MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong nền kinh tế thị trƣờng, cạnh tranh đóng vai trò vô cùng quan trọng và đƣợc coi là động lực của sự phát triển của mỗi doanh nghiệp nói riêng và của nền kinh tế nói chung. Cạnh tranh là động lực thúc đẩy sự phát triển của mọi thành phần kinh tế, góp phần xóa bỏ những độc quyền, bất hợp lý, bất bình đẳng trong kinh doanh. Kết quả của quá trình cạnh tranh sẽ quyết định doanh nghiệp nào tiếp tục tồn tại và phát triển còn doanh nghiệp nào sẽ bị phá sản và giải thể.
Do đó, vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đã trở thành một vấn đề quan trọng mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm. Công ty Cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ Phát triển Cửa Đông là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tƣ vấn khảo sát thiết kế các công trình xây dựng giao thông khá thành công trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Doanh thu và số lƣợng nhân viên của công ty không ngừng tăng lên theo các năm. Tuy nhiên, trên thị trƣờng đang ngày càng xuất hiện nhiều những doanh nghiệp cạnh tranh với doanh nghiệp tƣ vấn Cửa Đông, đó là những công ty cổ phần, công ty TNHH và doanh nghiệp tƣ nhân hoạt động trong cùng lĩnh vực tƣ vấn khảo sát thiết kế các công trình giao thông.
Xuất phát từ những lý do, đồng thời là một cán bộ đã làm việc lâu năm cho công ty nên tôi chọn đề tài “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Phát triển Cửa Đông – tỉnh Lạng Sơn” để làm luận văn, với mong muốn góp phần nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty trong những năm tới. Mục đích nghi n c u của đề tài Thông qua việc nghiên cứu và phân tích các quan điểm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, tác giả đi sâu làm rõ cở sở lý luận năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chỉ rõ các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, để từ đó đƣa ra các kiến nghị thích hợp nhằm giúp doanh nghiệp khai thác tối đa năng lực cạnh tranh của mình trong công cạnh tranh và thâm nhập thị trƣờng. Xuất phát từ mục đích trên, nhiệm vụ đặt ra cho đề tài này là: 1 - Làm rõ các khái niệm và quan điểm về năng lực canh tranh của doanh nghiệp và phân tích các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. - Phân tích thực trạng hoạt động của Công ty Cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ Phát triển Cửa Đông trong thời gian qua để chỉ rõ những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội của công ty.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ Phát triển Cửa Đông trong thời gian tới. Cách tiếp cận và phƣơng pháp nghi n c u Trên cơ sở lý luận chung về năng lực cạnh tranh; hệ thống các văn bản, chế độ, chính sách hiện hành về năng lực của Nhà nƣớc nói chung, của Công ty nói riêng và tình hình triển khai thực hiện công tác năng lực cạnh tranh trong những năm vừa qua. Trong luận văn, tác giả sử dụng những phƣơng pháp nghiên cứu chung của khoa học kinh tế nhƣ: Phƣơng pháp thu thập số liệu, phƣơng pháp tổng hợp, xử lý số liệu, phƣơng pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh, tham vấn ý kiến chuyên gia …để đƣa ra các đánh giá về thực trạng năng lực cạnh tranh trong Công ty. Đối tƣợng và phạm vi nghi n c u 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu - Hoạt động kinh doanh dịch vụ Tƣ vấn khảo sát thiết kế các công trình Giao thông của Công ty Cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ Phát triển Cửa Đông.
- Môi trƣờng kinh doanh dịch vụ tƣ vấn khảo sát thiết kế các công trình Giao thông trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. - Các nguồn lực nội tại và mức độ khai thác chúng tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ Phát triển Cửa Đông. - Các đối thủ cạnh tranh chính của Công ty Cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ Phát triển Cửa Đông.2 Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về nội dung và không gian nghiên cứu: Nâng cao năng lực cạnh tranh tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn Đầu tƣ Phát triển Cửa Đông – tỉnh Lạng Sơn. - Phạm vi về thời gian nghiên cứu: Luận văn sử dụng các số liệu thu thập tại Công ty trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016 để phân tích đánh giá và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2017 - 2022.
2 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ L LU N V TH C TIỄN VỀ N NG L C C NH TRANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm và vai trò của cạnh tranh 1.1 Khái niệm cạnh tranh Cạnh tranh là yếu tố luôn gắn liền với nền kinh tế thị trƣờng, tuỳ từng cách hiểu và cách tiếp cận mà có nhiều quan điểm về cạnh tranh: - Cạnh tranh là sự phấn đấu về chất lƣợng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp mình sao cho tốt hơn doanh nghiệp khác. - Cạnh tranh là sự thôn tính lẫn nhau giữa các đối thủ cạnh tranh nhằm giành lấy thị trƣờng và khách hàng về doanh nghiệp của mình. - Cạnh tranh là sự ganh đua giữa các nhà kinh doanh trên thị trƣờng nhằm giành đƣợc những ƣu thế hơn cùng một loại sản phẩm dịch vụ hoặc cùng một loại khách hàng về phía mình so với các đối thủ cạnh tranh. Dƣới thời kỳ CNTB phát triển vƣợt bậc, Các Mác đã quan niệm rằng: “Cạnh tranh TBCN là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá để thu được lợi nhuận siêu ngạch”.
Theo từ điển kinh doanh (xuất bản năm 1992) ở Anh: “Cạnh tranh trong cơ chế thị trường được định nghĩa là sự ganh đua kình địch giữa các nhà kinh doanh nhằm giành tài nguyên sản xuất cùng một loại về phía mình”. Ngày nay, dƣới sự hoạt động của cơ chế thị trƣờng có sự quản lý vĩ mô của nhà nƣớc, khái niệm cạnh tranh có thay đổi đi nhƣng về bản chất nó không hề thay đổi: Cạnh tranh vẫn là sự đấu tranh gay gắt, sự ganh đua giữa các tổ chức, các doanh nghiệp nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và kinh doanh để đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức hay doanh nghiệp đó. Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, cạnh tranh là một điều kiện và là yếu tố kích thích sản xuất kinh doanh, là môi trƣờng và động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, tăng năng suất lao động và tạo đà cho sự phát triển của xã hội. 3 Nhƣ vậy, cạnh tranh là qui luật khách quan của nền sản xuất hàng hoá vận động theo cơ chế thị trƣờng.
Sản xuất hàng hoá càng phát triển, hàng hoá bán ra càng nhiều, số lƣợng ngƣời cung ứng càng đông thì cạnh tranh càng gay gắt. Kết quả cạnh tranh sẽ có một số doanh nghiệp bị thua cuộc và bị gạt ra khỏi thị trƣờng trong khi một số doanh nghiệp khác tồn tại và phát triển hơn nữa. Cạnh tranh sẽ làm cho doanh nghiệp năng động hơn, nhạy bén hơn trong việc nghiên cứu, nâng cao chất lƣợng sản phẩm giá cả và các dịch vụ sau bán hàng nhằm tăng vị thế của mình trên thƣơng trƣờng, tạo uy tín với khách hàng và mang lại nguồn lợi nhuận cho doanh nghiệp.2 Vai trò của cạnh tranh 1.1 Vai trò của cạnh tranh đối với nền kinh tế quốc dân Cạnh tranh là động lực phát triển kinh tế nâng cao năng suất lao động xã hội. Một nền kinh tế mạnh là nền kinh tế mà các tế bào của nó là các doanh nghiệp phát triển có khả năng cạnh tranh cao.
Tuy nhiên ở đây cạnh tranh phải là cạnh tranh hoàn hảo, cạnh tranh lành mạnh, các doanh nghiệp cạnh tranh nhau để cùng phát triển, cùng đi lên thì mới làm cho nền kinh tế phát triển bền vững. Còn cạnh tranh độc quyền sẽ ảnh hƣởng không tốt đến nền kinh tế, nó tạo ra môi trƣờng kinh doanh không bình đẳng dẫn đến mâu thuẫn về quyền lợi và lợi ích kinh tế trong xã hội, làm cho nền kinh tế không ổn định. Vì vậy, Chính phủ cần ban hành lệnh chống độc quyền trong cạnh tranh, trong kinh doanh để tạo môi trƣờng cạnh tranh lành mạnh. Cạnh tranh hoàn hảo sẽ đào thải các doanh nghiệp làm ăn không hiệu quả.
Do đó buộc các doanh nghiệp phải lựa chọn phƣơng án kinh doanh có chi phí thấp nhất, mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Nhƣ vậy cạnh tranh tạo ra sự đổi mới mang lại sự tăng trƣởng kinh tế.2 Vai trò của cạnh tranh đối với người tiêu dùng Trên thị trƣờng cạnh tranh giữa các doanh nghiệp càng diễn ra gay gắt thì ngƣời đƣợc lợi nhất là khách hàng. Khi có cạnh tranh thì ngƣời tiêu dùng không phải chịu một sức ép nào mà còn đƣợc hƣởng những thành quả do cạnh tranh mang lại nhƣ: chất lƣợng sản phẩm tốt hơn, giá bán thấp hơn, chất lƣợng phục vụ cao hơn. Đồng thời khách hàng cũng tác động trở lại đối với cạnh tranh bằng những yêu cầu về chất lƣợng hàng hoá, về giá cả, về chất lƣợng phục vụ.
Khi đòi hỏi của ngƣời tiêu dùng càng cao làm 4 cho cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt hơn để giành đƣợc nhiều khách hàng hơn.3 Vai trò của cạnh tranh đối với doanh nghiệp Cạnh tranh là điều bất khả kháng đối với mỗi doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng. Cạnh tranh có thể đƣợc coi là cuộc chạy đua khốc liệt mà các doanh nghiệp không thể tránh khỏi mà phải tìm mọi cách vƣơn nên để chiếm ƣu thế và chiến thắng. Cạnh tranh thúc đẩy các doanh nghiệp luôn tìm cách nâng cao chất lƣợng sản phẩm, dịch vụ, thay đổi kiểu dáng mẫu mã đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Cạnh tranh khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các công nghệ mới, hiện đại, tạo sức ép buộc các doanh nghiệp phải sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của mình để giảm giá thành, nâng cao chất lƣợng, cải tiến mẫu mã, tạo ra các sản phẩm mới khác biệt có sức cạnh tranh cao.
Cạnh tranh khốc liệt sẽ làm cho doanh nghiệp thể hiện đƣợc khả năng “bản lĩnh” của mình trong quá trình kinh doanh. Nó sẽ làm cho doanh nghiệp càng vững mạnh và phát triển hơn nếu nó chịu đƣợc áp lực cạnh tranh trên thị trƣờng.