phân loại nhà ở đô thị theo các cách tiếp cận khác nhau, chẳng hạn nhƣ: - Phân loại theo cấp công trình thì nhà ở đƣợc chia thành các cấp nhƣ sau: + Nhà ở cấp đặc biệt: là nhà ở có chiều cao từ 30 tầng trở lên hoặc có tổng diện tích sàn từ 15.
+ Nhà ở cấp 1: là nhà ở có chiều cao từ 20 tầng đến 29 tầng hoặc có tổng diện tích sàn từ 10. + Nhà ở cấp 2: là nhà ở có chiều cao từ 9 tầng đến 19 tầng hoặc có tổng diện tích sàn từ 5.