Giải pháp hiệu quả tăng cường công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Tài liệu nghiên cứu Luận văn giải pháp tăng cường công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh thái nguyên, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức

• Tác giả: Ngọ Thị Hiền
• Người hướng dẫn: Tiến sĩ Đỗ Văn Quang
• Trường học: Đại học Thủy Lợi Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế lao động
• Đề tài: Giải pháp tăng cường công tác tạo việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ VIỆC LÀM VÀ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Nguồn nhân lực và nguồn lao động
• 1.1.2. Tình trạng việc làm
• 1.1.3. Tạo việc làm
• 1.2. Vai trò, ý nghĩa của công tác tạo việc làm đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội
• 1.2.1. Về mặt kinh tế
• 1.2.2. Về mặt xã hội
• 1.3. Nội dung tạo việc làm
• 1.3.1. Tạo việc làm thông qua phát triển kinh tế
• 1.3.2. Tạo việc làm thông qua xuất khẩu lao động
• 1.3.3. Đào tạo nghề cho người lao động
• 1.3.4. Phát triển thị trường lao động
• 1.3.5. Chương trình mục tiêu quốc gia về giải quyết việc làm
• 1.4. Các chủ trương, chính sách của nhà nước và địa phương về tạo việc làm cho người lao động
• 1.4.1. Các chủ trương, chính sách của Nhà nước
• 1.4.2. Các chủ trương, chính sách của Thái Nguyên
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến tạo việc làm cho người lao động
• 1.5.1. Số lượng, chất lượng nguồn lao động và cơ cấu đào tạo
• 1.5.2. Tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tăng năng suất lao động
• 1.5.3. Sự ổn định kinh tế chính trị
• 1.5.4. Sự dịch chuyển lao động
• 1.5.5. Cơ chế, chính sách và các biện pháp phát triển kinh tế xã hội
• 1.5.6. Hỗ trợ cộng đồng và dịch vụ việc làm
• 1.5.7. Trợ giúp quốc tế và giải quyết việc làm
• 1.6. Mô hình của kinh tế chính trị học tiểu tư sản
• 1.7. Mô hình của trường phái cổ điển mới
• 1.8. Mô hình của trường phái Keynes
• 1.9. Mô hình về việc làm của Michael P.
• 1.10. Kinh nghiệm tạo việc làm cho người lao động
• 1.10.1. Kinh nghiệm công tác tạo việc làm một số tỉnh
• 1.10.2. Bài học học kinh của công tác việc làm cho người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 1.11. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN
• 2.1. Khái quát 1 về tỉnh Thái Nguyên
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.2. Thực trạng tạo việc làm cho người lao động ở tỉnh Thái Nguyên
• 2.2.1. Thực trạng cung lao động ở tỉnh Thái Nguyên
• 2.2.2. Thực trạng cầu lao động ở tỉnh Thái Nguyên
• 2.2.3. Nội dung tạo việc làm cho lao động ở tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 – 2017
• 2.2.4. Kết quả tạo việc làm cho lao động ở tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2017
• 2.2.5. Đánh giá công tác tạo việc làm ở tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2017
• 2.3. Đánh giá tạo việc làm cho người lao động tại tỉnh Thái Nguyên
• 2.3.1. Những thành tựu đạt được
• 2.3.2. Những mặt tồn tại và nguyên nhân
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CỦA CÔNG TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3.1. Định hướng về công tác tạo việc làm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.1. Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện đến năm 2020
• 3.1.2. Phương hướng tạo việc làm của huyện giai đoạn 2015 - 2020
• 3.2. Những thuận lợi, khó khăn và thách thức trong tạo việc làm cho người lao động tại tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.1. Thách thức
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp tạo việc làm cho người lao động tại tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.1. Đẩy mạnh xuất khẩu lao động
• 3.3.2. Giải pháp tăng chất lượng cung lao động
• 3.3.3. Nhóm giải pháp tăng cầu lao động
• 3.3.4. Đẩy mạnh chương trình cho vay vốn thông qua Quỹ Quốc gia về giải quyết việc làm
• 3.4. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giải pháp tạo việc làm

Giải pháp tạo việc làm là trọng tâm của nghiên cứu này, nhằm giải quyết vấn đề thất nghiệp và thiếu việc làm tại Thái Nguyên. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc tăng cường việc làm thông qua phát triển kinh tế, đào tạo nghề, và hỗ trợ doanh nghiệp địa phương. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc kết hợp giữa chính sách việc làm và phát triển kinh tế Thái Nguyên sẽ tạo ra cơ hội việc làm bền vững cho người lao động Thái Nguyên.

1.1. Phát triển kinh tế và tạo việc làm

Phát triển kinh tế Thái Nguyên được xem là nền tảng để tăng cường việc làm. Nghiên cứu đề xuất các chính sách khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp và dịch vụ, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Thái Nguyên mở rộng quy mô sản xuất. Điều này không chỉ tạo ra việc làm bền vững mà còn thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nền kinh tế địa phương.

1.2. Đào tạo nghề và nâng cao chất lượng lao động

Đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng người lao động Thái Nguyên. Nghiên cứu nhấn mạnh việc tăng cường các chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động Thái Nguyên. Điều này giúp người lao động có kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp, từ đó tăng cơ hội việc làm.

II. Thị trường lao động và chính sách việc làm

Thị trường lao động Thái Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự chênh lệch giữa cung và cầu lao động. Nghiên cứu đề xuất các chính sách việc làm nhằm cân bằng thị trường lao động, bao gồm việc hỗ trợ tuyển dụng Thái Nguyên và tạo điều kiện thuận lợi cho lao động địa phương tiếp cận việc làm. Các chính sách này cần được thực hiện đồng bộ với kế hoạch việc làm của tỉnh.

2.1. Hỗ trợ việc làm và tuyển dụng

Hỗ trợ việc làm là một trong những giải pháp chính để giảm tỷ lệ thất nghiệp. Nghiên cứu đề xuất tăng cường các dịch vụ hỗ trợ việc làm, bao gồm tư vấn nghề nghiệp và giới thiệu việc làm cho người lao động Thái Nguyên. Đồng thời, các chính sách khuyến khích tuyển dụng Thái Nguyên cũng được đề cao để thu hút lao động có chất lượng.

2.2. Chính sách việc làm và phát triển bền vững

Chính sách việc làm cần hướng đến mục tiêu việc làm bền vững. Nghiên cứu nhấn mạnh việc xây dựng các chính sách dài hạn, bao gồm hỗ trợ tài chính và đào tạo kỹ năng cho người lao động. Điều này không chỉ giúp giải quyết vấn đề việc làm trước mắt mà còn đảm bảo sự phát triển lâu dài của thị trường lao động Thái Nguyên.

III. Thúc đẩy việc làm và phát triển kinh tế

Thúc đẩy việc làm là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế tại Thái Nguyên. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp như tăng cường đầu tư vào các ngành kinh tế mũi nhọn, hỗ trợ doanh nghiệp Thái Nguyên phát triển, và tạo điều kiện thuận lợi cho lao động địa phương tham gia vào thị trường lao động. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng cường việc làm mà còn thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nền kinh tế địa phương.

3.1. Đầu tư vào các ngành kinh tế mũi nhọn

Đầu tư vào các ngành kinh tế mũi nhọn như công nghiệp và dịch vụ là một trong những giải pháp hiệu quả để thúc đẩy việc làm. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc phát triển các ngành này sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động Thái Nguyên, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế của tỉnh.

3.2. Hỗ trợ doanh nghiệp và lao động địa phương

Hỗ trợ doanh nghiệp Thái Nguyên phát triển là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường việc làm. Nghiên cứu đề xuất các chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho lao động địa phương tham gia vào thị trường lao động. Điều này không chỉ giúp giải quyết vấn đề việc làm mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vấn đề giải quyết việc làm và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực luôn giữ vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. Toàn cầu hiện ghi nhận khoảng trên 100 triệu người không có đủ việc làm để đảm bảo mức sống tối thiểu, tạo ra áp lực an sinh lớn đối với các quốc gia đang phát triển. Tại vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, tỉnh Thái Nguyên giữ vai trò trung tâm kinh tế, giáo dục và đào tạo lớn thứ ba trên toàn quốc, song cũng đang đối mặt với bài toán nan giải về mất cân đối cung cầu lao động. Quy mô dân số toàn tỉnh tăng liên tục từ mức 1.137,6 ngàn người năm 2014 lên 1.190,0 ngàn người năm 2017 và dự kiến vượt 1.244,7 ngàn người vào năm 2020. Sự dịch chuyển dân cư khiến tỷ lệ dân số đô thị tăng nhanh từ khoảng 35% năm 2014 lên mức trên 45% giai đoạn sau năm 2020, tạo áp lực lớn lên hạ tầng và thị trường việc làm đô thị.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá thực trạng công tác tạo việc làm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2017, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện cho giai đoạn 2018 - 2024. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 9 đơn vị hành chính cấp huyện, thành phố, thị xã của tỉnh Thái Nguyên, tập trung vào mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu ngành và giải quyết việc làm. Số liệu thống kê cho thấy cơ cấu lao động đang dịch chuyển tích cực nhưng nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn tới 47,0%, trong khi công nghiệp chỉ đạt 21,1% và dịch vụ đạt 31,9%. Đáng chú ý, tỷ lệ thất nghiệp chung trong độ tuổi lao động là 2,12%, nhưng khu vực thành thị ở mức 3,51%, cao hơn gấp 2,25 lần khu vực nông thôn (1,56%). Việc nghiên cứu đề tài mang ý nghĩa thực tiễn cấp bách, cung cấp cơ sở khoa học để chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng lao động và ổn định trật tự an sinh xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề tạo việc làm thông qua việc kết hợp các trường phái kinh tế kinh điển và hiện đại nhằm giải thích đa chiều về cơ chế vận hành của thị trường lao động:

• Học thuyết Tổng cầu của John Maynard Keynes: Mô hình $Q = C + I + G + (X - M)$ chỉ ra rằng việc làm phụ thuộc chặt chẽ vào mức tổng cầu của nền kinh tế. Sự gia tăng trong đầu tư công và đầu tư tư nhân là động lực trực tiếp kéo giãn đường cầu lao động, giảm thiểu thất nghiệp chu kỳ.
• Mô hình Di cư và Việc làm của Michael P. Todaro: Giải thích mối quan hệ giữa chênh lệch thu nhập kỳ vọng giữa nông thôn và thành thị với quyết định di cư của người lao động. Mô hình chứng minh việc mở rộng việc làm công nghiệp tại đô thị chưa hẳn làm giảm thất nghiệp nếu không có chính sách phát triển kinh tế nông thôn đồng bộ.
• Lý thuyết thị trường lao động Cổ điển mới và Tư tưởng Sismondi: Cung cấp góc nhìn về tính linh hoạt của giá cả, tiền lương trong điểm cân bằng cung cầu và vai trò thiết yếu của việc phát triển kinh tế quy mô vừa và nhỏ, làng nghề truyền thống nhằm tạo việc làm tại chỗ.

Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa theo Bộ luật Lao động và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) bao gồm: nguồn nhân lực, việc làm đầy đủ, việc làm hiệu quả, thiếu việc làm và thất nghiệp cơ cấu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2014 - 2017 kết hợp với khảo sát thực địa sơ cấp:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu tiến hành khảo sát chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng tại 9 huyện, thành phố, thị xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên với tổng quy mô 350 doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế và 500 hộ gia đình người lao động. Cách tiếp cận này đảm bảo tính đại diện cao cho cả khu vực công nghiệp tập trung lẫn vùng nông thôn miền núi đặc thù.
• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích cơ cấu kinh tế - lao động và phương pháp chuyên gia (phỏng vấn sâu 25 cán bộ quản lý ngành Lao động - Thương binh và Xã hội).
• Lý do lựa chọn phương pháp: Sự kết hợp giữa phân tích định lượng dữ liệu vĩ mô và khảo sát vi mô giúp bóc tách chính xác các nút thắt trong công tác phân bổ nguồn lực, đo lường được hiệu quả của các dự án vay vốn tạo việc làm và chương trình đào tạo nghề trong thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tạo việc làm tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2017 ghi nhận ba phát hiện trọng tâm:

1. Cơ cấu việc làm chuyển dịch theo hướng tích cực nhưng tỷ trọng nông nghiệp vẫn ở mức cao: Tỷ lệ lao động tham gia vào khu vực phi nông nghiệp đã vượt mức 50%. Tuy nhiên, ngành nông - lâm - thủy sản vẫn chiếm tới 47,0% tổng số lao động đang làm việc; khu vực công nghiệp chiếm 21,1% và dịch vụ chiếm 31,9%. Năng suất lao động nông nghiệp chưa cao khiến thu nhập khu vực nông thôn còn chênh lệch lớn so với thành thị.
2. Sự phân hóa thất nghiệp sâu sắc theo không gian và nhóm tuổi thanh niên: Tỷ lệ thất nghiệp toàn tỉnh ghi nhận ở mức 2,12%, nhưng tại khu vực thành thị lên tới 3,51%, trong khi nông thôn là 1,56%. Đáng báo động là tỷ lệ thất nghiệp của lực lượng thanh niên độ tuổi 15 - 24 đạt 6,31%, riêng khu vực đô thị con số này lên tới 11,71%, cao hơn gần 2,6 lần so với khu vực nông thôn (4,51%). Điều này phản ánh nghịch lý giữa chất lượng đào tạo và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
3. Hiệu quả thực thi các chính sách tạo việc làm và xuất khẩu lao động: Quỹ Quốc gia về việc làm đã giải ngân nguồn vốn hỗ trợ ủy thác qua Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh với mức trích ngân sách địa phương 4 tỷ đồng/năm (đạt 20 tỷ đồng giai đoạn 2014 - 2018). Công tác xuất khẩu lao động đạt mục tiêu đưa bình quân gần 2.500 lao động/năm đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật đạt khoảng 35%.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột kép so sánh tỷ lệ thất nghiệp phân chia theo địa bàn cư trú và bảng ma trận dịch chuyển cơ cấu lao động theo 3 nhóm ngành kinh tế. Dữ liệu khẳng định mối quan hệ biện chứng giữa chính sách thu hút đầu tư FDI với khả năng hấp thu lao động địa phương.

Sự chênh lệch thất nghiệp thanh niên thành thị (11,71%) chứng minh tính đúng đắn của mô hình Todaro: làn sóng lao động trẻ đổ về khu vực đô thị và các khu công nghiệp tập trung như KCN Yên Bình, Điềm Thụy vượt quá khả năng tiếp nhận thực tế của các vị trí việc làm chất lượng cao. Đa phần người lao động chuyển dịch từ nông nghiệp chỉ đáp ứng công việc giản đơn, thiếu chuyên môn kỹ thuật sâu. So sánh với bài học kinh nghiệm từ tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang, Thái Nguyên chưa phát huy triệt để chuỗi liên kết giữa các trường đại học đóng trên địa bàn với hệ thống doanh nghiệp phụ trợ, dẫn đến tình trạng vừa thừa lao động phổ thông, vừa thiếu hụt cục bộ kỹ thuật viên tay nghề cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu giải quyết việc làm bền vững giai đoạn 2018 - 2024, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Đẩy mạnh xuất khẩu lao động chất lượng cao: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với các doanh nghiệp được cấp phép, đặt mục tiêu đưa từ 2.500 đến 3.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài mỗi năm. Nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo trước khi xuất cảnh đạt từ 40% đến 45% vào năm 2024. Tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ kinh phí đào tạo định hướng 1.000.000 đồng/lao động cho các đối tượng chính sách, hộ nghèo và vùng sâu vùng xa theo quy định của tỉnh.
2. Nâng cấp chất lượng cung lao động thông qua đột phá đào tạo nghề: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng hệ thống các trường cao đẳng, trung cấp nghề chuyển đổi mạnh mô hình đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật toàn tỉnh lên trên 65% vào năm 2024. Tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng dạy nghề với nhu cầu vốn giai đoạn quy hoạch đạt trên 17.400 tỷ đồng, ưu tiên các ngành kỹ thuật cơ khí, điện tử, công nghệ cao.
3. Kích cầu lao động qua phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, khôi phục làng nghề: Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành cơ chế ưu đãi mặt bằng, cải cách thủ tục hành chính nhằm khuyến khích thành lập 800 - 1.000 doanh nghiệp mới mỗi năm. Khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống gắn với du lịch sinh thái, phấn đấu tạo thêm từ 15.000 đến 20.000 chỗ làm việc mới tại chỗ cho lao động nông nhàn mỗi năm.
4. Mở rộng nguồn vốn cho vay và hiện đại hóa sàn giao dịch việc làm: Sở Tài chính phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh duy trì nguồn vốn ủy thác 4 tỷ đồng/năm từ ngân sách, đảm bảo tỷ lệ giải ngân đạt trên 98% kế hoạch. Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh nâng tần suất tổ chức sàn giao dịch việc làm từ 1 phiên/tháng lên 1 phiên/tuần, ứng dụng nền tảng số hóa để kết nối cung cầu lao động liên vùng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân trong hệ sinh thái kinh tế - việc làm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban nhân dân các cấp tại tỉnh Thái Nguyên có thể sử dụng các kết quả khảo sát làm căn cứ xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và chương trình mục tiêu giải quyết việc làm giai đoạn trung hạn.
• Ban quản lý các khu công nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp: Các nhà tuyển dụng tại các khu công nghiệp trọng điểm (Yên Bình, Sông Công, Điềm Thụy) có thêm góc nhìn thực chứng về chất lượng cung lao động địa phương để tối ưu hóa chiến lược tuyển dụng và đào tạo nội bộ.
• Các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp: Các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh sử dụng dữ liệu luận văn để điều chỉnh chỉ tiêu tuyển sinh, đổi mới khung chương trình đào tạo sát với biến động của thị trường lao động thực tế.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu: Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển, Quản trị nhân lực có thể khai thác khung lý thuyết tổng hợp và bộ dữ liệu phân tích thị trường lao động cấp tỉnh làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu mở rộng.

Câu hỏi thường gặp

Đặc điểm nổi bật nhất của tình trạng thất nghiệp tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn nghiên cứu là gì?
Đặc điểm nổi bật là sự chênh lệch lớn theo không gian và nhóm tuổi. Tỷ lệ thất nghiệp chung là 2,12%, nhưng khu vực đô thị lên tới 3,51% so với nông thôn 1,56%. Đặc biệt, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên 15 - 24 tuổi tại thành thị lên tới 11,71%, phản ánh tình trạng lao động trẻ thiếu kỹ năng thực hành để đáp ứng tiêu chuẩn của các doanh nghiệp hiện đại.

Cơ cấu lao động theo ngành của Thái Nguyên phản ánh thực trạng chuyển dịch kinh tế như thế nào?
Số liệu giai đoạn 2014 - 2017 cho thấy tỷ trọng lao động công nghiệp và dịch vụ đã vượt 50% (công nghiệp chiếm 21,1%, dịch vụ chiếm 31,9%). Tuy nhiên, tỷ trọng lao động nông - lâm - thủy sản vẫn chiếm tới 47,0%, chứng tỏ sự chuyển dịch cơ cấu việc làm diễn ra tương đối chậm và chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Chính sách tín dụng từ Quỹ Quốc gia về việc làm tại Thái Nguyên được triển khai ra sao?
Tỉnh đã thiết lập cơ chế ủy thác qua Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội với mức trích ngân sách địa phương bình quân 4 tỷ đồng/năm (tương đương 20 tỷ đồng giai đoạn 2014 - 2018). Nguồn vốn tập trung ưu tiên cho vay các dự án nhỏ có suất đầu tư thấp, các cơ sở sản xuất kinh doanh tạo nhiều chỗ làm việc và các đối tượng lao động yếu thế.

Tại sao sự xuất hiện của các tập đoàn công nghiệp lớn vẫn chưa giải quyết triệt để tình trạng thất nghiệp tại địa phương?
Theo mô hình Todaro, sự gia tăng công việc công nghiệp tại đô thị kích thích dòng di cư tự phát từ nông thôn ra thành phố, vượt quá số chỗ làm thực tế. Mặt khác, sản xuất công nghệ cao đòi hỏi lao động có chuyên môn kỹ thuật, trong khi phần lớn lao động địa phương chưa qua đào tạo nghề đạt chuẩn nên không thể tiếp cận các vị trí thu nhập cao.

Mục tiêu xuất khẩu lao động của tỉnh Thái Nguyên được đặt ra như thế nào đến năm 2024?
Luận văn đề xuất duy trì mục tiêu đưa bình quân 2.500 đến 3.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài mỗi năm. Đồng thời, tỉnh cần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật đi xuất khẩu từ 30% lên mức 40% - 45%, tập trung chuyển hướng sang các thị trường có thu nhập cao như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị thị trường lao động và tạo việc làm thông qua việc tích hợp 4 mô hình kinh tế tiêu biểu.
• Đánh giá thực chứng bức tranh việc làm tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2017 với các chỉ số cốt lõi: tỷ lệ thất nghiệp chung 2,12%, thất nghiệp thanh niên thành thị 11,71%, tỷ trọng lao động phi nông nghiệp vượt 50%.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn chính sách về đào tạo nghề, cân đối ngân sách và hiệu quả kết nối thị trường lao động giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp FDI.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược cho lộ trình 2018 - 2024, gắn liền với các chỉ tiêu định lượng về xuất khẩu lao động và nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 65%.
• Đề xuất các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tiếp tục khai thác, số hóa dữ liệu thị trường lao động nhằm hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế bền vững và nâng cao thu nhập cho người lao động toàn tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ VIỆC LÀM VÀ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG 1.1 Những khái niệm cơ bản 1.1 Nguồn nhân lực và nguồn lao động Theo Kinh tế phát triển thì Nguồn nhân lực là một bộ phận của dân số trong độ tuổi nhất định theo quy định của pháp luật có khả năng tham gia lao động. Nguồn nhân lực được biểu hiện trên hai mặt số lượng và chất lượng. + Về số lượng: là tổng số người trong độ tuổi lao động và thời gian làm việc có thể huy động được từ họ (Từ đủ 15 – 55 tuổi đối với nữ và từ đủ 15 – 60 tuổi đối với nam). Việc quy định cụ thể độ tuổi lao động của mỗi nước là khác nhau tùy thuộc vào điều kiện và trình độ phát triển của nền kinh tế xã hội trong từng giai đoạn.

Ở Việt Nam, theo quy định của Bộ luật Lao động, dân số trong độ tuổi lao động là những người đủ từ 15 đến 60 tuổi đối với nam và từ đủ 15 đến 55 tuổi đối với nữ. + Về chất lượng: Là trình độ học vấn, trình độ chuyên môn kỹ thuật, sức khỏe và phẩm chất của NLĐ.2 Việc làm - Khái niệm về công tác tạo việc làm: – Tổ chức lao động quốc tế (ILO) đưa ra khái niệm việc làm: Việc làm là những hoạt động lao động được trả công bằng tiền hoặc hiện vật. – Theo điều 33 của Bộ luật lao động Việt Nam: Khái niệm việc làm là những hoạt động có ích không bị pháp luật ngăn cấm và đem lại thu nhập cho người lao động. Việc làm là nhu cầu, quyền lợi nhưng đồng thời cũng là nghĩa vụ và trách nhiệm đối với mọi người.

Theo đại hội Đảng lần thứ VII: “Mọi việc mang lại thu nhập cho người lao động có ích cho xã hội đều được tôn trọng”. – Theo khái niệm này việc làm được thể hiện dưới các dạng sau: + Làm những công việc mà người lao động khi thực hiện nhận được tiền lương, tiền công bằng tiền mặt hoặc bằng hiện vật cho công việc đó. 4 + Làm những công việc khi người lao động thực hiện thu lợi nhuận cho bản thân ( người lao động có quyền sử dụng quản lý hoặc sở hữu tư liệu sản xuất và sức lao động cho bản thân để sản xuất sản phẩm). + Làm những công việc cho hộ gia đình nhưng không được trả thù lao dưới hình thức tiền công, tiền lương cho công việc đó ( do chủ gia đình làm chủ sản xuất).

– Theo quan niệm của thế giới về việc làm thì: người có việc làm là những người làm một việc gì đó được trả tiền công, lợi nhuận hoặc được thanh toán bằng hiện vật hoặc những người tham gia vào các hoạt động mang tính chất tự tạo việc làm vì lợi ích hay vì thu nhập gia đình không được nhận tiền công hoặc hiện vật. Khi vận dụng vào điều kiện và hoàn cảnh của nước ta thì khái niệm về việc làm có sự thay đổi và được nhiều người đồng tình đó là: Người có việc làm là người làm việc trong những lĩnh vực, ngành nghề, dạng hoạt động có ích, không bị pháp luật ngăn cấm, đem lại thu nhập để nuôi sống bản thân và gia đình đồng thời góp một phần cho xã hội( theo giáo trình: Về chính sách giải quyết việc làm ở Việt Nam của PTS. Nguyễn Hữu Dũng- Trần Hữu Trung) Với các khái niệm việc làm trên thì nội dung của việc làm đã được mở rộng và tạo ra khả năng to lớn giải phóng tiềm năng lao động, giải quyết việc làm cho nhiều người cụ thể. + Thị trường việc làm đã được mở rộng rất lớn gồm tất cả các thành phần kinh tế( quốc doanh, tập thể, tư nhân, hợp tác xã…), mọi hình thức và cấp độ sản xuất kinh doanh( kinh tế hộ gia đình, doanh nghiệp, tổ hợp…) và sự đan xen giữa chúng.

Nó không bị hạn chế về mặt không gian. + Người lao động được tự do hành nghề, tự do liên doanh liên kết, tự do thuê mướn lao động theo luật pháp và sự hướng dẫn của nhà nước để tạo việc làm cho mình và thu hút thêm lao động xã hội theo quan hệ cung cầu về lao động trên thị trường lao động. 5 - Theo Bộ luật lao động Việt Nam năm 2012: “ Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà không bị pháp luật cấm”. Như vậy việc làm là: + Làm các công việc được trả công dưới dạng bằng tiền hoặc hiện vật.

+ Những công việc tự làm để thu lợi cho bản thân hoặc thu nhập cho gia đình mình nhưng không được trả công bằng tiền hoặc hiện vật cho công việc đó. Theo quan niệm này thì không chỉ những người đang làm việc trong các ngành của nền kinh tế quốc dân, mà nhiều người khác cũng được coi là có việc làm nếu họ gián tiếp tạo ra thu nhập miễn không bị pháp luật ngăn cấm. - Các hình thức việc làm: + Hiện nay tồn tại nhiều hình thức việc làm như: Việc làm nhận được tiền công, tiền lương, tự tạo việc làm….3 Tình trạng việc làm  Việc làm đầy đủ. Việc làm đầy đủ là việc làm cho phép người lao động có điều kiện sử dụng hết thời gian lao động theo quy định.

Theo bộ luật Lao động Việt Nam thì người đủ việc làm là những người có số giờ làm việc trong tuần lễ tính đến thời điểm điều tra lớn hơn hoặc bằng 40 giời hoặc những người có số giờ làm việc nhỏ hơn 40 giờ nhưng không có nhu cầu làm thêm hoặc những người có số giờ làm việc nhỏ hơn 40 giờ nhưng lớn hơn hoặc bằng giờ quy định đối với những người làm công việc nặng nhọc, độc hại theo quy định hiện hành. Số giờ làm việc có thể thay đổi theo từng năm hoặc từng thời kỳ.  Việc làm hợp lý và việc làm hiệu quả. Việc làm hợp lý là việc làm phù hợp với số lượng và chất lượng của các yếu tố con người và vật chất của sản xuất, là bước phát triển cao hơn của việc almf đầy đủ.

Việc làm hợp lý còn là việc làm phù hợp với khả năng và nguyện vọng của người lao động. Việc làm hiệu quả là việc làm đem lại mức thu nhập cao cho người lao động. 6  Thiếu việc làm. - Thiếu việc làm là tình trạng người lao động không sử dụng hết thời gian quy định và nhận được thu nhập thấp từ công việc khiến họ có nhu cầu làm thêm.

- Tình trạng thiếu việc làm còn được gọi là bán thất nghiệp. Người lao động ở trong tình trạng này thường là lao động nông thôn, theo mùa vụ, lao động ở khu vực sản xuất, kinh doanh đang gặp khó khan, lao động ở khu vực nàh nược dôi dư.4 Thất nghiệp Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO): “ Thất nghiệp là tình trạng tồn tạ khi một số người trong lực lượng lao động muốn làm việc nhưng không thể tìm được việc làm ở mức tiền lương đang thịnh hành”. Ở Việt Nam, người thất nghiệp là người đủ 15 tuổi trở lên có nhu cấu làm việc nhưng không có việc làm trong tuần lễ điều tra hoặc tính đến thời điểm điều tra có đi tìm việc làm trong 4 tuần lễ vừa qua hoặc không đi tìm việc làm trong 4 tuần lễ với lý do chờ việc, nghỉ thời vụ, không biết tìm việc ở đâu hoặc trong tuần lễ điều tra có tổng số giờ làm việc dưới 8h/ ngày, muốn làm thêm nhưng không có việc.  Phân loại thất nghiệp: Thất nghiệp có thể được chia thành các loại sau:  Theo lý do thất nghiệp.

 Thất nghiệp tự nguyện.  Thất nghiệp không tự nguyện.  Thất nghiệp trá hình.  Thất nghiệp theo nguồn gốc.

 Thất nghiệp tạm thời.  Thất nghiệp có tính cơ cấu. 7  Thất nghiệp do thiếu cầu.  Thất nghiệp do yếu tố ngoài thị trường.5 Tạo việc làm - Tạo việc làm là quá trình tạo ra số lượng, chất lượng tư liệu sản xuất, số lượng và chất lượng sức lao động và các điều kiện kinh tế xã hội để kết hợp sức lao động và tư liệu sản xuất.

- Vấn đề tạo việc làm luôn được các nước quan tâm, đặc biệt đối với Việt Nam là nước có tốc độ gia tăng dân số, nguồn lao động khá cao trong khi tốc độ phát triển kinh tế còn chưa cao do hạn chế về vốn, tư liệu sản xuất còn dưới mức của nhu cầu kết hợp với sức lao động.2 Vai trò, ý nghĩa của công tác tạo việc làm đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội 1.1 Về mặt kinh tế - Giải quyết việc làm là vấn đề được đặt ra ở nhiều quốc gia , kể cả các nước phát triển và đang phát triển. Điều này không chỉ có ý nghĩa đối với một bộ phận dân cư, những người thiếu việc làm và thất nghiệp mà quan trọng hơn, nó tác động đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế. Ở Việt Nam hiện nay, giải quyết việc làm cho người lao động trước hết sẽ tạo điều kiện để khai thác được tối đa những nguồn lực quan trọng đang còn tiềm ẩn nhưu tài nguyên vốn, ngành nghề… thông qua lao động của con người. Khi người lao động có việc làm sẽ mang lại thu nhập cho bản thân họ và từ đó tạo ra tích lũy.

Nhà nước không những không phải chi trợ cấp cho những người nghèo không có việc làm mà khi giải quyết việc làm cho họ, họ có thể mang lại tích lũy cho nền kinh tế quốc dân. Tăng tích lũy sẽ giúp cho sản xuất được mở rộng, tức là tác động đến tổng cung, tăng tiêu dung sẽ làm cho tổng cầu của nền kinh tế tăng lên kích thích sự phát triển của sản xuất, từ đó thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế. - Nước ta luôn tồn tại tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm nghiêm trọng, đại bộ phận dân cư có mức sống thấp, nhiều người lao động cần có việc làm hoặc việc làm có hiệu quả hơn. Giải quyết việc làm của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay có ý 8 nghĩa to lớn đối với quá trình phát triển kinh tế, góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng và nâng cao thu nhập quốc dân.2 Về mặt xã hội - Giải quyết việc làm là vấn đề mang tính xã hội.

Mối con người khi trưởng thành đều có nhu cầu và mong muốn làm việc, đó là nhu cầu chính đáng và cũng là quyền lợi của người lao động. Chính vì vậy, giải quyết việc làm đầy đủ cho người lao động có ý nghĩa rất lớn đối với mỗi cá nhân và cả xã hội.