chương 1). Tuy nhiên đề cập đến khái niệm trẻ em thì ta không chỉ đơn thuần nói về độ tuổi mà T 2 cần hiểu rộng hơn: trẻ em là người có quá trình phát triển của độ tuổi đi liền với quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách. Vì vậy khái niệm về trẻ em cần được đề cập đến cả những đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi. Công ước quốc tế về quyền trẻ em đã nhắc lại Tuyên ngôn Quyền trẻ em năm 1959 là: T 2 "Trẻ em, do còn non nớt về thể chất và trí tuệ, cần phải được bảo vệ và chăm sóc đặc biệt, kể cả sự bảo vệ thích hợp về mặt pháp lý trước cũng như sau khi ra đời" (1, tr.
+ Về thể chất: ở độ tuổi trẻ em, thể chất vẫn đang trong giai đoạn phát triển chưa hoàn T 2 0 T1 2 0 T1 2 chỉnh, vì vậy, nếu không được nuôi dưỡng đầy đủ dinh dưỡng, hoặc trẻ phải lao động sớm, lao động trong điều kiện năng nhọc, độc hại,. thì rất dễ bị ảnh hưởng đến việc phát triển. Đặc biệt, ở lứa tuổi thiếu niên (từ 12 tuổi trở lên), giới tính phát triển đến thời kỳ chín muồi, 0 T1 2 0 T1 2 những ham muốn về tình dục xuất hiện, trẻ lo nghĩ và bối rối về những thay đổi của cơ thể nhưng không dám bày tỏ; tuy nhiên, những nhu cầu, tính tò mò muốn khám phá vẫn thôi thúc, vì vậy trẻ cần có sự dạy dỗ đúng mức để biết kềm chế, nếu không trẻ sẽ có những hành vi lệch lạc dễ làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển thể chất hoặc có thể gây nguy hại đến người khác. + Về ý thức tự khẳng định mình: đối với trẻ đang lớn, việc thích nghi với trật tự và T 2 quan hệ xã hội hiện hữu là một khó khăn lớn.
ý thức về mình bắt đầu hình thành, trẻ bắt đầu tìm cách để khẳng định mình như là một cá nhân độc lập, tự điều khiển mình. Tuy nhiên, trẻ chưa có kinh nghiệm sống và trẻ chưa tự điều khiển hành vi bằng lý trí như người đã trưởng thành. Đây chính là vấn đề làm phát sinh nhiều mâu thuẫn trong chính bản thân trẻ và với người khác, nhất là với những người thân cận, từ đó nảy sinh những chống đối. Trẻ rất dễ nghi ngờ và phán xét những người lớn.
Nếu không được quan tâm, chăm sóc và định hướng, trẻ cảm thấy bất an và cho rằng mình là người thừa, từ đó sẽ sinh ra mặc cảm và trẻ có thể bỏ nhà đi "bụi". Về ý thức đối với xã hội: trẻ có nhiều lý tưởng và thần tượng hóa, suy tôn T4 2 T4 2 những người xung quanh, nên khi một thần tượng sụp đổ sẽ làm cho trẻ mất phương hướng. Bạn bè cùng lứa rất quan trọng, do tính hay bắt chước nên việc chọn bạn mà chơi ảnh hưởng T3 2 T3 2 rất nhiều đến tính cách của trẻ. Ở tuổi này, trẻ nhiều tự ái, thích tỏ ra làm anh chị, nếu như bị 0 T1 2 0 T1 2 bạn kích động hoặc thách thức cái gì đó thì trẻ có thể làm những chuyện không ngờ.
T 2 Sự non nớt về thể chất và trí tuệ của trẻ em là vấn đề cần được chú ý bởi đây chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ dễ bị kích động, bị xâm hại, bị tổn thương. Những đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em giúp cho khái niệm về trẻ em được rõ ràng T 2 hơn, cụ thể hơn. Song, ở những phạm vi khác, khái niệm trẻ em lại đi liền với những xác 0 T1 2 0 T1 2 định về những gì các em không có hoặc chưa có như: chưa phải là công dân và chưa có quyền bầu cử, không là người lao động làm ra của cải vật chất cho xã hội, không được ký các hợp đổng kinh tế, không được phép kết hôn và làm cha mẹ. ở nhiều quốc gia, trẻ em 0 T1 2 0 T1 2 được coi là những người sống lệ thuộc cho đến khi trẻ bước sang tuổi thành niên.
Khái niệm trẻ em lang thang a). Khái niệm T 0 1 Trẻ em lang thang không phải là hiện tượng mới mẻ, đó là sản phẩm của sự nghèo đói, T 2 của quá trình đô thị hóa, của những gia đình tan vỡ hay quá đông con, do chiến tranh hoặc rủi ro tai nạn, dịch bệnh, thiên tai, và những biến đổi về kinh tế - xã hội. Trên thế giới, trẻ em lang thang được gọi theo nhiều cách khác nhau: trẻ em đường phố, trẻ lang thang, trẻ không nhà, trẻ bụi đời,. Tuy trong quan niệm còn khác nhau, nhưng về cơ bản, các nước 14 đều cho rằng trẻ lang thang là nhóm trẻ kiếm sống bằng các hoạt động trên đường phố.
Trẻ lang thang thường sống tạp trung ở các đô thị. Đối với một số em, lang thang là T 2 0 T1 2 0 T1 2 giải pháp thoát tạm thời hoặc vĩnh viễn ra khỏi các gia đình tan vỡ hay bạo lực; trong khi đối với một số khác, lang thang nhằm mục đích kiếm thêm thu nhập gia đình, tiêu khiển, vui chơi hay tạm thời tránh khỏi cảnh nhà quá chật chội. Ngoài ra, việc phân phối không đều và không công bằng các nguồn lực, thiếu các cơ hội, sự tan vỡ các giá trị gia đình truyền thống và cơ cấu cộng đồng, đã tước đi quyền được chăm sóc của trẻ em và sự hỗ trợ để trẻ em phát triển lành mạnh. Bị đẩy ra đường để tìm cuộc sống, trẻ trở thành lang thang và phải sống bằng đủ nghề: ăn xin, bán vé số, nhặt phế liệu, đi làm thuê và thậm chí là trộm cắp.
Đây là đối tượng dễ bị tổn thương, thường là nạn nhân của sự bóc lột và lạm dụng về kinh tế, thể lực và tình dục. Nhiều em phải lao động trong hoàn cảnh nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, ảnh hưởng đến sự phát triển về thể chất, trí tuệ và tinh thần. Các em là đối tượng của sự bỏ rơi, bị hất hủi, xua đuổi, bị lãng quên và không được học hành. Trẻ lang thang đặc biệt cần ba điều: bảo vệ khỏi sự nguy hiểm, tiếp cận các dịch vụ, và T 2 các cơ hội để gia tăng và phát triển cá nhân.
Theo Unicef Việt Nam, trẻ lang thang đường phố được định nghĩa là trẻ dưới 16 tuổi, T 2 kiếm tiền và kiếm miếng ăn bằng các hoạt động thường xuyên trên đường phố. Có thể phân chia trẻ lang thang thành những nhóm sau: Nhóm A: Trẻ em bị bỏ rơi, không người thân, không gia đình, trẻ phải tự kiếm sống T 2 và luôn ở ngoài đường. 0 T1 2 0 T1 2 Nhóm B: Trẻ em cùng với cả gia đình lang thang kiếm sống. T 2 Nhóm C: Trẻ bỏ nhà ra đi vì gia cảnh nghèo đói và kiếm tiền để giúp gia đình; hoặc T 2 trẻ rời nhà tự kiếm sống ban ngày, tối về nhà.
Còn theo định nghĩa của các tổ chức phi chính phủ (NGOS) thì trẻ em đường phố là những trẻ em mà đường phố đã trở thành nhà thật sự của các em, một cảnh ngộ mà trong đó không có sự bảo vệ, trông nom hoặc hướng dẫn của người lớn. Một số đặc điểm chung của trẻ lang thang T 3 * Những biểu hiện lệch lạc về nhân cách T 0 1 - Đa số trẻ có trình độ học vấn thấp, thất học, không được giáo dục đầy đủ nhũng điều T 2 sơ đẳng, dẫn đến nhận thức chính trị xã hội thấp, không quan tâm tới các vấn đề văn hóa, xã hội, chính trị. - Đa số thiếu hoài bão, không ổn định lý tưởng sống; thiếu lòng tin vì bị xô đẩy của T 2 hoàn cảnh; thiếu tự trọng, sống mặc cảm, tự ti và nghi ngờ; thiếu trung thực vì luôn luôn phải cảnh giác đề phòng. - Muốn chối bỏ quá khứ bất hạnh, một số muốn trả thù đời.
T 2 - Có những hành vi, thói quen trong ứng xử thiếu văn hóa: sống cẩu thả, được chăng T 2 hay chớ,. - Sợ pháp luật nên thường lẩn tránh gặp chính quyền, hoặc những người thi hành công T 2 vụ. * Một sổ biểu hiện tích cực của trẻ lang thang T 0 1 - Lanh lợi, tháo vát, có khả năng tự lập, tự khẳng định. T 2 - Có sức chịu đựng về thể lực và kháng bệnh tốt.
T 2 - Dễ thích ứng với sự thay đổi của hoàn cảnh sống. T 2 - Mong muốn được che chở, được giúp đỡ. T 2 - Dễ chia xẻ, đùm bọc nhau trong hoạn nạn, biết hỗ trợ lẫn nhau và tự tổ chức cuộc T 2 sống bên lề xã hội. - Đa số mơ ước được sống, được học hành, được vui chơi như các bạn cùng trang lứa.
T 2 - Một bộ phận các em có xúc cảm về con người, về đồng loại, nhất là những em lang T 2 thang vì mục đích kiếm tiền nên chấp nhận sự vất vả hy sinh, thiệt thòi vì những người ruột thịt. Những yếu tố ảnh hưởng đến trẻ lang thang T 3 * Mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, mở cửa, hội nhập và bùng nổ thông tin T 0 1 Kinh tế thị trường là cách tổ chức nền kinh tế xã hội, trong đó quan hệ kinh tế của các T 2 cá nhân, các doanh nghiệp đều biểu hiện qua mua bán hàng hóa, dịch vụ trên thị trường. Thái độ cư xử của từng thành viên chủ thể kinh tế là hướng vào việc tìm kiếm lợi ích của chính mình theo sự dẫn dắt của giá cả thị trường. Kinh tế thị trường là kinh tế hàng hóa phát triển ở trình độ cao, khi tất cả các quan hệ T 2 0 T1 2 0 T1 2 kinh tế trong quá trình tái sản xuất xã hội đều được tiền tệ hóa.
Kinh tế thị trường là một hệ thống tự điều chỉnh nền kinh tế, năng động, luôn luôn đổi mới mặt hàng, công nghệ và thị trường. Việc chuyển đổi nền kinh tế từ quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường theo định T 2 hướng xã hội chủ nghĩa là một chủ trương rất đúng đắn và phù hợp với tình hình đất nước Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới và xu thế phát triển của thế giới. Cơ chế thị trường đã tạo ra những động lực quan trọng kích thích nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, kinh tế thị trường cũng vốn có những khuyết tật, đó là: - Chỉ chú ý những nhu cầu có khả năng thanh toán, không chú ý những nhu cầu cơ bản T 2 của xã hội.
Đây là nguyên nhân của sự phát triển mất cân đối giữa các lĩnh vực trong đời sống xã hội.