MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Qua 20 năm đổi mới và phát triển, ngành xây dựng đã có những bước tiến dài trên chặng đường hoạt động: vốn đầu tư xây dựng ngày càng tăng, các công trình xây dựng với quy mô lớn ngày càng nhiều, công nghệ mới ngày càng phát triển, khu đô thị và khu công nghiệp mới được mở rộng trên khắp mọi miền của Tổ quốc, ngày càng nhiều các dự án của nước ngoài đầu tư, góp vốn, vay vốn và vốn đầu tư trong nước đã tạo thành một hoạt động xây dựng rất đa dạng và sôi động hiện nay ở nước ta. Việc xây dựng các dự án đầu tư từ mọi thành phần kinh tế này đòi hỏi phải thực hiện chế độ giám sát thi công xây dựng để đáp ứng và phù hợp với nền kinh tế thị trường. Điều này, một lần nữa khẳng định vị trí vai trò của giám sát thi công xây dựng trong công tác quản lý dự án.
Giám sát thi công xây dựng công trình là một bộ phận không thể tách rời khỏi công tác xây dựng. Phương châm của giám sát thi công xây dựng là lấy sản phẩm xây dựng công trình làm đối tượng, lấy pháp luật, quy định, chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng làm chỗ dựa, lấy chất lượng và hiệu quả xây dựng làm mục đích. Giám sát có hàm ý chặt chẽ trong quan hệ xã hội nói chung, trong giám sát thi công xây dựng nói riêng càng có ý nghĩa khắt khe và chặt chẽ hơn nhiều. Điều đó, khẳng định tính đa dạng và phức tạp của hoạt động xây dựng mà giám sát thi công xây dựng là công cụ có vai trò ngăn chặn lãng phí, thất thoát vốn đầu tư xây dựng.
Công ty Cổ phần Kinh doanh phát triển Nhà và Đô thị Hà Nội là Chủ đầu tư Dự án Khu nhà ở cao tầng phục vụ di dân giải phóng mặt bằng và kinh doanh tại phường Cổ Nhuế 1, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Dự án góp phần hoàn chỉnh Quy hoạch chi tiết khu đô thi mới Tây Hồ Tây và vùng phụ cận, nằm trong kế hoạch phát triển không gian đô thị Hà Nội đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Việc xây dựng công trình này đã xác định chức năng sử dụng của lô đất phù hợp với quy hoạch chung thành phố và khu vực, đáp ứng tình hình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trước mắt và lâu dài đồng thời tạo quỹ nhà tái định cư cho thành phố phục vụ cho 1 công tác di dân giải phóng mặt bằng. Công ty Cổ phần Kinh doanh phát triển Nhà và Đô thị Hà Nội còn là Chủ đầu tư các dự án nhà ở cao tầng khác như: Khu đô thị mới Tây Bắc Đại Kim – Định Công mở rộng, Khu nhà ở cho cán bộ huyện Thanh Trì….
Đây đều là các dự án đầu tư xây dựng các khu nhà ở cao tầng, diện tích lớn và tổng mức đầu tư lớn. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các dự án, Công ty vẫn gặp phải nhiều vướng mắc liên quan đến chất lượng một số hạng mục của dự án chưa đạt yêu cầu mong muốn, việc phát sinh các khối lượng thi công ngoài dự toán, kéo dài tiến độ thi công quá thời gian dự kiến hay các vấn đề ảnh hưởng đến môi trường sinh sông của người dân xung quanh dự án …. Vậy nên, để đảm bảo chất lượng tốt cho dự án, chúng ta không thể không nhắc đến vai trò và tầm quan trọng của giám sát. Dự án phải được giám sát về chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong quá trình thi công.
Vì vậy, nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động giám sát cũng đồng nghĩa với giải pháp nâng cao hiệu quả các dự án của Công ty nói riêng và các dự án đầu tư xây dựng nói chung. Với các lý do nêu trên đã đặt ra tính cấp thiết phải nghiên cứu đề tài: “Giải pháp nâng cao chất lượng giám sát thi công xây dựng công trình nhà ở cao tầng thuộc Công ty Cổ phần Kinh doanh phát triển Nhà và Đô thị Hà Nội” 2. Mục đích nghiên cứu của đề tài Từ những phân tích thực trạng công tác giám sát thi công xây dựng thời gian qua, trên cơ sở hoạt động giám sát thi công xây dựng công trình nhà ở cao tầng do Công ty Cổ phần Kinh doanh phát triển Nhà và Đô thị Hà Nội làm Chủ đầu tư, đề tài nghiên cứu nhằm mục đích đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt đông giám sát thi công xây dựng công trình góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của dự án. Phương pháp nghiên cứu Tiếp cận các văn bản pháp luật, đề cương giám sát và thực tế thực hiện hoạt động giám sát thi công xây dựng công nhà ở cao tầng do Công ty Cổ phần Kinh doanh phát triển Nhà và Đô thị Hà Nội làm Chủ đầu tư nhằm thu thập các thông tin về hoạt động giám 2 sát và các vấn đề liên quan khác để tìm ra những hạn chế trong công tác giám sát tại các công trình xây dựng của công ty.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu a) Đối tượng nghiên cứu Luận văn nghiên cứu công tác giám sát thi công xây dựng công trình nhà ở cao tầng do Công ty Cổ phần Kinh doanh phát triển Nhà và Đô thị Hà Nội làm Chủ đầu tư. b) Phạm vi nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng công tác giám sát thi công xây dựng công trình của Chủ đầu tư. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG NHÀ CAO TẦNG 1. Thi công xây dựng công trình và giám sát thi công xây dựng công trình 1.
Đặc điểm thi công xây dựng nhà cao tầng: 1. Khái niệm nhà cao tầng: A. Định nghĩa nhà cao tầng theo Uỷ ban Nhà cao tầng Quốc tế: Ngôi nhà mà chiều cao của nó là yếu tố quyết định các điều kiện thiết kế, thi công hoặc sử dụng khác với các ngôi nhà thông thường thì được gọi là nhà cao tầng. Căn cứ vào chiều cao và số tầng nhà, Uỷ ban Nhà cao tầng Quốc tế phân nhà cao tầng ra 4 loại như sau: - Nhà cao tầng loại 1: từ 9 đến 16 tầng (cao nhất 50m) - Nhà cao tầng loại 2: từ 17 đến 25 tầng (cao nhất 75m) - Nhà cao tầng loại 3: từ 26 đến 40 tầng (cao nhất 100m) - Nhà cao tầng loại 4: từ 40 tầng trở lên (gọi là nhà siêu cao tầng) A.
Về độ cao khởi đầu của nhà cao tầng, các nước có những qui định khác nhau. Dựa vào yêu cầu phòng cháy, tiêu chuẩn độ cao khởi đầu nhà cao tầng được trình bày ở bảng 1. Tên nước Độ cao khởi đầu Trung Quốc Nhà ở 10 tầng và 10 tầng trở lên, kiến trúc khác ≥ 28m Liên Xô (cũ) Nhà ở 10 tầng và 10 tầng trở lên, kiến trúc khác 7 tầng Mỹ 22 ¸ 25 m hoặc trên 7 tầng Pháp Nhà ở > 50m, kiến trúc khác > 28m Anh 24,3m Nhật Bản 11 tầng, 31m Tây Đức ≥ 22m (từ mặt nền nhà) Bỉ 25m (từ mặt đất ngoài nhà) Bảng 1.1: Độ cao khởi đầu nhà cao tầng của một số nước 4 Sau cuộc đại khủng hoảng, việc xây dựng những toà nhà cao tầng bị ngừng lại. Từ thập niên 60, kỹ sư Fazlur Rahman Khan đã làm hồi sinh nhà cao tầng bằng phương pháp xây dựng theo Ống (cấu trúc).
Kĩ thuật xây dựng này giúp kết cấu công trình trở nên chắc chắn và có hiệu suất sử dụng cao hơn: kim loại được sử dụng ít hơn (giúp giảm chi phí) nhưng vẫn cho phép công trình cao hơn; số lượng cột chống cũng ít hơn giúp tăng diện tích sử dụng mặt bằng cho các tầng; cho phép thiết kế công trình theo nhiều hình dáng đặc biệt. Hệ thống kết cấu này đã trở thành nền tảng cho việc thiết kế và xây dựng nhà cao tầng và nhà cao tầng ngày nay còn bản thân Fazlur Rahman Khan được coi như « Einstein của ngành kĩ thuật công trình ». [13] Ngày nay, nhờ vào tỉ lệ cao giữa mặt bằng cho thuê trên một đơn vị diện tích, những toà nhà cao tầng thường được đặt ở những khu đất đắt đỏ, như ở trung tâm của những thành phố lớn. Chúng được xây dựng không chỉ vì mục đích kinh tế, mà còn được xem như biểu tượng về sức mạnh kinh tế của mỗi thành phố, giống như vai trò của những ngôi đền hoặc cung điện, lâu đài trong quá khứ.
Trong một số trường hợp đặc biệt, chiều cao của một toà nhà cao tầng được lựa chọn không chỉ xuất phát từ nhu cầu sử dụng mà còn nhằm làm nổi bật nét đặc sắc và giúp quảng bá hình ảnh và sức mạnh của thành phố. Nhà cao tầng ra đời và phát triển ngày càng mạnh mẽ trên thế giới cũng như trong nước ta bởi lẽ thực tiễn đã chứng minh được những ưu điểm của nó. Tiết kiệm đất xây dựng • Tiết kiệm đất xây dựng là động lực chủ yếu thúc đẩy việc phát triển nhà cao tầng trong đô thị. Kinh tế đô thị phát triển và sự tập trung dân số đã đặt ra yêu cầu đối với nhà ở nói riêng và kiến trúc đô thị nói chung.
Đất xây dựng ngày càng khan hiếm; do đó biện pháp giải quyết là ngoài việc mở rộng thích đáng quy mô thành phố ra, còn phải tập trung suy nghĩ vào vấn đề làm sao trong một diện tích hữu hạn có thể tạo nên được càng nhiều nơi cư trú. và hoạt động tốt của con người. Kinh nghiệm của các nước trên thế giới đều chỉ rõ, trong các khu nhà ở nếu ta xây một tỷ lệ nhất định nhà cao tầng thì so với phương án xay toàn bộ chỉ là nhà nhiều tầng thôi, có thể tăng thêm được từ 20 đến 80% diện tích sử dụng. Còn trong những khu vực trung tâm phồ hoa 5 của đô thị, nếu ta xây dựng nhà cao tầng để làm thương nghiệp và dịch vụ thì so với phương án chỉ xây nhà nhiều tầng thôi, cũng có thể tăng diện tích sử dụng lên nhiều lần, và rõ ràng là có thể tiết kiệm một cách có hiệu quả việc sử dụng đất.
Thuận lợi cho sản xuất, làm việc và sử dụng • Nhà cao tầng làm cho môi trường sản xuất, làm việc và sinh hoạt của con người được không gian hoá cao hơn, các mối liên hệ theo phương nằm ngang và theo phương thẳng đứng có thể kết hợp lại, rút ngắn khoảng cách của các điểm, tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu suất thuận lợi cho sử dụng.