Luận văn thạc sĩ giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường tiểu học bàu sen quận 5 thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường tiểu học Bàu Sen, quận 5, TP.HCM.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mộng Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Thu Mai
• Trường học: Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục kỹ năng sống
• Đề tài: Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường Tiểu học Bàu Sen, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LÝ LỊCH KHOA HỌC
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp của luận văn
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC
• 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.2.1. Kỹ năng sống
• 1.2.2. Giáo dục kỹ năng sống
• 1.2.3. Chất lượng giáo dục
• 1.2.4. Các tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục
• 1.2.5. Phân loại kỹ năng sống
• 1.3. Các vấn đề lí luận về giáo dục kỹ năng sống
• 1.3.1. Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học
• 1.3.2. Hình thức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
• 1.3.2.1. Kỹ năng sống được lồng ghép vào các môn học trong chương trình sách giáo khoa của các môn học khác: Môn Tiếng Việt, môn Đạo Đức, môn Khoa học
• 1.3.2.2. Kỹ năng sống còn được lồng ghép vào chương trình ngoại khóa ngoài giờ lên lớp
• 1.3.3. Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
• 1.3.3.1. Kỹ năng tự phục vụ bản thân
• 1.3.3.2. Kỹ năng kiểm soát cảm xúc
• 1.3.3.3. Kỹ năng ứng phó với căng thẳng
• 1.3.4. Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
• 1.3.4.1. Đối với nhà trường
• 1.3.4.2. Đối với phụ huynh
• 1.3.5. Phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
• 1.3.5.1. Phương pháp đóng vai
• 1.3.5.2. Phương pháp thảo luận nhóm
• 1.3.5.3. Phương pháp nghiên cứu tình huống
• 1.3.5.4. Phương pháp tham quan
• 1.3.5.5. Phương pháp trò chơi
• 1.3.6. Kỹ thuật áp dụng trong hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
• 1.3.6.1. Tranh luận ủng hộ - phản đối
• 1.3.6.2. Trình bày 1 phút
• 1.3.7. Nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học
• 1.3.7.1. Tiến trình
• 1.3.7.2. Thời gian – môi trường giáo dục
• 1.3.8. Phương tiện, trang thiết bị hỗ trợ trong hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
• 1.3.9. Đặc điểm lứa tuổi học sinh tiểu học
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục kỹ năng sống
• 1.4.1. Tương tác người dạy và người học
• 1.4.2. Nội dung: Chương trình và tài liệu dạy học
• 1.4.3. Quá trình và môi trường học tập
• 1.4.4. Vai trò của KNS đối với sự phát triển tâm lý
• 1.4.5. Góc độ văn hóa, chính trị
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BÀU SEN, QUẬN 5, TP. HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Khái quát về công tác chuẩn bị khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.1.1. Giới thiệu về trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.1.2. Mục đích khảo sát
• 2.1.3. Đối tượng khảo sát
• 2.1.4. Nội dung khảo sát
• 2.1.5. Phương pháp khảo sát
• 2.2. Kết quả nghiên cứu thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.1. Thực trạng nhận thức kỹ năng sống tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.1.1. Nhận thức của học sinh về kỹ năng sống
• 2.2.1.2. Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng kỹ năng sống
• 2.2.2. Tổ chức thực hiện giáo dục KNS tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.2.1. Các hình thức giáo dục KNS tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.2.2. Phương pháp giáo dục KNS cho học sinh tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.2.3. Phương tiện hỗ trợ giáo dục kỹ năng sống tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.2.4. Các kỹ năng sống được chú trọng tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.3. Thực trạng kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng kiểm soát cảm xúc, kỹ năng ứng phó căng thẳng của học sinh trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.2.3.1. Kỹ năng tự phục vụ bản thân
• 2.2.3.2. Kỹ năng kiểm soát cảm xúc
• 2.2.3.3. Kỹ năng ứng phó căng thẳng
• 2.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng kiềm chế cảm xúc, kỹ năng ứng phó với căng thẳng tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 2.3. Đánh giá chung về kết quả nghiên cứu thực trạng giáo dục kỹ năng sống tại trường Tiểu học Bàu Sen
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC BÀU SEN, QUẬN 5, TP.HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Cơ sở đưa ra giải pháp
• 3.1.1. Căn cứ vào các văn bản liên quan đến giáo dục kỹ năng sống
• 3.1.2. Căn cứ vào khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống tại trường
• 3.2. Giải pháp đề nghị áp dụng
• 3.2.1. Giải pháp 1: Nhà trường tăng cường lồng ghép giáo dục kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng kiềm chế cảm xúc, kỹ năng ứng phó với căng thẳng cho học sinh qua phần Tập đọc trong môn Tiếng Việt
• 3.2.1.1. Mục đích giải pháp
• 3.2.1.2. Nội dung giải pháp
• 3.2.1.3. Cách thức thực hiện
• 3.2.2. Giải pháp 2: Nhà trường kết hợp song song việc xây dựng hộp thư “Giải tỏa cảm xúc” với tổ chức giáo dục kỹ năng sống qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho các em học sinh
• 3.2.2.1. Mục đích giải pháp
• 3.2.2.2. Nội dung giải pháp
• 3.2.2.3. Cách thực hiện
• 3.2.3. Giải pháp 3: Nhà trường kết hợp với phụ huynh học sinh giáo dục kỹ năng sống cho học sinh bằng cách chia sẻ kiến thức quản lý, dạy dỗ Con cho phụ huynh thông qua các buổi họp phụ huynh học sinh
• 3.2.3.1. Mục đích giải pháp
• 3.2.3.2. Nội dung giải pháp
• 3.2.3.3. Cách thực hiện
• 3.3. Khảo nghiệm các giải pháp đề nghị áp dụng
• 3.3.1. Đối tượng khảo nghiệm
• 3.3.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.3.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.3.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.3.4.1. Đánh giá của chuyên gia về tính cần thiết của các giải pháp
• 3.3.4.2. Đánh giá của chuyên gia về tính khả thi của các biện pháp
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo dục kỹ năng sống tại Bàu Sen Quận 5

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại trường Tiểu học Bàu Sen, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh đang trở thành một vấn đề cấp thiết. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, việc trang bị cho học sinh những kỹ năng sống cần thiết không chỉ giúp các em phát triển toàn diện mà còn chuẩn bị cho các em những hành trang vững chắc trong tương lai. Kỹ năng sống bao gồm khả năng tự phục vụ bản thân, kiểm soát cảm xúc và ứng phó với căng thẳng. Những kỹ năng này không chỉ giúp học sinh hòa nhập tốt hơn với môi trường xung quanh mà còn góp phần hình thành nhân cách và thái độ sống tích cực.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của kỹ năng sống

Kỹ năng sống là những kỹ năng cần thiết giúp cá nhân có thể đối phó với các tình huống trong cuộc sống hàng ngày. Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học không chỉ giúp các em phát triển về mặt trí tuệ mà còn hình thành những thói quen tốt, giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp và ứng xử.

1.2. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống tại trường Tiểu học Bàu Sen

Tại trường Tiểu học Bàu Sen, việc giáo dục kỹ năng sống vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều học sinh chưa được trang bị đầy đủ các kỹ năng cần thiết, dẫn đến việc các em gặp khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc và ứng phó với áp lực trong học tập. Điều này cần được khắc phục để nâng cao chất lượng giáo dục.

II. Vấn đề và thách thức trong giáo dục kỹ năng sống

Mặc dù giáo dục kỹ năng sống đã được lồng ghép vào chương trình giảng dạy, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt về phương pháp giảng dạy và tài liệu hỗ trợ. Giáo viên chưa được đào tạo đầy đủ về cách thức giáo dục kỹ năng sống, dẫn đến việc triển khai chương trình không hiệu quả.

2.1. Thiếu hụt phương pháp giảng dạy hiệu quả

Nhiều giáo viên chưa có đủ kiến thức và kỹ năng để giảng dạy kỹ năng sống một cách hiệu quả. Việc thiếu các phương pháp giảng dạy sáng tạo và hấp dẫn khiến học sinh không hứng thú với các hoạt động giáo dục kỹ năng sống.

2.2. Sự không đồng nhất trong nhận thức của phụ huynh

Phụ huynh có vai trò quan trọng trong việc giáo dục kỹ năng sống cho con em mình. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của kỹ năng sống, dẫn đến việc không hỗ trợ tích cực cho các hoạt động giáo dục tại trường.

III. Phương pháp giáo dục kỹ năng sống hiệu quả

Để nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiệu quả. Việc lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào các môn học khác, đặc biệt là môn Tiếng Việt, có thể giúp học sinh tiếp cận một cách tự nhiên và dễ dàng hơn.

3.1. Lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào môn Tiếng Việt

Giáo viên có thể sử dụng các bài tập đọc trong môn Tiếng Việt để lồng ghép giáo dục kỹ năng tự phục vụ bản thân và kiểm soát cảm xúc. Việc này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng mà còn làm cho giờ học trở nên thú vị hơn.

3.2. Tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp

Các hoạt động ngoài giờ lên lớp như câu lạc bộ, trò chơi, và các buổi hội thảo có thể giúp học sinh thực hành kỹ năng sống trong môi trường thực tế. Điều này giúp các em tự tin hơn khi đối mặt với các tình huống trong cuộc sống.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp giáo dục kỹ năng sống tại trường Tiểu học Bàu Sen đã mang lại những kết quả tích cực. Học sinh đã có sự tiến bộ rõ rệt trong việc kiểm soát cảm xúc và tự phục vụ bản thân.

4.1. Kết quả khảo sát về kỹ năng sống của học sinh

Kết quả khảo sát cho thấy nhiều học sinh đã cải thiện đáng kể kỹ năng tự phục vụ bản thân và kiểm soát cảm xúc sau khi tham gia các hoạt động giáo dục kỹ năng sống. Điều này chứng tỏ rằng các giải pháp đã được áp dụng hiệu quả.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và phụ huynh

Giáo viên và phụ huynh đều nhận thấy sự thay đổi tích cực trong hành vi và thái độ của học sinh. Sự hợp tác giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục kỹ năng sống đã tạo ra một môi trường học tập tích cực hơn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại trường Tiểu học Bàu Sen cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Các giải pháp đã được đề xuất cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo rằng học sinh được trang bị đầy đủ các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống.

5.1. Đề xuất các giải pháp tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp giáo dục kỹ năng sống mới, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của học sinh. Việc này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác giữa nhà trường và gia đình

Sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình là yếu tố quyết định đến thành công của giáo dục kỹ năng sống. Cần có các buổi họp phụ huynh thường xuyên để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, sự phát triển của xã hội hiện đại đặt ra yêu cầu ngày càng khắt khe đối với nguồn nhân lực tương lai, đòi hỏi cá nhân không chỉ vững vàng về tri thức khoa học mà còn phải thuần thục các kỹ năng thích ứng, làm chủ cảm xúc và giao tiếp xã hội. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học – giai đoạn bản lề trong tiến trình định hình nhân cách và hành vi – đã trở thành nhiệm vụ chiến lược được Bộ Giáo dục và Đào tạo cụ thể hóa qua Thông tư 04/2014/TT-BGDĐT và phong trào thi đua trường học thân thiện, học sinh tích cực theo Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT.

Trường Tiểu học Bàu Sen, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh là cơ sở giáo dục có quy mô 1.308 học sinh phân bố tại 5 khối lớp, được công nhận đạt chuẩn chất lượng giáo dục cấp độ 1 vào năm 2014 với cơ sở vật chất khang trang gồm 35 phòng học đạt diện tích tiêu chuẩn 48m2. Mặc dù sở hữu điều kiện dạy học thuận lợi, thực tiễn tại trường cho thấy phần lớn học sinh xuất thân từ các gia đình có điều kiện kinh tế khá giả, được cha mẹ bao bọc và nuông chiều quá mức. Thực trạng này dẫn đến việc các em thiếu hụt nghiêm trọng kỹ năng tự phục vụ, lúng túng trong việc kiểm soát cảm xúc cá nhân và gặp khó khăn khi ứng phó với các áp lực học đường.

Luận văn thạc sĩ với đề tài nghiên cứu về giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trường Tiểu học Bàu Sen, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh được thực hiện nhằm phân tích toàn diện thực trạng, bóc tách các nguyên nhân cốt lõi và xây dựng hệ thống biện pháp sư phạm đồng bộ. Phạm vi nghiên cứu tập trung chuyên sâu vào 120 học sinh thuộc khối lớp 4 và lớp 5 trong khung thời gian từ tháng 12/2016 đến tháng 05/2017. Về mặt giá trị thực tiễn, công trình hướng đến việc cải thiện tỷ lệ học sinh tham gia rèn luyện kỹ năng thường xuyên từ mức 34,3% lên trên 80%, đồng thời thiết lập môi trường tương tác lành mạnh giữa gia đình và nhà trường theo các tiêu chí kiểm định chất lượng giáo dục hiện hành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp các khuôn khổ lý thuyết giáo dục và tâm lý học phát triển hiện đại. Trước hết, luận văn vận dụng khung định nghĩa kỹ năng sống của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO). Theo đó, kỹ năng sống được xác định là năng lực thích ứng và hành vi tích cực giúp cá nhân xử lý hiệu quả các đòi hỏi và thách thức trong đời sống thường nhật. Trọng tâm nghiên cứu gắn liền với 4 trụ cột giáo dục của thế kỷ XXI do UNESCO khởi xướng: Học để biết, Học để làm, Học để chung sống và Học để làm người.

Bên cạnh đó, thang phân loại mục tiêu giáo dục của Benjamin Bloom được ứng dụng nhằm xác định cấu trúc phát triển kỹ năng sống trên cả 3 phương diện: nhận thức, thái độ và tâm vận động. Luận văn làm rõ 5 khái niệm công cụ nền tảng:

• Kỹ năng sống: Năng lực tâm lý xã hội giúp chuyển hóa kiến thức và thái độ thành hành động thực tế.
• Giáo dục kỹ năng sống: Quá trình sư phạm có mục đích nhằm bồi dưỡng các hành vi chuẩn mực và nhân cách toàn diện.
• Kỹ năng tự phục vụ bản thân: Khả năng chủ động thực hiện các sinh hoạt thường ngày, tự chăm sóc sức khỏe và quản lý thời gian mà không ỷ lại vào người khác.
• Kỹ năng kiểm soát cảm xúc: Năng lực nhận diện, thấu cảm và điều chỉnh trạng thái tâm lý trước các xung đột giao tiếp.
• Kỹ năng ứng phó với căng thẳng: Khả năng nhận thức áp lực, tìm kiếm trợ giúp và thiết lập trạng thái tâm lý tích cực để vượt qua trở ngại.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn triển khai hệ thống phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách thể và độ tin cậy khoa học cao:

• Cỡ mẫu và nguồn dữ liệu: Nghiên cứu tiến hành khảo sát trên 4 nhóm khách thể với tổng số 225 phiếu điều tra phát ra. Kết quả thu về bao gồm 99 phiếu hợp lệ từ học sinh khối 4 và khối 5 (đạt tỷ lệ phản hồi 82,5%), 15 phiếu từ giáo viên trực tiếp đứng lớp (đạt 100%), 37 phiếu hợp lệ từ phụ huynh học sinh (đạt 61,67%) và 30 phiếu lấy ý kiến đánh giá từ các chuyên gia giáo dục (đạt 100%).
• Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện. Việc lựa chọn học sinh khối 4 và khối 5 (độ tuổi 9-11) xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi cuối cấp tiểu học, khi khả năng tư duy trừu tượng bắt đầu định hình và các em chuẩn bị bước vào giai đoạn chuyển cấp sang trung học cơ sở.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Phương pháp thống kê toán học được sử dụng để lượng hóa tần số, tỷ lệ phần trăm các chỉ báo thực trạng và đo lường độ đồng thuận chuyên gia. Phương pháp này giúp loại bỏ định kiến chủ quan, minh chứng rõ ràng khoảng cách giữa nhận thức lý thuyết và hành vi thực tế. Song song đó, phương pháp phỏng vấn sâu và nghiên cứu tài liệu văn bản quy phạm pháp luật (như Luật Giáo dục 2005 và Thông tư 42/2012/TT-BGDĐT) được sử dụng để giải thích sâu sắc bản chất vấn đề. Toàn bộ tiến trình thu thập và xử lý số liệu được thực hiện liên tục trong 6 tháng (từ tháng 12/2016 đến tháng 05/2017).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại Trường Tiểu học Bàu Sen đã làm nổi bật 4 phát hiện căn bản:

Thứ nhất, tồn tại khoảng cách lớn giữa nhận thức lý thuyết và hành vi thực hành của học sinh. Có 86,9% học sinh (86/99 em) nhận thức kỹ năng sống là "rất quan trọng", 7,1% cho là "ít quan trọng" và chỉ 6,0% đánh giá "không quan trọng". Tuy nhiên, khi đánh giá mức độ tham gia thực tế vào các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống tại trường, chỉ có 34,3% học sinh (34/99 em) tham gia thường xuyên, trong khi có tới 60,6% (60/99 em) chỉ thỉnh thoảng tham gia và 5,1% (5/99 em) hoàn toàn không bao giờ tham gia.

Thứ hai, nhận thức của giáo viên rất cao nhưng tần suất tổ chức giáo dục chuyên biệt chưa đồng đều. Có đến 93,3% giáo viên (14/15 người) khẳng định kỹ năng sống đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của trẻ, 6,67% đánh giá ít quan trọng và 0% đánh giá không quan trọng. Dẫu vậy, khi nhìn nhận về thực trạng triển khai, 66,7% giáo viên (10/15 người) cho biết nhà trường mới chỉ "thỉnh thoảng" tổ chức các chuyên đề giáo dục kỹ năng sống, và chỉ có 33,3% giáo viên (5/15 người) đánh giá hoạt động này diễn ra "thường xuyên".

Thứ ba, cơ cấu nhân sự sư phạm sở hữu ưu thế lớn về độ tuổi lao động trẻ. Thống kê cho thấy có 60% giáo viên (9/15 người) thuộc độ tuổi từ 30 đến dưới 35 tuổi, 20% (3/15 người) dưới 30 tuổi và 20% (3/15 người) từ 35 đến dưới 45 tuổi. Tỷ lệ 80% giáo viên dưới 35 tuổi là điều kiện thuận lợi để tiếp cận, đổi mới phương pháp giảng dạy tương tác và ứng dụng công nghệ hiện đại vào bài học.

Thứ tư, học sinh gặp nhiều rào cản trong 3 kỹ năng cốt lõi. Học sinh có biểu hiện lúng túng trong việc tự lập kế hoạch sinh hoạt cá nhân, thiếu kỹ năng xử lý khi nảy sinh xung đột bạn bè và chưa biết cách nhận diện, giải tỏa áp lực học tập một cách khoa học.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét các phát hiện trên, nguyên nhân căn bản của sự chênh lệch giữa nhận thức và mức độ tham gia xuất phát từ áp lực hoàn thành chương trình văn hóa chính khóa và sự thiếu vắng các hình thức trải nghiệm sinh động. Dữ liệu khảo sát khi được biểu diễn trực quan qua biểu đồ cột so sánh mức độ nhận thức (86,9%) và tần suất tham gia thường xuyên (34,3%) cho thấy một nghịch lý rõ rệt: học sinh hiểu rõ giá trị của kỹ năng sống nhưng thiếu sân chơi và môi trường thực hành định kỳ để rèn luyện thói quen.

Bên cạnh đó, việc trình bày cơ cấu độ tuổi giáo viên qua biểu đồ tròn (với 80% giáo viên trẻ dưới 35 tuổi) khẳng định tiềm năng to lớn trong việc xóa bỏ lối dạy truyền thụ một chiều. So sánh với các nghiên cứu giáo dục kỹ năng sống tại khu vực đô thị cho thấy, trẻ em sinh trưởng trong gia đình có mức sống cao tại Quận 5 thường được phụ huynh làm thay mọi công việc nhà. Sự bảo bọc quá mức này làm suy giảm tính chủ động và kỹ năng tự chăm sóc bản thân của trẻ. Hơn nữa, kỳ vọng quá lớn về điểm số từ phía gia đình tạo ra gánh nặng tâm lý vô hình, trong khi nhà trường chưa có kênh tư vấn học đường chuyên biệt để học sinh giãi bày tâm tư. Do đó, việc đổi mới hình thức giáo dục lồng ghép và xây dựng cơ chế phối hợp ba môi trường: Gia đình – Nhà trường – Xã hội là yêu cầu cấp thiết.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực trạng và căn cứ pháp lý của ngành, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp sư phạm mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh:

Thứ nhất, tăng cường lồng ghép giáo dục 3 kỹ năng cốt lõi vào phân môn Tập đọc của môn Tiếng Việt. Giáo viên chủ nhiệm các khối lớp chủ động khai thác các văn bản văn học để rèn luyện kỹ năng tự phục vụ, kiềm chế cảm xúc và ứng phó căng thẳng thông qua phương pháp đóng vai, thảo luận nhóm và kỹ thuật trình bày 1 phút. Mục tiêu đặt ra là thực hiện lồng ghép 100% các tiết Tập đọc phù hợp trong năm học, hướng tới nâng tỷ lệ học sinh biết làm chủ cảm xúc và tự lập lên trên 75% trong vòng 1 năm học.

Thứ hai, thiết lập mô hình Hộp thư "Giải tỏa cảm xúc" kết hợp hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Ban Phụ trách Đội cùng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trực tiếp quản lý, tiếp nhận và phản hồi 100% các chia sẻ tâm tư, khúc mắc của học sinh định kỳ vào sáng thứ Hai hàng tuần. Song song đó, nhà trường tổ chức tối thiểu 1 chương trình ngoại khóa chuyên đề mỗi tháng về kỹ năng sống, tạo không gian an toàn giúp giảm 50% các biểu hiện ức chế và căng thẳng tâm lý ở học sinh cuối cấp.

Thứ ba, đổi mới nội dung các buổi họp phụ huynh học sinh thành diễn đàn chia sẻ kỹ năng đồng hành cùng con. Ban Giám hiệu phối hợp cùng Ban Đại diện Cha mẹ học sinh tổ chức 3 buổi hội thảo chuyên đề mỗi năm học, cung cấp kiến thức quản lý cảm xúc gia đình, cách phân công việc nhà hợp lý và phương pháp lắng nghe con cái. Mục tiêu đạt trên 90% phụ huynh cam kết tạo điều kiện cho con rèn luyện tính tự phục vụ tại gia đình.

Thứ tư, chuẩn hóa và nâng cao năng lực sư phạm tương tác cho 100% giáo viên đứng lớp. Ban Giám hiệu nhà trường tổ chức 2 đợt tập huấn chuyên sâu mỗi năm về kỹ thuật dạy học tích cực (nghiên cứu tình huống, tranh luận ủng hộ - phản đối, kỹ thuật động não), đảm bảo 35 giáo viên chính thức làm chủ phương pháp điều phối và đánh giá kỹ năng sống của học sinh tiểu học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn thạc sĩ này mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, cán bộ quản lý giáo dục và Ban Giám hiệu các trường tiểu học: Công trình cung cấp khung tham chiếu quản lý, các tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục kỹ năng sống và mô hình tổ chức hoạt động ngoài giờ chính khóa đúng chuẩn Thông tư 04/2014/TT-BGDĐT, giúp tối ưu hóa công tác điều hành tại các cơ sở giáo dục đô thị.

Thứ hai, giáo viên tiểu học trực tiếp giảng dạy: Luận văn cung cấp cẩm nang sư phạm chi tiết với các giáo án mẫu lồng ghép kỹ năng sống vào phân môn Tập đọc môn Tiếng Việt, cùng quy trình triển khai các kỹ thuật dạy học tương tác linh hoạt trong quỹ thời gian tiết học.

Thứ ba, phụ huynh học sinh bậc tiểu học: Tài liệu mang đến góc nhìn khoa học về tâm lý lứa tuổi 6-11, giúp cha mẹ nhận diện sai lầm trong việc nuông chiều thái quá, từ đó nắm bắt các phương pháp phân công việc nhà và cách thức đồng hành giúp con giải tỏa áp lực tâm lý.

Thứ tư, học viên cao học, sinh viên sư phạm và nhà nghiên cứu giáo dục: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, cung cấp bộ công cụ bảng hỏi khảo sát 4 nhóm đối tượng đã được chuẩn hóa và nguồn dữ liệu thực nghiệm phong phú về kỹ năng sống học đường.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn tập trung giải quyết những kỹ năng sống cụ thể nào cho học sinh tiểu học? Nghiên cứu tập trung giải quyết chuyên sâu 3 kỹ năng cốt lõi: kỹ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và kỹ năng ứng phó với căng thẳng. Khảo sát thực tế trên 120 học sinh khối 4 và khối 5 cho thấy đây là 3 kỹ năng bị thiếu hụt nghiêm trọng nhất ở nhóm trẻ em sinh sống tại khu vực đô thị phát triển.

2. Việc lồng ghép kỹ năng sống vào phân môn Tập đọc môn Tiếng Việt có gây quá tải chương trình không? Việc lồng ghép hoàn toàn không gây quá tải vì giáo viên tận dụng trực tiếp ngữ liệu các bài đọc trong sách giáo khoa hiện hành. Thông qua việc tổ chức thảo luận tình huống, đóng vai và kỹ thuật trình bày 1 phút kéo dài từ 5 đến 7 phút trong bài giảng, học sinh vừa tiếp thu kiến thức văn học vừa hình thành kỹ năng phản xạ tự nhiên.

3. Mô hình Hộp thư "Giải tỏa cảm xúc" vận hành như thế nào để đảm bảo hiệu quả? Học sinh viết thư chia sẻ những khó khăn, tâm sự ẩn danh hoặc công khai và bỏ vào hộp thư đặt tại lớp hoặc phòng Đoàn Đội. Định kỳ hàng tuần, giáo viên và chuyên viên tư vấn sẽ mở hộp thư, phân loại vấn đề và đưa ra lời khuyên phù hợp thông qua các buổi sinh hoạt lớp hoặc tư vấn tâm lý cá nhân bảo mật.

4. Tại sao tỷ lệ 80% giáo viên trẻ dưới 35 tuổi lại là lợi thế trong việc thực thi giải pháp? Giáo viên trẻ dưới 35 tuổi chiếm 80% tổng số giáo viên của trường là lực lượng năng động, có tư duy cởi mở và khả năng thích ứng nhanh với các phương pháp sư phạm hiện đại. Họ dễ dàng tạo sự gần gũi với học sinh và sẵn sàng đổi mới từ lối truyền thụ một chiều sang giảng dạy tương tác đa chiều.

5. Kết quả khảo nghiệm của chuyên gia về các giải pháp được đề xuất đạt mức độ nào? Kết quả khảo nghiệm lấy ý kiến từ 30 chuyên gia giáo dục và giáo viên giàu kinh nghiệm cho thấy 100% ý kiến đánh giá các giải pháp đề xuất đạt mức độ rất cần thiết và có tính khả thi cao. Sự kết hợp giữa môn văn hóa, hoạt động ngoài giờ và liên kết phụ huynh tạo nên hệ thống giải pháp toàn diện, bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học theo chuẩn mực của WHO, UNICEF, UNESCO và khung pháp lý Việt Nam.
• Kết quả khảo sát phản ánh thực trạng nhận thức rất cao (86,9% học sinh và 93,3% giáo viên) nhưng tỷ lệ tham gia rèn luyện thường xuyên còn thấp (34,3%), chỉ ra nguyên nhân từ sự bao bọc của gia đình và thiếu hụt sân chơi trải nghiệm.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ: lồng ghép vào phân môn Tập đọc, vận hành Hộp thư "Giải tỏa cảm xúc", đổi mới họp phụ huynh và chuẩn hóa năng lực tương tác cho 100% giáo viên.
• Toàn bộ các giải pháp đã được kiểm chứng khoa học qua khảo nghiệm với 100% sự đồng thuận từ 30 chuyên gia và giáo viên cốt cán về tính cần thiết và khả thi.
• Công trình đóng góp mô hình thực nghiệm có giá trị chuyển giao cao cho hệ thống các trường tiểu học tại các đô thị lớn trên cả nước.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã biến các lý thuyết giáo dục kỹ năng sống trừu tượng thành quy trình thực hành cụ thể, gắn liền với môn học chính khóa và tâm tư thực tế của học sinh. Trong 3 tháng tiếp theo, nhà trường cần hoàn thiện bộ tài liệu hướng dẫn giảng dạy tích hợp và tập huấn cho đội ngũ sư phạm để sẵn sàng áp dụng rộng rãi vào năm học mới. Các nhà quản lý giáo dục và thầy cô giáo tiểu học hãy chủ động triển khai ngay các giải pháp này nhằm kiến tạo một môi trường học đường hạnh phúc, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về tri thức, nhân cách và bản lĩnh sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận- kiến nghị thì luận văn gồm có 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học. Chƣơng 2: Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại trƣờng Tiểu học Bàu Sen, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh. 4 Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao chất lƣợng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại trƣờng Tiểu học Bàu Sen, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 1.

Tổng quan các công trình nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài Các nghiên cứu và triển khai chƣơng trình dạy kỹ năng sống từ bậc mầm non cho đến Trung học phổ thông đƣợc bắt đầu từ những năm đầu thập niên 90 ở một số nƣớc nhƣ: Ấn Độ, Lào, Campuchia, Indonexia, Malaysia, Thái Lan, …Với các nội dung cơ bản là: Kỹ năng cơ bản (gồm các kỹ năng đọc, viết, ghi chép, …), nhóm kỹ năng chung (gồm các kỹ năng tƣ duy phê phán, tƣ duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề, …) và nhóm kỹ năng cụ thể (gồm các kỹ năng bình đẳng giới, bảo vệ sức khỏe, nâng cao đời sống tinh thần, …) bằng hình thứclồng ghép vào chƣơng trình dạy chữ ở tất cả các môn học. Hay giáo dục kỹ năng sống đƣợc thể hiện qua tài liệu tập huấn kỹ năng sống UNICEF: Tài liệu viết về các kỹ năng xã hội giúp trẻ em và thanh thiếu niên truyền đạt những điều họ biết (Kiến thức), những gì họ suy nghĩ hay cảm nhận (Thái độ) và những gì họ tin (Giá trị) trở thành khả năng thực tiễn về những gì cần làm và làm nhƣ thế nào. Nhằm tăng cƣờng sức khỏe tâm lý, sự phát triển và an toàn của trẻ em và thanh thiếu niên.

Các nghiên cứu về giáo dục kỹ năng sống còn thể hiện qua các sách nhƣ: Lisa M.Schab, Lcsw (2009) đề cập đến kỹ năng quyết đoán, giúp các bé nhận ra giá trị của bản thân, cách giao tiếp với ngƣời khác có hiệu quả nhƣ: kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thể hiện cảm xúc, kỹ năng cƣ xử phù hợp [19] Mary Briggs, Alice Hansen (2012) đề cập đến nhiều vấn đề liên quan đến phƣơng pháp tiếp cận sƣ phạm kết hợp việc học tập dựa trên việc tổ chức các trò chơi cho các em học sinh, giúp trẻ cảm thấy tự do khi tham gia học tập [20] 6 Peter Kutnick, Peter Blatchford (2013), tác giả hƣớng dẫn giáo viên tiểu học sử dụng phƣơng pháp dạy học nhóm hiệu quả qua cách mô tả các hoạt động nhóm sử dụng trong lớp học [21] Diane Peters Mayer (2008) đề cập kỹ năng khắc phục sự lo lắng của học sinh, giúp cho các bậc phụ huynh có kỹ năng đồng hành cùng con, giúp các em học sinh vƣợt qua sự lo lắng, áp lực từ trƣờng học và những lo lắng khác của các em học sinh [17] Darlene Mannix (2005), tác giả đề cập đến kỹ năng viết cơ bản cho các em học sinh tiểu học đặc biệt nhƣ: viết từ, viết câu, viết đoạn văn và các hoạt động viết khác. [18] Alex Kelly (2011), tác giả đề cập đến kỹ năng tự tin, lòng tự trọng và kỹ năng xã hội. Giúp các em học sinh phát triển kỹ năng thông qua các bài tập làm nhóm. [16] Teresa Cremin, James Arthur (2014), tác giả hƣớng dẫn giáo viên Tiểu học sáng tạo trong phƣơng pháp giảng dạy nhƣ: giảng dạy theo phản xạ, sử dụng các chiến lƣợc hành vi của lớp học, giáo viên sử dụng các câu hỏi mở để khuyến khích các kỹ năng tƣ duy của học sinh…[22] Nhìn chung, các nghiên cứu cho thấy việc giáo dục kỹ năng sống đƣợc lồng ghép ở trong chƣơng trình đào tạo và hoạt động ngoại khóa – hoạt động ngoài giờ lên lớp.

Các công trình nghiên cứu trong nƣớc Thuật ngữ kĩ năng sống đƣợc ngƣời Việt Nam biết đến bắt đầu từ chƣơng trình của UNICEF (1996) "Giáo dục kĩ năng sống để bảo vệ sức khoẻ và phòng chống HIV/AIDS cho thanh thiếu niên trong và ngoài nhà trƣờng". Quan niệm về kĩ năng sống đƣợc giới thiệu trong chƣơng trình này chỉ bao gồm những kĩ năng sống cốt lõi nhƣ: kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng kiên định, kĩ năng đặt mục tiêu. nhằm vào các chủ đề giáo dục sức khỏe do các chuyên gia Úc tập huấn. Tham gia chƣơng trình này đầu tiên gồm có ngành Giáo dục và Hội Chữ thập đỏ.63] 7 Vụ thể chất - Bộ Giáo dục và Đào tạo hợp tác với UNICEF triển khai dự án "giáo dục kĩ năng sống trong giáo dục sức khỏe cho học sinh" ở tiểu học.

Trong đó có một số kĩ năng cụ thể nhƣ: giao tiếp, tự nhận thức, xác định giá trị, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng kiên định.82] Bên cạnh đó, UNICEF đã hỗ trợ xây dựng tài liệu giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học miền núi bao gồm những nội dung bổ trợ nhƣ: -Giáo dục kĩ năng an toàn: giúp các em biết tránh hoặc xử lí những tai nạn về sông nƣớc, điện giật, sét đánh, động vật cắn, bom, mìn. -Giáo dục kĩ năng ăn uống vệ sinh. -Giáo dục trẻ em gái ở miền núi với các kĩ năng tự nhận biết mình thuộc giới nào, giữ vẻ đẹp con gái, mặc sạch sẽ, vệ sinh gia đình, vệ sinh em gái, biết về tuổi dậy thì, vệ sinh kinh nguyệt, biết tự bảo vệ mình, và các kĩ năng về nữ công gia chánh, các kĩ năng phòng bệnh thƣờng gặp nhƣ do lao động quá sức, nƣớc ăn chân, bƣớu cổ, ghẻ lở, chấy rận, đau bụng khi hành kinh, viêm ngứa bộ phận sinh dục; phòng tránh HIV/AIDS.82] Dự án Giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn cho HS tiểu học đƣợc tiến hành với sự phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị và Tổ chức Cứu trợ và Phát triển Mĩ CRS (Catholic Relief Services). Dự án bắt đầu từ tháng 8/2000 với mục đích giúp các trƣờng tiểu học trong khu vực bị ảnh hƣởng bom mìn (của 2 huyện Triệu Phong, Gia Linh) tiếp nhận kĩ năng để thực hành và tuyên truyền các thông điệp giáo dục phòng tránh bom mìn và thông điệp đối xử nhân ái với ngƣời khuyết tật đến với cộng đồng.

Đối tƣợng hƣởng lợi là 5.500 học sinh và 300 GV đƣợc tập huấn về tiếp cận kĩ năng sống để dạy kĩ năng sống phòng tránh tai nạn bom mìn. Chƣơng trình này đƣợc sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị coi là nội dung phần mềm và đƣợc tiến hành vào quỹ thời gian dành cho những nội dung mang tính địa phƣơng. [11, tr82-83] 8 Nguyễn Thu Hƣơng (2015), tác giả liệt kê 55 yếu tố ảnh hƣởng đến sự tự tin nhƣ: tin tƣởng bản thân, trung thực, đặt ra mục tiêu rõ ràng…. Nhƣng tác giả chƣa đƣa ra biện pháp rèn luyện cụ thể để cải thiện 55 yếu tố ảnh hƣởng này [9] Nguyễn Khánh Hà (2016) tác giả đề cập đến 8 kỹ năng là: Kỹ năng tự nhận thức; Kỹ năng kiểm soát cảm xúc; Kỹ năng làm chủ bản thân; Kỹ năng giao tiếp; Kỹ năng đặt mục tiêu; Kỹ năng giải quyết vấn đề; Kỹ năng tƣ duy sáng tạo; Kỹ năng tƣ duy tích cực [10] Hoàng Hòa Bình, Lê Minh Châu, Phan Thanh Hà, Trần Hiền Lƣơng, Bùi Phƣơng Nga, Trần Thị Tố Oanh, Phạm Thị Thu Phƣơng, Lƣơng Việt Thái, Lƣu Thu Thủy, Đoàn Văn Vi (2016).

Các tác giả đề cập đến các vấn đề chung về kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trƣờng phổ thông và giáo dục kỹ năng sống trong các môn học ở lớp 4: môn Tiếng Việt, môn Đạo Đức, môn Khoa học [1] Huỳnh Lâm Anh Chƣơng (2014) bài viết liệt kê các biểu hiện của kỹ năng sống ở lứa tuổi tiểu học nhƣ: Kỹ năng tƣ duy, Kỹ năng cá nhân, Kỹ năng xã hội, Các kỹ năng thực hiện công việc và nhiệm vụ. Tác giả chƣa liệt kê đƣợc biểu hiện cụ thể của từng độ tuổi ở lứa tuổi tiểu học [14] Nguyễn Thị Thúy (2016). Tác giả đƣa ra 7 biện pháp giáo dục kỹ năng sống: Có sự cam kết cao từ các cấp lãnh đạo. Nâng cao nhận thức và kỹ năng sống cho giáo viên.

Nâng cao nhận thức về kỹ năng sống cho phụ huynh trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học. Tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp với nội dung, hình thức đa dạng, phong phú và bám sát các chủ điểm của tháng để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Tích cực giáo dục kỹ năng sống vào trong các nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp. Kết hợp chặt chẽ và thống nhất cao giữa Gia đình – Nhà trƣờng – Xã hội.

9 Giảng dạy kỹ năng sống nhƣ là một môn học ở những tiết học ngoại khóa [15] Nhìn chung, có rất nhiều nghiên cứu viết về đề tài KNS với những hƣớng nghiên cứu khác nhau. Hiện nay, KNS cũng đang đƣợc nhiều ngƣời quan tâm để giúp các em học sinh rèn luyện KN, phát triển toàn diện nhân cách. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Kỹ năng sống Who: KNS là khả năng để có hành vi thích ứng và tích cực, giúp đỡ các cá nhân có thể ứng xử hiệu quả trƣớc các nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày [23] UNICEF: KNS là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới.

Cách tiếp cận này lƣu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kỹ năng [24] UNESCO: KNS là năng lực cá nhân để thực hiện đầyđủ các chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày 5, tr.183 KNS gắn với 4 trụ cột của giáo dục Học để biết (Learning to know): bao gồm các KN tƣ duy nhƣ: giải quyết vấn đề, tƣ duy phê phán, ra quyết định, nhận thức đƣợc hậu quả… Học làm ngƣời (Learning to be): bao gồm các KN cá nhân nhƣ: ứng phó với căng thẳng, kiểm soát cảm xúc, tự nhận thức, tự tin… Học để sống với ngƣời khác (learning to live together): bao gồm các KN xã hội nhƣ: giao tiếp, thƣơng lƣợng, tự khẳng định, hợp tác, làm việc theo nhóm, thể hiện sự cảm thông… Học để làm (Learning to do): KN thực hiện công việc và các nhiệm vụ nhƣ: kỹ năng đặt mục tiêu, đảm nhận trách nhiệm. Tóm lại: KNS là kỹ năng giúp con ngƣời ứng phó trƣớc mọi tình huống của cuộc sống, kỹ năng làm chủ cảm xúc của mỗi ngƣời và kỹ năng ứng xử phù hợp với ngƣời khác giúp cho tình cảm giữa ngƣời và ngƣời xích lại gần nhau.