Giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ vnua trình bày giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân tại huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa, góp phần nâng cao đời sống.

• Tác giả: Nguyễn Duy Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Ngoan
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Trích yếu luận văn
• 1.4. Thesis Abstract
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.6.1. Mục tiêu chung
• 1.6.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Nội dung nghiên cứu
• 1.9. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.10. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế hộ nông dân
• 1.10.1. Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế hộ nông dân
• 1.10.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.10.1.2. Khái niệm hộ nông dân
• 1.10.1.3. Khái niệm kinh tế hộ nông dân
• 1.10.1.4. Phân loại hộ nông dân

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Như Xuân Thanh Hóa

Huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa, là một trong những địa phương có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế hộ nông dân. Kinh tế hộ nông dân không chỉ đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương mà còn tạo ra việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân tại đây vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Như Xuân

Huyện Như Xuân có địa hình chủ yếu là đồi núi, với nhiều tiềm năng về nông lâm nghiệp. Dân số chủ yếu sống bằng nghề nông, tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao. Việc phát triển kinh tế hộ nông dân cần được chú trọng để nâng cao đời sống người dân.

1.2. Vai trò của kinh tế hộ nông dân trong phát triển địa phương

Kinh tế hộ nông dân đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn thu nhập chính cho người dân. Nó cũng góp phần vào việc bảo vệ môi trường và duy trì văn hóa truyền thống của địa phương.

II. Những thách thức trong phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Như Xuân

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Như Xuân vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu vốn, kỹ thuật canh tác lạc hậu, và thị trường tiêu thụ không ổn định đang cản trở sự phát triển.

2.1. Thiếu vốn và nguồn lực đầu tư

Nhiều hộ nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay để đầu tư vào sản xuất. Điều này dẫn đến việc không thể mở rộng quy mô sản xuất và cải thiện chất lượng sản phẩm.

2.2. Kỹ thuật canh tác và năng suất thấp

Kỹ thuật canh tác lạc hậu và thiếu kiến thức về nông nghiệp hiện đại khiến năng suất cây trồng và vật nuôi không đạt yêu cầu. Việc áp dụng công nghệ mới là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Như Xuân hiệu quả

Để phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Như Xuân, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho hộ nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

3.1. Đầu tư vào hạ tầng nông thôn

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng nông thôn như đường giao thông, hệ thống tưới tiêu để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.

3.2. Đào tạo nghề và chuyển giao công nghệ

Đào tạo nghề cho nông dân và chuyển giao công nghệ mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các chương trình đào tạo cần được tổ chức thường xuyên và phù hợp với nhu cầu thực tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Như Xuân

Nghiên cứu thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân tại huyện Như Xuân cho thấy nhiều mô hình sản xuất hiệu quả đã được áp dụng. Những mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn tạo ra việc làm cho nhiều lao động địa phương.

4.1. Mô hình hợp tác xã nông nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp đã giúp nông dân liên kết sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm và giảm chi phí đầu vào. Mô hình này cần được nhân rộng để phát huy hiệu quả.

4.2. Kết quả từ các dự án hỗ trợ nông dân

Nhiều dự án hỗ trợ nông dân đã được triển khai, giúp cải thiện đời sống và nâng cao năng lực sản xuất. Các dự án này cần được duy trì và phát triển hơn nữa.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho phát triển kinh tế hộ nông dân

Phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Như Xuân là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của người dân. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện chất lượng cuộc sống cho nông dân.

5.1. Tăng cường chính sách hỗ trợ nông dân

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân về vốn, kỹ thuật và thị trường để thúc đẩy phát triển kinh tế hộ nông dân.

5.2. Hướng tới phát triển bền vững

Phát triển kinh tế hộ nông dân cần gắn liền với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các giải pháp cần được thiết kế để đảm bảo sự phát triển lâu dài và bền vững cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế hộ nông dân đóng vai trò là tế bào nền tảng của nền nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt tại các địa bàn miền núi. Tại huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa, nông - lâm nghiệp chiếm tỷ trọng 68,1% trong tổng sản phẩm địa phương, thu hút 79,35% tổng số 35.156 lao động đang làm việc trong toàn huyện vào năm 2014. Mặc dù sở hữu tổng diện tích đất nông lâm nghiệp lên tới 62.493 ha trên tổng diện tích tự nhiên 71.994 ha, kinh tế hộ tại Như Xuân vẫn đối mặt với nhiều rào cản nội tại: quy mô canh tác manh mún, phương thức sản xuất lạc hậu, sức cạnh tranh hàng hóa thấp và tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn ở mức cao với 31,93%.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng phát triển kinh tế nông hộ giai đoạn 2012-2014, nhận diện các nhân tố chi phối thông qua mô hình kinh tế lượng và đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện cho huyện Như Xuân trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi khảo sát thực địa được triển khai chuyên sâu tại 3 xã đại diện (Bãi Trành, Hóa Quỳ, Thanh Hòa) trong năm 2015. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp luận cứ khoa học để địa phương đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 9,5%/năm, nâng thu nhập bình quân đầu người từ 12,03 triệu đồng/năm (năm 2014) lên mức 980 - 1.200 USD vào năm 2020 và giảm tỷ lệ lao động thuần nông một cách bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết kinh tế nông hộ của Frank Ellis (1998), khẳng định hộ nông dân là đơn vị kinh tế cơ sở vừa thực hiện chức năng sản xuất vừa tiêu dùng, tối ưu hóa các nguồn lực gia đình trong điều kiện thị trường nông thôn chưa hoàn hảo. Đề tài kết hợp lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Lê Đình Thắng (1993) và Đặng Kim Sơn (2008), nhấn mạnh việc chuyển từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa chuyên môn hóa.

Khung thể chế chính sách được kế thừa từ các văn kiện nền tảng: Chỉ thị 100-CT/TW (1981), Nghị quyết 10-NQ/TW (1988) của Bộ Chính trị về đổi mới quản lý nông nghiệp, Nghị quyết 06-NQ/TW (1998), Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP về phát triển kinh tế trang trại và tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa X về tam nông. Các khái niệm trọng tâm bao gồm: kinh tế hộ nông dân, hộ thuần nông (chiếm 80,09% tại địa bàn), hộ phi nông nghiệp (chiếm 19,91%) và phân tầng thu nhập nông hộ (hộ khá giàu chiếm 16,44%, hộ trung bình chiếm 51,63%, hộ nghèo và cận nghèo chiếm 31,93%). Mối quan hệ giữa thu nhập nông hộ và các nguồn lực sản xuất được mô hình hóa qua hàm sản xuất Cobb-Douglas cổ điển với 4 biến độc lập: diện tích đất đai, quy mô lao động, vốn sản xuất và trình độ học vấn của chủ hộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn tích hợp chặt chẽ giữa thông tin thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập theo chuỗi thời gian 2012-2014 từ Chi cục Thống kê huyện Như Xuân, Phòng Nông nghiệp và PTNT và Niên giám thống kê địa phương. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra khảo sát trực tiếp từ tháng 05/2015 đến tháng 08/2015.

Quy mô mẫu được xác định dựa trên tiêu chuẩn phân tích hồi quy dữ liệu chéo của Green (2003) và Tabachnick & Fidell (2007) với công thức n >= 50 + 8k. Với k = 4 biến độc lập, cỡ mẫu tối thiểu yêu cầu là 82 hộ. Để đảm bảo tính đại diện cao cho toàn bộ 21.101 hộ trong huyện, tác giả đã chọn tổng quy mô mẫu điều tra là 180 hộ. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên được áp dụng tại 3 vùng sinh thái kinh tế đặc trưng:

• Vùng đồi cao núi thấp: xã Bãi Trành (60 hộ điều tra)
• Vùng thung lũng ven sông suối: xã Hóa Quỳ (60 hộ điều tra)
• Vùng cao đặc biệt khó khăn: xã Thanh Hòa (60 hộ điều tra)

Phương pháp phân tích số liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tổ thống kê kinh tế, so sánh tương đối - tuyệt đối và phân tích hồi quy đa biến trên phần mềm chuyên dụng. Lý do lựa chọn mô hình hồi quy hàm sản xuất Cobb-Douglas vì mô hình này cho phép ước lượng chính xác hệ số co giãn của từng biến nguồn lực đối với thu nhập, giúp lượng hóa mức độ đóng góp cận biên của đất đai, vốn, lao động và học vấn trong điều kiện nông thôn miền núi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu sản xuất nông hộ đã có chuyển dịch nhưng tốc độ còn chậm và vẫn mang nặng tính thuần nông. Trong tổng số 21.101 hộ toàn huyện năm 2014, nhóm hộ thuần nông chiếm tới 80,09% (16.900 hộ), trong khi nhóm hộ phi nông nghiệp và dịch vụ chỉ chiếm 19,91% (4.201 hộ). Giá trị sản xuất ngành thương mại - dịch vụ dù duy trì tốc độ phát triển bình quân 148,40% giai đoạn 2012-2014 (đạt 120.365 triệu đồng năm 2014), nhưng giá trị tuyệt đối trong cơ cấu kinh tế hộ vẫn ở mức khiêm tốn.

Thứ hai, có sự phân hóa thu nhập sâu sắc giữa các vùng sinh thái và nhóm ngành nghề. Tại xã Bãi Trành (Vùng 1), nơi có 16.454,02 ha đất đồi bát úp và đất đỏ bazan thuận lợi cho cây cao su, tỷ lệ hộ khá giàu đạt 26,67% và hộ nghèo chỉ chiếm 20,00%. Ngược lại, tại xã vùng cao Thanh Hòa (Vùng 3) với địa hình chia cắt mạnh ở độ cao 400 - 500 mét, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo lên tới 50,00%, trong khi hộ khá giàu chỉ đạt 8,33%.

Thứ ba, cơ cấu lao động nông nghiệp dịch chuyển chậm chạp. Lao động nông nghiệp năm 2014 chiếm 79,35% tổng số lao động đang làm việc, giảm rất ít so với mức 81,75% của năm 2012. Tỷ lệ lao động tham gia công nghiệp - xây dựng (11,10%) và thương mại - dịch vụ (9,55%) còn thấp, phản ánh tình trạng dư thừa lao động thời vụ tại khu vực nông thôn.

Thứ tư, kết quả ước lượng hàm Cobb-Douglas khẳng định vai trò quyết định của vốn sản xuất và trình độ học vấn của chủ hộ đối với tăng trưởng thu nhập. Vốn tích lũy của hộ thuần nông bình quân chỉ đạt dưới 4,8 triệu đồng/hộ, thấp hơn nhiều so với mức 12,1 triệu đồng của hộ thương nghiệp và 14,9 triệu đồng của hộ vận tải. Yếu tố quy mô đất đai có đóng góp dương nhưng bị giới hạn do chất lượng đất không đồng đều và thiếu vốn đầu tư thâm canh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chênh lệch thu nhập giữa các vùng bắt nguồn từ hạn chế về hạ tầng giao thông và khả năng tiếp cận thị trường. Các xã vùng cao như Thanh Hòa chịu chi phí vận chuyển cao, khiến nông sản bị tư thương ép giá. Hơn nữa, mạng lưới hợp tác xã nông nghiệp tại địa phương hoạt động kém hiệu quả, chỉ đáp ứng được 6,9% nhu cầu phân bón và 13,8% nhu cầu giống, buộc nông dân phải phụ thuộc 59,2% phân bón vào các đại lý tư nhân với giá thành cao.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các phát hiện của Lê Quốc Doanh (2006) và Đinh Phi Hổ (2006) khi nghiên cứu về kinh tế nông hộ tại các tỉnh miền núi phía Bắc, khẳng định rào cản lớn nhất nằm ở vốn tín dụng và năng lực quản lý của chủ hộ. Thực tế này gợi mở bài học từ kinh nghiệm phát triển công nghiệp 3 tầng của Nhật Bản và xí nghiệp Hương trấn của Trung Quốc theo phương châm "ly nông bất ly hương" để giải quyết việc làm tại chỗ.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu có thể được thể hiện qua biểu đồ cột chồng so sánh cơ cấu 3 nhóm thu nhập tại 3 xã khảo sát, kết hợp với bảng hồi quy ma trận hệ số co giãn Cobb-Douglas nhằm minh họa trực tiếp tác động của các biến độc lập đến giá trị sản xuất bình quân của nông hộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, quy hoạch và chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi gắn với chế biến công nghiệp. Ủy ban nhân dân huyện Như Xuân cùng Phòng Nông nghiệp và PTNT cần đẩy mạnh tái cơ cấu 13.493 ha đất sản xuất nông nghiệp và 2.474 ha đất cây công nghiệp lâu năm. Chuyển đổi các diện tích canh tác kém hiệu quả sang trồng cao su, cây ăn quả đặc sản và mía nguyên liệu, đặt mục tiêu nâng giá trị sản xuất trên 1 ha đất canh tác tăng 15% mỗi năm trong giai đoạn 2016-2020.

Thứ hai, mở rộng cung ứng vốn tín dụng và cải cách thủ tục vay vốn cho nông hộ. Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT cùng Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Như Xuân cần nâng mức trần cho vay không thế chấp đối với hộ sản xuất hàng hóa lên 50 - 100 triệu đồng/hộ, đồng thời chấp nhận định giá trị quyền sử dụng đất nông - lâm nghiệp làm tài sản bảo đảm. Mục tiêu nâng tỷ lệ nông hộ được tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng đạt trên 75% vào năm 2018.

Thứ ba, tăng cường đào tạo nghề nông nghiệp và khuyến nông hiện đại. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Trung tâm Khuyến nông huyện tổ chức đào tạo kỹ thuật thâm canh, quản lý tài chính cho các chủ hộ, phấn đấu nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo đạt 45% vào năm 2020, tạo việc làm mới ổn định cho 1.250 - 1.500 lao động mỗi năm.

Thứ tư, đổi mới mô hình kinh tế tập thể và xây dựng chuỗi liên kết bao tiêu nông sản. UBND các xã Hóa Quỳ, Bãi Trành cần củng cố các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp, đóng vai trò cầu nối ký kết hợp đồng thu mua trực tiếp với Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hóa Quỳ (công suất 15.000 tấn/năm) và Nhà máy chè Bãi Trành, giảm thiểu rủi ro thị trường và bảo vệ lợi ích kinh tế cho hộ nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại UBND huyện Như Xuân, Sở Nông nghiệp và PTNT, Ban Dân tộc tỉnh Thanh Hóa có thể sử dụng công trình làm cơ sở hoạch định kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, chiến lược giảm nghèo bền vững và quy hoạch sử dụng 62.493 ha đất nông lâm nghiệp địa phương.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp tìm thấy trong luận văn một tài liệu tham khảo thực chứng chuẩn mực về phương pháp chọn mẫu phân tầng 180 hộ và quy trình ứng dụng hàm Cobb-Douglas trong nghiên cứu kinh tế hộ vùng cao.

Nhóm các tổ chức tín dụng nông thôn, Ngân hàng Chính sách Xã hội và quỹ tín dụng nhân dân có thể khai thác các chỉ số tài chính, cơ cấu tài sản và chu kỳ tích lũy vốn của 3 nhóm hộ để thiết kế các gói sản phẩm vay vốn chuyên biệt, hỗ trợ kịp thời cho nông dân thâm canh cây công nghiệp dài ngày.

Nhóm các doanh nghiệp thu mua, nhà máy chế biến nông lâm sản và hợp tác xã có thể ứng dụng dữ liệu phân bố sản lượng và thực trạng liên kết sản xuất tại các tiểu vùng để xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu sắn, cao su, chè khép kín, tối ưu hóa chi phí đầu vào.

Câu hỏi thường gặp

Kinh tế hộ thuần nông và hộ phi nông nghiệp tại huyện Như Xuân có sự khác biệt như thế nào về tích lũy vốn? Theo kết quả nghiên cứu, hộ thuần nông chiếm 80,09% tổng số hộ nhưng chỉ đạt mức tích lũy vốn dưới 4,8 triệu đồng/hộ. Trong khi đó, nhóm hộ phi nông nghiệp chiếm 19,91% có mức tích lũy bình quân từ 12,1 đến 14,9 triệu đồng/hộ, phản ánh tính ưu việt của việc đa dạng hóa ngành nghề thương mại và dịch vụ.

Tại sao đề tài lại chọn khảo sát thực tế tại 3 xã Bãi Trành, Hóa Quỳ và Thanh Hòa? Ba xã đại diện hoàn hảo cho 3 vùng sinh thái kinh tế của Như Xuân: Bãi Trành đại diện cho vùng đồi cao đất bazan trồng cao su (tỷ lệ hộ giàu 26,67%); Hóa Quỳ đại diện cho vùng thung lũng có nhà máy chế biến sắn 15.000 tấn/năm; Thanh Hòa đại diện cho 6 xã vùng cao đặc biệt khó khăn (tỷ lệ hộ nghèo 50%).

Hàm sản xuất Cobb-Douglas đóng vai trò gì trong việc tìm ra giải pháp phát triển kinh tế hộ? Hàm Cobb-Douglas giúp lượng hóa chính xác mức độ tác động của 4 biến nguồn lực đầu vào tới thu nhập hộ. Kết quả chứng minh vốn sản xuất và trình độ học vấn của chủ hộ có hệ số tác động biên lớn nhất, từ đó giúp chính quyền ưu tiên ngân sách cho khuyến nông và hỗ trợ tín dụng.

Đặc điểm địa hình ảnh hưởng như thế nào đến khả năng sinh kế của người dân Như Xuân? Địa hình đồi núi chiếm ưu thế với độ cao trung bình 400 - 700 mét gây chia cắt giao thông, làm tăng chi phí vận chuyển nông sản và cô lập kinh tế các xã vùng cao. Tuy nhiên, vùng đồi núi thấp lại tạo điều kiện lý tưởng để phát triển 16.454 ha cây công nghiệp lâu năm và kinh tế trang trại lâm nghiệp.

Mục tiêu cụ thể về kinh tế hộ của huyện Như Xuân đến năm 2020 được xác định ra sao? Địa phương đặt mục tiêu duy trì nhịp độ tăng trưởng kinh tế trên 9,5%/năm, nâng mức thu nhập bình quân đầu người lên 980 - 1.200 USD/năm, đồng thời nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo nghề đạt 45% nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế vững chắc.

Kết luận

• Luận văn đã khái quát hóa bức tranh toàn diện về thực trạng kinh tế của 21.101 hộ nông dân huyện Như Xuân giai đoạn 2012-2014.
• Thiết lập quy trình nghiên cứu thực chứng mẫu 180 hộ đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái đặc trưng của địa bàn miền núi.
• Vận dụng mô hình Cobb-Douglas chứng minh tác động quyết định của vốn và trình độ chủ hộ đến việc gia tăng thu nhập nông hộ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá về quy hoạch đất đai, tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề và liên kết doanh nghiệp bao tiêu nông sản.
• Cung cấp định hướng thực thi để đạt mục tiêu thu nhập bình quân 980 - 1.200 USD/người/năm và 45% lao động qua đào tạo vào năm 2020.

Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận quản lý kinh tế và bằng chứng thực nghiệm cụ thể tại huyện miền núi Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Trong giai đoạn 2016-2020, địa phương cần ưu tiên triển khai đồng bộ chính sách giao đất lâm nghiệp gắn với hỗ trợ tín dụng ưu đãi và mở rộng thị trường tiêu thụ. Độc giả quan tâm và các nhà hoạch định chính sách có thể ứng dụng trực tiếp các giải pháp của luận văn để thúc đẩy kinh tế nông hộ phát triển nhanh và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN DUY PHƯƠNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN Ở HUYỆN NHƯ XUÂN, TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hữu Ngoan NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Duy Phương i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Thầy giáo - PGS.

Nguyễn Hữu Ngoan, là người trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Khoa Kinh tế và PTNT, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo UBND huyện Như Xuân, các phòng ban chuyên môn: Phòng Nông nghiệp, Phòng Tài chính-Kế hoạch, Chi cục Thống kê; lãnh đạo Đảng ủy, UBND và cán bộ Ủy ban xã Bãi Trành, xã Hóa Quỳ, xã Thanh Hòa; các hộ nông dân đã cung cấp số liệu thực tế và thông tin cần thiết để tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các đồng nghiệp, bạn bè cùng toàn thể gia đình, người thân đã động viên tôi trong thời gian nghiên cứu đề tài.

Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn ! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Duy Phương ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.

vi Trích yếu luận văn. viii Thesis Abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế hộ nông dân.

Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế hộ nông dân. Một số khái niệm cơ bản. Phân loại hộ nông dân. Đặc điểm của kinh tế hộ nông dân.

Vai trò của phát triển kinh tế hộ nông dân. Nội dung và tiêu chí phát triển kinh tế hộ nông dân. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế hộ nông dân. Cơ sở thực tiễn về phát triển kinh tế hộ nông dân.

Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới. Tổng quan về phát triển kinh tế hộ nông dân ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm cho phát triển kinh tế hộ nông dân ở Việt Nam và huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Một số công trình nghiên cứu có liên quan.

23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm cơ bản của huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Đặc điểm tự nhiên.

Đặc điểm kinh tế - xã hội. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu, khảo sát và mẫu điều tra.

Phương pháp thu thông tin. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong nghiên cứu đề tài. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân của huyện Như Xuân. Tình hình chung về sự phát triển kinh tế hộ nông dân trên địa bàn huyện Như Xuân. Thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân tại các điểm điều tra. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân.

Nhóm các yếu tố bên trong nội bộ hộ nông dân. Nhóm các yếu tố bên ngoài. Ý kiến, nguyện vọng của hộ nông dân để phát triển kinh tế hộ ở Như Xuân. Định hướng và giải pháp chủ yếu nhằm phát triển kinh tế hộ nông dân ở Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Định hướng phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân. Kết luận và kiến nghị. 121 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt UBND Ủy ban nhân dân CNH Công nghiệp hóa HĐH Hiện đại hóa BQ Bình quân TTCN Tiểu thủ công nghiệp LĐ Lao động TC Trung cấp CĐ Cao đẳng CN Công nghiệp TTCN Tiểu thủ công nghiệp SXKD Sản xuất kinh doanh CPSX Chi phí sản xuất TM - DV Thương mại – dịch vụ ĐTV Đơn vị tính v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Hiện trạng sử dụng đất nông lâm nghiệp huyện Như Xuân.

Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội của huyện Như Xuân năm 2014. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế huyện Như Xuân 2012-2014. Tình hình dân số và lao động huyện Như Xuân (2012-2014). Quy mô mẫu điều tra.

Diễn giải các biến trong mô hình nghiên cứu. Tình hình phát triển các loại hộ nông dân huyện Như Xuân giai đoạn 2012-2014. Diện tích, năng suất một số loại cây trồng chính của các hộ nông dân huyện Như Xuân. Chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản của các hộ nông dân huyện Như Xuân.

Một số sản phẩm TTCN chính của huyện năm 2012-2014. Một số chỉ tiêu về kết quả sản xuất trong kinh tế hộ nông dân của huyện Như Xuân qua 3 năm. Cơ cấu các loại hộ theo thu nhập ở các vùng của huyện Như Xuân. Cơ cấu tổng giá trị thu nhập của các xã điều tra năm 2014.

Dân số, lao động của các xã điều tra năm 2014. Tình hình cơ bản của các chủ hộ được điều tra. Một số chỉ tiêu về lao động và nhân khẩu. Tình hình thu nhập của các hộ nông dân năm 2014.

Cơ cấu hộ nông dân theo 03 nhóm thu nhập. Chi tiêu bình quân đời sống của nông hộ năm 2014. Chi tiêu và thu nhập bình quân đầu người của nông hộ năm 2014. Tài sản và tư liệu sản xuất chủ yếu bình quân của hộ nông dân tại thời điểm điều tra theo nhóm thu nhập.

Cơ cấu sử dụng đất đai cho phát triển kinh tế hộ theo xã điều tra. Cơ cấu sử dụng đất đai của các hộ điều tra phân theo thu nhập. Cơ cấu lao động trong độ tuổi của các hộ nông dân. Trình độ học vấn của chủ hộ điều tra.

68 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vốn bình quân của hộ nông dân theo vùng nghiên cứu. Quy mô vốn bình quân hộ nông dân tại thời điểm điều tra. Cơ cấu nhóm hộ thuần nông theo hướng sản xuất kinh doanh chính.

Giá trị sản xuất của các hộ thuần nông tại các xã điều tra. Quy mô và cơ cấu chi phí sản xuất của các hộ thuần nông. Tổng thu nhập từ sản xuất kinh doanh của các hộ thuần nông ở các xã điều tra. Cơ cấu nhóm hộ phi nông nghiệp theo hướng SXKD chính.

Giá trị sản xuất của các hộ phi nông nghiệp ở các xã điều tra. Quy mô và cơ cấu chi phí sản xuất của các hộ phi nông nghiệp. Tổng thu nhập bình quân từ SXKD của hộ phi nông nghiệp. Ảnh hưởng của chủ hộ nông dân tới thu nhập.

Ảnh hưởng của quy mô các nguồn lực đến thu nhập của hộ nông dân. Kết quả phân tích hàm Cobb – Douglas ở vùng nghiên cứu. 86 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Duy Phương Tên luận văn: “Giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa”. Chuyên ngành: Quản lí kinh tế Mã số: 60 34 01 10 Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Hữu Ngoan Tên đơn vị đào tạo sau đại học: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu của luận văn.

Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân,tỉnh Thanh Hóa,đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân,tỉnh Thanh Hóa trong thời gian tới. Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân,tỉnh Thanh Hóa. Phương pháp nghiên cứu. -Thông tin thứ cấp trong luận văn tác giả sử dụng phương pháp kế thừa để thu thập các tài liệu có sẵn trong sách báo,số liệu các phòng, ban chuyên ngành như phòng nông nghiệp,phòng thống kê,chi cục thống kê….Thông tin sơ cấp là những thông tin được thu thập trực tiếp từ việc điều tra khảo sát thông qua phỏng vấn trực tiếp,phỏng vấn bằng bảng câu hỏi điều tra.

-Áp dụng các phương pháp thống kê toán học đề xử lý số liệu và đánh giá kết quả đảm bảo yêu cầu khách quan và độ chính xác cho phép với sự hỗ trợ của phần mềm Microsoft Excel 9. Các kết quả chính và kết luận -Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển knih tế hộ nông dân -Luận văn làm rõ bức tranh tổng hợp về tình hình phát triển kinh tế hộ nông dân của huyện Như Xuân,tỉnh Thanh Hóa trong thời gian qua.Có sự đánh giá và so sánh khái quát tình hình phát triển kinh tế hộ về một số chỉ tiêu của huyện qua các năm. -Luận văn đã chỉ ra được các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Như Xuân.Qua đó chỉ rõ được những vấn đề cần nghiên cứu và giải quyết để phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện trong thời gian tới. -Luận văn cũng đã đề xuất với Nhà nước,tỉnh Thanh Hóa và huyện Như Xuân các nhóm giải pháp nhằm phát triển kinh tế hộ nông dân trên địa bàn huyện.

viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate : Nguyễn Duy Phương Thesis title: “Solutions for Household Economics Improvement in Như Xuân District, Thanh Hóa Province”.