-1- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ------------------------------ VŨ THỊ HƯƠNG LỆ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ TỈNH ĐỒNG NAI LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh – 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -2- BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ------------------------------ VŨ THỊ HƯƠNG LỆ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ TỈNH ĐỒNG NAI Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh Mã số: 60.05 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHƯƠNG NGỌC THẠCH TP.Hồ Chí Minh – 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -3- MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Mục lục Danh mục các bảng biểu LỜI MỞ ĐẦU . Lý do nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Mục đích nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Nội dung đề tài . 4 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH CÀ PHÊ THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM .1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH CÀ PHÊ THẾ GIỚI .1 Tình hình sản xuất cà phê ở một số nước . Tình hình xuất nhập khẩu cà phê trên thế giới . Kinh nghiệm xuất khẩu cà phê ở một số nước .2 TỔNG QUAN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ VIỆT NAM .1 Sự hình thành và phát triển ngành cà phê Việt Nam .2 Thực trạng phát triển cà phê Việt Nam .1 Tình hình sản xuất cà phê Việt Nam . 11 Diện tích gieo trồng và sản lượng . 11 Giống, năng suất . 11 Trồng trọt, thu hoạch. 12 Chế biến và bảo quản cà phê .Tình hình xuất khẩu cà phê VN . 14 Sản lượng, kim ngạch cà phê xuất khẩu . 14 Chất lượng cà phê xuất khẩu . 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -4- Giá cà phê xuất khẩu . 16 Thị trường tiêu thụ – khách hàng . 18 Mối quan hệ hợp tác trong sản xuất, xuất khẩu cà phê . 20 Chính sách nhà nước đối với phát triển ngành cà phê . 21 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ TỈNH ĐỒNG NAI .1 Thực trạng sản xuất cà phê Đồng Nai . Quá trình hình thành và phát triển ngành cà phê Đồng Nai .2 Diện tích năng suất và sản lượng . 25 Về diện tích . 25 Về năng suất . 25 Về sản lượng .3 Thực trạng trồng trọt, thu hoạch, chế biến và bảo quản cà phê . 26 Về trồng trọt . 26 Về thu hoạch . 26 Về chế biến . 26 Về khâu bảo quản cà phê . 27 Trình độ kỹ thuật sản xuất cà phê . Tình hình tiêu thụ và xuất khẩu cà phê Đồng Nai .1 Sản lượng cà phê xuất khẩu và kim ngạch xuất khẩu cà phê của tỉnh Đồng Nai .Chất lượng cà phê xuất khẩu .Thị trường xuất khẩu . Giá xuất khẩu .5 Các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Tỉnh Đồng Nai . Mạng lưới cung ứng và lưu thông cà phê xuất khẩu .7 Cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu cà phê tại Tỉnh Đồng Nai . 39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -5- Hệ thống đường bộ, đường thủy . 39 Các cơ sở dịch vụ liên quan đến xuất khẩu cà phê . Quản lý và điều hành hoạt động xuất khẩu cà phê . 41 Về việc quản lý các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê . 41 Về quản lý giá cả, chính sách thu mua tạm trữ và hỗ trợ lãi suất vay tạm trữ . Tóm tắt những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức đối với hoạt động xuất khẩu cà phê của tỉnh Đồng Nai . Điểm mạnh, điểm yếu . Cơ hội, thách thức . 44 Thách thức . 45 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ TỈNH ĐỒNG NAI .1 QUAN ĐIỂM ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP .1 Quan điểm 1: Xác định ngành cà phê là ngành kinh tế quan trọng, xuất khẩu cà phê là một trong 12 chương trình kinh tế trọng điểm của tỉnh Đồng Nai đến 2010 và tầm nhìn 2020 .2 Quan điểm 2: Chất lượng là yếu tố quyết định sự duy trì và phát triển thị trường xuất khẩu .3 Quan điểm 3: Nâng cao vai trò quản lý Nhà nước trong việc duy trì và phát triển thị trường xuất khẩu .2 MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU CÀ PHÊ CỦA TỈNH ĐỒNG NAI 47 3.1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể . 48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ TỈNH ĐỒNG NAI .1 Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng cà phê xuất khẩu .1 Đẩy mạnh công tác khuyến nông gồm cả công tác giống, hướng dẫn hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc cây trồng, phòng trừ sâu bệnh và phương cách thu hái, bảo quản sản phẩm .2 Ban hành quy định thực hiện nghiêm các tiêu chuẩn đối với cà phê xuất khẩu .2 Nhóm giải pháp hoàn thiện phương thức kinh doanh xuất khẩu cà phê . 54 Hợp đồng mua bán giá cố định hay còn gọi là giá giao ngay (giá outright) . 55 Hợp đồng mua bán giá trừ lùi (giá differential) .1 Hoàn thiện mạng lưới lưu thông phân phối cà phê .2 Đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu .3 Giảm thiểu các rủi ro trong kinh doanh xuất khẩu cà phê .4 Sử dụng tốt các phương thức bảo hiểm rủi ro trong hợp đồng kỳ hạn cà phê .5 Nâng cao năng lực kinh doanh xuất khẩu của các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê .6 Qui định tiêu chuẩn hoạt động đối với các nhà xuất khẩu cà phê .7 Đảm bảo ổn định đầu ra cho sản xuất cà phê (tăng cường vai trò của Nhà nước) .3 Nhóm giải pháp hỗ trợ xuất khẩu .1 Đảm bảo cung cấp vốn kinh doanh cho các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê .2 Tăng cường các dịch vụ hỗ trợ cho xuất khẩu cà phê .3 Hỗ trợ chi phí tiếp thị xuất khẩu cà phê . Nhóm giải pháp đầu tư phát triển . 70 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Về đầu tư cho phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn . Về đầu tư trực tiếp vốn sản xuất .4 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ .1 Kiến nghị đối với Nhà nước .2 Kiến nghị đối với Hiệp hội cà phê ca cao và các doanh nghiệp . 74 TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -8- DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Trang BẢNG 1.1: SẢN LƯỢNG CÀ PHÊ THẾ GIỚI .2: SẢN LƯỢNG CÀ PHÊ THẾ GIỚI CỦA 3 NƯỚC ĐỨNG ĐẦU .3: SẢN LƯỢNG CÀ PHÊ ROBUSTA TRÊN THẾ GIỚI .4: TIÊU THỤ CÀ PHÊ TRÊN THẾ GIỚI .5: LƯỢNG NHẬP KHẨU CÀ PHÊ CỦA MỘT SỐ NƯỚC .6: DIỆN TÍCH, SẢN LƯỢNG CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM .7: KIM NGẠCH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ CỦA VIỆT NAM THEO NĂM .8: KIM NGẠCH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ VIỆT NAM THEO NIÊN VỤ .9: THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ CỦA VIỆT NAM .10: THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ CỦA VIỆT NAM NIÊN VỤ 2005/2006 .1: DIỆN TÍCH, SẢN LƯỢNG VÀ NĂNG SUẤT CÀ PHÊ TỈNH ĐỒNG NAI .2: KIM NGẠCH XUẤT KHẨU CÀ PHÊ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỈNH ĐỒNG NAI .3: SẢN LƯỢNG CÀ PHÊ XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỈNH ĐỒNG NAI .4: THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU QUA CÁC NIÊN VỤ .5: CƠ CẤU SẢN LƯỢNG CÀ PHÊ XUẤT KHẨU . 37 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -9- LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do nghiên cứu: Trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn và quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, nền kinh tế luôn tăng trưởng ở mức tương đối cao và ổn định, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện tốt hơn. Đặc biệt, Việt Nam là một nước đi lên từ nông nghiệp, với tỷ lệ khoảng 80% dân số sống trong khu vực nông thôn và sản xuất nông nghiệp, với những đặc thù về địa lý, điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng, Việt Nam đã tạo ra số lượng nông sản lớn, không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn có giá trị xuất khẩu cao mang lại nguồn ngoại tệ lớn cho quốc gia. Với nền tảng sẵn có cùng với sự phát triển nhanh của ngành nông nghiệp đã nâng vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế về xuất khẩu nông sản, góp phần đẩy nhanh tiến độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Năm 2006 là một năm có ý nghĩa hết sức đặc biệt đối với ngành cà phê Việt Nam. Bên cạnh sự kiện to lớn là Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức thương mại thế giới WTO, ngành cà phê Việt Nam còn được đánh dấu bởi một sự kiện quan trọng, đó là đã đạt đươc mục tiêu gia nhập Câu lạc bộ xuất khẩu 1 tỷ đô la. Sau những năm tháng vất vả vì tác động của thời kỳ khủng hoảng kéo dài dẫn đến giá cà phê trên thị trường thế giới xuống thấp liên tục và đạt tới mức kỷ lục, ngày nay ngành cà phê đang trong thời kỳ phục hồi. Trong năm 2006, Việt Nam đã xuất khẩu được 912 nghìn tấn cà phê với kim ngạch đạt khoảng 1,12 tỷ USD, tăng 9,92% về lượng và tăng 65,49% về trị giá so với năm 2005. Và như thế, ngành cà phê Việt Nam bước vào năm 2007 với những cơ hội và thách thức mới. Thành tích xuất khẩu 1 tỷ đô la là rất đáng mừng, song nó còn chứa nhiều yếu tố chưa bền vững. Xây dựng một ngành cà phê phát triển bền vững trên cả ba mặt: sản xuất, chế biến, thương mại là một chương trình hành động chung của toàn ngành. Tuy nhiên, thực tế việc chạy theo số lượng và yếu kém về chất lượng là nghịch lý rõ ràng của sự phát triển được coi là “nhảy vọt” của cà phê Việt Nam trong vòng hơn một thập niên qua. Chính vì vậy, nhiệm vụ trước mắt và sống còn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - 10 - của ngành cà phê Việt Nam là nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu mạnh, tạo ra một thị trường xuất khẩu truyền thống ổn định và khai thác tối đa thị trường nội địa. Cùng với sự phát triển của đất nước, Đồng Nai là tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, hội đủ các thế mạnh về điều kiện tự nhiên và nguồn lực dồi dào, ngoài các khu công nghiệp lớn góp phần mang lại kim ngạch xuất khẩu từ các mặt hàng công nghiệp, sản phẩm nông nghiệp cũng mang lại giá trị xuất khẩu cao, trong đó có mặt hàng cà phê.
