Chương I Cơ sở lí luận về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Khái lược về hiệu quả doanh của doanh nghiệp. Khải niệm về kinh doanh. Kinh doanh là hoạt động sản xuất tạo ra sản phẩm và dịch vu dé cung cấp cho thị trường dé kiếm lời được gọi là kinh doanh.
Nói như vậy có nghĩa là hoạt động kinh doanh tao ra giá trị gia tăng, thúc đây sản xuất xã hội phát trién. Theo Khoản 2 — Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2005 : “ Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời” Hoạt động kinh doanh là hoạt động phổ biến và đa dang của loai người, như tạo ra các sản phâm và dịch vụ cho con người. và cuối cùng là tạo ra giá trị gia tăng thúc đây xã hội phát triển. Vì vậy mà kinh doanh thu hút sự tham gia của rất nhiều đối tượng trong xã hội: công ty, tập đoàn.
và thậm chí một cá nhân bất kì cũng có thê tham gia vào hoạt động kinh doanh. Dé hoat dong kinh doanh được tiến hành,các nguôn lực cơ bản cân phảicó đó là nguồn lực tự nhiên ( dat đai, song suối, rừng biến, khoáng san.); nguồn lực nhân tạo ( máy móc thiết bị, nguyên vật liệu.) và nguôn nhân lực ( kiến thức, kinh nghiệm của người lao động, kĩ năng. Các yêu tố này kết hợp với nhau dé tiến hành sản xuất tạo ra sản phẩm cung cấp, trao đối sản phẩm ra thị trường. Vai trò của kinh doanh.
: Trường Đại học Kinh tế quốc dân — Khoa Quản trị kinh doanh (2013), Giáo trình quản trị kinh doanh, Nxb Đại học Kinh tế quốc đân, Hà Nội. SV: Trần Khắc Kiên | Lớp: QLKT 52A Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.Lê Thị Anh Vân Sản xuất kinh doanh có vai trò quan trọng tổng thể nên kinh tế cũng như đối với từng doanh nghiệp. Đây là hoạt động xuyên suốt trong các hoạt động kinh tế của doanh nghiệp. Trong nên kinh tế thị trường, dé có thé hoat động và phát triển điều kiện bắt buộc đối với các doanh nghiệp là phải có doanh thu và đạt được lợi nhuận cao.
Nhưvậy, hoạt động sản xuất kinh doanh có thé được ví như là “ mạch máu” trong mỗi doanh nghiệp đó. Hoạt động sản xuất kinh doanh trước tiên là tạo ra những sản phẩm, dich vụ đáp ứng nhu cầu thị trường và tạo ra giá trị gia tăng từ chính những sản phẩm và dịch vụ đó. Đồng thời,chính những phần giá trị gia tăng này lại được sử dụng để tái sản xuất mở rộng, thúc đây sản xuất phát triển. Bên cạnh đó, hoạt động này cũng gop phần đào tạo ra một đội ngũ lao động có tay nghề, chuyên môn kĩ thuật cao.
Đối với tổng thể nền kinh tế quốc dân, sản xuất kinh doanh tạo ra giá tri gia ting cho xã hội, dap ứng nhu câu việc làm cho moi người. góp phần giải quyết các van dé xã hội. Tóm lại, hoạt động sản xuất kinh doanh thực chất là thực hiện một chu trình sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ ra thị trường với mục tiêu đạt được lợi nhuận cao nhất. Hoạt động kinh doanh đúng đắn sẽ có tác dụng định hướng hành vi tiêu dùng của xã hội.
Hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Hiệu quả là sự so sánh tương đối giữa kết quả đạt được của hiện tượng ( quá trình) nào đó và hao phí nguôn lực cân thiết gan với kết quả đó. Hay nói theo cách khác; hiệu quảchính là một tỉ số trong đó tử sô chính là kết quả đầu ra, mẫu số chính là yếu -tố đầu vào của quá trình sản xuất. Vì vậy, có thé dùng công thức sau dé mô tả diễn đạt khái niệm trên: Trong đó : H - Hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh nảo đó.
K - Kết quả đầu ra của quá trình sản xuất kinh doanh đó. C - Hao phí nguồn lực cần thiết gan với quá trình sản xuất kinh doanh đó. ? Trường Đại học Kinh tế quốc dân — Khoa Quản trị kinh doanh (2013), Giáo trình quản trị kinh doanh, Nxb Đại học Kinh tế quốc đân, Hà Nội. SV: Trần Khắc Kiên 2 Lớp: QLKT 52A Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.Lê Thị Anh Vân Hiệu quả sản xuất kinh doanh biểu hiện sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, ", phan ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực ( nhân lực, vật lực, tài lực, tiền vôn .) trong quátrình sản xuất và tái sản xuất dé đạt được mục tiêu kinh doanh.
Đây là thước đo rất quan trọng biểu hiện sự tăng trưởng và trình độ sản xuất của các doanh nghiệp. Hiệu quả là chỉ tiêu chất lượng dé các doanh nghiệp có thé đánh giá mục tiêu kinh tế trong từng thời kì của doanh nghiệp. Như vậy, hiệu quả kinh doanh chính là trình độ lợi dụng các nguồn lực, vì vậy nó không phụ thuộc vào quy mô. và sự biến động của các nhân tố.
Cần phải phân biệt sự khác nhau giữa hiệu quả và kết quả? Nếu kết quả thé hiện mức độ đạt được mục tiêu thì hiệu quả lại thể hiện trình độ sử dung các nguồn lực dé đạt được mục tiêu đó. Sự can thiết phải nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh đối với sự phát triên của doanh nghiệp. Xu thế toàn cầu hóa đã làm cho sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng trở nên gay gắt và quyết liệt hơn. Trong một môi trường cạnh tranh gay gat như vậy, mọi doanh nghiệp đều có mục tiêu xuyên suốt đó chính là tối đa hóa lợi nhuận ròng.
Muốn tôn tại và phát triển được trong môi trường cạnh tranh như vậy doanh nghiệp phải tạo ra được lơi thế cạnh tranh cho chính những sản phẩm, dịch vụ của mình; sự khác biệt hóa; chất lượng; giá cả. Dé tạo ra được loi thé cạnh tranh về giá, bắt bược các doanh nghiệp phải sử dụng các nguồn lực của mình hiệu quả hơn so với các doanh nghiệp khác. Chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh mới có thé giúp cho doanh nghiệp đứng vững được trong nền kinh tế cơ chế thị trường này. Trong khi các nguồn lực sản xuất ngày càng khan hiểm: càng ngày, nhu cầu về các nguồn lực sản xuất vào sản xuất dé đáp ứng nhu cầu của thị trường ngày càng tăng cao.
Trong khi đó, các nguồn lực này ngày càng cạn kiệt thì nhu câu thị trường ngày càng đa dạng và tăng cao không ngừng. Điều này yêu cầu các doanh nghiệp phải trả lời đúng các câu hỏi: “ sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào, sản xuât cho ai?. Việc trả lời không đúng các câu hỏi trên sẽ đây các doanh nghiệp bị rơi vào tình trạng lãng phí nguôn lực hoặc không có nguôn lực dé sản xuất, dẫn đến không có lợi nhuận — tức là kinh doanh không có hiệu quả. Điều này sẽ làm cho các doanh nghiệp sẽ bị bién mat trên thị trường.
Hiệu quả sản xuất kinh doanh cao là mục tiêu hàng đầu của các doanh nghiệp. Đây là chỉ tiêu tương đối phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp. Hiệu quả sản xuất kinh doanh càng cao chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng rat tốt các nguồn lực của mình. Vì vậy, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là yêu cầu khách quan để doanh nghiệp có thể thực hiện mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận ròng, tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh gay gắt này.
SV: Trần Khắc Kiên 3 Lớp: QLKT 52A Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.Lê Thị Anh Vân 1. Các nhân tố anh hướng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nhóm nhân tô bên trong doanh nghiệp. Lực lượng lao động.
Năng suất lao động là những yếu tố đầu tiên tác động đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy,khi đề cập tới năng suất lao động hay hiệu quả sản xuất kinh doanh thì lực lượng lao động là nhân tố có tác động không nhỏ. Ngày nay, khoa học kĩ thuật công nghệ cũng đã trở thành một trong những lực lượng lao động trực tiếp. Việc sử dụng những tiến bộ của khoa học kĩ thuật dé tăng năng suất lao động — hiệu qua sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, con người mới chính là nhân tố quan trọngtác động đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào trình độ văn hóa (chuyên môn), tay nghề, kĩ năng và năng lực của lực lượng lao động. - Trình độ văn hóa ( chuyên môn): là sự am hiểu của người lao động trong các lĩnh vực. Điều này, sẽ giúp cho người lao động có khả năng tư duy và sáng tạo cao; nếu không có sự sáng tạo của con người sẽ không thé chế tạo ra các công nghệ, máy móc hiện đại.
- Tay nghề, kĩ năng và năng lực của người lao động: khả năng thực hành của người lao động về một chuyên môn nao đó. Chuyên môn càng sâu, ki năng nghề càng thành thạo thì sự hao phí thời gian lao động càng được rút ngăn, góp phần nâng cao năng suất lao động,nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Trong sản xuất kinh doanh, lực lượng lao động chính là nhân tô sáng tạo, rút ngăn chu kì kinh doanh, sáng tạo ra những thiết bị và sản phẩm mới theo nhu cầu thị trường, giảm thiêu sử dụng nguôn lực. “Lực lượng lao động tác động trực tiếp đến năng suất lao động và đến trình độ sử dụng các nguồn lực khác nên tác động trực tiếp và quyết định đến hiệu quả sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp”.
Điều này khăng định vai trò quyết định của lực lượng lao động đối với việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong nên kinh tế tri thức này. Khoa học kĩ thuật va ứng dụng tiễn bộ khoa học ki thuát. Trong quá trình sản xuất kinh doanh, con người sử dụng rất nhiều công cụ để tác động vào đối tượng lao động. Máy móc thiết bị chính là những công cụ dé hỗ trợ cho con người.
Chúng quyết định hau hết năng suất lao động va chất 3 Trường Đại học Kinh tế quốc dân — Khoa Quản trị kinh doanh (2013), Giáo trình quản trị kinh doanh, Nxb Dai học Kinh tế quốc đân, Hà Nội. SV: Trần Khắc Kiên 4 Lớp: QLKT 52A Chuyên đề thực tập GVHD: PGS.Lê Thị Anh Vân lượng của sản phẩm dịch vụ được tạo ra. Sự phát triển của khoa học kĩ thuật có mới quan hệ chặt chẽ với sự tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm giá thành.