Phần mở đầu và tổng quan nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý thuyết về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Chương 3: Thực trạng công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần VFLINVEST. Chương 4: Giải pháp hoàn thiện đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần VFLINVEST 7 CHƯƠNG 2.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 2. Một số vấn đề cơ bản về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực được xem là hoạt động quan trọng nhằm duy trì, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bên trong mỗi doanh nghiệp. Đây là nền tảng xây dựng nên sự thành công vững chắc cho doanh nghiệp trước môi trường cạnh tranh hiện nay. Quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhìn chung là những hoạt động học tập được tổ chức bởi doanh nghiệp cho người lao động.
Những hoạt động đó diễn ra trong một khoảng thời gian cụ thể và đem lại hiệu quả nâng cao khả năng nghề nghiệp cho người lao động. Nói đến một số vấn đề cơ bản trong công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, tác giả phân tích các khái niệm sau: giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Giáo dục Giáo dục là hoạt động quan trọng có ảnh hưởng rất lớn, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của xã hội. Giáo dục được diễn ra trong quá trình truyền đạt tri thức, kinh nghiệm giữa con người với nhau thông qua ngôn ngữ nhằm kế thừa và nâng cao sự phát triển của nhân loại.
Theo Từ điển Tiếng Việt (1988), nhà xuất bản Khoa học xã hội thì giáo dục đào tạo là hoạt động nhằm tác động đến sự phát triển về tinh thần, thể chất của một đối tượng cụ thể theo cách có hệ thống, làm cho đối tượng đạt được các phẩm chất và năng lực như yêu cầu. Nguyễn Vân Điềm và Nguyễn Ngọc Quân trong “Giáo trình Quản trị nhân lực” (2007) giải thích rằng giáo dục là các hoạt động học tập nhằm giúp con người có nền tảng thực hiện một nghề nghiệp cụ thể hay chuyển sang công việc mới phù hợp với bản thân trong tương lai. Trần Xuân Cầu và Mai Quốc Chánh (2008), “Giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực” nhận định giáo dục là các hoạt động học tập để chuẩn bị cho con người bước vào một công việc cụ thể hay chuyển sang một công việc mới phù hợp trong tương lai. Như vậy, khi đánh giá dưới những góc độ khác nhau thì khái niệm về giáo dục đã có nhiều sự thay đổi.
Tổng hợp từ các khái niệm trên có thể khái quát về giáo dục như sau: Giáo dục được hiểu là hoạt động quan trọng đối với xã hội nói chung và ngành giáo dục đào tạo nói riêng. Giáo dục là cơ sở tạo ra nguồn lao động có chất lượng cao, xác định được tiềm năng của mỗi cá nhân và tạo điều kiện giúp họ phát huy tối đa khả năng của bản thân. Quá trình giáo dục đào tạo được thực hiện từ bậc giáo dục mẫu giáo lên đến giáo dục phổ thông, đại học và giáo dục trên đại học, dạy nghề. 8 Thư viện ĐH Thăng Long 2.
Đào tạo Đào tạo là hoạt động khiến con người trở nên có năng lực hơn dựa trên những tiêu chí đánh giá nhất định. Đây là một quá trình học tập để người lao động thực hiện tốt hơn các chức năng, nhiệm vụ của họ trong công việc đang đảm nhiệm. Tại quá trình này người lao động được tiếp thu những kiến thức và kỹ năng cần thiết để áp dụng vào công việc thực tế. Việc đào tạo luôn gắn liền với quá trình học tập và giảng dạy.
Theo định nghĩa trong “Từ điển bách khoa Việt Nam” đào tạo được giải thích là quá trình tác động đến con người, làm cho họ lĩnh hội, hiểu và nắm vững các tri thức, kỹ năng theo cách có hệ thống. Thông qua đó người lao động thích nghi được với sự phát triển của xã hội và có khả năng đóng góp sức mình cho một công việc nào đó. Nguyễn Vân Điềm và Nguyễn Ngọc Quân (2007), trong tác phẩm “Giáo trình quản trị nhân lực” cho rằng đào tạo là các hoạt động học tập nhằm giúp người lao động thực hiện công việc của mình một cách có hiệu quả hơn. Thông qua quá trình đào tạo người lao động được hiểu rõ hơn công việc của mình và giúp nâng cao trình độ chuyên môn cùng kỹ năng làm việc.
Nhờ đó người lao động thực hiện có hiệu quả hơn các nhiệm vụ lao động của họ. Trương Minh Đức (2012) trong “Chuyên đề quản trị nhân sự” định nghĩa đào tạo là quá trình cung cấp kiến thức, kỹ năng cần thiết cho người lao động một cách có hệ thống, nhằm hoàn thiện năng lực giải quyết công việc của họ tại tổ chức. Tóm lại, dựa vào những khái được đưa ra ở trên, đào tạo nguồn nhân lực là tổng hợp quá trình giảng dạy, hướng dẫn và bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn cho người lao động, nhằm mục đích giúp người lao động thực hiện hiệu quả công việc của mình. Đào tạo nguồn nhân lực có ảnh hưởng rất lớn đối với sự phát triển của người lao động trong công việc.
Không chỉ giúp nâng cao trình độ chuyên môn mà còn giúp họ có năng lực thích nghi với sự phát triển của xã hội. Phát triển Phát triển nguồn nhân lực luôn đi cùng với đào tạo nguồn nhân lực. Trong một tổ chức hoạt động đào tạo - phát triển được diễn ra đồng thời và có tác động lẫn nhau. Tương tự như đào tạo, khái niệm phát triển nguồn nhân lực cũng có nhiều sự khác nhau tùy theo cách tiếp cận của mỗi tác giả.
Theo quan điểm của UNESCO được đề cập trong “Giáo trình kinh tế nguồn nhân lực” của Trần Xuân Cầu và Mai Quốc Chánh (2008) phát triển nguồn nhân lực nghĩa là làm cho năng lực của người lao động luôn đáp ứng được với sự phát triển của đất nước. Quan niệm này giới hạn phát triển nguồn nhân lực trong phạm vi phát triển kỹ năng lao động, hay thích ứng với các yêu cầu về việc làm và gắn phát triển nguồn nhân lực với phát triển sản xuất. 9 “Chuyên đề Quản trị nhân sự” của tác giả Trương Minh Đức (2012) đề cập phát triển là quá trình cung cấp các kiến thức, kỹ năng cần thiết cho người lao động nhằm mục đích nâng cao chất lượng và năng lực làm việc, tạo cơ sở để giải quyết các vấn đề trong Công ty. Tiếp cận theo góc độ xã hội, phát triển nguồn nhân lực là sự tăng lên về quy mô nguồn nhân lực, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo ra lực lượng lao động ngày càng toàn diện.
Các yếu tố về số lượng, chất lượng, cơ cấu trong phát triển nguồn nhân lực luôn gắn bó mật thiết với nhau và quan trọng nhất muốn phát triển nguồn nhân lực thì chất lượng phải được nâng cao. Như vậy, tổng hợp các quan điểm trên có thể nhận định phát triển là các hoạt động thực hiện vượt ra khỏi phạm vi công việc hiện tại của người lao động, đem lại cho họ kiến thức hoặc kỹ năng để có thể đóng góp vào tương lai doanh nghiệp. Việc phát triển này có thể diễn ra trong thời gian ngắn nhưng thường được thực hiện với thời gian dài, nhằm mục đích tạo ra sự thay đổi tích cực, nâng cao khả năng và trình độ của người lao động. Phát triển nguồn nhân lực sẽ đáp ứng nhu cầu về phát triển kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế xã hội nói chung.
Xét về mặt nội dung phát triển nguồn nhân lực bao gồm ba hoạt động là giáo dục, đào tạo và phát triển. Phân biệt giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trước nay có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của tổ chức nói riêng và đất nước nói chung. Quá trình thực hiện đào tạo và phát triển nguồn nhân lực được đánh giá là một hoạt động có tổ chức, với thời gian thực hiện cụ thể sẽ đem lại thay đổi về chất lượng công việc và năng lực cá nhân. Mặc dù giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, song giữa chúng vẫn có sự phân biệt nhất định.
− Sự giống nhau của giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Thứ nhất, giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có mục tiêu chung là sử dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có, giúp người lao động hiểu rõ công việc của tổ chức, nắm vững nghề nghiệp của mình để nâng cao tính hiệu quả trong tổ chức. Nhờ vậy, người lao động thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình một cách tốt hơn, có khả năng thích ứng cao đối với công việc trong tương lai. Thứ hai, đối tượng của giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chính là con người, hay cụ thể hơn là người lao động trong tổ chức.
Thứ ba, giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhằm mục đích đáp ứng các yêu cầu về sản xuất kinh doanh của tổ chức cũng như nhu cầu của người lao động. Thứ tư, đây là điều kiện cơ sở để quyết định sự tồn tại và phát triển của tổ chức trong môi trường cạnh tranh hiện nay. 10 Thư viện ĐH Thăng Long − Sự khác nhau giữa giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Các hoạt động giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là không thể thiếu nếu muốn nâng cao trình độ cũng như phát huy tiềm năng của người lao động.
Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả khi thực hiện các hoạt động này thì tổ chức cần nắm rõ bản chất, sự giống nhau và khác nhau của từng hoạt động. Đánh giá về những điểm khác nhau của ba hoạt động trên, tác giả phân tích sự khác nhau giữa giáo dục với đào tạo và đào tạo với phát triển nguồn nhân lực. + Sự khác nhau giữa giáo dục và đào tạo: Giáo dục thể hiện qua việc học viên được học lý thuyết tại lớp học hay bất cứ tổ chức nào là giáo dục, trong khi đào tạo là quá trình khắc sâu hơn những kỹ năng cụ thể ở một người. Giáo dục chỉ là hình thức học tập điển hình dựa trên định hướng về lý thuyết khác với đào tạo là phương pháp phát triển kỹ năng có sự ứng dụng thực tế.