Giải Pháp Phát Triển Cây Chè Tại Huyện Thuận Châu, Tỉnh Sơn La - Luận Văn Thạc Sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp phát triển cây chè tại huyện thuận châu tỉnh sơn la, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Lò Văn Quý
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Ngoạn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Giải pháp phát triển cây chè tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa của đề tài
• 1.7. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.8. Bố cục của đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Cơ sở lý luận về phát triển sản xuất chè
• 2.1.1. Khái niệm về sản xuất và phát triển sản xuất chè
• 2.1.2. Ý nghĩa của việc phải triển sản xuất chè
• 3. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Ðiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.2.2. Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng sản xuất, tiêu thụ chè trên địa bàn huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
• 4.1.1. Tình hình sản xuất
• 4.1.2. Tình hình kinh doanh, tiêu thụ
• 4.1.3. Những thuận lợi và khó khăn trong sản xuất và tiêu thụ chè
• 4.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sản xuất phát triển chè. Đánh giá hiệu quả kinh tế
• 4.1.5. Tình hình chung các nhóm hộ điều tra
• 4.1.6. Phân tích hiệu quả sản xuất chè tại các hộ điều tra
• 4.1.7. Tình hình thực hiện và triển khai chính sách, quy hoạch phát triển cây chè trên địa bàn huyện Thuận Châu
• 4.1.7.1. Các chính sách của Trung ương
• 4.1.7.2. Các chính sách của tỉnh Sơn La ban hành
• 4.1.7.3. Thực trạng triển khai các cơ chế chính sách phát triển chè
• 4.1.8. Đánh giá chung
• 4.2. Giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất chè ở huyện Thuận Châu
• 4.2.1. Quan điểm, phương hướng, mục tiêu phát triển sản xuất chè của huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
• 4.2.2. Định hướng phát triển sản xuất chè
• 4.2.3. Mục tiêu phát triển sản xuất chè
• 4.2.4. Những giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất chè ở huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
• 4.2.4.1. Nhóm giải pháp về các yếu tố đầu vào trong sản xuất chè
• 4.2.4.2. Nhóm giải pháp huy động vốn đầu tư
• 4.2.4.3. Nhóm giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 4.2.4.4. Nhóm giải pháp phát triển khoa học công nghệ và bảo vệ môi trường
• 4.2.4.5. Nâng cao năng lực quản lý nhà nước, đẩy mạnh cải cách hành chính
• 4.2.4.6. Đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hợp tác và mở rộng thị trường
• 4.2.4.7. Phát triển cơ sở hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất chè theo quy hoạch
• 4.2.4.8. Tiếp tục đổi mới và xây dựng các hình thức tổ chức sản xuất, dịch vụ ở nông thôn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHIẾU ĐIỀU TRA NÔNG HỘ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cây chè tại huyện Thuận Châu

Cây chè là một trong những cây trồng chủ lực tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, cây chè đã trở thành nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ nông dân. Tuy nhiên, việc phát triển cây chè vẫn gặp nhiều khó khăn. Tình hình sản xuất chè tại huyện Thuận Châu chưa đạt được tiềm năng tối đa. Diện tích trồng chè tăng nhưng chưa đồng đều giữa các xã. Năng suất và chất lượng chè còn thấp, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường. Để phát triển bền vững cây chè, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi.

1.1. Tình hình sản xuất chè

Tình hình sản xuất chè tại huyện Thuận Châu trong những năm qua đã có những bước tiến đáng kể. Diện tích chè đã tăng từ 488 ha năm 2015 lên 699 ha năm 2017. Tuy nhiên, sản lượng chè vẫn chưa ổn định. Năng suất bình quân đạt khoảng 94 tấn/ha, cho thấy tiềm năng phát triển còn lớn. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng chè. Cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc cung cấp thông tin và kỹ thuật cho nông dân.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển cây chè

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây chè tại huyện Thuận Châu. Đầu tiên là điều kiện tự nhiên, bao gồm khí hậu và đất đai. Huyện có khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ, rất thích hợp cho việc trồng chè. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chưa đúng quy cách vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Thứ hai, yếu tố con người cũng đóng vai trò quan trọng. Trình độ học vấn và kinh nghiệm của nông dân trong việc trồng chè còn hạn chế. Cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật để nâng cao năng lực cho nông dân.

2.1. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Chính phủ đã có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, trong đó có cây chè. Tuy nhiên, việc tiếp cận các chính sách này của người dân còn gặp nhiều khó khăn. Cần có sự cải cách trong quy trình triển khai chính sách để người dân dễ dàng tiếp cận hơn. Việc xây dựng thương hiệu chè Thuận Châu cũng cần được chú trọng để nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường. Các chương trình xúc tiến thương mại cần được đẩy mạnh để giúp nông dân tiêu thụ sản phẩm chè hiệu quả hơn.

III. Giải pháp phát triển cây chè

Để phát triển cây chè tại huyện Thuận Châu, cần có những giải pháp đồng bộ và khả thi. Trước hết, cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất chè. Việc xây dựng hệ thống tưới tiêu, bảo quản và chế biến chè là rất cần thiết. Thứ hai, cần nâng cao chất lượng giống chè và áp dụng công nghệ mới trong sản xuất. Việc tổ chức sản xuất theo hướng hợp tác xã cũng sẽ giúp nông dân giảm thiểu rủi ro và tăng cường sức cạnh tranh. Cuối cùng, cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân để nâng cao năng lực sản xuất.

3.1. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất chè. Cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật trồng chè, chăm sóc và chế biến sản phẩm. Việc nâng cao trình độ cho nông dân sẽ giúp họ áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng chè. Ngoài ra, cần có các chương trình khuyến nông để hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận thông tin và công nghệ mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững, cây chè giữ vai trò quan trọng trong cải thiện đời sống kinh tế và xã hội tại các vùng nông thôn miền núi Việt Nam. Tại huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La, diện tích trồng chè đã tăng từ 488 ha năm 2015 lên khoảng 699 ha năm 2017, với sản lượng chè búp tươi đạt gần 4.000 tấn và năng suất bình quân khoảng 94 tạ/ha. Tuy nhiên, tốc độ phát triển cây chè vẫn còn chậm, chưa khai thác hết tiềm năng về điều kiện tự nhiên và kỹ thuật canh tác, dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa tối ưu và chất lượng sản phẩm chưa cao. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế cây chè tại huyện Thuận Châu trong giai đoạn 2015-2017, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân và mở rộng thị trường tiêu thụ. Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn huyện Thuận Châu với số liệu thu thập từ các cơ quan thống kê địa phương và khảo sát thực tế các hộ trồng chè trong năm 2017. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng và nâng cao giá trị kinh tế nông thôn tại tỉnh Sơn La.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững và hiệu quả kinh tế trong sản xuất cây công nghiệp dài ngày. Khái niệm sản xuất chè được hiểu là quá trình sử dụng nguồn lực lao động, đất đai và kỹ thuật để tạo ra sản phẩm chè có giá trị kinh tế và xã hội. Phát triển sản xuất chè không chỉ tăng năng suất, sản lượng mà còn phải đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường sinh thái. Lý thuyết hiệu quả kinh tế được áp dụng để đánh giá mối quan hệ giữa chi phí đầu tư và lợi nhuận thu được, bao gồm các chỉ tiêu như giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị gia tăng và thu nhập hỗn hợp. Mô hình phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập từ sản xuất chè được xây dựng dựa trên các biến độc lập như số lao động, diện tích trồng, giá trị tài sản phục vụ sản xuất và trình độ học vấn của chủ hộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thứ cấp từ các cơ quan thống kê Trung ương và địa phương, các báo cáo khoa học, tài liệu chuyên ngành, cùng số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát trực tiếp 150 hộ nông dân trồng chè tại huyện Thuận Châu trong năm 2017. Phương pháp chọn mẫu sử dụng kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng trồng chè chính. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm STATA, sử dụng mô hình hồi quy để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến thu nhập từ sản xuất chè. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 01 đến tháng 05 năm 2018, bao gồm các bước thu thập, tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu. Phương pháp điều tra kết hợp phỏng vấn trực tiếp, đánh giá nhanh nông thôn (RRA) và phương pháp tham gia của người dân (PRA) nhằm thu thập thông tin đa chiều, phản ánh thực trạng sản xuất và tiêu thụ chè.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diện tích và sản lượng chè tăng trưởng ổn định: Tổng diện tích chè toàn huyện đạt khoảng 699 ha năm 2017, trong đó diện tích chè kinh doanh chiếm 402 ha. Sản lượng chè búp tươi đạt gần 4.000 tấn, tăng trưởng bình quân 20-21% trong giai đoạn 2014-2016.

2. Hiệu quả kinh tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Thu nhập từ sản xuất chè chịu ảnh hưởng tích cực của số lao động gia đình, diện tích trồng chè, giá trị tài sản phục vụ sản xuất và trình độ học vấn của chủ hộ. Trong đó, lao động chuyên sản xuất và nguồn vốn đầu tư là những yếu tố quan trọng nhất.

3. Chính sách hỗ trợ còn hạn chế: Mặc dù Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất chè, việc tiếp cận và triển khai các chính sách này tại địa phương còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và mở rộng quy mô.

4. Sản xuất chè an toàn mang lại hiệu quả cao hơn: Các hộ áp dụng quy trình sản xuất chè an toàn có thu nhập và hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất truyền thống, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy diện tích và sản lượng chè tại huyện Thuận Châu có xu hướng tăng trưởng tích cực, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh Sơn La. Tuy nhiên, năng suất và hiệu quả kinh tế chưa đồng đều giữa các hộ và vùng trồng, phản ánh sự khác biệt về điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác và khả năng tiếp cận nguồn lực. Việc phân tích mô hình cho thấy lao động và vốn đầu tư là những nhân tố quyết định thu nhập, điều này phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về sản xuất cây công nghiệp dài ngày. So sánh với các địa phương khác như Mộc Châu hay Phú Thọ, Thuận Châu còn nhiều tiềm năng để phát triển nhưng cần cải thiện kỹ thuật và tổ chức sản xuất. Việc áp dụng sản xuất chè an toàn không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng diện tích và sản lượng chè, bảng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập, giúp minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật canh tác, quản lý sản xuất chè an toàn nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho người dân, đặc biệt là lao động chính trong sản xuất. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động có kỹ năng lên 70% trong vòng 2 năm, do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chủ trì.

2. Huy động vốn đầu tư cho sản xuất và chế biến: Khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng cơ sở chế biến hiện đại, mở rộng diện tích chè kinh doanh theo quy hoạch. Mục tiêu tăng vốn đầu tư lên 30% trong 3 năm tới, phối hợp giữa chính quyền địa phương và các tổ chức tín dụng.

3. Xây dựng và thực hiện quy hoạch vùng chè an toàn: Rà soát, điều chỉnh quy hoạch vùng trồng chè phù hợp với điều kiện tự nhiên và thị trường, ưu tiên phát triển vùng chè chất lượng cao. Thực hiện trong vòng 1 năm, do UBND huyện Thuận Châu phối hợp với Sở Nông nghiệp.

4. Đẩy mạnh liên kết sản xuất và mở rộng thị trường: Hỗ trợ hình thành các hợp tác xã, tổ chức liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ sản phẩm chè. Tăng cường quảng bá thương hiệu chè Thuận Châu trong và ngoài nước. Mục tiêu nâng kim ngạch xuất khẩu chè lên 15% trong 5 năm, do Hiệp hội Chè tỉnh và các doanh nghiệp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển cây chè bền vững, nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

2. Các nhà quản lý địa phương và cán bộ khuyến nông: Giúp hiểu rõ thực trạng sản xuất chè, các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp phát triển phù hợp với điều kiện địa phương.

3. Nông dân và hợp tác xã trồng chè: Cung cấp kiến thức về kỹ thuật canh tác, quản lý sản xuất và tiếp cận các chính sách hỗ trợ, từ đó nâng cao thu nhập và chất lượng sản phẩm.

4. Các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu chè: Tham khảo để phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần tăng giá trị sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

1. Tình hình diện tích trồng chè tại huyện Thuận Châu hiện nay ra sao?
   Diện tích trồng chè năm 2017 đạt khoảng 699 ha, trong đó diện tích chè kinh doanh là 402 ha, tập trung chủ yếu tại 4 xã chính. Diện tích này tăng trưởng bình quân 20-21% trong giai đoạn 2014-2016.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến thu nhập từ sản xuất chè?
   Số lao động gia đình, diện tích trồng chè, giá trị tài sản phục vụ sản xuất và trình độ học vấn của chủ hộ là các yếu tố quan trọng, trong đó lao động chuyên sản xuất và vốn đầu tư có ảnh hưởng mạnh nhất.

3. Chính sách hỗ trợ phát triển chè hiện nay có hiệu quả không?
   Mặc dù có nhiều chính sách phù hợp từ Trung ương và địa phương, việc tiếp cận và triển khai còn hạn chế, gây khó khăn cho người dân trong việc mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4. Sản xuất chè an toàn có lợi ích gì?
   Sản xuất chè an toàn giúp nâng cao thu nhập, cải thiện hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước về an toàn thực phẩm.

5. Giải pháp nào được đề xuất để phát triển cây chè tại Thuận Châu?
   Các giải pháp bao gồm đào tạo nguồn nhân lực, huy động vốn đầu tư, xây dựng quy hoạch vùng chè an toàn, đẩy mạnh liên kết sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Kết luận

• Diện tích và sản lượng chè tại huyện Thuận Châu tăng trưởng ổn định, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.
• Hiệu quả kinh tế sản xuất chè phụ thuộc chủ yếu vào lao động, vốn đầu tư và trình độ quản lý của hộ nông dân.
• Việc áp dụng sản xuất chè an toàn mang lại lợi ích kinh tế và môi trường rõ rệt hơn so với phương thức truyền thống.
• Các chính sách hỗ trợ phát triển chè cần được hoàn thiện và triển khai hiệu quả hơn để thúc đẩy sản xuất và tiêu thụ.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm phát triển bền vững cây chè tại Thuận Châu trong giai đoạn tiếp theo, hướng tới nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.

Tiếp theo, các cơ quan quản lý và người dân cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm khai thác tối đa tiềm năng cây chè, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và các bên liên quan nên tham khảo toàn bộ luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Cơ sở lý luận về phát triển sản xuất chè 1. Khái niệm về sản xuất và phát triển sản xuất chè Khái niêm sản xuất: Liên Hiệp Quốc khi xây dựng phương pháp thống kê tài khoản quốc gia đã đưa ra định nghĩa sau về sản xuất: Sản xuất là quá trình sử dụng lao động và máy móc thiết bị của các đơn vị thể chế (một chủ thể kinh tế có quyền sở hữu tài sản, phát sinh tiêu sản và thực hiện các hoạt động, các giao dịch kinh tế với những thực thể kinh tế khác) để chuyển những chi phí là vật chất và dịch vụ thành sản phẩm là vật chất và dịch vụ khác. Tất cả những hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra phải có khả năng bán trên thị trường hay ít ra cũng có khả năng cung cấp cho một đơn vị thể chế khác có thu tiền hoặc không thu tiền.

Khái niệm phát triển: Phát triển là một quá trình thay đổi liên tục làm tăng trưởng mức sống của con người và phân phối công bằng những thành quả tăng trưởng trong xã hội. Khái niệm phát triển kinh tế: Phát triển kinh tế được hiểu là quá trình tăng tiến về mọi mặt của nền kinh tế. Phát triển kinh tế được xem như là quá trình biến đổi cả về lượng và chất, nó là sự kết hợp một cách chặt chẽ quá trình hoàn thiện của hai vấn đề kinh tế và xã hội ở mỗi quốc gia. Khái niệm phát triển kinh tế bền vững: Theo ngân hàng Thế giới (WB), 1987 khái niệm phát triển bền vững được đề cập đến lần đầu tiên đó là “Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng các nhu cầu hiện tại mà không làm nguy hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thể hệ tương lai”.

Ý nghĩa của việc phải triển sản xuất chè Chè là cây công nghiệp dài ngày có giá trị kinh tế cao, nó có vị trí quan trọng trong đời sống sinh hoạt và đời sống kinh tế, văn hóa của con người. e 6 Sản phẩm chè hiện nay được tiêu dùng khắp các nước trên thể giới, kể cả những nước không trông chè cũng có nhu cầu lớn về chè. Ngoài tác dụng giải khát, chè còn có tác dụng khác như kích thích thần kinh làm cho thần kinh minh mẫn, tăng cường hoạt động của cơ thể, nâng cao năng lực làm việc, tăng sức đề kháng cho cơ thể. Đồi với nước ta sản phẩm chè không chỉ để tiêu dùng nội địa mà còn là mặt hàng xuất khẩu quan trọng để thu ngoại tệ góp phần tăng thu nhập cho người dân nói chung và người trồng chè nói riêng.

Đối với người dân thì cây chè đã mang lại nguồn thu nhập cao và ổn định, cải thiện đời sống kinh tế văn hóa xã hội, tạo ra công ăn việc làm cho bộ phân lao động dư thừa nhất là ở vùng nông thôn. Nếu so sánh cây chè với các loại cây trồng khác thì cây chè có giá trị kinh tế cao hơn hẳn, vì cây chè là loại cây công nghiệp nâu năm, có chu kì kinh tế dài, nó có thể sinh trưởng, phát triển và cho sản phẩm liên tục khoảng 30 - 40 năm, nếu chăm sóc tốt thì chu kì này còn kéo dài hơn nữa. Đối với đồng bào dân tộc, kinh tế khó khăn, cây chè có ý nghĩa rất lớn trong công tác xóa đói, giảm nghèo. Bởi vì cây chè có thời gian thu hoạch trong năm kéo dài (Từ tháng 3 cho đến tháng 10 hàng năm), nên việc giải quyết khó khăn về kinh tế hộ gia đình có hiệu quả tức thì.

Mặt khác chè là cây trồng không tranh chấp đất đai với cây lương thực, nó là cây trồng thích hợp với các vùng đất trung du và miền núi. Chính vì vậy cây chè không chỉ mang giá trị về kinh tế mà còn góp phần cải thiện môi trường, phủ xanh đất trống, đồi núi trọc. Nếu kết hợp trồng rừng theo phương thức Nông - Lâm kết hợp sẽ tạo nên một vành đai xanh chống xói mòn rửa trôi, góp phần bảo vệ một nền nông nghiệp bền vững, mặt khác cũng giúp người dân tăng thêm thu nhập. Chè là một thế mạnh của Việt Nam, vì Việt Nam là một trong những nôi trồng chè của Thế Giới không thua kém chất lượng chè vùng Maldora (Ấn Độ) và vùng cao nguyên Srilanca.

Một số nhà doanh nghiệp Nhật Bản cho e 7 rằng với nguyên liệu chè Việt nam được chế biến bằng thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến sẽ tạo ra được loại chè tốt khả năng bán với giá gấp từ 1,2 -2 lần so với hiện nay. Ngoài ra chè còn là cây trồng có tác dụng chống xói mòn, bảo vệ môi trường sinh thái. Thêm nữa cây chè nếu được phát triển sẽ thu hút một số lượng lao động đáng kể, không chỉ ở khâu sản xuất nguyên liệu mà còn ở cả khâu chế biến và tiêu thụ. Phát triển ngành chè trước hết thỏa mãn nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng của nhân dân trong cả nước.

Chè là loại cây trồng đem lại giá trị xuất khẩu cao, hiện nay có khoảng hơn 40 quốc gia trồng chè, trong đó tập trung chủ yếu Ấn Độ, Trung Quốc, Kenya, Sri Lanka, Thổ Nhĩ Kỳ, và Việt Nam (Shah, 2013). Sản lượng chè trên thế giới năm 2012 khoảng 4,8 triệu tấn, trong đó Trung Quốc đạt 1,7 triệu tấn và Việt Nam chỉ đạt 0,2 triệu tấn (FAO, 2014). Theo Báo cáo Hiệp hội Chè, năm 2014, Việt Nam xuất khẩu được 130 nghìn tấn, kim ngạch đạt 230 triệu USD, doanh thu 2.300 tỷ đồng, tiếp tục đứng ở vị trí thứ năm trên thế giới (Hiệp hội Chè, 2015). Như vậy, phát triển sản xuất chè đã và đang tạo ra một lượng của cải vật chất lớn cho xã hội, tăng thu nhập cho người dân, cải thiện mức sống ở khu vực nông thôn.

Nó góp phần vào việc thúc đẩy nhanh hơn công cuộc Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, giảm bớt chênh lệch về kinh tế xã hội giữa thành thị và nông thôn, giữa vùng núi và đồng bằng. Các nhân tố ảnh hưởng đến sản xuất chè Nhóm nhân tố về điều kiện tự nhiên * Điều kiện đất đai Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu, đặc biệt đối với cây chè, nó là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng, chất lượng chè nguyên liệu và chè thành phẩm (Bùi Huy Đáp - Nguyễn Điền,1998). Muốn chè có chất lượng cao và có hương vị đặc biệt cần phải trồng chè ở độ cao nhất định. Đa số những nơi trồng chè trên thế giới cần có độ cao e 8 cách mặt biển từ 500 đến 800 m.

Chè được trồng và phát triển chủ yếu ở vùng đất dốc, đồi núi, ở những vùng núi cao chè có chất lượng tốt hơn ở vùng thấp. Độ dốc đất trồng chè không quá 300m, đất càng dốc thì xói mòn càng lớn, đất nghèo dinh dưỡng chè không sống được lâu. Chè là loại cây thân gỗ dễ ăn sâu nên cần tầng đất dầy, tối thiểu 50 cm. Cây chè ưa các loại đất thịt và đất thịt pha cát có giữ độ ẩm tốt, thoát nước tốt.

Độ sâu mực nước ngầm phải sâu hơn thì chè mới sinh trưởng và phát triển tốt được vì cây chè cần ẩm nhưng sợ úng. Độ chua của đất là chỉ tiêu quyết định đời sống cây chè, độ chua PH thích hợp nhất là từ 4,5 - 5,5. Nếu độ chua PH dưới 3, lá chè xanh thẫm, có cây chết. Nếu độ chua trên 7,5, cây ít lá, vàng cằn.

Trồng chè ở các vùng đất trung tính hoặc kiềm cây chè chết dần. Ngoài ra thành phần dinh dưỡng cũng quyết định sự sinh trưởng và năng suất cây chè. Để cây chè phát triển tốt, đem lại hiệu quả kinh tế cao thì đất trồng chè phải đạt yêu cầu: Đất tốt, giàu mùn, chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng cho chè phát triển. * Điều kiện khí hậu: Cây chè thích nghi với các điều kiện khí hậu khác nhau.

Nhưng qua số liệu các nước trồng chè cho thấy, cây chè sinh trưởng ở những vùng có lượng mưa hàng năm từ 1000 - 4000 mm, phổ biến thích hợp nhất từ 1500 - 2000 mm. Độ ẩm không khí cần thiết từ 70 - 90%. Độ ẩm đất từ 70 - 80%. Lượng mưa bình quân tháng trên 1000 mm chè mọc tốt, ở nước ta các vùng trồng chè có điều kiện thích hợp, chè thường được thu hoạch nhiều từ tháng 5 đến tháng 10 trong năm.

Nhiệt độ không khí ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây chè. Cây chè ngừng sinh trưởng khi nhiệt độ không khí dưới 10oC hay trên 40oC. Nhiệt độ thích hợp cho sinh trưởng từ 22 - 28oC. Mùa đông cây chè tạm ngừng sinh trưởng, mùa xuân bắt đầu phát triển trở lại.

Thời vụ thu hoạch chè dài, ngắn, sớm, muộn tuỳ thuộc chủ yếu vào điều kiện nhiệt độ. Tuy nhiên các giống chè khác nhau có mức độ chống chịu khác nhau [Chu Xuân Ái - Lê Trí Hải “Giáo trình kỹ thuật trồng trọt cây chè]. e 9 Cây chè vốn là cây thích nghi sinh thái vùng cận nhiệt đới bóng râm, ẩm ướt. Lúc nhỏ cây cần ít ánh sáng; một đặc điểm cũng cần lưu ý là các giống chè lá nhỏ ưa sáng hơn các giống chè lá to.

Nhóm nhân tố kinh tế kỹ thuật * Giống chè: Là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng chè nguyên liệu và chè thành phẩm. Có thể nói giống là tiền đề năng suất, chất lượng chè thời kỳ dài 30- 40 năm thu hoạch, nên cần được hết sức coi trọng. Giống chè là giống có năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu được điều kiện sống khắc nghiệt và sâu bệnh. Nguyên liệu phù hợp chế biến các mặt hàng có hiệu quả kinh tế cao.

Cùng với giống tốt trong sản xuất kinh doanh chè cần có một số cơ cấu giống hợp lý, việc chọn tạo giống chè là rất quan trọng trong công tác giống. Ở Việt Nam đã chọn, tạo được nhiều giống chè tốt bằng phương pháp chọn lọc cá thể như: PH1, TRI777, 1A, TH3. Đây là một số giống chè khá tốt, tập trung được nhiều ưu điểm, cho năng suất và chất lượng búp cao, đã và đang được sử dụng ngày càng nhiều, trồng trên diện tích rộng, bổ sung cơ cấu giống vùng và thay thế dần giống cũ trên các nương chè cằn cỗi. Bên cạnh đặc tính của các giống chè, phương pháp nhân giống cũng ảnh hưởng trực tiếp tới chè nguyên liệu.

Hiện nay có 2 phương pháp được áp dụng chủ yếu là trồng bằng hạt và trồng bằng cành giâm.