Giải Pháp Liên Kết Địa Phương Trong Thu Hút Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Quảng Ngãi

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp liên kết với các địa phương vùng duyên hải miền trung trong thu hút đầu tư trực tiếp nước, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Vi An
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hiệp
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Cường Liên Kết Địa Phương Để Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Tại Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LIÊN KẾT TRONG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LIÊN KẾT VỚI CÁC ĐỊA PHƯƠNG VÙNG DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG TRONG THU HÚT FDI CỦA TỈNH QUẢNG NGÃI TRONG THỜI GIAN QUA
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT VỚI CÁC ĐỊA PHƯƠNG VÙNG DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG TRONG THU HÚT FDI CỦA TỈNH QUẢNG NGÃI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Tăng Cường Liên Kết Địa Phương

Liên kết địa phương là một yếu tố quan trọng trong việc thu hút đầu tư nước ngoài tại Quảng Ngãi. Việc tăng cường liên kết giữa các địa phương trong vùng Duyên hải miền Trung không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn hơn. Các chính sách và chiến lược liên kết cần được xây dựng dựa trên những lợi thế cạnh tranh của từng địa phương, từ đó tạo ra sức mạnh tổng hợp trong thu hút FDI.

1.1. Khái Niệm Liên Kết Địa Phương Trong Thu Hút Đầu Tư

Liên kết địa phương trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được hiểu là sự hợp tác giữa các địa phương nhằm tối ưu hóa nguồn lực và tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi. Điều này bao gồm việc chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và nguồn lực giữa các tỉnh trong vùng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Liên Kết Địa Phương

Liên kết địa phương giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của các tỉnh trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Sự hợp tác này không chỉ tạo ra lợi thế về quy mô mà còn giúp các địa phương phát huy tối đa tiềm năng kinh tế của mình.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Liên Kết Địa Phương

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc liên kết địa phương trong thu hút đầu tư nước ngoài cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như sự thiếu đồng bộ trong chính sách, sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các địa phương và thiếu nguồn lực để thực hiện các dự án liên kết là những rào cản lớn. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các bên liên quan.

2.1. Những Thách Thức Chính Trong Liên Kết

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu đồng bộ trong chính sách giữa các địa phương. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc triển khai các dự án liên kết và thu hút FDI.

2.2. Cạnh Tranh Giữa Các Địa Phương

Sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các địa phương có thể làm giảm hiệu quả của các nỗ lực liên kết. Các tỉnh có thể tập trung vào việc thu hút đầu tư nước ngoài mà không xem xét đến lợi ích chung của cả vùng.

III. Phương Pháp Tăng Cường Liên Kết Địa Phương Hiệu Quả

Để tăng cường liên kết địa phương, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả như xây dựng các chương trình hợp tác, tổ chức các hội thảo và diễn đàn đầu tư. Các chính sách khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng cần được triển khai. Việc tạo ra một mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa các địa phương sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và thu hút đầu tư nước ngoài.

3.1. Xây Dựng Chương Trình Hợp Tác

Các chương trình hợp tác giữa các địa phương cần được xây dựng dựa trên các lĩnh vực có tiềm năng phát triển cao. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

3.2. Tổ Chức Hội Thảo Và Diễn Đàn Đầu Tư

Tổ chức các hội thảo và diễn đàn đầu tư sẽ giúp tăng cường sự kết nối giữa các địa phương và nhà đầu tư. Đây là cơ hội để các địa phương giới thiệu tiềm năng và cơ hội đầu tư của mình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Liên Kết Địa Phương Tại Quảng Ngãi

Quảng Ngãi đã áp dụng nhiều giải pháp liên kết địa phương để thu hút đầu tư nước ngoài. Các dự án hợp tác giữa Quảng Ngãi và các tỉnh lân cận đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Việc xây dựng các khu công nghiệp và cụm công nghiệp cũng là một trong những giải pháp quan trọng trong việc thu hút FDI.

4.1. Các Dự Án Hợp Tác Thành Công

Nhiều dự án hợp tác giữa Quảng Ngãi và các tỉnh trong vùng đã thành công trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Những dự án này không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.

4.2. Khu Công Nghiệp Quảng Ngãi

Khu công nghiệp Quảng Ngãi đã thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài, tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi. Đây là minh chứng cho sự thành công của các chính sách liên kết địa phương trong thu hút FDI.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Liên Kết Địa Phương Tại Quảng Ngãi

Tương lai của liên kết địa phương tại Quảng Ngãi phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa các địa phương trong vùng. Việc xây dựng một chiến lược liên kết bền vững sẽ giúp Quảng Ngãi thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài trong tương lai. Cần có sự cam kết từ các cấp chính quyền và các bên liên quan để thực hiện các giải pháp đã đề ra.

5.1. Chiến Lược Liên Kết Bền Vững

Xây dựng một chiến lược liên kết bền vững sẽ giúp Quảng Ngãi tối ưu hóa nguồn lực và thu hút FDI hiệu quả hơn. Điều này cần sự tham gia tích cực từ các bên liên quan.

5.2. Cam Kết Từ Chính Quyền

Sự cam kết từ các cấp chính quyền là yếu tố quyết định trong việc thực hiện các giải pháp liên kết. Điều này sẽ tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi và hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vùng duyên hải miền Trung chiếm khoảng một phần ba chiều dài bờ biển Việt Nam, đóng vai trò là “mặt tiền” hướng ra biển Đông với tiềm năng kinh tế biển to lớn. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong vùng. Tỉnh Quảng Ngãi, thuộc Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, với vị trí chiến lược và tiềm năng phát triển công nghiệp, đã có nhiều nỗ lực trong việc thu hút FDI nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Tuy nhiên, cơ cấu đầu tư FDI hiện còn bất hợp lý, tập trung nhiều vào các lĩnh vực lắp ráp, gia công, chưa tạo ra động lực phát triển bền vững cho công nghiệp và kinh tế tỉnh nhà.

Nghiên cứu tập trung vào giải pháp liên kết giữa Quảng Ngãi với các địa phương trong vùng duyên hải miền Trung nhằm nâng cao hiệu quả thu hút FDI. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong 9 tỉnh của vùng, với dữ liệu thu thập đến nửa đầu năm 2015. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng thu hút FDI và liên kết vùng, từ đó đề xuất các giải pháp tăng cường liên kết nhằm tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao sức cạnh tranh và phát triển kinh tế bền vững. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, phát triển kinh tế vùng và nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài, góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa - hiện đại hóa tỉnh Quảng Ngãi và toàn vùng duyên hải miền Trung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế phát triển liên quan đến thu hút FDI và liên kết vùng. Trước hết, lý thuyết về thu hút FDI được phân tích qua hai trường phái chính: (1) quá trình ra quyết định đầu tư của nhà đầu tư theo Loewendahl (2001), trong đó thu hút FDI được xem như một quá trình marketing quốc tế với các chính sách xúc tiến và hỗ trợ đầu tư; (2) marketing địa phương trong thu hút đầu tư của Kotler và cộng sự (1993), xem địa phương như một sản phẩm đầu tư cần được quảng bá và phát triển bởi tập thể chính quyền, tổ chức và cá nhân.

Về liên kết vùng, nghiên cứu vận dụng lý thuyết “cực tăng trưởng” của Perroux (1955), mô hình trung tâm - ngoại vi của Friedmann (1966), và lý thuyết liên kết ngược - xuôi của Hirschman (1958) để phân tích các mối quan hệ kinh tế vùng và hiệu ứng lan tỏa trong phát triển kinh tế. Ngoài ra, các hình thức hợp tác liên kết giữa các địa phương được phân loại theo Feiock (2013) với 9 dạng hợp tác từ mạng lưới phi chính thức đến cơ quan trung ương điều phối khu vực, giúp làm rõ cơ chế và chi phí, rủi ro trong liên kết.

Các khái niệm chính bao gồm: đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), liên kết vùng, liên kết thu hút FDI, môi trường vĩ mô, chính sách xúc tiến đầu tư, hợp tác liên địa phương, chi phí và rủi ro trong liên kết.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp hệ thống các lý thuyết và thực tiễn liên quan đến thu hút FDI và liên kết vùng. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo chính thức của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Ngãi, các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức thống kê, cùng với dữ liệu sơ cấp thu thập qua điều tra phỏng vấn các cán bộ quản lý và doanh nghiệp FDI.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu thu hút FDI qua các năm và giữa các địa phương trong vùng. Phương pháp phân tích định tính được áp dụng để đánh giá thực trạng liên kết, chi phí và rủi ro, cũng như hiệu quả các chính sách thu hút đầu tư. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm số liệu toàn tỉnh Quảng Ngãi và các tỉnh trong vùng duyên hải miền Trung, với thời gian nghiên cứu tập trung đến nửa đầu năm 2015.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2014 đến giữa năm 2015, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích thực trạng, đánh giá chính sách và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Qui mô và cơ cấu FDI tại Quảng Ngãi: Tỉnh đã thu hút được khoảng X dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt khoảng Y triệu USD tính đến năm 2014. Tuy nhiên, cơ cấu đầu tư chủ yếu tập trung vào các ngành lắp ráp, gia công, chiếm trên 60% tổng vốn đầu tư, trong khi các ngành công nghiệp chế biến sâu và công nghệ cao còn hạn chế.

2. Thực trạng liên kết vùng trong thu hút FDI: Liên kết giữa Quảng Ngãi và các địa phương trong vùng duyên hải miền Trung còn yếu, chủ yếu dừng lại ở mức độ trao đổi thông tin và phối hợp tổ chức xúc tiến đầu tư chung. Tỷ lệ các dự án FDI có sự phối hợp liên vùng chỉ chiếm khoảng 15-20%, thấp hơn nhiều so với tiềm năng hợp tác.

3. Chính sách và môi trường đầu tư: Môi trường pháp lý và chính sách ưu đãi của Quảng Ngãi được đánh giá là tương đối ổn định, tuy nhiên còn thiếu sự đồng bộ và liên kết chính sách giữa các địa phương trong vùng. Các công cụ khuyến khích thu hút đầu tư chưa được phối hợp hiệu quả, dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh và lãng phí nguồn lực.

4. Năng lực liên kết và quản lý dự án: Năng lực tổ chức và quản lý liên kết của Quảng Ngãi còn hạn chế, đặc biệt trong việc hỗ trợ và quản lý dự án FDI sau cấp phép. Việc hỗ trợ doanh nghiệp FDI trong mở rộng thị trường, chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp địa phương chưa được phát huy tối đa.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc thiếu một cơ chế liên kết vùng hiệu quả, đồng thời các địa phương trong vùng duyên hải miền Trung chưa có sự thống nhất cao về chính sách và mục tiêu thu hút FDI. So với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, việc liên kết vùng được xem là yếu tố then chốt để tạo ra lợi thế cạnh tranh động, giảm chi phí cạnh tranh nội bộ và tăng sức hút đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ trọng ngành FDI tại Quảng Ngãi, bảng so sánh mức độ liên kết vùng giữa các tỉnh trong vùng duyên hải miền Trung, và biểu đồ đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp FDI về môi trường đầu tư và hỗ trợ sau cấp phép.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ vai trò của liên kết vùng trong nâng cao hiệu quả thu hút FDI, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn cần khắc phục để phát huy tối đa tiềm năng của Quảng Ngãi và vùng duyên hải miền Trung.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường liên kết trong hoạch định chính sách thu hút FDI: Thiết lập cơ chế phối hợp liên tỉnh trong xây dựng và thực thi chính sách ưu đãi đầu tư, đảm bảo sự đồng bộ và tránh cạnh tranh không lành mạnh. Chủ thể thực hiện là UBND các tỉnh trong vùng, với mục tiêu hoàn thiện khung chính sách trong vòng 12 tháng.

2. Phát triển mạng lưới xúc tiến đầu tư liên vùng: Thành lập Ban điều phối xúc tiến đầu tư vùng duyên hải miền Trung, tổ chức các sự kiện xúc tiến chung, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm thu hút FDI. Mục tiêu tăng tỷ lệ dự án liên kết vùng lên ít nhất 30% trong 3 năm tới.

3. Nâng cao năng lực quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp FDI: Đào tạo cán bộ quản lý đầu tư, cải thiện dịch vụ hỗ trợ sau cấp phép, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp địa phương và các viện nghiên cứu. Thời gian thực hiện 18 tháng, do Sở Kế hoạch và Đầu tư Quảng Ngãi chủ trì.

4. Hoàn thiện hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ đầu tư: Đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt tại các khu công nghiệp và khu kinh tế, đồng thời nâng cao chất lượng các dịch vụ phụ trợ như tài chính, lao động, công nghệ. Mục tiêu nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh địa phương trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước các cấp: Giúp hoạch định chính sách thu hút FDI và xây dựng cơ chế liên kết vùng hiệu quả, nâng cao năng lực quản lý đầu tư.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI: Hiểu rõ môi trường đầu tư, chính sách ưu đãi và cơ hội hợp tác liên vùng, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế phát triển: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về liên kết vùng trong thu hút FDI, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Các tổ chức xúc tiến đầu tư và phát triển kinh tế vùng: Áp dụng các giải pháp xúc tiến đầu tư liên vùng, nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng mạng lưới hợp tác.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao liên kết vùng lại quan trọng trong thu hút FDI?
   Liên kết vùng giúp các địa phương phối hợp chính sách, chia sẻ nguồn lực, giảm chi phí cạnh tranh nội bộ và tạo ra lợi thế cạnh tranh động, từ đó thu hút được nhiều dự án FDI có chất lượng hơn.

2. Những khó khăn chính trong liên kết vùng tại Quảng Ngãi là gì?
   Khó khăn gồm thiếu cơ chế phối hợp chính sách đồng bộ, năng lực quản lý liên kết còn hạn chế, cạnh tranh không lành mạnh giữa các địa phương và thiếu sự hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp FDI.

3. Các hình thức liên kết vùng phổ biến trong thu hút FDI?
   Bao gồm liên kết ngang giữa các địa phương, liên kết dọc giữa các cấp quản lý, liên kết chính thức qua các thỏa thuận pháp lý và liên kết phi chính thức qua mạng lưới hợp tác không chính thức.

4. Làm thế nào để nâng cao năng lực liên kết vùng?
   Thông qua đào tạo cán bộ, xây dựng cơ chế phối hợp rõ ràng, tăng cường chia sẻ thông tin, tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư chung và cải thiện môi trường đầu tư.

5. Liên kết vùng có thể giảm thiểu rủi ro gì trong thu hút FDI?
   Giúp giảm rủi ro mất phối hợp, phân chia không công bằng lợi ích và rủi ro tác dụng phụ do hành vi không đồng nhất của các bên tham gia liên kết, từ đó nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng thu hút FDI và liên kết vùng của tỉnh Quảng Ngãi trong bối cảnh vùng duyên hải miền Trung, chỉ ra những hạn chế về cơ cấu đầu tư và năng lực liên kết.
• Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu được vận dụng hiệu quả để phân tích các yếu tố ảnh hưởng và hình thức liên kết trong thu hút FDI.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào tăng cường phối hợp chính sách, phát triển mạng lưới xúc tiến đầu tư, nâng cao năng lực quản lý và hoàn thiện hạ tầng hỗ trợ đầu tư.
• Thời gian thực hiện các giải pháp đề xuất từ 12 đến 60 tháng, nhằm tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trong thu hút FDI và phát triển kinh tế địa phương.
• Kêu gọi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức liên quan phối hợp triển khai các giải pháp để phát huy tối đa tiềm năng của Quảng Ngãi và vùng duyên hải miền Trung trong thu hút đầu tư nước ngoài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LIÊN KẾT TRONG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1. TỔNG QUAN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1. Một số khái niệm về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài a. Khái quát về FDI Tổ chức thương mại quốc tế (WTO) đưa ra định nghĩa FDI như sau: FDI xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được tài sản ở một nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó.

Phương diện quản lý là một khía cạnh để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác. Trong phần lớn các trường hợp, cả nhà đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh. Trong trường hợp đó, nhà đầu tư thường hay được gọi là “công ty mẹ” và các tài sản được gọi là “công ty con” hay “chi nhánh công ty”. [31] Tại Việt nam, theo Luật Đầu tư Việt Nam năm 2005 thì FDI được hiểu là việc các ĐTNN đưa vốn bằng tiền hoặc bất cứ hình thức tài sản nào vào Việt Nam để tiến hành hoạt động đầu tư và có tham gia quản lý hoạt động kinh doanh.

Ở đây hoạt động FDI có khác với các hình thức đầu tư nước ngoài khác là có sự trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư. Như vậy FDI được hiểu là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay của công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất kinh doanh và có tham gia hoạt động quản lý nó. FDI cũng chính là một loại hình di chuyển vốn giữa các quốc gia. Đầu tư trực tiếp có thể là hợp tác kinh doanh hoặc thành lập công ty với 100% vốn nước ngoài.

Hợp tác kinh doanh có nghĩa là việc một hay nhiều nhà đầu tư nước ngoài cùng góp vốn với một hoặc nhiều đối tác Việt Nam trên cơ sở hợp đồng hoặc thành lập một công ty liên doanh. Theo đó các chủ Luan van 15 đầu tư phải đóng góp một phần vốn vào vốn pháp định của công ty liên doanh đó. Các thành viên tham gia góp vốn gọi là các sáng lập viên và đều có quyền tham gia quản lý doanh nghiệp ở các mức độ khác nhau tuỳ thuộc vào mức độ đóng góp vốn. Lợi nhuận của các nhà đầu tư phụ thuộc vào kết quả kinh doanh và được phân phối chia theo tỷ lệ vốn đóng góp.

- FDI có các đặc điểm sau: + FDI thường được thực hiện thông qua việc xây dựng doanh nghiệp mới, mua lại toàn bộ hoặc từng phần doanh nghiệp đang hoạt động hoặc sáp nhập các doanh nghiệp với nhau. + FDI không chỉ gắn liền với di chuyển vốn mà còn gắn liền với chuyển giao công nghệ, chuyển giao kiến thức và kinh nghiệm quản lý, tạo ra thị trường mới cho cả phía đầu tư và phía nhận đầu tư. + FDI ngày nay gắn liền với các hoạt động kinh doanh của công ty đa quốc gia (Multinational Corporations - MNCs) - Với các đặc điểm trên FDI có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của quốc gia cũng như của địa phương. Điều đó thể hiện việc đem lại nhiều lợi ích như: + Cơ hội tiếp xúc với công nghệ mới đối với các nước đang phát triển, góp phần tăng năng xuất lao độn cũng như khai thác được những thế mạnh của quốc gia cũng như của địa phương.

+ Là nhân tố kích thích cho sự tăng trưởng kinh tế của quốc gia và địa phương. + Tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. + Nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá, mở rộng thị trường và mở rộng quan hệ trong việc hội nhập kinh tế quốc tế. Do vậy đối với các nước đang phát triển thì FDI thực sự là cần thiết cho sự phát triển kinh tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế.

Khái quát về thu hút FDI Có nhiều cách tiếp cận trong lý thuyết về thu hút FDI, tiêu biểu là hai trường phái sau đây. Loewendahl (2001)[24], được dẫn trong Bartels and de Crombrugghe (2009) [16], tiếp cận thu hút đầu tư theo quá trình ra quyết định đầu tư của chủ đầu tư. Theo cách tiếp cận này, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài được hiểu là một quá trình marketing quốc tế trong đầu tư, trong đó các chính quyền địa phương phải nỗ lực để lôi kéo các nguồn lực của địa phương mình thông qua chính sách và thực thi chính sách để các nhà đầu tư tiềm năng biết đến quốc gia/địa phương như là một địa điểm đầu tư hấp dẫn, giúp các nhà đầu tư này hình thành ý đồ đầu tư, ra quyết định đầu tư và được cấp giấy phép đầu tư đồng thời giữ các nhà đầu tư hiện tại tiếp tục hoạt động kinh doanh và gia tăng đầu tư tại quốc gia/địa phương đó. Chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài được hiểu là hệ thống các nguyên tắc mà chính quyền của một quốc gia/địa phương vận dụng, các công cụ và biện pháp mà họ áp dụng nhằm tác động, lôi kéo và khuyến khích các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài đầu tư vốn vào quốc gia/địa phương mình theo các mục tiêu và định hướng đã định.

Cách tiếp cận thứ hai về thu hút FDI là cách tiếp cận của marketing địa phương trong thu hút đầu tư (place marketing in investment attraction) của Kotler và cộng sự (1993). Khác với quan điểm cho rằng quốc gia/địa phương là nơi cần vốn đầu tư và thu hút đầu tư, đó là việc nỗ lực thu hút đầu tư, nỗ lực của các cấp chính quyền, quan điểm này xem quốc gia/địa phương là một sản phẩm mang cơ hội đầu tư đối với khách hàng là các nhà đầu tư và thu hút đầu tư không chỉ gói gọn trong các nỗ lực của chính quyền mà là của một tập thể gồm chính quyền, các tổ chức và cá nhân của quốc gia/địa phương đó. Như vậy, chiến lược marketing hỗn hợp mà các tổ chức chính quyền nổ lực để thu hút “khách hàng” phải hướng tới chiến lượt “sản phẩm” và “xúc Luan van 17 tiến”. “Sản phẩm” ở đây được hiểu là những gì chính quyền địa phương có thể cung cấp được cho các nhà đầu tư tài nguyên, nguồn nhân lực, hệ thống các quy định chính sách về đầu tư, cơ sở hạ tầng, các dịch vụ hỗ trợ đầu tư.

“Sản phẩm” hấp dẫn chỉ là một phần trong chiến lượt marketing đầu tư, “xúc tiến” sẽ là chiến lượt cần thiết để đưa thông tin và hình ảnh về “sản phẩm” tới các nhà đầu tư nước ngoài. Thu hút FDI có thể được xem là một chức năng cần thiết của các cấp chính quyền tại các nước đang phát triển, nơi mà FDI có thể là một lời giải cho yêu cầu về vốn và công nghệ cao cho quá trình công nghiệp hóa, hội nhập với các nước trên thế giới.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút FDI a. Sự ổn định của môi trường vĩ mô Đây là điều kiện tiên quyết của mọi ý định và hành vi đầu tư. Điều này đặc biệt quan trọng đối với việc huy động và sử dụng vốn nớc ngoài, Để thu hút được FDI, nền kinh tế địa phương phải là nơi an toàn cho sự vận động của vốn đầu tư, và là nơi có khả năng sinh lợi cao hơn các nơi khác.

Mức độ ồn định kinh tế vĩ mô được đánh giá thông qua tiêu chí: chống lạm phát và ốn định tiền tệ. Tiêu chí này được thực hiện thông qua các công cụ của chính sách tài chính tiền tệ như lãi suất, tỷ giá hối đoái, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, các công cụ thị trường mở đồng thời phải kiểm soái được mửc thâm hụt ngân sách hoặc giữ cho ngân sách cân bằng. Hệ thống Pháp luật và chính sách đầu tư nước ngoài của quốc gia và của các địa phương trong vùng kinh tế tiếp nhận đầu tư Tăng trưởng của doanh nghiệp có vốn ĐTNN thường gặp nhiều khó khăn hơn các doanh nghiệp trong nước về các vấn đề liên quan đến môi trường pháp lý. Bên cạnh đó môi trường pháp lý cũng quyết định đến đặc điểm của thị trường địa phương và trong nước.

Môi trường pháp luật là bộ Luan van 18 phận không thể thiếu đối với hoạt động FDI. Đây chính là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự tăng trưởng của doanh nghiệp FDI. Một môi trường pháp lý ổn định và phù hợp là cơ sở rất quan trọng cho một môi trường kinh doanh tốt và điều này đóng vai trò quyết định đến việc tăng trưởng của các doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp ĐTNN. Đây thường là yếu tố được quan tâm đầu tiên của các nhà đầu tư khi lựa chọn địa điểm thực hiện các hoạt động kinh doanh.

Vấn đề mà các nhà ĐTNN quan tâm là: Môi trường cạnh tranh lành mạnh, quyền sờ hữu tài sàn tư nhân được pháp luật bảo đảm. Quy chế pháp lý của việc phân chia lợi nhuận đối với các hình thức vận động cụ thể của vốn nước ngoài. Quy định về thuế, giá, thời hạn thuê đất.Bởi yếu tố này tác động trực tiếp đến giá thành sản phầm và tỷ suất lợi nhuận. Do vậy, hệ thống pháp Luật phái thể hiện được nội dung cơ bản của nguyên tắc: Tôn trọng Độc lập chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi và theo thông lệ Quốc tế.

Đồng thời phải thiết lập và hoàn thiện định chế pháp lý tạo niềm tin cho các nhà ĐTNN. Bên cạnh hệ thống văn bản pháp luật thì nhân tố quyết định pháp luật có hiệu lực là bộ máy quản lý Nhà nước phải gọn nhẹ, cán bộ quản lý theo hướng tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư song không ảnh hưởng đến sự phát triển chung của nền kinh tế và xã hội. Sự phát triển của hệ thống cơ sở hạ tầng và các dịch vụ phụ trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh Hệ thống hạ tầng kỹ thuật là cơ sở để thu hút FDI và cũng là nhân tố thúc đầy hoạt động FDI diễn ra nhanh chóng, có ảnh hưởng quyết định đến hiệu quả sản xuất kinh doanh. Cơ sở hạ tầng thường là mối quan tâm hàng đầu được các nhà đầu tư đưa ra xem xét rất kỹ lưỡng khi quyết định đầu tư Luan van 19 hoặc mở rộng hoạt động tại địa phương.

Bên cạnh đó, hệ thống các dịch vụ phụ trợ phục vụ cho hoạt động FDI của doanh nghiệp hiện cũng được coi là yếu tố tác động không nhỏ đến sự tăng trưởng của doanh nghiệp.