Luận văn đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giảipháp quản lý nước thải khu công nghiệp quang châu huyện việt yên tỉnh bắc giang

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giảipháp quản lý nước thải khu công nghiệp quang, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Đỗ Thủy Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thế Bình
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giải pháp quản lý nước thải khu công nghiệp Quang Châu, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Giả thiết khoa học
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.10. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Những đóng góp mới
• 2. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thực trạng phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển các khu công nghiệp
• 2.3. Phân bố khu công nghiệp trong cả nước
• 2.4. Vai trò của khu công nghiệp trong phát triển kinh tế - xã hội
• 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ NƯỚC THẢI KHU CÔNG NGHIỆP TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Quy mô đầu tư các khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang
• 3.2. Hiện trạng môi trường nước thải tại khu công nghiệp
• 3.3. Hiện trạng các vấn đề môi trường nước thải tại các khu công nghiệp
• 3.4. Những vấn đề môi trường phát sinh trong các khu công nghiệp
• 3.5. Hệ thống quản lý môi trường tại các khu công nghiệp
• 3.6. Hệ thống văn bản quản lý môi trường tại các khu công nghiệp
• 3.7. Các tổ chức quản lý môi trường khu công nghiệp
• 3.8. Các vấn đề tồn tại trong hệ thống quản lý môi trường khu công nghiệp
• 3.9. Tài chính và nhân lực cho công tác bảo vệ môi trường khu công nghiệp
• 4. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Địa điểm nghiên cứu
• 4.2. Thời gian nghiên cứu
• 4.3. Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu
• 4.4. Nội dung nghiên cứu
• 4.5. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Quang Châu
• 4.6. Tổng quan đặc điểm tình hình khu công nghiệp Quang Châu
• 4.7. Thực trạng phát sinh và hệ thống quản lý nước thải tại khu công nghiệp Quang Châu
• 4.8. Thực trạng xử lý nước thải tại nhà máy xử lý nước thải tập trung khu công nghiệp Quang Châu
• 4.9. Đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước thải trong khu công nghiệp
• 4.10. Phương pháp nghiên cứu
• 4.10.1. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
• 4.10.2. Phương pháp khảo sát, lấy mẫu nước thải
• 4.10.3. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
• 4.10.4. Phương pháp so sánh
• 4.10.5. Phương pháp xử lý số liệu và minh họa
• 5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Quang Châu
• 5.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 5.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 5.2. Tổng quan đặc điểm tình hình khu công nghiệp Quang Châu
• 5.2.1. Vị trí của khu công nghiệp Quang Châu
• 5.2.2. Quy hoạch phân khu chức năng của khu công nghiệp Quang Châu
• 5.2.3. Hiện trạng đầu tư cơ sở hạ tầng và các cơ sở sản xuất của khu công nghiệp Quang Châu
• 5.2.4. Hiện trạng đầu tư của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Quang Châu
• 5.2.5. Các loại hình hoạt động sản xuất chính của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Quang Châu
• 5.2.6. Đánh giá chung về quy trình và công nghệ sản xuất của các loại hình sản xuất đầu tư vào khu công nghiệp Quang Châu
• 5.3. Thực trạng phát sinh và hệ thống quản lý nước thải tại khu công nghiệp Quang Châu
• 5.3.1. Tổng lượng nước sạch tiêu thụ và nước thải phát sinh của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp
• 5.3.2. Tình hình thực hiện các thủ tục pháp lý về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Quang Châu
• 5.3.3. Đánh giá hiện trạng chất lượng môi trường nước thải của các nhóm loại hình sản xuất chính của khu công nghiệp
• 5.4. Thực trạng xử lý nước thải tại nhà máy xử lý nước thải tập trung khu công nghiệp Quang Châu
• 5.4.1. Giới thiệu về quy trình công nghệ xử lý nước thải
• 5.4.2. Đánh giá hiệu quả xử lý của từng công trình trong hệ thống
• 5.4.3. Hiệu quả xử lý nước thải khu công nghiệp Quang Châu qua các giai đoạn bể
• 5.4.4. Hiện trạng nước mặt nơi tiếp nhận nguồn nước thải của nhà máy
• 5.5. Đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường nước thải tại khu công nghiệp Quang Châu
• 5.5.1. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức hệ thống quản lý môi trường tại khu công nghiệp
• 5.5.2. Rà soát, bổ sung các văn bản chính sách, pháp luật, tăng cường các biện pháp thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường khu công nghiệp
• 5.5.3. Giải pháp kỹ thuật để giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước thải tại khu công nghiệp
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nước Thải Khu Công Nghiệp Quang Châu

Khu công nghiệp (KCN) Quang Châu đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế Bắc Giang. Tuy nhiên, đi kèm với sự phát triển là thách thức về quản lý nước thải. Việc xử lý nước thải hiệu quả là yếu tố then chốt để bảo vệ môi trường và đảm bảo phát triển bền vững. Bài viết này sẽ đi sâu vào hiện trạng, thách thức và giải pháp quản lý nước thải tại KCN Quang Châu, Bắc Giang.

1.1. Vai Trò Của Khu Công Nghiệp Quang Châu Với Bắc Giang

KCN Quang Châu là một trong những KCN lớn nhất tỉnh Bắc Giang, với diện tích 426 ha và hàng nghìn công nhân. KCN đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng tạo ra áp lực lớn lên môi trường, đặc biệt là vấn đề nước thải công nghiệp.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Nước Thải Hiệu Quả

Quản lý nước thải hiệu quả là yếu tố then chốt để bảo vệ nguồn nước, sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Việc xử lý nước thải không đạt chuẩn có thể gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân địa phương. Do đó, cần có các giải pháp quản lý nước thải toàn diện và bền vững.

II. Thực Trạng Phát Sinh Nước Thải Tại KCN Quang Châu Hiện Nay

KCN Quang Châu đang đối mặt với nhiều thách thức về quản lý nước thải. Lượng nước thải phát sinh ngày càng tăng do sự mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp. Thành phần nước thải phức tạp, chứa nhiều chất ô nhiễm khác nhau. Hệ thống xử lý nước thải hiện tại có thể chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường. Cần đánh giá kỹ lưỡng thực trạng để đưa ra giải pháp phù hợp.

2.1. Tổng Lượng Nước Thải Phát Sinh Từ Các Doanh Nghiệp

Theo nghiên cứu của Đỗ Thủy Hoa (2016), lượng nước thải phát sinh từ các doanh nghiệp trong KCN Quang Châu ngày càng tăng do mở rộng sản xuất. Cần có số liệu thống kê chi tiết về lượng nước thải của từng loại hình sản xuất để có giải pháp xử lý nước thải phù hợp. Việc kiểm soát chặt chẽ nguồn phát thải là rất quan trọng.

2.2. Thành Phần Và Tính Chất Nước Thải Công Nghiệp

Nước thải từ KCN Quang Châu có thành phần phức tạp, chứa nhiều chất ô nhiễm như BOD, COD, TSS, kim loại nặng và các hóa chất độc hại. Thành phần nước thải khác nhau tùy thuộc vào loại hình sản xuất của từng doanh nghiệp. Cần phân tích kỹ lưỡng thành phần nước thải để lựa chọn công nghệ xử lý nước thải phù hợp và hiệu quả.

2.3. Đánh Giá Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Tập Trung Hiện Tại

KCN Quang Châu có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Tuy nhiên, cần đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống này, bao gồm công suất, công nghệ xử lý nước thải, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn xả thải và chi phí vận hành. Việc nâng cấp và cải tiến hệ thống là cần thiết để đảm bảo xử lý nước thải đạt chuẩn.

III. Giải Pháp Quản Lý Nước Thải KCN Quang Châu Đề Xuất

Để giải quyết vấn đề nước thải, cần có các giải pháp quản lý nước thải toàn diện và đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp lý, tăng cường kiểm soát nguồn thải, nâng cấp công nghệ xử lý nước thải, thúc đẩy tái sử dụng nước thải và nâng cao nhận thức cộng đồng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để triển khai hiệu quả các giải pháp này.

3.1. Hoàn Thiện Cơ Chế Quản Lý Môi Trường Nước Thải

Cần rà soát và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý về quản lý nước thải, đảm bảo tính đầy đủ, rõ ràng và khả thi. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Cần có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xử lý nước thải tiên tiến.

3.2. Nâng Cấp Công Nghệ Xử Lý Nước Thải Hiện Đại

Cần nghiên cứu và áp dụng các công nghệ xử lý nước thải tiên tiến, phù hợp với đặc điểm nước thải của KCN Quang Châu. Các công nghệ này có thể bao gồm công nghệ sinh học, công nghệ hóa lý và công nghệ màng. Cần đảm bảo hệ thống xử lý nước thải hoạt động ổn định, hiệu quả và tiết kiệm chi phí.

3.3. Thúc Đẩy Tái Sử Dụng Nước Thải Sau Xử Lý

Tái sử dụng nước thải sau xử lý là một giải pháp hiệu quả để giảm áp lực lên nguồn nước và tiết kiệm chi phí. Nước thải sau xử lý có thể được sử dụng cho các mục đích như tưới cây, rửa đường và làm mát thiết bị. Cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp tái sử dụng nước thải.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Giải Pháp Quản Lý Nước Thải Tại KCN

Việc áp dụng các giải pháp quản lý nước thải cần được thực hiện một cách bài bản và có hệ thống. Cần có kế hoạch cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng và đảm bảo nguồn lực tài chính. Cần theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp để có điều chỉnh phù hợp. Sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan là rất quan trọng để đảm bảo thành công.

4.1. Xây Dựng Mô Hình Quản Lý Nước Thải Điển Hình

Xây dựng mô hình quản lý nước thải điển hình tại một số doanh nghiệp trong KCN Quang Châu. Mô hình này có thể được nhân rộng cho các doanh nghiệp khác. Cần lựa chọn các doanh nghiệp có ý thức bảo vệ môi trường và sẵn sàng hợp tác để xây dựng mô hình thành công.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Của Giải Pháp

Đánh giá hiệu quả kinh tế của các giải pháp quản lý nước thải, bao gồm chi phí đầu tư, chi phí vận hành và lợi ích kinh tế thu được. Cần chứng minh rằng các giải pháp này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp.

4.3. Chia Sẻ Kinh Nghiệm Quản Lý Nước Thải

Tổ chức các hội thảo, diễn đàn để chia sẻ kinh nghiệm quản lý nước thải giữa các doanh nghiệp trong KCN Quang Châu. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp học hỏi lẫn nhau và áp dụng các giải pháp tốt nhất.

V. Kết Luận Tương Lai Quản Lý Nước Thải KCN Quang Châu

Quản lý nước thải tại KCN Quang Châu là một thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để phát triển bền vững. Với sự nỗ lực của các bên liên quan, KCN Quang Châu có thể trở thành một hình mẫu về quản lý nước thải hiệu quả và thân thiện với môi trường. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường.

5.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Quản Lý Nước Thải

Tóm tắt các giải pháp quản lý nước thải đã được đề xuất, bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp lý, tăng cường kiểm soát nguồn thải, nâng cấp công nghệ xử lý nước thải, thúc đẩy tái sử dụng nước thải và nâng cao nhận thức cộng đồng.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Quản Lý Nước Thải

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về quản lý nước thải tại KCN Quang Châu, bao gồm nghiên cứu về công nghệ xử lý nước thải mới, đánh giá tác động của nước thải đến môi trường và xây dựng mô hình quản lý nước thải thông minh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa tại Việt Nam ghi nhận sự phát triển vượt bậc với 300 khu công nghiệp được thành lập trên diện tích hơn 80.000 ha. Tuy nhiên, thách thức bảo vệ môi trường trở nên cấp bách khi khoảng 21% khu công nghiệp đang hoạt động trên cả nước vẫn chưa vận hành trạm xử lý nước thải tập trung hoàn chỉnh. Tại tỉnh Bắc Giang, hệ thống 6 khu công nghiệp tập trung với tổng quy mô 1.442 ha đóng góp ngân sách lớn nhưng đồng thời gia tăng áp lực xả thải lên lưu vực sông Cầu.

Khu công nghiệp Quang Châu có diện tích quy hoạch 426 ha, là địa bàn công nghiệp trọng điểm thu hút 16 dự án đầu tư với tổng số vốn đăng ký 10.690 tỷ đồng và hơn 13.000 lao động. Sự tập trung của các ngành sản xuất đa dạng từ linh kiện điện tử, tấm nền màn hình, cơ khí chế tạo cho đến may mặc và chế biến thực phẩm làm phát sinh lượng nước thải công nghiệp phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ gây suy thoái nguồn nước mặt tiếp nhận.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện hiện trạng phát sinh, công tác quản lý và hiệu quả vận hành của nhà máy xử lý nước thải tập trung công suất 3.000 m3/ngày đêm tại Khu công nghiệp Quang Châu. Phạm vi khảo sát được triển khai tại khu công nghiệp và vùng phụ cận thuộc huyện Việt Yên từ năm 2013 đến năm 2016, tập trung vào đợt quan trắc thực địa chuyên sâu từ tháng 6 năm 2015 đến tháng 3 năm 2016. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn, hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý nâng cao tỷ lệ xử lý nước thải đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 40:2011/BTNMT cột A trước khi xả ra môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý môi trường công nghiệp tổng hợp và Chiến lược sản xuất sạch hơn theo Quyết định số 1419/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Mô hình kiểm soát ô nhiễm nước thải được xây dựng dựa trên nguyên lý tích hợp ba giai đoạn: kiểm soát phân loại tại nguồn xả thải của từng nhà máy, xử lý tập trung đa bậc tại trạm xử lý chung và giám sát chất lượng thủy vực tiếp nhận cuối cùng.

Công nghệ xử lý nước thải tập trung áp dụng nguyên lý kết hợp chuỗi quy trình: xử lý cơ học (song chắn rác, lắng cát), hóa lý (keo tụ, tạo bông bằng phèn nhôm hoặc sắt sunfat và lắng hóa lý) cùng quá trình sinh học hiếu khí bùn hoạt tính Aerotank kết hợp vùng thiếu khí Anoxic nhằm khử chất hữu cơ và hợp chất dinh dưỡng.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được định lượng bao gồm: nhu cầu oxy sinh học (BOD5), nhu cầu oxy hóa học (COD), tổng chất rắn lơ lửng (TSS), tổng Nitơ (TN), tổng Phốtpho (TP) và chỉ số vi sinh Coliform. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật làm nền tảng đối chiếu gồm Luật Bảo vệ Môi trường, Nghị định số 29/2011/NĐ-CP, Thông tư số 08/2009/TT-BTNMT và Thông tư số 48/2011/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp thu thập tài liệu thứ cấp từ Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang, Sở Tài nguyên và Môi trường với kỹ thuật khảo sát thực địa và lấy mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu được thiết kế phân tầng theo từng công đoạn:

• Lấy 5 mẫu nước thải đại diện tại hố ga đầu ra của 5 nhóm ngành sản xuất đặc thù (điện tử, màn hình LCD, cơ khí cao su, chế biến thức ăn chăn nuôi, dệt may gỗ dán).
• Lấy 30 mẫu nước thải tại trạm xử lý tập trung, phân bổ ở 5 vị trí công trình trọng yếu (Bể gom BG, Bể điều hòa BĐH, Bể lắng hóa lý BLHL, Bể Aerotank BAER, Bể khử trùng BKT) qua 6 đợt quan trắc từ tháng 6 năm 2015 đến tháng 3 năm 2016.
• Lấy 4 mẫu nước mặt định kỳ (NM1 đến NM4) tại kênh mương tiếp nhận nước thải sau xử lý.

Lý do lựa chọn phương pháp lấy mẫu dọc theo chuỗi công trình nhằm xác định chính xác hiệu suất phân hủy và loại bỏ chất ô nhiễm của từng đơn nguyên xử lý độc lập. Các thông số pH, DO, nhiệt độ được đo trực tiếp tại hiện trường bằng máy đo chuyên dụng đa chỉ tiêu Bante 900P. Các chỉ tiêu BOD5, COD, TSS, Cr6+, Fe, dầu mỡ, Nitơ, Phốtpho và Coliform được phân tích theo các tiêu chuẩn TCVN 6001:2008, TCVN 6491:1999, TCVN 6625:2000, TCVN 5987:1995. Dữ liệu sau đó được đối soát với QCVN 40:2011/BTNMT cột A và QCVN 08:2015/BTNMT cột B1.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu ghi nhận 100% doanh nghiệp đang hoạt động trong Khu công nghiệp Quang Châu (14 cơ sở sản xuất) đã thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý môi trường như lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc đề án bảo vệ môi trường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Cơ cấu phát sinh nước thải cho thấy nhóm sản xuất linh kiện điện tử chiếm 35,7% số lượng doanh nghiệp và nhóm sản xuất thức ăn gia súc chiếm 21,4%, đóng góp tải lượng ô nhiễm hữu cơ đáng kể.

Nhà máy xử lý nước thải tập trung giai đoạn 1 với công suất thiết kế 3.000 m3/ngày đêm vận hành ổn định từ ngày 06/04/2015 trên diện tích 4,78 ha. Hiệu quả phân tách ô nhiễm qua các công trình đạt tỷ lệ cao: nồng độ TSS giảm trên 85%, hàm lượng BOD5 và COD giảm trên 80% sau khi qua cụm xử lý sinh học bùn hoạt tính. Các kim loại nặng như Crom hóa trị 6 (Cr6+) và Sắt (Fe) đều được xử lý triệt để đạt chuẩn an toàn.

Nước thải đầu ra tại bể khử trùng đáp ứng phần lớn các chỉ tiêu giới hạn của QCVN 40:2011/BTNMT cột A trước khi xả ra kênh mương nội đồng. Tuy nhiên, thông số tổng Nitơ ở đầu ra vẫn vượt nhẹ quy chuẩn cho phép khoảng 5% đến 12% vào một số đợt lấy mẫu mùa khô, cho thấy quá trình nitrat hóa và phản nitrat hóa trong hệ thống sinh học chưa diễn ra đồng đều.

Chất lượng nước mặt tại điểm tiếp nhận kênh nội đồng qua 4 đợt quan trắc duy trì ở mức đạt QCVN 08:2015/BTNMT cột B1, bảo đảm điều kiện phục vụ tưới tiêu nông nghiệp cho các cánh đồng thuộc xã Quang Châu.

Thảo luận kết quả

Diễn biến nồng độ ô nhiễm qua các bể xử lý phản ánh rõ nét hiệu năng của công nghệ tích hợp hóa lý và sinh học. Trên đồ thị diễn biến chất lượng nước, nồng độ COD và BOD5 có xu hướng giảm mạnh nhất tại bể Aerotank nhờ hoạt động phân hủy hiếu khí của quần thể vi sinh vật. Trong khi đó, hàm lượng TSS giảm sâu tại bể lắng hóa lý nhờ cơ chế keo tụ tạo bông kết tủa. Bảng tổng hợp đối sánh 14 chỉ số quan trắc chứng minh tính ưu việt của hệ thống so với các trạm xử lý chỉ dùng công nghệ lắng cơ học đơn thuần.

Nguyên nhân dẫn đến hàm lượng Nitơ còn dao động cục bộ là do tỷ lệ dinh dưỡng C:N trong nước thải đầu vào bị biến động khi các nhà máy dệt may và chế biến thực phẩm xả thải không đều theo ca kíp, làm giảm hiệu suất khử Nitơ tại bể Anoxic. Khi so sánh với một số khu công nghiệp lân cận trên địa bàn tỉnh Bắc Giang như KCN Song Khê - Nội Hoàng hay KCN Đình Trám, chất lượng nước thải sau xử lý tại KCN Quang Châu có tính ổn định cao hơn, giảm thiểu nguy cơ quá tải nguồn tiếp nhận lưu vực sông Cầu.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa công tác quản lý và xử lý nước thải tại Khu công nghiệp Quang Châu, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, kiện toàn cơ chế tổ chức quản lý môi trường. Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang phối hợp cùng Sở Tài nguyên và Môi trường rà soát, phân định rõ thẩm quyền kiểm tra giám sát nội bộ; ban hành Quy chế bảo vệ môi trường nội bộ KCN thống nhất trong vòng 6 tháng tới.

Thứ hai, cải tiến kỹ thuật vận hành trạm xử lý nước thải 3.000 m3/ngày đêm. Đơn vị vận hành cần bổ sung nguồn cơ chất carbon hữu cơ dễ phân hủy vào bể Anoxic nhằm nâng cao hiệu suất phản nitrat hóa, bảo đảm 100% mẫu nước đầu ra đạt quy chuẩn tổng Nitơ cột A QCVN 40:2011/BTNMT; thời gian hoàn thành hiệu chỉnh trong vòng 3 tháng.

Thứ ba, lắp đặt trạm quan trắc tự động liên tục 24/7. Chủ đầu tư hạ tầng cần hoàn thiện hệ thống đo đạc online truyền dữ liệu trực tiếp về Sở Tài nguyên và Môi trường đối với 5 thông số cơ bản (lưu lượng, pH, nhiệt độ, COD, TSS), thực hiện trong lộ trình 9 tháng.

Thứ tư, thúc đẩy kiểm toán chất thải và tái sử dụng nước. Các doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp cần áp dụng mô hình sản xuất sạch hơn, đặt mục tiêu tuần hoàn ít nhất 15% lượng nước thải sau tiền xử lý cho mục đích làm mát thiết bị và tưới cây xanh cảnh quan trong thời gian 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

Cơ quan quản lý nhà nước: Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Sở Tài nguyên và Môi trường các địa phương có thể sử dụng số liệu và quy trình đánh giá trong luận văn làm tài liệu tham khảo để xây dựng tiêu chí cấp phép môi trường, kiểm tra việc chấp hành quy định xả thải tại các khu công nghiệp tập trung.

Chủ đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp: Các công ty phát triển hạ tầng học hỏi được kinh nghiệm bố trí quy hoạch phân khu chức năng (chiếm 64,72% diện tích đất nhà máy và 17,32% đất cây xanh) cùng phương án thiết kế, vận hành trạm xử lý nước thải tập trung quy mô lớn.

Kỹ sư vận hành công trình môi trường: Kỹ sư trạm xử lý tiếp cận được dữ liệu kiểm chứng thực nghiệm về hiệu quả của chuỗi công nghệ keo tụ, lắng hóa lý kết hợp bể Aerotank - Anoxic đối với nước thải công nghiệp đa ngành.

Học viên cao học và nhà nghiên cứu: Các nhà nghiên cứu chuyên ngành Khoa học Môi trường và Quản lý Môi trường có thể kế thừa phương pháp luận lấy mẫu phân tầng, quy trình phân tích thí nghiệm và kỹ thuật đánh giá tải lượng ô nhiễm nguồn nước mặt tiếp nhận.

Câu hỏi thường gặp

Trạm xử lý nước thải tập trung KCN Quang Châu sử dụng công nghệ gì và công suất hiện tại là bao nhiêu? Trạm xử lý áp dụng dây chuyền công nghệ kết hợp cơ học, hóa lý (keo tụ - tạo bông - lắng hóa lý), sinh học hiếu khí Aerotank kết hợp Anoxic và khử trùng. Công suất vận hành giai đoạn 1 là 3.000 m3/ngày đêm trên tổng quy hoạch toàn khu 12.000 m3/ngày đêm.

Tại sao thông số tổng Nitơ trong nước xả thải đầu ra đôi khi vượt quy chuẩn cột A? Nguyên nhân chủ yếu do sự dao động tải lượng chất hữu cơ từ các nhà máy sản xuất theo mùa vụ khiến tỷ lệ C:N chưa đạt ngưỡng tối ưu, làm giảm hiệu suất chuyển hóa nitrat tại ngăn thiếu khí trước khi nước chuyển sang bể lắng sinh học.

Doanh nghiệp trong KCN Quang Châu tuân thủ quy định pháp lý môi trường như thế nào? Toàn bộ 100% cơ sở đang hoạt động sản xuất (14 doanh nghiệp) đều đã lập báo cáo ĐTM hoặc đề án bảo vệ môi trường được phê duyệt, thực hiện đấu nối nước thải vào mạng lưới thu gom tập trung của khu công nghiệp theo đúng hợp đồng dịch vụ hạ tầng.

Nước thải sau xử lý của KCN Quang Châu được xả ra nguồn tiếp nhận nào và có an toàn không? Nước thải sau khi đạt tiêu chuẩn quy chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT cột A được xả trực tiếp vào hệ thống kênh mương nội đồng. Kết quả quan trắc 4 đợt tại nguồn tiếp nhận đều đạt QCVN 08:2015/BTNMT cột B1, bảo đảm an toàn cho hoạt động tưới tiêu lúa và hoa màu.

Giải pháp nào giúp doanh nghiệp giảm chi phí xử lý nước thải nội bộ trước khi xả vào trạm chung? Doanh nghiệp nên áp dụng kiểm toán nước, phân tách riêng dòng nước làm mát ít ô nhiễm và dòng nước thải sản xuất đậm đặc, đồng thời áp dụng giải pháp sản xuất sạch hơn để tái sử dụng nước làm mát tuần hoàn khép kín.

Kết luận

Luận văn đã làm sáng tỏ bức tranh toàn cảnh về hiện trạng xả thải và công tác quản lý môi trường nước tại Khu công nghiệp Quang Châu thông qua các phát hiện then chốt:

• Đánh giá chi tiết đặc tính nguồn thải từ 5 nhóm ngành sản xuất chính trong khu công nghiệp 426 ha.
• Xác định hiệu suất xử lý chất ô nhiễm COD, BOD5 và TSS của nhà máy xử lý nước thải 3.000 m3/ngày đêm đạt trên 80%.
• Chỉ ra điểm nghẽn kỹ thuật về sự dao động của thông số tổng Nitơ trong nước xả thải đầu ra.
• Chứng minh tính an toàn của nguồn nước mặt tiếp nhận phục vụ tưới tiêu nông nghiệp địa phương theo QCVN 08:2015/BTNMT cột B1.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quản lý hành chính, giám sát tự động và tối ưu hóa công nghệ sinh học.

Công trình đóng góp luận cứ khoa học tin cậy cho công tác quản trị môi trường khu công nghiệp tại tỉnh Bắc Giang. Các đơn vị quản lý và doanh nghiệp hạ tầng cần sớm xúc tiến lộ trình lắp đặt trạm quan trắc tự động và điều chỉnh chế độ công nghệ trong 3 đến 6 tháng tới nhằm bảo đảm phát triển công nghiệp bền vững gắn liền với bảo vệ nguồn tài nguyên nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ THỦY HOA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NƯỚC THẢI KHU CÔNG NGHIỆP QUANG CHÂU, HUYỆN VIỆT YÊN, TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số : 60.01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thế Bình NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đỗ Thủy Hoa i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc thầy TS.Nguyễn Thế Bình đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Ban quản lý các KCN tỉnh Bắc Giang; UBND huyện Việt Yên; Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Việt Yên; Phòng Thống kê huyện Việt Yên; UBND xã Quang Châu; Công ty cổ phần KCN Sài Gòn - Bắc Giang, một số doanh nghiệp trong KCN Quang Châu đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đỗ Thủy Hoa ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn.

Tính cấp thiết của đề tài. Giả thiết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Thực trạng phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam. Quá trình hình thành và phát triển các khu công nghiệp.

Phân bố khu công nghiệp trong cả nước. Vai trò của khu công nghiệp trong phát triển kinh tế - xã hội. Thực trạng quản lý và xử lý nước thải khu công nghiệp tại Việt Nam. Quy mô đầu tư các khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang.

Hiện trạng môi trường nước thải tại khu công nghiệp. Hiện trạng các vấn đề môi trường nước thải tại các khu công nghiệp. Những vấn đề môi trường phát sinh trong các khu công nghiệp. Hệ thống quản lý môi trường tại các khu công nghiệp.

Hệ thống văn bản quản lý môi trường tại các khu công nghiệp. Các tổ chức quản lý môi trường khu công nghiệp. Các vấn đề tồn tại trong hệ thống quản lý môi trường khu công nghiệp. Tài chính và nhân lực cho công tác bảo vệ môi trường khu công nghiệp.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Quang Châu. Tổng quan đặc điểm tình hình khu công nghiệp Quang Châu. Thực trạng phát sinh và hệ thống quản lý nước thải tại khu công nghiệp Quang Châu.

Thực trạng xử lý nước thải tại nhà máy xử lý nước thải tập trung khu công nghiệp Quang Châu. Đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước thải trong khu công nghiệp. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp.

Phương pháp khảo sát, lấy mẫu nước thải. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm. Phương pháp so sánh. Phương pháp xử lý số liệu và minh họa.

Kết quả và thảo luận. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Quang Châu. Đặc điểm tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Tổng quan đặc điểm tình hình khu công nghiệp Quang Châu. Vị trí của khu công nghiệp Quang Châu. Quy hoạch phân khu chức năng của khu công nghiệp Quang Châu. Hiện trạng đầu tư cơ sở hạ tầng và các cơ sở sản xuất của khu công nghiệp Quang Châu.

Hiện trạng đầu tư của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Quang Châu. Các loại hình hoạt động sản xuất chính của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Quang Châu. Đánh giá chung về quy trình và công nghệ sản xuất của các loại hình sản xuất đầu tư vào khu công nghiệp Quang Châu. Thực trạng phát sinh và hệ thống quản lý nước thải tại khu công nghiệp Quang Châu.

Tổng lượng nước sạch tiêu thụ và nước thải phát sinh của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Tình hình thực hiện các thủ tục pháp lý về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Quang Châu. Đánh giá hiện trạng chất lượng môi trường nước thải của các nhóm loại hình sản xuất chính của khu công nghiệp. Thực trạng xử lý nước thải tại nhà máy xử lý nước thải tập trung khu công nghiệp Quang Châu.

Giới thiệu về quy trình công nghệ xử lý nước thải. Đánh giá hiệu quả xử lý của từng công trình trong hệ thống. Hiệu quả xử lý nước thải khu công nghiệp Quang Châu qua các giai đoạn bể. Hiện trạng nước mặt nơi tiếp nhận nguồn nước thải của nhà máy.

Đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường nước thải tại khu công nghiệp Quang Châu. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức hệ thống quản lý môi trường tại khu công nghiệp. Rà soát, bổ sung các văn bản chính sách, pháp luật, tăng cường các biện pháp thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường khu công nghiệp. Giải pháp kỹ thuật để giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước thải tại khu công nghiệp.

Kết luận và kiến nghị. 76 Tài liệu tham khảo. 78 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BOD5 Hàm lượng oxy hóa sinh học BQL Ban quản lý BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường BVMT Bảo vệ môi trường COD Hàm lượng oxy hóa hóa học CTR Chất thải rắn DO Hàm lượng oxy hòa tan ĐTM Đánh giá tác động môi trường GMMB Giải phóng mặt bằng GCN Giấy chứng nhận GQP Tổng sản phẩm nội địa KCN Khu công nghiệp KCX Khu chế xuất KTTĐ Kinh tế trọng điểm QCCP Quy chuẩn cho phép QCVN Quy chuẩn Việt Nam TB Trung bình TCCP Tiêu chuẩn cho phép TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Hiện trạng áp dụng công nghệ xử lý nước thải tập trung tại một số khu công nghiệp điển hình.

Danh sách các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Đặc trưng về thành phần nước thải của một số ngành công nghiệp trước xử lý. Các văn bản về quản lý môi trường các khu công nghiệp đã ban hành. Đối tượng lấy mẫu nước thải của 5 nhóm hình hoạt động sản xuất chính của khu công nghiệp Quang Châu.

Ký hiệu vị trí lấy mẫu tại trạm xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp Quang Châu. Ký hiệu mẫu nước mặt tiếp nhận nước thải khu công nghiệp Quang Châu. Phương pháp phân tích các thông số tại hiện trường. Phương pháp phân tích các thông số trong phòng thí nghiệm.

Quy hoạch sử dụng đất của khu công nghiệp Quang Châu. Danh sách các doanh nghiệp đang đầu tư, hoạt động trong khu công nghiệp Quang Châu. Lượng nước sử dụng của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Lượng nước thải của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp.

Tình hình thực hiện các thủ tục pháp lý, quy định và nội dung cam kết về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp. Tính chất nước thải sau xử lý của các loại hình sản xuất công nghiệp đặc thù tại khu công nghiệp Quang Châu. Các hạng mục xây dựng. Nồng độ chất ô nhiễm trong nước thải tại vị trí BG.

Nồng độ chất ô nhiễm trong nước thải ở vị trí BĐH. Nồng độ chất ô nhiễm trong nước thải ở vị trí BLHL. Nồng độ chất ô nhiễm trong nước thải ở vị trí BAER. Nồng độ chất ô nhiễm trong nước thải ở vị trí BKT.

Chất lượng nước mặt tại nơi tiếp nhận nguồn nước thải của nhà máy. 70 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Nguyên tắc các mối quan hệ trong hệ thống quản lý môi trường khu công nghiệp. Vị trí lấy mẫu tại trạm xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp Quang Châu.

Vị trí xã Quang Châu trên bản đồ vệ tinh. Sơ đồ khu công nghiệp Quang Châu, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Quy trình công nghệ sản xuất của nhóm ngành lắp ráp linh kiện điện, điện tử. Quy trình công nghệ sản xuất của nhóm ngành sản xuất gia công tấm cảm ứng, màn hình tinh thể lỏng.

Quy trình công nghệ sản xuất của nhóm ngành sản xuất, lắp ráp ống và dây dẫn cho ô tô, xe máy, sản xuất sản phẩm cao su. Quy trình công nghệ sản xuất của nhóm ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Quy trình sản xuất của nhóm ngành may mặc. Công nghệ của trạm xử lý nước thải tập trung của KCN Quang Châu.

Cụm bể khuấy trộn hóa chất. Bể lắng sinh học. Bể khử trùng. Bể phân hủy bùn.

Bể nén bùn. Diễn biến xử lý chất rắn lơ lửng trong quá trình xử lý nước thải nhà máy khu công nghiệp Quang Châu. Diễn biến xử lý BOD5 trong quá trình xử lý nước thải nhà máy khu công nghiệp Quang Châu. Diễn biến xử lý COD trong quá trình xử lý nước thải nhà máy khu công nghiệp Quang Châu.

Diễn biến xử lý nitơ trong quá trình xử lý nước thải nhà máy khu công nghiệp Quang Châu .