HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THANH TÙNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN Ở HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Minh Hiền NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Đồng thời tôi xin cam đoan rằng trong quá trình thực hiện đề tài này tôi luôn chấp hành đúng mọi quy định của nơi nghiên cứu. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Thanh Tùng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy giáo, Cô giáo giảng dạy tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, tại Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn và đặc biệt là quý Thầy Cô giáo trong bộ môn phát triển nông thôn đã truyền dạy cho tôi những kiến thức quý báu trong quá trình học tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Minh Hiền, ThS Trần Mạnh Hải, Bộ môn Phát triển Nông thôn đã giành nhiều thời gian trực tiếp chỉ bảo, hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi cũng xin gửi lời cám ơn chân thành tới các đồng chí trong Đảng ủy – UBND, huyện Ba Vì đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu tại địa phương. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu cũng như trong suốt thời gian thực hiện luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Thanh Tùng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. v Danh mục các bảng. vi Danh mục đồ thị.
vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Đặc trưng của kinh tế hộ nông dân.
Phân loại kinh tế nông hộ. Vai trò của kinh tế hộ và sự cần thiết phát triển kinh tế hộ. Tiêu chí đánh giá sự phát triển kinh tế hộ nông dân. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế hộ nông dân.
Quan điểm về phát triển kinh tế hộ nông dân. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông hộ ở một số nước. Tình hình phát triển kinh tế hộ nông dân ở nước ta và những bài học rút ra.
24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.
Đặc điểm kinh tế xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm và chọn mẫu điều tra. Phương pháp thu thập số liệu.
Phương pháp xử lí và phân tích thông tin. Các chỉ tiêu phân tích. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện ba vì – hà nội.
Khái quát về kinh tế nông hộ ở huyện Ba Vì. Các thông tin chung và đặc điểm của nông hộ ở huyện Ba Vì. Thực trạng phát triển nguồn lực của nông hộ. Thực trạng phát triển sản xuất của nông hộ.
Thực trạng tiêu thụ sản phẩm của nông hộ. Kết quả phát triển kinh tế nông hộ. Đánh giá chung về phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Ba Vì. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông hộ ở huyện ba vì.
Yếu tố điều kiện tự nhiên. Yếu tố thị trường. Yếu tố về điều kiện kinh tế và khoa học kỹ thuật. Yếu tố chính sách.
Định hướng và các giải pháp chủ yếu để đẩy mạnh sự phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Ba Vì. Định hướng phát triển. Giải pháp chủ yếu để đẩy mạnh sự phát triển kinh tế nông hộ huyện Ba Vì. Kết luận và kiến nghị.
8183 Tài liệu tham khảo. 8284 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCH Ban chấp hành BQ Bình quân BQC Bình quân chung CNH-HĐH Công nghiệp hoá - hiện đại hoá ĐVT Đơn vị tính HND Hộ nông dân LĐ Lao động NLN Nông lâm nghiệp NN Nông nghiệp TLSX Tư liệu sản xuất SL Sản lượng UBND Uỷ ban nhân dân v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Ba Vì năm 2013 đến năm 2015. Tình hình dân số và lao động của huyện Ba Vì 2013 – 2015.
Thực trạng cơ sở hạ tầng của huyện năm 2015. Kết quả sản xuất các ngành kinh tế của huyện Ba Vì. Một số chỉ tiêu về kết quả sản xuất trong kinh tế hộ nông dân của huyện qua 3 năm. Tình hình chủ hộ nông dân điều tra năm 2015.
Một số chỉ tiêu về lao động và nhân khẩu điều tra năm 2015. Cơ cấu lao động trong độ tuổi của các hộ nông dân năm 2015. Trình độ học vấn của chủ hộ điều tra ở vùng nghiên cứu năm 2015. Thực trạng cơ cấu đất đai của nông hộ điều tra năm 2015.
Vốn bình quân của nông hộ năm 2015. Quy mô vốn bình quân của hộ tại thời điểm điều tra. TLSX chủ yếu bình quân của hộ nông dân năm 2015 theo thu nhập. Hệ thống cây trồng trong sản xuất ở hộ điều tra năm 2015.
Các hộ điều tra đánh giá nguyên nhân họ không thể thay đổi các hoạt động sử dụng đất nông nghiệp. Quy mô và cơ cấu CPSX nông - lâm nghiệp của hộ nông dân năm 2015. Tổng thu nhập bình quân từ SX Nông - Lâm nghiệp của hộ năm 2015. Tình hình thu nhập của hộ nông dân điều tra năm 2015.
Tổng thu từ sản xuất Nông - Lâm nghiệp ở hộ điều tra năm 2015. Phương thức tiêu thụ một số sản phẩm của hộ nông dân vùng nghiên cứu năm 2015. Thu nhập bình quân theo lao động và nhân khẩu năm 2015. Chi tiêu bình quân đời sống của nông hộ năm 2015.
Ảnh hưởng của điều kiện kinh tế và khoa học kỹ thuật đến sản xuất của hộ nông dân năm 2015. Dự kiến đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho hộ nông dân đến năm 2020. 7577 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC ĐỒ THỊ Biểu 4. Giới tính của chủ hộ điều tra.
Thu nhập bình quân từ Nông – Lâm nghiệp. Tổng thu từ sản xuất Nông - Lâm nghiệp .59 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thanh Tùng Tên luận văn: “Giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội”. Ngành: Quản Lý Kinh Tế Mã số ngành: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Ba Vì là huyện thuộc vùng bán sơn địa, nằm về phía Tây Bắc thủ đô Hà Nội , đất đai rộng lớn chủ yếu là đất đồi núi, trình độ sản xuất thấp, việc phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn còn gặp nhiều khó khăn, việc khai thác và sử dụng các nguồn lực của hộ nông dân vẫn chưa tốt. Vấn đề phát triển kinh tế hộ nông dân trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đang được các cấp uỷ Đảng, chính quyền, đoàn thể các ngành và các nhà khoa học quan tâm.
Những vấn đề cần làm rõ là: Hiện trạng kinh tế hộ nông dân của huyện Ba Vì ra sao? Những giải pháp chủ yếu nào nhằm phát triển kinh tế hộ nông dân trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế? Để góp phần nghiên cứu và giải đáp những vấn đề trên, tôi lựa chọn đề tài: “Phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Ba Vì - Hà Nội”. Phương pháp nghiên cứu Với mục tiêu nghiên cứu nhằm: góp phần hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn về kinh tế nông hộ; đánh giá thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Ba Vì; phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kinh tế hộ nông dân ở huyện Ba Vì và đề xuất định hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển kinh tế hộ nông dân ở huyện Ba Vì.Và với đối tượng điều tra là 3 xã thuộc vùng bằng phẳng – gò đồi – vùng cao đặc trưng cho 3 vùng sinh thái thuộc huyện Ba Vì và 150 hộ nông dân ở đây đã được lựa chọn để khảo sát, phương pháp nghiên cứu gồm thống kê mô tả, thống kê so sánh là các phương pháp phân tích chính. Kết quả chính và kết luận Qua kết quả nghiên cứu cho thấy, Sự phát triển kinh tế hộ nông dân còn chậm, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế so sánh của vùng cần được khai thác. Phần lớn các hộ nghèo còn mang tính sản xuất tự cấp, tự túc, cơ cấu kinh tế chưa thoát khỏi một nền nông nghiệp độc canh hoặc đa canh manh mún.
viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trình độ các chủ hộ về học vấn, nhất là chuyên môn nhìn chung còn thấp, chủ yếu không qua đào tạo, chỉ một số ít đã được qua các lớp tập huấn ngắn ngày hoặc tự nghiên cứu. Trình độ canh tác và tiếp cận thị trường còn mang tính truyền thống và có nhiều hạn chế. Các hộ thiếu chủ động và tính toán trong sản xuất, nhất là các hộ đồng bào dân tộc ít người. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật cũng còn nhiều hạn chế, chỉ tập trung chủ yếu ở các hộ giàu, dịch vụ kỹ thuật chưa phát triển.
Để phát triển kinh tế nông hộ, trước hết người chủ phải dựa vào vốn tự có là chủ yếu, do vậy nhiều hộ có ý thức phát triển kinh tế nhưng không có đủ điều kiện, nếu đáp ứng được nguồn vốn vay hoặc sự hỗ trợ từ các dự án thì chắc chắn kinh tế nông hộ của vùng sẽ phát triển mạnh mẽ hơn.