Chương 1 Giới thiệu chung 1. Giới thiệu Trong khoảng hơn một thập niên trở lại đây, cùng với xu hướng hội nhập khu vực hoá, toàn cầu hoá trong mọi lĩnh vực kinh tế và cả lĩnh vực đầu tư xây dựng, công tác quản lý đầu tư xây dựng ngày càng trở nên phức tạp đòi hỏi phải có sự phối hợp của nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều đối tác và nhiều bộ môn liên quan. Do đó, công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng đòi hỏi phải có sự phát triển sâu rộng, và mang tính chuyên nghiệp hơn mới có thể đáp ứng nhu cầu xây dựng các dự án, công trình ở nước ta trong thời gian tới. Từ yêu cầu đó, cũng trong thời gian này, các tỉnh thành đã thành lập các Ban Quản lý dự án nhằm chuyên nghiệp hóa công tác quản lý các dự án xây dựng.
Các Ban này không chỉ được thành lập ở cấp tỉnh/thành mà còn có các ban ở các cấp huyện/thị có quy mô nhỏ hơn để quản lý các dự án nhỏ hơn. Quản lý dự án (Project Management – PM) là một quá trình phức tạp, bao gồm công tác hoạch định, theo dõi và kiểm soát tất cả những khía cạnh của một dự án xây dựng và kích thích mọi thành phần tham gia vào dự án đó nhằm đạt được những mục tiêu của dự án đúng thời hạn với các chi phí, chất lượng và khả năng thực hiện chuyên biệt. Nói một cách khác, Quản lý dự án (QLDA) xây dựng là công việc áp dụng các chức năng và hoạt động của quản lý xây dựng trong suốt quá trình thực hiện Dự án nhằm đạt được những mục tiêu đặt ra. Hiện nay, công tác QLDA đang ngày càng được chú trọng và mang tính chuyên nghiệp hơn, nó tỷ lệ thuận với quy mô, chất lượng công trình và năng lực cũng như tham vọng của chính Chủ đầu tư.
Kinh nghiệm cho thấy công trình có yêu cầu cao về chất lượng, hoặc công trình được thiết kế xây dựng theo tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế hoặc có yêu cầu đặc thù… đòi hỏi một ban quản lý dự án có năng lực thực sự, làm việc với cường độ cao, chuyên nghiệp và hiệu quả. 2 Công tác quản lý dự án xây dựng được thực hiện bởi Ban quản lý dự án, là một thành phần quan trọng của dự án xây dựng, là một tổ chức, là Chủ đầu tư hoặc đại diện Chủ đầu tư, có nhiệm vụ điều hành, quản lý dự án trong suốt quá trình thực hiện dự án. Trong Ban quản lý dự án, vị trí quan trọng là Giám đốc điều hành dự án (Project Manager). Đây là người có trình độ và kinh nghiệm quản lý; có bản lĩnh, kỹ năng lãnh đạo và làm việc theo nhóm, biết ngoại ngữ nếu Dự án hợp tác với nước ngoài.
Giám đốc dự án hiểu rõ chủ trương, ý đồ của Chủ đầu tư và mọi khía cạnh của dự án, để truyền đạt lại cho các thành viên khác và phải đưa ra những quyết định chính xác, hợp lý và khách quan trong quá trình quản lý, nhằm đạt được những mục tiêu của dự án đã đề ra. Giám đốc dự án sẽ hoạt động liên tục trong suốt quá trình của dự án, từ khi nghiên cứu lập báo cáo dự án đến giai đoạn thiết kế, giai đoạn đấu thầu, giai đoạn thi công xây dựng và cuối cùng là giai đoạn nghiệm thu bàn giao công trình. Trong những năm gần đây, cả nước nói chung và tỉnh Tây Ninh nói riêng, ngành công nghiệp xây dựng là một trong những nhân tố đóng vai trò rất lớn trong sự duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế của đất nước. Tổ chức nghiên cứu quốc tế BMI dự báo năm 2016, tăng trưởng của ngành xây dựng hạ tầng Việt Nam sẽ là 9,85%.
Tốc độ tăng trưởng thực trung bình khoảng 6%/năm trong giai đoạn 2016 – 2024. Báo cáo BMI quý I/2016 ước tính một loạt danh mục các dự án trọng điểm quốc gia chuẩn bị triển khai với tổng giá trị xây dựng hơn 246 tỷ USD vào năm 2016 và hơn 274 tỷ USD vào năm 2017 đã duy trì sự tăng trưởng của ngành và tạo thêm khả năng cho sự phát triển hơn nữa trong tương lai, đặc biệt là lĩnh vực cải tạo hệ thống hạ tầng giao thông. Trong khi đó, báo cáo của Tổng cục Thống kê 6 tháng đầu năm 2016 cho biết, giá trị sản xuất xây dựng 6 tháng đầu năm 2016 đạt 456.000 tỷ đồng trong đó khu 3 vực ngoài nhà nước thực hiện đến 394,2 tỷ đồng. Tính theo giá so sánh, 6 tháng đầu năm giá trị sản xuất xây dựng tăng trưởng 8,7% so với cùng kỳ năm trước.1 - Cơ cấu trị giá xây dựng 6T/2016 (nguồn: Tổng cục Thống kê) Sự phục hồi của ngành xây dựng Việt Nam đã phản ánh vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành.
Thống kê 104 doanh nghiệp xây dựng đang có cổ phiếu giao dịch trên sàn cho thấy lợi nhuận gộp quý IV năm 2015 đã tăng bình quân 14,7%; lợi nhuận trước thuế tăng bình quân 1,8% so với cùng kỳ năm trước. Quý I/2016 các doanh nghiệp lớn trong ngành đang có mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế rất cao từ mức 54,3% đến 263% so với cùng kỳ năm trước. Các doanh nghiệp lớn này đã chiếm hơn 50% tổng doanh thu của nhóm khảo sát. Biên lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp cũng được cải thiện đáng kể.
BMI dự báo tổng giá trị xây dựng hạ tầng trong năm 2016 của Việt Nam sẽ đạt 246.2 - Dự báo giá trị xây dựng Việt Nam giai đoạn 2016 - 2024 (tỷ đồng) (Nguồn: Số liệu báo cáo BMI, ngành xây dựng hạ tầng quý I/2016) Với tình hình dự báo phát triển của ngành xây dựng rất mạnh, và để thực hiện được tốt vấn đề này thì từ công tác chuẩn bị, quy hoạch, đến quản lý dự án thực hiện thi công là những vấn đề then chốt. Trong đó, công tác quản lý dự án là cả một quá trình được thực hiện kéo dài và là nhân tố quan trọng để quyết định sự thành công, hiệu quả của dự án. Hiện trạng cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ, vốn thực hiện của Ban Quản lý dự án tỉnh Tây Ninh 1. Quyết định thành lập, cơ cấu tổ chức Ban Quản lý dự án tỉnh Tây Ninh tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo Quyết định số 28/2010/QĐ-UBND, ngày 22/6/2010 của UBND tỉnh Tây Ninh về việc ban hành quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý dự án tỉnh Tây Ninh.
Gồm 06 phòng chuyên môn, tổng nhân sự 33 người, như sau: - Văn phòng Ban Quản lý dự án : 07 người - Phòng Tài chính - Kế toán: 04 người 5 - Phòng Kỹ thuật - Thẩm định: 08 người - Phòng Quản lý dự án: 07 người - Phòng Kế hoạch - Tổng hợp: 03 người - Phòng QLDA Phát triển đô thị: 04 người Sơ đồ tổ chức GIÁM ĐỐC Phó giám đốc 1 Phó giám đốc 2 Phòng Phòng Phòng Phòng Văn phòng, Kế hoạch – Tài chính – Phát triển Kỹ thuật phòng Kế toán đô thị – Thẩm Tổng hợp quản lý định dự án Ghi chú: Quan hệ chỉ huy; Quan hệ phối hợp. Ban QLDA tỉnh Tây Ninh thực hiện cơ chế tự chủ về nhân sự theo quy định của Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ Quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập; 6 Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của đơn vị, Ban QLDA tỉnh Tây Ninh xây dựng vị trí việc làm, cơ cấu chức danh nghề nghiệp viên chức, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc định biên số lượng viên chức, người lao động trong đơn vị sự nghiệp. Ban QLDA tỉnh Tây Ninh thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và quản lý viên chức, người lao động theo đúng quy định của pháp luật và phân cấp của cơ quan có thẩm quyền. Vị trí pháp lý a) Ban QLDA tỉnh Tây Ninh là Ban Quản lý dự án Khu vực trực thuộc UBND tỉnh.
b) Ban QLDA tỉnh Tây Ninh kiêm nhiệm chức năng Quản lý phát triển đô thị Trung tâm hành chính tỉnh theo Nghị định số 11/2013/NĐ-CP ngày 14/01/2013 của Chính phủ về quản lý đầu tư phát triển đô thị, quản lý quy hoạch xây dựng được duyệt và xúc tiến các hoạt động đầu tư xây dựng tại khu vực này. c) Trụ sở làm việc: Số 86, đường Phạm Tung, khu phố 1, phường 3, thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn a) Chức năng: - Ban QLDA tỉnh Tây Ninh là tổ chức sự nghiệp công lập trực thuộc UBND tỉnh Tây Ninh, hoạt động theo cơ chế tự chủ về tài chính, tự bảo đảm chi thường xuyên theo quy định của Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập và Thông tư 05/2014/TT- BTC ngày 06/01/2014 của Bộ Tài chính quy định về quản lý, sử sụng các khoản thu từ hoạt động quản lý dự án của các chủ đầu tư, ban quản lý dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước và vốn trái phiếu chính phủ; 7 - Ban Quản lý dự án tỉnh Tây Ninh chịu sự chỉ đạo quản lý toàn diện của UBND tỉnh, đồng thời chịu sự quản lý về chuyên môn của các Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành. - Ban Quản lý dự án tỉnh Tây Ninh có con dấu riêng, có tài khoản tại Kho Bạc Nhà nước Tây Ninh, được mở tài khoản tại các Ngân hàng thương mại để giao dịch theo quy định của pháp luật.
b) Nhiệm vụ và quyền hạn: - Nhiệm vụ: Ban có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các Sở, ban, ngành, chủ đầu tư các dự án khác có liên quan trong công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình để thực hiện các nhiệm vụ sau: + Tổ chức thực hiện nhiệm vụ của một Chủ đầu tư dự án xây dựng công trình theo sự phân công của Ủy ban Nhân dân tỉnh. + Tổ chức bộ máy đơn vị đảm bảo điều kiện năng lực theo quy định pháp luật để triển khai công tác quản lý dự án cho các chủ đầu tư khi được sự đồng ý của UBND tỉnh.