Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển của Chi nhánh Công ty TNHH Best Care Shipping tại Hà Nội. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển của Chi nhánh Công ty TNHH Best Care Shipping tại Hà Nội 15 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA QUỐC TẾ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2. Khái quát về dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển 2. Khái niệm dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển Theo Quy tắc mẫu về dịch vụ giao nhận vận tải của Liên đoàn các Hiệp hội giao nhận vận tải quốc tế (FIATA) dịch vụ giao nhận được định nghĩa là: “Dịch vụ giao nhận hàng hóa là bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể các các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”.
Như vậy, dịch vụ giao nhận là sự phối hợp các nghiệp vụ, thủ tục có liên quan nhằm mục đích cuối cùng là vận chuyển được hàng hóa giữa 2 quốc gia khác nhau, từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Các hoạt động vận chuyển có thể thông qua một hay nhiều phương thức vận chuyển khác nhau. Dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế là việc các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện các hoạt động chuyên môn để tiến hành vận chuyển hàng hóa quốc tế như một loại dịch vụ, mục đích cuối cùng là nhận được thù lao. Dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển là quá trình sử dụng kết cấu hạ tầng và phương tiện vận tải biển để vận chuyển hàng hóa theo tuyến đường biển giữa các nước khác nhau.
Vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển là sự kết hợp các nghiệp vụ nhằm khai thác, chuyên chở hàng hóa bằng tàu biển một cách có hiệu quả, đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Vai trò của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển Đối với sự phát triển của kinh tế và xã hội: Hình thành các ngành nghề mới, tạo ra nhiều công việc, giải quyết vấn đề thất nghiệp của quốc gia. Những người làm trong ngành dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển thường có thu nhập khá cao, giúp xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống người dân. 16 Hoạt động giao nhận hàng hóa quốc tế đường biển đã cung cấp nguồn nguyên liệu đầu vào cho các ngành sản xuất công - nông nghiệp, giúp đỡ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các ngành này.
Sau đó, khi hàng hóa sản xuất ra, dịch vụ giao nhận cũng góp phần chuyên chở, phân phối hàng hóa đi khắp thế giới, mở rộng thị trường buôn bán. Có thể thấy dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy nền kinh tế phát triển, đem lại nguồn thu ngoại tệ. Đối với hoạt động kinh tế đối ngoại, dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu góp phần thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng thị trường ra khu vực và thế giới, tìm kiếm thị trường mới, liên kết liên doanh với các doanh nghiệp nước ngoài; tham gia sâu vào phân công lao động và hợp tác kinh tế quốc tế, tăng cường giao lưu khoa học công nghệ với các nước trên thế giới. Đối với doanh nghiệp: Trong buôn bán ngoại thương, việc di chuyển hàng hóa quốc tế từ người bán sang người mua là do người giao nhận đảm nhiệm, đây là khâu rất quan trọng, nếu thiếu đi thì hợp đồng mua bán quốc tế không đƣợc thực hiện.
Tuy nhiên đây lại là khâu nghiệp vụ khá phức tạp và phiền toái, do vậy các khâu nghiệp vụ này thường được các nhà xuất nhập khẩu thuê lại các bên công ty giao nhận, điều này đem lại các lợi ích cơ bản cho doanh nghiệp như: ● Hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trƣờng kinh doanh, nâng cao thị phần trên thị trƯờng quốc tế, kết nối hàng hóa của doanh nghiệp với ngƣời tiêu dùng trên toàn thế giới. Từ đó làm thay đổi cơ cấu hàng hóa, cơ cấu nguồn hàng trong buôn bán quốc tế. ● Góp phần nâng cao hiệu quả pháp lý, giảm thiểu chi phí trong quá trình sản xuất, tăng cường sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp. ● Giảm thời gian lưu thông hàng hóa; Hàng hóa lưu thông nhanh chóng ● Giảm thiểu được các rủi ro đối với hàng hóa và tiết kiệm được thời gian trong khi giao hàng, đặc biệt là với các loại hàng rời ● Hoàn thiện và tiêu chuẩn hóa chứng từ kinh doanh quốc tế 17 2.
Khái quát về năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển 2. Khái niệm năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển Theo K. Marx: "Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu dùng hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch”. Cạnh tranh được hiểu là hành vi tranh đua của hai hoặc nhiều chủ thể với mục đích giành cho mình vị trí nổi bật và ưu thế cao nhất trên thị trường thông qua các chiến lược để nâng cao số lượng hàng bán ra, số lượng khách hàng, tăng độ nhận diện thương hiệu, … với mục đích cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận và tăng trưởng thị phần.
Qua những cách quan niệm tổng quát nêu trên có thể thấy năng lực cạnh tranh được xem xét ở nhiều cấp độ, phạm vi khác nhau. Tuy nhiên, ba cấp độ phổ biến nhất thường được xem xét, phân biệt và đánh giá là năng lực cạnh tranh cấp quốc gia, năng lực cạnh tranh cấp doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của sản phẩm/dịch vụ. Năng lực cạnh tranh ở mỗi cấp độ/phạm vi như vậy đều có mối liên hệ mật thiết với nhau và cũng có nhiều cách quan niệm khác nhau. Năng lực cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ là khả năng trao đổi sản phẩm, thoả mãn nhu cầu của khách hàng so với sản phẩm của đối thủ cạnh tranh.
Năng lực cạnh tranh một sản phẩm dịch vụ phụ thuộc vào lợi thế so sánh về chi phí sản xuất và năng suất so với đối thủ cạnh tranh. Lợi thế so sánh lại đƣợc đánh giá theo nhiều tiêu thức khác nhau. Porter thì năng lực cạnh tranh của sản phẩm là sự vượt trội của nó (theo nhiều tiêu chí khác nhau) so với sản phẩm cùng loại do các đối thủ khác cung cấp trên thị trường. Các chỉ tiêu so sánh năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai doanh nghiệp bao gồm: giá dịch vụ, chất lượng dịch vụ, thương hiệu, doanh thu và thị phần của dịch vụ đó trên thị trường.
Năng lực cạnh tranh của dịch vụ cao góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và ngược lại 18 một doanh nghiệp có tiềm lực mạnh cũng sẽ có nhiều khả năng để nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ. Năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu đặc biệt được chú trọng nâng cao trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng của các doanh nghiệp Việt Nam. Nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu nghĩa là nâng cao các yếu tố liên quan để hƣớng tới hoàn thiện, nâng cao chất lƣợng của dịch vụ, làm hài lòng khách hàng. Từ đó giúp doanh nghiệp xây dựng được tệp khách hàng trung thành, thu hút lượng lớn khách hàng mới, nâng cao doanh thu, lợi nhuận và cả thương hiệu doanh nghiệp.
Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển 2. Doanh thu và lợi nhuận của công ty Doanh thu của doanh nghiệp được sử dụng để so sánh năng lực cạnh tranh một cách trực tiếp với đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên để xác định chính xác hơn năng lực của một doanh nghiệp giao nhận thì phải quan tâm đến lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận. Lợi nhuận là phần doanh thu còn lại sau khi đã trừ đi tất cả các chi phí hoạt động của doanh nghiệp.
Tỷ suất lợi nhuận là hiệu quả sử dụng nguồn vốn trên mức lợi nhuận tạo ra, nó phản ánh chất lượng kinh doanh của doanh nghiệp. Vì nếu doanh nghiệp có thu được doanh thu lớn nhưng kèm theo là chi phí lớn thì hiệu quả không cao. Doanh nghiệp cần phấn đấu làm sao vừa tăng doanh thu nhưng phải kết hợp với giảm chi phí để đạt được lợi nhuận cao. Một doanh nghiệp có đồng thời lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận càng cao thì doanh nghiệp đó có năng lực cạnh tranh càng lớn trên thị trường.
Thị phần dịch vụ của công ty Thị phần và khả năng chiếm lĩnh thị trường là tiêu chí quan trọng trong việc đánh giá năng lực cạnh tranh. Bằng chỉ tiêu thị phần, doanh nghiệp có thể đánh giá sơ bộ khả năng chiếm lĩnh thị trường so với toàn ngành. Thị phần càng lớn càng chứng tỏ sản phẩm của doanh nghiệp được khách hàng, người tiêu dùng ưa chuộng, 19 năng lực cạnh tranh cao nên doanh nghiệp hoàn toàn có thể chiếm lĩnh thị trường. Thông qua ảnh hưởng của doanh nghiệp với thị phần của mình trên thị trường, doanh nghiệp có thể nhanh chóng thúc đẩy cung – cầu, nâng cao lượng tiêu thụ sản phẩm.
Từ đó có thể thấy, một doanh nghiệp có thị phần càng lớn trong thị trường, năng lực cạnh tranh càng mạnh. Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa quốc tế bằng đường biển 2. Giá cả dịch vụ Giá cả dịch vụ là số tiền mà khách hàng phải trả để được cung cấp dịch vụ. Đây cũng là yếu tố quan trọng để khách hàng cân nhắc và lựa chọn người cung cấp.
Thông thường dịch vụ nào có giá bán thấp hơn thì sẽ có khả năng cạnh tranh cao hơn. Với mức giá ngang bằng mức giá thị trường giúp cho doanh nghiệp giúp khách hàng giữ được khách hàng và nếu doanh nếu muốn có giá thành thấp thì doanh nghiệp phải tìm cách để hạ giá thành dịch vụ của mình.